# 2014

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | II · **III** · IV |
| **საუკუნე:**  | XX · **XXI** · XXII |
| **წლები:** | 2011 · 2012 · 2013  **2014** 2015 · 2016 · 2017 |

**2014 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 2014 *MMXIV* |
| იულიანური კალენდარი | 2013—2014 (14 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7522—7523 (14 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5774—5775  |
| ისლამური კალენდარი | 1435—1436 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7617—7618 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 2014 (*ციდ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მოქცევა და 170 (*რო*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4506—4507 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1463 *ԹՎ* *ՌՆԿԳ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 2006—2007 |
| რომის დაარსებიდან | 2766—2767 (4 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2070—2071 |
| - *შაკა სამვატი* | 1936—1937 |
| - *კალი-იუგა* | 5115—5116 |
| ირანული კალენდარი | 1392—1393 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2557 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა | 26-й год Хэйсэй |
| ჩინური კალენდარი | 4710—4711 癸巳 — 甲午 შავი გველი — მწვანე ცხენი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
20142014 (ორი ათას თოთხმეტი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ეს წელი არის XXI საუკუნის მე-2 დეკადის მე-4 წელი.

## მოვლენები

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

* 20 აპრილი – მართლმადიდებლური სამყარო აღდგომას აღნიშნავს. *(ძველი სტილით 7 აპრილი)*

### მაისი

### ივნისი

* 27 ივნისი: საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ხელი მოეწერა ერთი მხრივ საქართველოსა და მეორე მხრივ ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შეთანხმებას.

### ივლისი

* 18 ივლისი: მოხდა საქართველოს პარლამენტის მიერ საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმების რატიფიკაცია.

### აგვისტო

### სექტემბერი

* 18 სექტემბერი : შოტლანდიამ რეფერენდუმში გაერთიანებული სამეფოსგან გამოყოფაზე უარი თქვა.

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

## დაიბადნენ

### იანვარი

### თებერვალი

* 20 თებერვალი: ლეონორე ლილიან მარია (შვედეთის პრინცესა)

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

* 1 იანვარი: ჯუანიტა მური — აშშ-ის მსახიობი (დ. 1914)
* 2 იანვარი: თომას კურცჰალსი — გერმანელი კომპოზიტორი და მომღერალი (დ. 1953)
* 2 იანვარი: დირკ ზაგერი — გერმანელი ჟურნალისტი (დ. 1940)
* 3 იანვარი: ფილ ევერლი — აშშ-ის მომღერალი და მუსიკოსი (დ. 1939)
* 3 იანვარი: ალიცია პეტი — აშშ-ის მსახიობი (დ. 1915)
* 3 იანვარი: სოლ ზენცი — აშშ-ის ფილმის პროდიუსერი (დ. 1921)
* 5 იანვარი: ეუსებიო — პორტუგალიელი ფეხბურთელი (დ. 1942)
* 6 იანვარი: კარელ გუტი — ყოფილი ჩეხოსლოვაკიის ჰოკეისტი და მწვრთნელი (დ. 1927)
* 7 იანვარი: სერ რან რან შო — ჩინური ფილმის პროდიუსერი (დ. 1907)
* 7 იანვარი: პაულ გოგინსი — ბრიტანელი პოლიტიკოსი (დ. 1953)
* 8 იანვარი: ვიცენტე ბლეზი — აშშ-ის პოლიტიკოსი (დ. 1928)
* 9 იანვარი: ვერა ტიხანკოვა — ჩეხი მსახიობი (დ. 1920)
* 9 იანვარი: დეილ მორტენსენი — აშშ-ის ეკონომისტი და ნობელის პრემიის ლაურეატი (დ. 1939)
* 9 იანვარი: ამირი ბარაკა — აშშ-ის მუსიკის კრიტიკოსი (დ. 1934)
* 11 იანვარი: არიელ შარონი — ისრაელის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი (დ. 1928)
* 11 იანვარი: კეიკო ავაჯი — იაპონელი მსახიობი (დ. 1933)
* 11 იანვარი: იანკუ ბეჩიოუ — რუმინელი რაგბისტი
* 11 იანვარი: არნოლდო ფოა — იტალიერი მსახიობი (დ. 1916)
* 11 იანვარი: ვუგა ჰაშუმოვი — აზერბაიჯანელი მოჭადრაკე (დ. 1986)
* 11 იანვარი: ფრიტც მოლდენი — ავსტრიელი ნაცისტების წინააღმდეგ მებრძოლი და გამომცემელი (დ. 1924)
* 11 იანვარი: მუჰამად ჰაბიბურ რამანი — ბანგლადეშელი იურისტი (დ. 1928)
* 12 იანვარი: ჰალეტ ჩამბელი — თურქი არქეოლოგი (დ. 1916)
* 12 იანვარი: ალექსანდრა ბასტედო — ბრიტანელი მსახიობი (დ. 1946)
* 12 იანვარი: ზდენკო შკრაბალო (Zdenko Škrabalo) — 1992-1993 წლებში ხორვატიის საგარეო საქმეთა მინისტრი (დ. 1929)
* 20 იანვარი: ჯუმბერ ლომინაძე — ქართველი ფიზიკოსი (დ. 1930)

### თებერვალი

* 2 თებერვალი: ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი — ამერიკელი მსახიობი (დ. 1967)
* 17 თებერვალი: მერი დავითაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი (დ. 1924)
* 26 თებერვალი: პაკო დე ლუსია — ესპანელი კომპოზიტორი და ვირტუოზი გიტარისტი
* ამირან (პაკო) სვიმონიშვილი — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, გერმანისტი და პედაგოგი

### მარტი

### აპრილი

* 7 აპრილი: ჩედო ვუკოვიჩი — ჩერნოგორიელი მწერალი (დ. 1920)
* 17 აპრილი: გაბრიელ გარსია მარკესი — კოლუმბიელი მწერალი (დ. 1927)

### მაისი

* 12 მაისი: ჰ. რ. გიგერი — შვეიცარიელი მხატვარი, მოქანდაკე და დეკორაციების (დ. 1940)
* 14 მაისი: ლილი იოსელიანი — ქართველი რეჟისორი. (დ. 1922)

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

* 9 აგვისტო : ანდრეი ბალი — უკრაინელი და საბჭოთა ფეხბურთელი (დ. 1958)
* 11 აგვისტო: რობინ უილიამსი — ამერიკელი მსახიობი (დ. 1951)
* 12 აგვისტო: ლორენ ბეკოლი — ამერიკელი მსახიობი (დ. 1924)

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

* 22 დეკემბერი: კოკერი, ჯო — ინგლისელი მომღერალი (დ. 1944)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები

* ფიზიკა : ისამუ აკასაკი, ჰიროში ამანო და სიუჯი ნაკამურა (სამივე იაპონია)
* ქიმია : ერიკ ბეციგი, უილიამ მიორნერი (ორივე აშშ) და შტეფან ჰელი (გერმანია)
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ჯონ ო’კიფი (აშშ) მეი-ბრიტ მოსერი და ედვარდ მოსერი (ორივე ნორვეგია)
* ლიტერატურა : პატრიკ მოდიანო (საფრანგეთი)
* მშვიდობა : მალალა იუსაფზაი (პაკისტანი) და კაილაშ სატიართი (ინდოეთი)
* ეკონომიკა :