Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1979

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 2 |
| Abad: | * Abad ping 19
* **Abad ping 20 Abad ping 21
 |
| Dasawarsa: | * 1950-an
* 1960-an
* **1970-an 1980-an
* 1990-an
 |
| Taun: | * 1976
* 1977
* 1978
* **1979 1980
* 1981
* 1982
 |

## Prastawa

## Lair

* 11 Januari - Siti Nurhaliza, penyanyi lan aktris Malaysia

## Séda
# Fotografi

Kodhak iku salah sijiné sarana kang wigati banget ing fotografi **Fotografi** yaiku seni lan asiling gambar lan cahya (sunar) ing filem..

Prinsip fotografi iku nggawé fokuse cahya utawa sunar kanthi migunakaké piranti kanggo mbiyaske sunar kang bisa ngobong médhia plat. Media plat (filem) kang kobong kanthi ukuran luminitas cahya kang pas, bakal ndadèkaké bayangan kang padha karo cahya kang lumebu ing sajerone médhia pembiasan, kang diarani lensa.

Supaya ngasilaké ukuran sunar kang pas banjur dadi gambar kang apik, migunakaké piranti kanggo ngukur intensitas sunar kang diarani lightmeter. Sawisé éntuk ukuran intensitas sunar kang pas, fotografer bisa ngatur intensitas sunar kanthi ISO/ASA (*ISO Speed*), diafragma (*Aperture*), lan kecepatan rana (*speed*). Tetelune iku mau padha gegayutan. Gegayutane ISO, Diafragma & Speed diarani pajanan (*exposure*).

Fotografi kang gegayutan karo teknologi nembé dikenal kurang luwih 150 taun kapungkur, nanging yèn ngenani gambar rong dhimènsi kang diasilake saka anané sunar (cahya), fotografi wis ana nalika sadurungé Masehi.
Tetembungan fotografi dianggo pisanan déning Sir John Herschel ing taun 1839. Fotografi dumadi saka tembung ing basa Yunani yaiku *Phobos* lan *Graphoo*. *Phobos* tegesé cahya utawa sunar lan *graphoo* tegesé nulis. Fotografi bisa ditegesi minangka pakaryan nggawé gambar kanthi srana lensa lan filem utawa *pelat peka cahya.* Lensa ngasilaké wewayangan nyata kang dijupuk déning filem (plastik bening kang dilapisi emulsi pérak halide). Pérangan filem kang kena sunar bakal ngumpulake partikel pérak halide. Yèn filem mau dicuci nganggo *larutan hypo*, pérangan kang kena sunar mau bakal luwih peteng tinimbang pérangan liyané. Gambar positif (fotograf) digawé ing sandhuwure *kertas peka cahya*.Film kang wis *dicuci* mau dipasang ing ndhuwure banjur dipadhangi. Pérangan négatif kang padhang bakal nerusaké sunar lan ndadèkaké ireng ing kertas miturut karo wewayangan wujudé.

## Cathetan suku
# Attila

Wong-wong Hun, dipangajengi Attila (tengen, ngarep), nunggang jaran lumebu Italia.
**Attila sang Hun** (basa Èslan *Atle, Atli*; basa Jerman *Etzel*; watara 406–453) iku raja Hun pungkasan lan paling kuwasa ing Éropa. Panjenengané maréntah kakaisaran gedhé dhéwé ing Éropa wektu semana, wiwit taun 434 Masehi nganti sédané. Tlatah kakaisarané mbentang wiwit saka Éropa Tengah nganti tekan Sagara Ireng lan saka Kali Danube tekan Sagara Baltik.
# San Marino

| Serenissima Repubblica di San Marino |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:Libertas (Latin: "Kabébasan")* |
| **Gunagita:Inno Nazionale* |
|  |
| Kuthagara | San Marino |
| Brehakutha | Serravalle |
| Jawatbasa | Italia |
| Papréntahan | Républik |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | - |
| Population |
| • Pikira-kira 2018 | 33.328 (190) |
| • Cacahjiwa - | - |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$0,94 miliar (174) |
| • Saben wong | US$34.600 (5) |
| Artacihna | Euro (EUR) |
| Laladan wektu | UTC+1 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+2 |
| Kodhé bèl | 378 |
| TLD internèt | .sm |

**Républik San Marino** ya iku nagara paling cilik ing donya lan dikubengi déning Italia, ing sisih lor wewatesan karo provinsi Rimini, laladan Emilia-Romagna lan ing sisih kidul provinsi Pesaro lan Urbino, laladan Marche.
Républik San Marino minangka republik tuwa dhéwé ing donya kang isih ana, kang diwangun ing taun 301 déning Santo Marinus (utawa San Marino sajeroning basa Italia). Sanajan San Marino sawijining nagara mardika nanging isih gumantung marang nagara Italia kang ngubengi wewengkoné.

Giuseppe Garibaldi kang nyawijèkaké Italia ing taun 1860 tau ndhelik saka musuh ing San Marino. Ing kana dhèwèké olèh bantuan saka pemimpin San Marino lan rakyaté kanggo nerusaké perjuangan. Mulané Giuseppe Garibaldi janji yèn San Marino tetep dadi nagara mardika.

## Uga delengen

* Pratélan nagara-nagara di donya
* Italia

## Pranala njaba

* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata Archived 2006-02-05 at the Wayback Machine.
* (ing basa Itali) Sejarah, geografi, webcam, weather, berita
* (ing basa Itali) Meteo San Marino - The National Center of Meteorology And Climatology of San Marino Archived 2008-09-29 at the Wayback Machine.
# 17 Juli

**17 Juli** punika dinten ingkang kaping 198 utawi 199 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati

* **1203**-Perang Salib IV: Konstantinopel dipunrebat; Kaisar Romawi Wétan Alexius III Angelus mlajar saking panggènan bucalan.
* **1815**-Napoleon Bonaparte ngakèni kawon wonten ing Rochefort, Prancis, mungkasi pamar`´ntahan satus dintenipun.
* **1945**-Winston Churchill, Joseph Stalin kaliyan Harry S. Truman sapatemon wonten ing Konferensi Potsdam.
* **1955**-Taman dolanan ing sepindah Disneyland dipunbikak ing Anaheim, California.
* **1975**-Timor Timur dados provinsi angka 27 Indonésia.

## Wiyosan

## Séda

## Riyaya

## Uga delengen

16 Juli – 17 Juli – 18 Juli
* Kalèndher kadadéan
# Wangsa Shang

|  Bageyan saka seri Sajarah Cina |
| --- |
| Telu Maharaja lan Lima Kaisar |
| Dinasti Xia |
| Dinasti Shang |
| Dinasti Zhou |
| Periode Musim Semi lan Musim Gugur |
| Periode Negara Perang |
| Dinasti Qin |
| Dinasti Han Kulon |
| Dinasti Xin |
| Dinasti Han Wétan |
| Telu Negara/Karajan |
| Dinasti Jin |
| Enem Belas Negara |
| Dinasti Kidul lan Lor |
| Dinasti Sui |
| Dinasti Tang |
| Lima Dinasti lan Sepuluh Negara |
| Dinasti Liao |
| Dinasti Song |
| Xia Kulon |
| Kekaisaran Jin |
| Dinasti Yuan |
| Dinasti Ming |
| Dinasti Qing |
| Republik Cina (Taiwan)  |
| Republik Rakyat Cina |
| sunting |

Peta prabawa Dinasti Shang
**Wangsa Shāng (商)** (1600—1046 SM) ya iku wangsa kang nggantèni Wangsa Xià ana ing sajarah Cina. Watara taun 1600 SM, Wangsa Shāng diyasa déning pamimpin suku Shāng, Tāng (汤/湯) sawisé musnahaké Wangsa Xià. Mangsa papréntahan Wangsa Shāng nganti tekan 17 génerasi, 31 ratu lan nguwasani sasuwené 500-an taun, nganti tekan 20 Januari 1046 SM sawisé dikalahaké déning Zhōu Wǔwáng (周武王).

## Sajarah

Wangsa Shang nduweni pusat papréntahan ing pinggiring Kali Wei kang dumunung ing antarane Kali Huang Ho(sisih lor) lan Kali Yangtze (sisih kidul).

Para kawulane wis nduweni tingkat kabudayan kang dhuwur. Iki bisa dideleng saka akehe keramik-keramik kang endah, grabah-grabah, keramik tripod (guci sikil 3) lan *black pottery* (budaya periuk ireng tanpa ornamen). Ing jaman Iki uga misuwur kanthi kabudayan balung (culture bones).

Ing jaman Iki uga, tulisan-tulisan wis bisa diwaca. Iki tegese nalika jamane Wangsa Iki, Cina mungkasi jaman prasejarah lan lumebu jaman anyar, yaiku *jaman Neolit.* Wangsa iki ambruk amarga pambrontakan saka klan Chou.

## Cathetan sikil
# Uzbèkistan

| O‘zbekiston Respublikasi O‘zbekiston Jumhuriyati |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:— Kuch adolatdadir* |
| **Gunagita:** '**Lagu kebangsaan republik Uzbekistan** |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Tashkent |
| Jawatbasa | Uzbek |
| Papréntahan | Républik |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | 4,9% |
| Population |
| • Pikira-kira 2024 | 37 543 167 (42) |
| • Cacahjiwa -2024 | - |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2024 |
| • Gunggung | AS$ $425.238 billion (57) |
| • Saben wong | AS$ $11,572 (122) |
| Artacihna | Som (UZS) |
| Laladan wektu | UTC+5 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+5 |
| Kodhé bèl | 998 |
| TLD internèt | .uz |

**Républik Usbekistan** (kadhangkala diéja **Uzbekstan** utawa **Ozbekistan**), jeneng resminé **Républik Uzbekistan** (basa Uzbek: *O‘zbekiston Respublikasi* utawa *O‘zbekiston Jumhuriyati*; Sirilik: Ўзбекистон Республикаси; basa Ruslan: Республика Узбекистан), iku nagara ing Asia Tengah, sing sadurungé minangka péranganing Uni Soviet. Nagara kanthi wewengkon sing kakurung dharatan iki wewatesan karo Kazakhstan ing sisih kulon lan lor; Kirgizstan lan Tajikistan ing sisih wétan; lan Afganistan lan Turkmenistan ing sisih kidul. Basa resmi siji-sijiné ya iku basa Uzbek, siji basa Turkik, nanging basa Ruslan tetep dipigunakaké, sisa paninggalan papréntahan Soviet. Watara 1 yuta suku Tajik, siji golongan ètnis sing isih sak rumpun karo bangsa Pèrsi, manggon ing nagara iki, lan minangka 4,8% saka sing ndunungi. Tembung *Ozbek* kawangun saka *oz* ("sajati/asli") lan *bek* ("pemimpin/bangsawan"), saéngga "Ozbek" tegesé "bangsawan" utawa "pamimpin sajati".

## Sajarah

Wewengkon Uzbekistan wis dipanggoni wiwit milennium kaloro SM. Ana temon-temon piranti purba manungsa sarta monumen-monumen ing laladan Ferghana, Tashkent, Bukhara, Khorezm (Khwarezm, Khorasmia) lan Samarkand.

Alexander Agung naklukaké Sogdiana lan Baktria ing taun 327 SM, anggarwa Roxana, anak ketua suku Baktria. Nanging, panaklukan iki ora nulung Alexander amarga rakyat tetep nglawan, saéngga bala Alexander pungkasané kalah ing tlatah iki.

Sajeroning maabad-abad wewengkon Uzbekistan diprintah déning Kakaisaran Iran, kaya déné Kakaisaran Parthia lan Sassanian.

## Uga delengen

* Andijan
* Pratélan nagara

## Pranala njaba

* Portal resmi
* Perhimpunan untuk Dhémokrasi di Uzbekistan Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine.
* Muslim Uzbekistan Archived 2013-07-28 at the Wayback Machine.
* Profil Uzbekistan di situs CIA Archived 2019-01-05 at the Wayback Machine.

## Cathetan suku
# Kali Amu Darya

| Kali Amu Darya |
| --- |
|  |
| Kapernah |
| Kahanan fisik |
| Pungkasané | Sagara Aral |
| Dawané | 2,400 km (1,500 mi) |

Peta tlatah saubengé Sagara Aral.
**Kali Amu Darya**- *Amudarya* (Basa Tajik: Омударё or дарёи Ому-*Omudaryo* or *daryoi Omu*; Pèrsi: آمودریا‎‎-*Âmudaryâ*; Basa Uzbèk: Amudaryo, karo *darya* (Pahlavi) tegesé sagara utawa kali kang gedhé banget), iku sawijining kali kang paling dawa ing Asia Tengah.

Amu iku asalé saka kutha Āmul, saiki dikenal minangka Türkmenabat. Kali iki kawangun déning patemon antara kali-kali Vakhsh lan Panj. Akèh sing ndunungi kana kang ngarani kali iki  *Jayhoun*  (جيحون), minangka tembung serapan saka *Gihon*, jeneng ing Alkitab tumrap salah siji saka papat kali kang ana ing swarga. Kali iki uga dimangertèni kanthi jeneng iki (Amu) déning para panulis Islam jaman abad tengahan.

Kali iki bisa dilayari punjul 1450 km (800 mil). Dawaning kali iki 2400 km (1500 mil) lan tlatah ilèn kali jembaré 534.739 km², minangka pambuawangan banyu saka tlatah iku nganti watara 55 km3 sataun, ya iku banyu kang asalé saka gunung-gunung ing sisih kidul kang duwé curah udan taunan punjul 1000 mm.

## Uga delengen

* Syr Darya
* Transoxiana
* Gunung Imeon

## Rujukan

* Curzon, George Nathaniel. 1896. *The Pamirs and the Source of the Oxus*. Royal Geographical Society, London. Reprint: Elibron Classics Series, Adamant Media Corporation. 2005. ISBN 1-4021-5983-8 (pbk; ISBN 1-4021-3090-2 (hbk).
* Gordon, T. E. 1876. *The Roof of the World: Being the Narrative of a Journey over the high plateau of Tibet to the Russian Frontier and the Oxus sources on Pamir*. Edinburgh. Edmonston and Douglas. Reprint by Ch'eng Wen Publishing Company. Taipei. 1971.
* Toynbee, Arnold J. 1961. *Between Oxus and Jumna*. London. Oxford University Press.
* Wood, John, 1872. *A Journey to the Source of the River Oxus*. With an essay on the Geography of the Valley of the Oxus by Colonel Henry Yule. London: John Murray.

## Cathetan
# Adu jago

**Adu jago** ya iku sawijining dolanan kanggo kasenengan wong diwasa, kanthi ngadu pitik jago cacah loro ing papan kang karan kalangan. Pitik kang lumayu (mlincur), lémpoh utawa malah mati kaanggep kalah.
Lumrahé adu jago uga dibarengi nganggo tontohan saka wong-wong kang ndelok ing sacedhaké kalangan.

Pitik kang diadu lumrahé diingu kanthi tujuan diadu lan mula banjur digulawentah amrih jagoné duwé  awak pengkuh lan rosa.

## Sajarah

Mozaik saka jaman Romawi kuna, nuduhaké jago loro lagi diadu
Adu jago ing jaman kuna wis ana lan buktiné katemokaké ing peradaban Lembah Indus. IEncyclopædia Britannica (2008) ngemu:

> Adu jago populèr nalika jaman kuna ing India, China, Persia lan nagara asia liyané. Banjur digawa menyang Yunani kuna jamané Themistocles (sakiwa-tengené 524-460 SM). Ing wektu kang suwé, wong Rumawi kena pengaruh ora nyenengi adu jago, nanging sabanjuré malah banjung nggandrungi. Ing abad sepisanan, akèh wong Rumawi kang ngentèkaké bandha warisan kanggo tohtohan ing dolanan adu jago.
>
>
>

#### Adu jago ing Indonésia

Adu jagi kanggo ritual  ing Bali, Indonesia, 1971
Adu jago kalebu tradhisi kang lawas ing pulo Bali. Kasebut ing Prasasti Batur Bang I (saka taun 933) lan Prasasti Batuan  (taun 944 taun saka) mratèlakaké manawa  ritual *tabuh rah* wis ana pira-pira abad. Ing Bali, adu jago dikenal minangka istilah *tajen*, lan kalebu srana kanggo ngusir dhemit. Ritual kang diarani *tabuh rah* iki kalebu srana tumbal nganggo getih pitik kang kalah. Adu jago wajib kaleksanakaké nalika upacara agama. Adu jago kanthi tujuan saliyané ritual kaanggep prakara, sanajan  isih umum ing akèh wewengkon ing Indonésia. Wong wadon lumrahé ora mèlu adu jago.

#### Adu jago ing nagara liya

Adu jago ing pinggiran kutha  Kabul, Afganistan
Adu jago uga ana ing Kuba, Peru, Brazil, Mèksiko, Irak, India, Jepang, Pakistan lan Filipina.

#### Lakon pewayangan

Salah siji lakon ing pewayangan ya iku Kangsa Adu Jago

## Pitik kang diadu

Pitik kang ditangkaraké mirunggan kanggo adu jago racaké jinis pitik bangkok kang duwé awak kang kenceng lan pengkuh. Kanggo menangi tandhing, pitik dirumat kanthi setiti, kayadéné nglatih atlit kang bakal tandhing ulahraga.

## Rujukan
# Kutha krajan

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Kutha krajan** (Carakan: ꦏꦹꦛꦏꦿꦴꦗꦴꦤ꧀) utawa **kutha karajan** (Carakan: ꦏꦹꦛꦏꦫꦴꦗꦴꦤ꧀) yaiku kutha papané kantor pamaréntah sing ngawasani siji tlatah utawa nagara. Contoné kutha krajan Provinsi Jawa Tengah iku Kutha Semarang, kutha krajan Kabupatèn Panaraga iku kutha Panaraga.

Conto kutha krajan nagara ing donya

* Indonesia: Jakarta
* Malaysia: Kuala Lumpur

## Deleng uga

* Pratélan kutha karajan donya
# 706

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 1 |
| Abad: | * Abad ping 7
* **Abad ping 8 Abad ping 9
 |
| Dasawarsa: | * 680-an
* 690-an
* **700-an 710-an
* 720-an
 |
| Taun: | * 703
* 704
* 705
* **706 707
* 708
* 709
 |

## Prastawa

## Lair

## Séda
# Sarjanawan

Sunggingan '*Scholar and His Books'* dening Gerbrand van den Eeckout
**Sarjanawan** yaiku panliti utawa wong sing nduwé kapinteran ing sawijiné babagan kawruhan (*disiplin akademis*). Sarjanawan uga bisa sawijiné narawiyata (*akademisi*), yaiku wong sing makarya dadi mahaguru (*profesor*), guru, utawa panliti ing pawiyatan luhur. Narawiyata biasané ndarbé gelar pascasarjana kaya magister lan doktor. Para sarjanawan lan para winasis (*intelektual*) mandhiri makarya ing sajabané payiwatan nanging menawa isih mbabar jurnal wiyata (*jurnal akademik*) lan melu sarasèhan èlmiah.
# 892

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 1 |
| Abad: | * Abad ping 8
* **Abad ping 9 Abad ping 10
 |
| Dasawarsa: | * 870-an
* 880-an
* **890-an 900-an
* 910-an
 |
| Taun: | * 889
* 890
* 891
* **892 893
* 894
* 895
 |

## Prastawa

## Lair

## Séda
# Kong Hu Cu

|  |
| --- |
| Kong Hu Cu |
| Kong Hu Cu |
| Nama kulawargi Cinten (姓): | **Zi**¹ (Tionghoa: 子; Pinyin: Zǐ) |
| Nami klan Cinten (氏): | **Kong** (Tiong: 孔 ; Py: Kǒng) |
| Nami Ngajeng Cinten (名): | **Qiu** (Tiong: 丘 ; Py: Qiū) |
| Nami sopan (字): | **Zhongni** (Tiong: 仲尼 ; Py: Zhòngní) |
| Nami swargi kaurmatan (謚): | **Sesepuh Wicaksana Utami Rumiyin2;** (Tiong: 至聖先師 ;Py: Zhìshèng Xiānshī) |
| Nami kaurmatan: | **Guru Kong** |
|  | (Tiong: 孔子, langkung arang dipungunakaken 孔夫子; |
|  | Py: Kǒngzǐ, langkung arang. Kǒngfūzǐ; |
|  | WG: K'ung-tzu, langkung arang. K'ung Fu-tzu |
|  | Ing Indonésia: Kong Hu Cu) |
| **1**Seratan Cinten punika ingkang namanipun leluhur Kong Hu Cu boten olèh dipunsamèkaken kaliyan seratan ingkang sami saha ingkang wonten nama kaurmatan Kong Hu Cu "Guru Kong". Kakalihipun kalih tembung ingkang bènten anging dipunserat mawi aksara ingkang sami ing basa Cinten. |
|  |
| **2** Nami swargi wiwit 1530. Antawis 1370 saha 1530 nama swargi kaurmatanipun punika: "Propagator Langkung Luhur Budaya, Guru Utama saha *Pencapai* Langkung Hebat" (大成至聖文宣王) ingkang taksih nama ingkang kaserat ing pasaréyanipun. |

**Konfusius** utawi **Kong Hu Cu** (551 SM - 479 SM) punika satunggiling filsuf Cinten ingkang misuwur sanget. Ing filsafatipun langkung wigati moralitas pribadi saha papréntahan. Filsafatipun dados populèr amargi dhasaripun kiyat ing budaya saha tradhisi Cinten.

Tiyang-tiyang Cinten ing tanah Jawi ugi kathah ingkang mumulèni piyambakipun.
# Vaksin

**Vaksin** iku penerapan biotéknologi kanggo nyegah lelara kang disebabaké mikroorganisme.

## Cara gawé vaksin

* vaksin kang asalé saka patogen kang wis dipaténi nganggo bahan kimia utawa cara pemanasan. Contoné vaksin influenza, vaksin kolera lan vaksin hepatitis A. Vaksin jinis iki mung gawé kekebalan sawatara.
* vaksin kang asalé saka patogen kang dilemahaké. Contoné ya iku vaksin campak lan vaksin gondong. Vaksin jinis iki kekebalané luwih suwé saka jinis vaksin kang asalé saka patogen kang dipanasaké.
* vaksin kang asalé saka patogen kang dinon-aktivaké contoné vaksin tétanus lan vaksin diftéri.

Nanging cara gawé vaksin ing dhuwur isih tradhisional dadi isih ana éfék samping kaya iki:

* patogen kang dinggo mesih ana kemungkinan isih prosés metabolisme
* patogen kang dienggo kanggo gawé vaksin isih ana kemungkinan bisa njalari lelara
* ana wong kang alérgi mara luwihan sél kang ditinggalaké saka prosés gawé vaksin.
* wong kang makarya ing gawé vaksin ana kemungkinan kepapar patogen.

Kanggo ngurangi risiko ing dhuwur, saiki wis dikembangaké cara gawé vaksin kang nganggo rékayasa génetika. Prinsip-prinsip rékayasa génetika antarané:

* misahaké gen kang njalari lara saka virus
* nyisipaké gen mara sèl baktéri utawa kultur sèl hewan. Sawisé disisipi sèl baktèri utawa sèl kéwan dijenengi rekombinan.\
* Rekombinan bakal ngasilaké antigen kang salanjuté dikultur. Sawisé dikultur dadi ngasilaké akèh antigen.

## Cathetan suku
# 608

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 1 |
| Abad: | * Abad ping 6
* **Abad ping 7 Abad ping 8
 |
| Dasawarsa: | * 580-an
* 590-an
* **600-an 610-an
* 620-an
 |
| Taun: | * 605
* 606
* 607
* **608 609
* 610
* 611
 |

## Prastawa

## Lair

## Séda
# Basa Hagkah

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Basa Hagkah utawa basa Kek** (Aksara Jawa: ꦧꦱꦲꦒ꧀ꦏꦃ ꧈ ꦧꦱꦏꦺꦏ꧀ )(Aksara Kan: 客家話) yaiku klumpukan basa Cina kang dipocapake dening wong Hagkah ing Cina Kidul, Taywan, Hongkong, Makaw, lan sajroning laladan pêpêncaring wong Cina ana ing Asia Wetan, Asia Kidul Wetan, lan sapanunggalane.

Amarga pingguna utamane ing laladan dhedhewe kang kapêncar kang kandhawarane kawatês ing laladan sakiwatêngêne wae, basa Hagkah banjur ngêmbangake carabasa-carabasa ing saperangan propinsi kaya ta Kwangtung, Kwangsyi, Haynan, Fujyen, Sêcwan, Hunan, Cyangsyi, lan Kwicow uga ing Hongkong, Taywan, Singgapur, Malaysiyah, lan Indonésia. Basa Hagkah ora dipadhamangreteni karo basa Ywe, basa Wu, basa Min Kidul, basa Mandharin, utawa basa Cina liyane lan dhèwèké uga nduwe saperangan jinis carabasa kang ora madhamangreti. Basa iki paling cedhak karo basa Kan lan kadhang kala kalebokake dadi jinis carabasaning Kan kanthi carabasa Hagkah Lor bisa saparo madhamagreti karo carabasa Kan Kidul. Ananging, ana kabokmanawan uga yen papadhamangreti mau mung saka 'fitur' laladan kang diduweni babarengan.

Taywan sing nduwe pamocap wiwitan basa Hagkah kanthi sithik uga dumadi tetengahing wiyata lan panguri-uri basa iki. Carapocap kang beda ana antaraning carabasa Hagkah Taywan lan carabasa Hagkah Cina Dharatan. Malah, ing Taywan uga ana rong carabasa Hagkah utama.

Carabasa Moyyen ing Kwangtung Lor Wetan uga dumadi carabasa Hagkah baku ing Républik Babrayan Cina (Ind: RRC). Dhepartemen Wiyata Propinsi Kwangtung gawe caralatin parijawat (Ind: romanisasi resmi) kanggo carabasa Moyyen ing taun 1960 lan dumadi salah sawiji saka patang basa kang nduwe dedeg kahanan iki ing Kwangtung.
# Deng Xiaoping

| Deng Xiaoping 邓小平 |
| --- |
| Deng Xiaoping in 1979 |
|  |
|  Chairman of the Central Advisory Commission of the Communist Party |
| **Linggih** 13 September 1982 – 2 November 1987 |
| Wakil | Bo Yibo Xu Shiyou Tan Zhenlin Li Weihan |
| General Secretary | Hu Yaobang Zhao Ziyang |
| Kang sadurungé | New office |
| Kang sawisé | Chen Yun |
|  Chairman of the CPC Central Military Commission |
| **Linggih** 28 June 1981 – 9 November 1989 |
| Présidhèn | Li Xiannian |
| Kang sadurungé | Hua Guofeng |
| Kang sawisé | Jiang Zemin |
| Chairman of the Chinese National PCC |
| **Linggih** 8 March 1978 – 17 June 1983 |
| Kang sadurungé | Zhou Enlai vacant (1976–1978) |
| Kang sawisé | Deng Yingchao |
| Member of the National People's Congress |
| **Linggih** 18 April 1959 – 21 December 1964 26 February 1978 – 19 February 1997 |
| Constituency | Beijing At-large (59–64,78–83) PLA At-large (83–97) |
|  First Vice Premier of the People's Republic of China |
| **Linggih** 17 January 1975 – 18 June 1983 |
| Prémiyèr | Zhou Enlai Hua Guofeng Zhao Ziyang |
| Kang sadurungé | Lin Biao |
| Kang sawisé | Wan Li |
|  |
| Rerincèn dhiri |
| Lair | (1904-08-22)22 Agustus 1904 Guang'an, Sichuan, China |
| Pati | 19 Fèbruari 1997(1997-02-19) (umur 92) Beijing, People's Republic of China |
| Bangsa | Chinese |
| Parté pulitik | Communist Party of China |
| Sisihan | Zhang Xiyuan (张锡瑗) (1928–1929) Jin Weiying (金维映) (1931–1939) Zhuo Lin (卓琳) (1939–1997) |
| Anak | Deng Lin Deng Pufang Deng Nan Deng Rong Deng Zhifang |

**Deng Xiaoping** pirengaken  (Hanzi prasaja: 邓小平; Hanzi tradhisional: 鄧小平; pinyin: Dèng Xiǎopíng; Wade-Giles: Teng Hsiao-p'ing; lair 22 Agustus 1904 – pati 19 Fèbruari 1997 ing umur 92 taun) punika satunggiling sesepuh pamimpin revolusi salebetipun Parté Kuminis Tiongkok ingkang dados pamimpin paling inggil Républik Rakyat Cina wiwit dasawarsa 70-an dumugi awal dasawarsa 90-an. Panjenenganipun punika pamimpin génerasi kaping kalih sasampunipun Mao Zedong. Ing saandhaping arahanipun, Tiongkok dados salah satunggil nagari kanthi laju perkembangan ékonomi paling rikat ing donya.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Didhisiki déning: **boten wonten** | **Sekretaris Jendral Parté Kuminis Tiongkok** 1956–1966 | Diganti déning: **boten wonten** |

## Pranala njawi

* (ing basa Cina)  Archived 2005-02-05 at the Wayback Machine.

Cithakan:Pulitikus-stub
# Sekolah menengah kejuruan

|  |
| --- |
| Artikel iki arupa bagéyan saka sèri **Pendhidhikan ing Indonésia** |
|  |
| Pendidikan anak usia dini |
|
Taman kanak-kanak
Raudatul athfal
Klompok bermain  |
| Pendhidhikan dhasar (Kelas 1-6) |
|
Sekolah dhasar
Madrasah ibtidaiyah
Klompok belajar Paket A  |
| Pendhidhikan dhasar (Kelas 7-9) |
|
Sekolah menengah pertama
Madrasah tsanawiyah
Klompok belajar Paket B  |
| Pendhidhikan menengah (Kelas 10-12) |
|
Sekolah menengah atas/kejuruan
Madrasah aliyah/kejuruan
Klompok belajar Paket C |
| Pendhidhikan dhuwur |
|
Akadhemi
Institut
Perguruan tinggi
Politèknik
Sekolah dhuwur
Universitas  |

**Sekolah menengah kejuruan (SMK)** iku salah siji wangun ékan pendhidhikan formal sing nyelenggarakaké pendhidhikan kejuruan ing jenjang pendhidhikan menengah minangka terusan saka SMP, MTs, utawa wangun liya sing sadrajat utawa terusan saka asil sinau sing diakoni padha/setara SMP/MTs. SMK kerep karan uga STM (Sekolah Teknik Menengah). Ing SMK,akèh tinemu Program Keahlian.

## Uga delengen

* Pratélan Sekolah Menengah Kejuruan ing Jakarta
* Pratélan Sekolah Menengah Kejuruan ing Sumatera Kulon
* Pratélan Sekolah Menengah Kejuruan ing Jawa Wétan
* Pratélan Sekolah Menengah Kejuruan ing Jawa Tengah
* Pratélan Sekolah Menengah Kejuruan ing Jawa Kulon