# მთავარი გვერდი

|  |  |
| --- | --- |
| მოგესალმებით ვიკიპედიაშიეს არის თავისუფალი ენციკლოპედიის ქართულენოვანი პროექტი | ამჟამად ქართულ ენაზე ხელმისაწვდომია **195 984** სტატია. |

|  |
| --- |
|
გეოგრაფია  **·**  ისტორია  **·**  მეცნიერება  **·**  რელიგია  **·**  საზოგადოება  **·**  სამართალი  **·**  სპორტი  **·**  ხელოვნება  **·საქართველო**მეგზური **·** ხშირი შეკითხვები **·** ფორუმი **·** მოთხოვნილი სტატიები |

## რჩეული სტატია

 **კვამე ნკრუმა** — განელი პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი, პოლიტიკის თეორეტიკოსი და რევოლუციონერი. ოქროს ნაპირის პრემიერ-მინისტრი 1952-1957 წლებში, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელი განის პირველი პრემიერ-მინისტრი (1957-1960) და დამოუკიდებელი განის პირველი პრეზიდენტი (1960-1966). ფელდმარშალი (1965). 1964 წელს თავი გამოაცხადა მუდმივ პრეზიდენტად. პანაფრიკანიზმის გავლენიანი მხარდამჭერი, ნკრუმა იყო „აფრიკის ერთობის ორგანიზაციის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრი და 1962 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ გაცემული „ლენინური მშვიდობის პრემიის“ ლაურეატი. საზღვარგარეთ გატარებული თორმეტი წლის შემდეგ, რომლის განმავლობაშიც იგი უმაღლეს განათლებას ეუფლებოდა, საკუთარ პოლიტიკურ ფილოსოფიას აყალიბებდა და სხვა დიასპორელ პანაფრიკანისტებთან ერთად ორგანიზაციულ საქმიანობას ეწეოდა, ნკრუმა ოქროს ნაპირზე დაბრუნდა, რათა დაეწყო თავისი პოლიტიკური კარიერა, როგორც ეროვნული დამოუკიდებლობის დამცველს. მან ჩამოაყალიბა კონვენტის სახალხო პარტია, რომელმაც რიგით ამომრჩეველზე ორიენტირებული უპრეცედენტო მიდგომით სწრაფ წარმატებას მიაღწია. 1952 წელს პრემიერ-მინისტრი გახდა და ეს თანამდებობა შეინარჩუნა 1957 წლამდე, როდესაც განას ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების პროცესს უხელმძღვანელა, რაც იმ დროისთვის საჰარის სამხრეთით მდებარე აფრიკაში პირველი ასეთი შემთხვევა იყო. 1960 წელს განელებმა დაამტკიცეს ახალი კონსტიტუცია და ნკრუმა პრეზიდენტად აირჩიეს. 1999 წელს BBC-ის გამოკითხვით იგი ათასწლეულის აფრიკელად დასახელდა.სრულად...კანდიდატებისხვა რჩეული სტატიები

## დღის სტატია

**ანტიოქიის ბრძოლა** — ბრძოლა რომის იმპერიის დაპირისპირებულ მხარეებს შორის. გაიმართა ანტიოქიასთან ახლოს 218 წლის 8 ივნისს. ერთ-ერთ მხარეს მეთაურობდა იმპერატორი მაკრინუსი, ხოლო მეორე ხარეს ჰელიოგაბალუსის მხედართმთავარი განისი. ბრძოლაში გაიმარჯვა ჰელიოგაბალუსმა და თავი რომის იმპერატორად გამოაცხადა.სტატიები

## დღის სურათი

კრაზანა (*Hypericum androsaemum*).
კრაზანა (*Hypericum androsaemum*).რჩეული სურათები

## სიახლეები

* სომხეთის **საპარლამენტო არჩევნებში** ნიკოლ ფაშინიანის (*სურათზე*) პრო-დასავლურმა პარტია საზოგადოებრივმა კონტრაქტმა გაიმარჯვა.
* ბულგარეთის წარმომადგენელი **დარა**, სიმღერით Bangaranga, ევროვიზია 2026-ის გამარჯვებული გახდა.
* საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი **შიო III** გახდა.
* უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში **პეტერ მადიარის** პარტია ტისამ ვიქტორ ორბანის ფიდესი დაამარცხა და კონსტიტუციური უმრავლესობა მოიპოვა.
* NASA-მ მთვარისკენ მისია **არტემის II** გაუშვა.
* სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი **ილია II** 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

**მიმდინარე:** საქართველოს საპროტესტო აქციები; რუსეთის შეჭრა უკრაინაში; ისრაელ-ჰამასის ომი; ირან-ისრაელის ომი.

## 8 ივნისი — ამ დღეს...

\*68 : რომის სენატმა იმპერატორად **გალბა** სცნო.
* 218 : **ანტიოქიასთან ბრძოლა** იმპერატორ მაკრინუსსა და ჰელიოგაბალუსის მომხრეებს შორის.
* 632 : **მაჰმადი**, ისლამის დამაარსებელი მედინაში გარდაიცვალა.
* 1761 : **მიხეილ ლომონოსოვმა** ვენერაზე ატმოსფერო აღმოაჩინა.
* 1786 : ნიუ-იორკში პირველად გაიყიდა **ნაყინი**.
* 1815 : **პოლონეთი** მიიერთა რუსეთმა.
* 1912 : ლოს-ანჯელესში დაარსდა კინოსტუდია „Universal Pictures“
* 1940 : აღმაჩინეს ქიმიური ელემენტი **ნეპტუნიუმი**.
* 1949 : ლონდონში **ჯორჯ ორუელის** რომანი „1984“ გამოქვეყნდა.სხვა მოვლენები

## იცით თუ არა, რომ?

*ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:*
უილიამ პიტი
* **ნორმან ეინჯელი** არის ერთადერთი ნობელის პრემიის ლაურეატი, რომელმაც ჯილდო წიგნის გამოცემისთვის მოიპოვა.
* **იოანე II** პირველი პაპი იყო, რომელმაც სახელი შეიცვალა პაპად არჩევის შემდეგ.
* **უილიამ პიტი(სურათზე)* დიდი ბრიტანეთის ყველაზე ახალგაზრდა პრემიერ-მინისტრია, 1783 წელს თანამდებობის დაკავების მომენტში იგი 24 წლის იყო.
* მეტამორფოზის ბოლო სტადიაზე (იმაგო) **ერთდღიურები** არ იკვებებიან და ცოცხლობენ ცოტა ხანს — რამდენიმე საათიდან ერთ ან რამდენიმე დღემდე.
* ჰაიტის პრეზიდენტი **ჟან-კლოდ დიუვალიე** მსოფლიოში ყველაზე ახალგაზრდა პრეზიდენტად ითვლება, მან თანამდებობა 19 წლის ასაკში დაიკავა.
* **ზღვის მამლებს** მკერდის წინა 3 სხივი თითისებრ გამონაზარდებად აქვთ გარდაქმნილი, რომელთა დახმარებითაც ფსკერზე ცოცავენ და საკვებს ეძებენ.არქივიმოგვაწოდეთ ფაქტი

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **ვიკისაწყობი** მედიაფაილების თავისუფალი საცავი  |  | **ვიკისიახლენი** თავისუფალი სიახლეები  |  | **ვიქსიკონი** ლექსიკონი და თეზაურუსი |
|  | **ვიკიციტატა** ციტატების კოლექცია |  | **ვიკიწიგნები** თავისუფალი სახელმძღვანელოები  |  | **ვიკიწყარო** თავისუფალი ბიბლიოთეკა  |
|  | **ვიკისახეობები** ჯიშთა და სახეობათა საცავი  |  | **ვიკივერსიტეტი** საგანმანათლებლო მასალები  |  | **მეტა-ვიკი** ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია  |
|  | **ვიკივოიაჟი** თავისუფალი გზამკვლევი  |  | **ვიკიმონაცემები** მონაცემთა ბაზა  |  | **მედიავიკი** უფასო პროგრამული უზრუნველყოფა  |