# მთავარი გვერდი

|  |  |
| --- | --- |
| მოგესალმებით ვიკიპედიაშიეს არის თავისუფალი ენციკლოპედიის ქართულენოვანი პროექტი | ამჟამად ქართულ ენაზე ხელმისაწვდომია **196 083** სტატია. |

|  |
| --- |
|
გეოგრაფია  **·**  ისტორია  **·**  მეცნიერება  **·**  რელიგია  **·**  საზოგადოება  **·**  სამართალი  **·**  სპორტი  **·**  ხელოვნება  **·საქართველო**მეგზური **·** ხშირი შეკითხვები **·** ფორუმი **·** მოთხოვნილი სტატიები |

## რჩეული სტატია

 **კვამე ნკრუმა** — განელი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი, პოლიტიკის თეორეტიკოსი და რევოლუციონერი. ოქროს ნაპირის პრემიერ-მინისტრი 1952-1957 წლებში, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელი განის პირველი პრემიერ-მინისტრი (1957-1960) და დამოუკიდებელი განის პირველი პრეზიდენტი (1960-1966). ფელდმარშალი (1965). 1964 წელს თავი გამოაცხადა მუდმივ პრეზიდენტად. პანაფრიკანიზმის გავლენიანი მხარდამჭერი, ნკრუმა იყო „აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი და 1962 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ გაცემული „ლენინური მშვიდობის პრემიის“ ლაურეატი. საზღვარგარეთ გატარებული თორმეტი წლის შემდეგ, რომლის განმავლობაშიც იგი უმაღლეს განათლებას ეუფლებოდა, საკუთარ პოლიტიკურ ფილოსოფიას აყალიბებდა და სხვა დიასპორელ პანაფრიკანისტებთან ერთად ორგანიზაციულ საქმიანობას ეწეოდა, ნკრუმა ოქროს ნაპირზე დაბრუნდა, რათა დაეწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა, როგორც ეროვნული დამოუკიდებლობის დამცველს. მან ჩამოაყალიბა კონვენტის სახალხო პარტია, რომელმაც რიგით ამომრჩეველზე ორიენტირებული უპრეცედენტო მიდგომით სწრაფ წარმატებას მიაღწია. 1952 წელს პრემიერ-მინისტრი გახდა და ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1957 წლამდე, როდესაც განას ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების პროცესს უხელმძღვანელა, რაც იმ დროისთვის საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკაში პირველი ასეთი შემთხვევა იყო. 1960 წელს განელებმა დაამტკიცეს ახალი კონსტიტუცია და ნკრუმა პრეზიდენტად აირჩიეს. 1999 წელს BBC-ის გამოკითხვით იგი ათასწლეულის აფრიკელად დასახელდა.სრულად...კანდიდატებისხვა რჩეული სტატიები

## დღის სტატია

ტროის ომი
**ტროის ომი** — ლეგენდის თანახმად, წარმოებდა მცირე აზიაში ქალაქ ტროის წინააღმდეგ აქეველთა მიერ, ტროელი პარისის მიერ სპარტის მეფის მენელაოსის ცოლის – უმშვენიერესი ელენეს მოტაცების გამო. ელენეს შეურაცხყოფილმა მეუღლემ მენელაოსმა დახმარებისათვის მიმართა თავის ძმას მიკენის მბრძანებელ აგამემნონს და სხვა ბერძენ მეფეებს. მათ შორის იყვნენ ბრძენი ნესტორი, ცბიერი ოდისევსი და უბადლო მეომარი აქილევსი. აქაველთა გაერთიანებულ ლაშქარს აგამემნონი სარლობდა. ეს ომი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენა იყო ბერძნულ მითოლოგიაში და აღწერილია ეპიკურ პოემათა ციკლში, რომელთა შორის ჩვენამდე მხოლოდ ორმა - ჰომეროსის ილიადა და ოდისეა - მოაღწია. ილიადაში აღწერილია ომის გვიანდელი პერიოდი, ხოლო ოდისეა აღწერს ერთ-ერთი ბერძენი ლიდერის ოდისევსის შინ დაბრუნების თავგადასავალს. ამ ისტორიის დანარჩენი ნაწილი, სხვადასხვა ვერსიაში, აღწერეს გვიანდელმა ბერძენმა პოეტებმა და რომაელმა პოეტმა ვირგილიუსმა მის ენეიდაში.სტატიები

## დღის სურათი

ჰონგ-კონგის პანორამა, 2019 წელი.
ჰონგ-კონგის პანორამა, 2019 წელი.რჩეული სურათები

## სიახლეები

* სომხეთის **საპარლამენტო არჩევნებში** ნიკოლ ფაშინიანის (*სურათზე*) პრო-დასავლურმა პარტია საზოგადოებრივმა კონტრაქტმა გაიმარჯვა.
* ბულგარეთის წარმომადგენელი **დარა**, სიმღერით Bangaranga, ევროვიზია 2026-ის გამარჯვებული გახდა.
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი **შიო III** გახდა.
* უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში **პეტერ მადიარის** პარტია ტისამ ვიქტორ ორბანის ფიდესი დაამარცხა და კონსტიტუციური უმრავლესობა მოიპოვა.
* NASA-მ მთვარისკენ მისია **არტემის II** გაუშვა.
* სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი **ილია II** 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

**მიმდინარე:** საქართველოს საპროტესტო აქციები; რუსეთის შეჭრა უკრაინაში; ისრაელ-ჰამასის ომი; ირან-ისრაელის ომი.

## 11 ივნისი — ამ დღეს...

დიდი ბარიერული რიფი
* ძვ. წ. 1184 : **ტროის ომში** ქალაქი ტროა მიწასთან გაასწორეს, ერატოსთენეს გამოთვლით.
* 1125 : **აზაზის ბრძოლაში** ჯვაროსნებმა სელჩუკები დაამარცხეს.
* 1770 : ინგლისელი მკვლევარი ჯეიმზ კუკი **დიდ ბარიერულ რიფზე(სურათზე)* გაირიყა.
* 1788 : რუსი მკვლევარი გერასიმ იზმაილოვი **ალასკას** აღწევს.
* 1901 : ახალმა ზელანდიამ **კუკის კუნძულების** ანექსია მოახდინა.
* 1937 : **დიდი წმენდა**: მარშალი მიხეილ ტუხაჩევსკი და წითელი არმიის რამდენიმე უმაღლესი ოფიცერი დააპატიმრეს ტროცკისტების ანტისაბჭოთა სამხედრო ორგანიზაციის წევრობის ბრალდებით.სხვა მოვლენები

## იცით თუ არა, რომ?

*ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:*
უილიამ პიტი
* **ნორმან ეინჯელი** არის ერთადერთი ნობელის პრემიის ლაურეატი, რომელმაც ჯილდო წიგნის გამოცემისთვის მოიპოვა.
* **იოანე II** პირველი პაპი იყო, რომელმაც სახელი შეიცვალა პაპად არჩევის შემდეგ.
* **უილიამ პიტი(სურათზე)* დიდი ბრიტანეთის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრია, 1783 წელს თანამდებობის დაკავების მომენტში იგი 24 წლის იყო.
* მეტამორფოზის ბოლო სტადიაზე (იმაგო) **ერთდღიურები** არ იკვებებიან და ცოცხლობენ ცოტა ხანს — რამდენიმე საათიდან ერთ ან რამდენიმე დღემდე.
* ჰაიტის პრეზიდენტი **ჟან-კლოდ დიუვალიე** მსოფლიოში ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტად ითვლება, მან თანამდებობა 19 წლის ასაკში დაიკავა.
* **ზღვის მამლებს** მკერდის წინა 3 სხივი თითისებრ გამონაზარდებად აქვთ გარდაქმნილი, რომელთა დახმარებითაც ფსკერზე ცოცავენ და საკვებს ეძებენ.არქივიმოგვაწოდეთ ფაქტი

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **ვიკისაწყობი** მედიაფაილების თავისუფალი საცავი  |  | **ვიკისიახლენი** თავისუფალი სიახლეები  |  | **ვიქსიკონი** ლექსიკონი და თეზაურუსი |
|  | **ვიკიციტატა** ციტატების კოლექცია |  | **ვიკიწიგნები** თავისუფალი სახელმძღვანელოები  |  | **ვიკიწყარო** თავისუფალი ბიბლიოთეკა  |
|  | **ვიკისახეობები** ჯიშთა და სახეობათა საცავი  |  | **ვიკივერსიტეტი** საგანმანათლებლო მასალები  |  | **მეტა-ვიკი** ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია  |
|  | **ვიკივოიაჟი** თავისუფალი გზამკვლევი  |  | **ვიკიმონაცემები** მონაცემთა ბაზა  |  | **მედიავიკი** უფასო პროგრამული უზრუნველყოფა  |