Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sungapan

**Sungapan** utawa **éstuari** ya iku angga tirta payo ing pasisir kang saparoné kinubengan dharatan. Angga tirta iki minangka sarananing ilèn kali menyang sagara.

Sungapan minangka laladan pangantara kubengan kali lan kubengan sagara. Laladan iki kena pangaribawaning sagara kaya ta—pasang, alun, lan arus banyu asin—sarta pangaribawaning kali—kaya ta ilèn banyu tawar lan waled. Lebuning ilèn banyu sagara lan banyu tawar iki njalari dhuwuré tataran nutrièn ana ing kolom banyuné lan waledé. Mula, sungapan ingaran habitat alam produktif dhéwé ing donya.

Akèh-akèhé sungapan kang ana saiki dumadi kala mangsa Holosèn. Kala samono, lebak-lebak kang kali-kaliné kagongsoran utawa kagerusan ès kena banjir lumantar munggahing tataran banyu sagara udakara 10.000–12.000 taun kapungkur. Sungapan racaké digolongaké dhedhasar ciri géomorpologiné utawa pola sirkulasi banyuné. Sungapan bisa akèh dasanamané, kaya ta lempongan, palabuhan, laguna, légokan, utawa sagara anakan. Sanajan mangkono, sawenèh angga tirta iku ora mèmper pancasané sungapan kang kawedhar ing ndhuwur lan malah banyu asin blas.

Akèh-akèhé pasisiring sungapan minangka laladan-laladan kanthi cacah jiwa kang padhet, ya iku udakara 60% cacah jiwaning sadonya urip ing sadawaning sungapan lan pasisiré. Pituwasé, akèh sungapan kena dhegradasi lumantar pirang-pirang jalaran, kalebu pamenebing gongsoran lemah awit panggunduling alas, kaladuking panyenggut, lan pandon tetanèn kang ala; kaladuking pamancing; panggaringing lan pambanyuning jombor; étropikasi jalaran kaluwihan nutrièn asal saka jemberan lan regedan kéwan; polutan kalebu métal abot, bipénil poliklorinasi, radhionuklid lan hidrokarbon asal saka lebuning jemberan; lan pananggul utawa pambendung minangka pangendhali banjir utawa pangalih banyu.

## Rujukan
# Kali Yangtze

| Kali Yangtze |
| --- |
|  |
| Kapernah |
| Kahanan fisik |
| Dawané | 6,300 km (3,915 mi) |

**Kali Yangtze** utawa **Chang Jiang** (Hanzi Sederhana: 长江; Hanzi Tradisional: 長江; Pinyin: *Cháng Jiāng*) iku kali kang paling dawa ing Asia lan nomer telu paling dawa ing donya, sawisé Kali Nil ing Afrika, lan Amazon ing Amérika Kidul.
Kali iki dawané watara 6,300 km lan mili saka sumberé ing Provinsi Qinghai, mangétan tumuju Sagara Cina Wétan ing Shanghai. Kali iki kanthi tradhisional dianggep misahaké antara Cina Lor lan Kidul, sanajan kanthi géografis sakbeneré garis Qinling-Kali Huai kang resmi dadi tapel wates pamérangan géografis.

## Kutha kang diliwati

Kutha sadawaning Kali Yangtze, antara Wuhan lan Shanghai
Titik amot batubara ing Kali Yangtze
* Panzhihua
* Yibin
* Luzhou
* Chongqing
* Yichang
* Jingzhou
* Shashi
* Shishou
* Yueyang
* Xianning
* Wuhan
* Ezhou
* Huangshi
* Huanggang
* Chaohu
* Chizhou
* Jiujiang
* Anqing
* Tongling
* Wuhu
* Hefei
* Chuzhou
* Maanshan
* Taizhou
* Yangzhou
* Zhenjiang
* Nanjing
* Nantong
* Shanghai
* Fengdu

## Wadhuk

Taun 2007, ana loro wadhuk ing Kali Yangtze: Three Gorges Daml ad Gezhouba Dam. Wadhuk kang katelu Xiluodu Dam isih lagi diwangun. Sawetara dam liya uga wis dirancang, yaiku wadhuk: Wudongde, Baihetan, lan Xiangjiaba.

## Anak kali

Kali Yangtze duwé punjul 700 anak kali utawa *tributary*, nanging kang utama yaiku:

* Kali Yalong
* Kali Minjiang
* Kali Daduhe
* Kali Tuojiang
* Kali Tongtian
* Kali Jialing
* Kali Wujiang
* Kali Qingjiang
* Xiangjiang
* Lishui (Li)
* Zijiang (Zi)
* Yuanjiang (Yuan)
* Kali Han
* Kali Ganjiang
* Kali Huangpu

## Delengen unga

* Delta Yangtze River
* Pratélan kali ing Cina

## Wacan terusan

* Van Slyke, Lyman P. 1988. *Yangtze: nature, history, and the river*. A Portable Stanford Book. ISBN 0-201-08894-0
* Winchester, Simon. 1996. *The River at the Center of the World:A Journey up the Yangtze & Back in Chinese Time*, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pages, ISBN 0-312-42337-3
# Jungkat

Jungkat
Sikat Rambut Gilap 3D
**Jungkat**, **suri**, **serat** (krama), utawa **pethat** (krama inggil) ya iku piranti dienggo ngurusi rambut. Piranti iki wujudé pipih nganggo inggik-inggik dawa. Jungkat iku wis ditepangi wong kurang luwih 5.000 taun kapungkur ing Pèrsi (Iran). Akèh sing ngarani yèn jungkat digawa bangsa Indo-Éropah.

## Kagunan Jungkat

* Njaga rambut dawa ben ora berantakan.
* Penghias rambut.
* Mpertahanke kippa ing panggone.
* Misahke serat-serat kapas saka biji karo kotoran liyané.
* Piranti musik.
# SARS-CoV-2

SARS-CoV-2| *severe acute respiratory syndrome coronavirus 2* |
| --- |
| Ilustrasi virus 2019-nCoV yang dibuat oleh Pusat Pengendalian dan Pencegahan Penyakit (CDC). |
| Model cross-sectional 2019 nCoV menunjukkan komponen virus |
| Rekaman  |
| Duration: 13 detik.0:13 |
| Data  |
| Inang  |
Homo sapiens , Felis catus , Canis familiaris , VeroE6/TMPRSS2 , Vero C1008 , Caco-2 , Calu-3 , HEK293T , Huh-7  lan Trenggiling |
| Komposisi genom virus ICTV  |
positive-sense single-stranded RNA virus  |
| Penemu atau pencipta  |
Zhang Jixian  |
| Panyakit |
Pageblug koronavirus 2019–2020 lan Lara Mergo COVI 19 |
|  |
| Takson |
|  |
| Domain | *Virus ·* |
| Dunia | *Riboviria ·* |
| Krajan | *Orthornavirae ·* |
| Filum | *Pisuviricota ·* |
| Kelas | *Pisoniviricetes ·* |
| Ordo | *Nidovirales ·* |
| Kulawarga | *Coronaviridae ·* |
| Subfamili | *Orthocoronavirinae ·* |
| Genus | *Betacoronavirus ·* |
| Spesies | *Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus ·* |
| Virus taxon  | **severe acute respiratory syndrome coronavirus 2**  |
|  |
| Tata nama  |
| Dinamakan berdasarkan  |
SARS-CoV  |
| Sinonim takson  | * Koronavirus Wuhan
* Virus pneumonia pasar panganan sagara Wuhan
 |
|  |

**Virus corona anyar**, dilambangake **SARS-CoV-2** dening Organisasi Kesehatan Dunia (WHO) (Hanzi: 嚴重急性呼吸系統綜合症冠狀病毒2型) minangka anggota virus corona sing njalari infèksi ambegan. Virus iki pisanan ditepungi ing Wuhan, China lan nyebabaké wabah koronavirus 2019-2020 anyar. Virus iki uga ditepungi minangka **virus corona wuhan** (Hanzi: 武汉 冠状 病毒; Hanzi tradisional: 武漢 冠狀 病毒), lan **virus pneumonia pasar sagara Wuhan**.

## Referensi
# Kodhe papan anggegana IATA

**Kodhe papan anggegana IATA** (jeneng resmi: *IATA location identifier*) iku kodhe sing dumadi saka telung aksara sing dipigunakaké kanggo nandhani bandhar-papan anggegana ing saindhenging donya. Kodhe-kodhe iki disusun lan diatur déning IATA (Asosiasi Pengangkutan Udara Internasional) lan diterbitaké kaping telu sajeroning setaun kapacak ing Direktori Pengkodean Maskapé Penerbangan IATA.

## Uga delengen

* Kodhe papan anggegana ICAO

## Pranala njaba

* IATA - Pengkodean Archived 2008-05-16 at the Wayback Machine.
* Daftar kode papan anggegana dunia Archived 2007-03-15 at the Wayback Machine.
* Daftar kode papan anggegana dunia
# Kaligrafi

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Kaligrafi**, kanthi asal usul saka basa Yunani; (*καλλι* "kaindahan" + *γραφος* "nulis") Basa Jepang *Nihongo* 日本語) ya iku seni nulis kanthi éndah migunakaké piranti utawa piranti pena mupangaté kanggo rerenggan. Tulisan sajeroning wujud kaligrafi racaké tumuju tinemu ora kanggo diwaca ing konsèntrasi ndhuwur lan wektu kang suwé, amarga sifaté kang ngawé mata rikat kesel. Karana iku ing sajeroning ngolongake tuladha kaligrafi kang duwé mupangat tipografi utawa wujud rada susah uga anané buku-buku ing mangsa saiki.

|  |
| --- |
|  Jiǎgǔwén
 Jīnwén
 Dàzhuàn
 Xiǎozhuàn
 Lìshū
 Cǎoshū
 Xíngshū
 Kǎishū (trad)
 Kǎishū (simp)
Source |

Cina kaligrafi kang ditulis dèning Dinasti Song (AD 1051-1108) Penyair Mi Fu.
Semana uga kaligrafi tulisan arab luwih wisuwur, lan njabahi uga kaligrafi ing tulisan latin. Media kang wangun kanggo nulis utawa kango di tatah sajeroning nulis kaligrafi kaya ta:

* Godhong Lontar
* Kayu
* Lemah
* Lempung
* Watu
* piranti kristek nganggo benang

 Kaligarfi Islam (animasi)
## Jinising

1. Kaligrafi Cina
2. Kaligrafi Islam
3. Kaligrafi Latin
4. Kaligrafi Sanskerta
5. Kaligrafi Jawa

## Cathetan suku
# Qu Yuan

**Qu Yuan** (屈原) ya iku penyair lan pejabat papréntahan saka Nagara Chu ing Periode Nagara Perang. Dilahirkan ing taun 340 SM, Qu Yuan lair saka salah sawijining kulawarga kang berpengaruh ing nagara Chu. Dhèwèké ya iku penaséhat Kaisar Huai kang dadi panguwasa saka 328 SM nganti 299 SM.

Qu Yuan duwé karier pulitik kang apik nganti kabèh mantri Kaisar Huai nudhuh dhèwèké, saéngga dhèwèké digethingi ing arena pulitik Nagara Chu. Nalika Qu Yuan ora ana, nagara Chu bisa dikalahake déning Nagara Qin. Amarga ngerti yèn nagara Chu kalah, Qu Yuan mlumpat ing Kali Miluo ing provinsi Hunan. Festival Perahu Naga ya iku festival kanggo mengeti tinggal donyane. Déné tradisi mangan Bakcang(Hanzi: 肉粽, hanyu pinyin: rouzong) ya iku tradisi kang kawiwitan saka rakyat kang simpati tumrap kepatèné Qu Yuan. Para rakyat mau mbuwang sega ing kali kanggo nyegah makluk ing banyu mau mangan mayite Qu Yuan.

## Cathetan suku