# Beton

Masang jogan beton ing wangunan komersial
Ing babagan konstruksi, **beton** iku sawijining bahan wangunan komposit / campuran kang kagawé saka kombinasi agrégat lan pengikat semèn. Wangun paling umum saka beton yaiku beton semèn Portland, kang dumadi saka bahan kasar / agrégat (biasané krikil lan pasir), semèn lan banyu.
Lumrahe dipercaya yèn beton dadi garing sawisé pencampuran lan pamasangan. Sabeneré, beton ora dadi padhet amarga banyuné nguap, nanging semèn ngalami hidrasi, ngelèm komponèn liyané lan wusanané mbentuk material kaya watu. Beton dipigunakaké kanggo gawé nguwataké dalan, struktur wangunan, pondhasi, dalan, kreteg panyabrangan, struktur parkiran, dhasar kanggo pager/gerbang, lan semèn jroning bata utawa témbok blok. Jeneng lawas beton yaiku watu cuwèr. Jroning perkembangané akèh ditemokaké beton anyar asil modhifikasi, kaya ta beton ènthèng, beton semprot (eng: *shotcrete*), beton fiber, beton kakuwatan dhuwur, beton kakuwatan dhuwur banget, beton madhet dhéwé (eng: *self compacted concrete*) dll.

## Sajarah

Bangsa Assyria lan Babylonia migunakaké lempung minangka semèn nalika gawé wangunan beton. Bangsa Mesir migunakaké semèn watu kapur lan semèn gipsum. Ing Kakaisaran Romawi semèn digawé saka awu pozzolanic lan agrégat saka pumice kanggo gawé beton, mèmper banget karo beton semèn portland. Ing taun 1756, insinyur Inggris John Smeaton mlopori panggunaan portland semèn nalika gawé beton, lan nganggo pebbles lan bubuk bata minangka agrégat. Ing jaman modhèrn, panggunaan material dhaur ulang minangka bahan beton tansaya populèr amarga tansaya ketaté aturan lingkungan urip. Sing paling pinunjul yaiku pulverized fuel ash (pfa), dhaur ulang saka awu sisa pembangkit tenaga tenaga batubara. Bab iki nduwèni prabawa tumrap upaya pangurangan panambangan (pasir) lan ngurangi kewajiban pangurugan sisa panambangané.

## Karakteristik

Sajroning prosès hidrasi lan dadi atos, beton mbutuhaké sipat fisik lan kimia tinamtu, antara liya, kakuwatan mékanikal, low permeability to ingress of moisture, lan stabilitas isi dan kimiawi. Beton rélatif nduwèni kakuwatan tekan/ penet (compressive strength) kang dhuwur, nanging sacara signifikan kakuwatan tarik *tensile strength* kang luwih asor (watara 10% saka kakuwatan komprèsif. Akibaté, beton tansah gagal ing *tensile stresses* – senadyan wis di komprèsi. Amarga saka iku, sacara praktis èlemèn beton kang perlu tensile stresses iku dikuwataké. Beton paling kerep digawé nganggo tambahan panguwatan watang wesi waja utawa fiber. Panguwatan iki bisa nganggo watang (*rebar*), jaring (*mesh)*, utawa fiber supaya ngasilaké beton kang wis dikuwataké (*reinforced concrete*). Beton bisa uga di pratekan kanggo ngurangi tekanan tensil (tensile stress), nganggo kabel waja, supaya balok utawa slab bisa luwih dawa tinimbang nganggo beton kang dikuwataké biasa (reinforced concrete).

Amarga cuwèr, beton bisa dipompa menyang papan kang dibutuhaké.
## Dat tambahan

Dat tambahan kang kerep dianggo yaiku:

* *Aditif* yaiku dat kang ditambahaké ing campuran beton supaya luwih kuwat, kayadéné awu sisa batubara.
* *Admixture* kimia, awujud bubuk utawa cuwèran kang ditambahaké kanggo nambahi karakteristik tinamtu kang ora bisa digayuh kanthi campuran adhukan biasa. Jinis admixture kang umum yaiku:
	+ Akselerator: Nyepetaké hidrasi (nguwataké) beton.
	+ Retarder: Ngalonaké hidrasi beton.
	+ *Air-entrainer*: nambah lan ndhistribusi hawa/angin menyang beton.
	+ Plasticizer: ningkataké daya kerja (*workability*) saka beton.

## Daya kerja

Daya kerja iku kamampuan saka campuran beton kanggo ngisi wangun utawa cithakan kanthi apik tanpa ngurangi kualitas beton. Daya kerja gumantung marang unsur banyu, aditif, agrégat (wangun lan ukuran dhistribusi) lan umur (level hidrasi). Nambah isi banyu utawa nambah *plasticizer* bakal ningkataké daya kerja. Kakèhan banyu bakal njalari bleeding (beton banyu) lan/utawa segregasi (beton dadi ora homogin) lan asilé bakal ngurangi kualitas beton. Daya kerja umumé di priksa utawa di tès nganggo ukuran *slump,* Kanthi nguji slump, bisa ngerti sepira encer kenthele beton. Slump 0 ateges beton kenthel banget, slump 30 (cm) ateges beton encer banget. Umume angka slump yaiku antarané 8 tekan 12 cm. Beton kang lincir (*high flow*) kayadéné beton *self compacting*, umumé di tès nganggo salah siji métoda pangukuran ilèn.

## Beton semprot (Shotcrete / sprayed concrete)

Beton semprot utawa *Shotcrete*, migunakaké hawa kang ditekan (*compressed air*) kanggo nyemprot (*cast*) beton kango gawé frame utawa struktur. *Shotcrete* paling akèh dianggo mbentengi plengsengan watu / *rock support*, mligi nalika gawé trowongan. Saiki ana rong métoda aplikasi kanggo gawé shotcrete: prosedhur campuran garing (dry-mix ) lan campuran teles. Jroning *Dry-mix*, campuran semèn agrégat garing dilebokaké mesin lan disaluraké nganggo tekanan hawa liwat selang pipa. Banyu kang dibutuhaké kanggo hidrasi ditambahaké ing nozzle. Ing campuran teles, bahan dicampur nganggo banyu sacukupé kanggo hidrasi. Asil campuran dipompa liwat selang. Ing nozzle banjur disemprot nganggo angin. Kaloro métoda iku dat tambahan kaya plasticizer lan akselerator bisa dipigunakaké. *Shotcrete* biasa dikuwataké nganggo serat (fiber) utawa uga jaring kawat (mesh).

## Deleng uga

* Pangudheg semèn
* *Concrete resurfacing*
* beton mawa balung (basa Indonésia: Beton bertulang)
* *Slab-on-grade foundations*

## Pranala njaba

* History of Concrete
* Struktur Beton