Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sahara

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

Citra satelit
**Sahara** iku ara-ara samun gedhé dhéwé sadonya kang kaping loro (kang kaping pisan iku Antartika). Ambané punjul 9.000.000 km² lan papané ana ing lor Afrika lan umuré wis 2,5 yuta taun. Tlatah Amérika Sarékat kabèh bisa pas lumebu ing wewengkon walukarnawa iki. Jenengé ya iku *Sahara*, dijupuk saka basa Arab (صحراء) kang tegesé ara-ara wedhi.

## Cekak

Wates-wates Sahara iku: Gunung Atlas lan Sagara Tengah ing sisih lor, Sagara Abang lan Mesir ing sisih wétan, Samodra Atlantik ing sisih kulon lan ing sisih kidul tlatah Sudan lan Sahel.

Kira-kira cacahé kang ndunungi Sahara ana 2,5 yuta jiwa.
# Selat Melaka

Selat Malaka
**Selat Malaka** inggih punika salah sawijining selat ingkang dumunung ing antawisipun Ujung Malaysia (Thailand, Malaysia, Singapura) saha Pulo Sumatra (Indonésia).

Saking segi ékonomi kaliyan strategis, Selat Malaka minangka salah satunggaling jalur pelayaran ingkng wigati sanget ing donya, sami wigatosipun kaliyan Terusan Suez utawi Terusan Panama. Selat Malaka mbentuk jalur pelayaran terusan antawisipun Samodra Hindia kaliyan Samodra Pasifik sarta dados jalur tiga saking nagara-nagara mawi cacahing warga ingkang kathah piyambak ing donya, inggih punika: India, Indonésia saha Républik Rakyat Cina.
# Singapura

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

| **ms** Républik Singapura **en** Republic of Singapore **zh** 新加坡共和国 **ta** சிங்கப்பூர் குடியரசு |
| --- |
|
Gendéra

Lambang

 |
| '*Motto: ''"Majulah Singapura" *(Melayu) "Majua, Singapura" |
| Gunagita:**'**Majulah Singapura |
|  |
| Kuthagara | Kutha Singapura1 |
| Jawatbasa | Inggris  Cina  Malayu  Tamil  |
| Papréntahan | Républik Parleméntér |
|  |
| • Présidhèn  | Tharman Shanmugaratnam |
| • Mahamantri  | Lawrence Wong |
|  |
| Kamardhikan |
|  |
| • City status  | 24 Juli 1951 |
| • Self-government under the Inggris |  3 Juni 1959  |
| • Proklamasi Kamardhikan  | 31 Agustus 1963 |
| • Pisah saka Malaysia | 9 Agustus 1965 |
|  |
| • Banyu (%) | 1.444 |
| Population |
| • Pikira-kira 2007 | 4.680.600 jiwa (angka 117) |
| • Cacahjiwa 2000 | 4.117.700 jiwa |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2006 |
| • Gunggung | US$137.7622 billion (54th) |
| • Saben wong | US$30,723.61 (17th) |
| IPM (2006) |  0.916 **Error: Invalid HDI value** · 25th |
| Artacihna | Singapore dollar (SGD) |
| Laladan wektu | UTC+8 (SST) |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+8 (not observed) |
| Kodhé bèl | 65 |
| TLD internèt | .sg |
| 02 from Malaysia. |

Merlion, lambang kutha/negara Singapura
**Singapura** (Inggris *Singapore*; Mandarin 新加坡 (*Xīnjiāpō*); Tamil சிங்கப்பூரசு (*Ciŋkappūr*)) iku nagara kutha ing Asia Kidul-Wétan. Nagara ini jembaré 704 km² lan kang ndunungi ana 4,7 yuta jiwa.

Singapura
Nagara iki kapisah saka Malaysia déning Selat Johor ing sisih lor, lan saka Kapuloan Riau, Indonésia déning Selat Singapura ing sisih kidul. Singapura minangka pusat kauangan urutan kapapat ing donya lan minangka kutha donya kosmopolitan kang mainaké peran wigati sajeroning perdagangan lan kauangan internasional. Plabuhan Singapura iku siji saka lima plabuhan paling ramé ing donya.

Singapura duwé sajarah imigrasi kang dawa. Sing ndunungi gunggung 5 yuta jiwa, dumadi saka ètnik Cina, Melayu, India, manéka katurunan Asia, lan Kaukasoid. 42% kang ndunungi Singapura wujud wong mancanagara kang nyambutgawé lan ngangsu kawruh. Pekerja manca minangka 50% saka sèktor jasa. Nagara iki minangka kang paling padhet kaloro ing donya sawisé Monako. A.T. Kearney nyebut Singapura minangka nagara paling kaglobalisasi ing donya ing Indèks Globalisasi taun 2006.

## Rujukan

Cathetan sikil
Bahan pustaka
## Pranala njaba

* Portal resmi
* Infomap Singapura
* Jabatan Statistik Singapura
* Lagu Kebangsaan: Majulah Singapura Archived 2001-06-03 at the Wayback Machine.
* Situs Komunitas Masyarakat Indonésia di Singapura Archived 2010-01-25 at the Wayback Machine.
* Makanan di Singapura - Singapore Lifestyle Wiki
* Wikipedia Singapore in English

Cithakan:Topik Singapura

Cithakan:Kutha krajan ing Asia
# Samodra Atlantika

Cithakan:Limang Samodra
**Samodra Atlantika** iku samodra gedhé dhéwé kaloro ing donya, nyakup watara 1/5 lumahing bumi. Tembung Atlantik asalé saka mitologi Yunani sing tegesé "Sagara Atlas".

Samodra iki awangun aksara S, mujur saka belahan bumi lor tekan belahan bumi kidul, kapérang loro déning garis khatulistiwa dadi Atlantika Lor lan Atlantika Kidul. Diwatesi déning Amérika Lor lan Amérika Kidul ing sisih kulon samudera lan Éropa lan Afrika ing sisih wétan samodra.

Samodra Atlantika kagandhèng karo Samodra Pasifik, ing sisih lor bumi déning Samodra Arktik lan ing sisih kidul bumi déning Lintasan Drake. Hubungan gawéan manungsa antara Samodra Atlantik karo Samodra Pasifik digawé liwat Terusan Panama. Wates antara Samodra Atlantik karo Samudera Hindia ing sisih wétan, diwatesi ing garis 20° Bujur Wétan. Wates antara Samodra Atlantik karo Samodra Arktik ya iku garis saka Grunlan menyang Svalbard ing sisih lor Nurwègen.

Samodra Atlantik katon saka pasisir kulon Irlandia ing dina sing padhang.
Nyakup watara 20% lumahing bumi, Samodra Atlantik dumunung ing urutan kaloro gedhé dhéwé bab ukurané sawisé Samodra Pasifik. Diitung karo sagara ing saubengé samodra iki ambané 106.450.000 km²; yèn sagara ing saubengé ora diitung, jembaré 82.362.000 km².

## Pelabuhan

Abidjan (Pasisir Gading), Akra (Ghana), Amsterdam (Walanda), Antwerp (Bèlgi), Bahia Blanca (Argentina), Baltimore (AS), Banjul (Gambia), Belfast (Karajan Manunggal), Bergen (Nurwègen), Betio (Kiribati), Bissau (Guinea-Bissau), Bordeaux (Prancis), Boston (AS), Bremen (Jerman), Brest (Prancis), Bristol (Karajan Manunggal, Buenos Aires (Argentina), Cadiz (Spanyol), Cape Town (Afrika Kidul), Casablanca (Maroko), Cayenne (Guyana Prancis), Charleston (AS), Cherbourg-Octeville (Prancis), Conakry (Guinea), Cork (Républik Irlandia), Cotonou (Benin), Dakar (Senegal), Douala (Kamerun), Dublin (Républik Irlandia), Dunkirk (Prancis), Edinburgh (Karajan Manunggal), Fortaleza (Brasil), Georgetown (Guyana), Glasgow (Karajan Manunggal), Hamburg (Jerman), Halifax (Kanada), Jacksonville (AS), La Coruña (Spanyol), Lagos (Nigeria), Las Palmas (Kapuloan Canary, Spanyol), Le Havre (Prancis), Libreville (Gabon), Lisboa (Portugal), Liverpool (Karajan Manunggal), Lomé (Togo), London (Karajan Manunggal), Luanda (Angola), Malabo (Guinea Ekuatorial), Monrovia (Liberia), Montevideo (Uruguay), Montreal (Kanada), New Haven (AS), New York (AS), Newcastle upon Tyne (Karajan Manunggal), Newport News (AS), Norfolk (AS), Nouakchott (Mauritania), Oslo (Nurwègen), Ostend (Bèlgi), Paramaribo (Suriname), Philadelphia (AS), Port Harcourt (Nigeria), Porto (Portugal), Porto Novo (Benin), Portsmouth (Karajan Manunggal), Portsmouth (AS), Providence (AS), Rabat (Maroko), Recife (Brasil), Rio de Janeiro (Brasil), Rotterdam (Walanda), Salvador (Brasil), Santander (Spanyol), Santos (Brasil), Savannah (AS), Sevilla (Spanyol), Southampton (Karajan Manunggal), Tangier (Maroko), Trondheim (Nurwègen), Vigo (Spanyol), Pasisir Walvis (Namibia), Wilmington (AS)

### Catatan – transportasi

Terusan Kiel lan Terusan Saint Lawrence iku rong jalur banyu sing wigati.

## Uga delengen

* Samodra Pasifik

## Pranala njaba
# Libya

**الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية
al-Jamāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Gendéra Libya) | (Lambang Libya) |

 |
| *Sesanti: —* |
|  |
| **Basa resmi** | Arab |
| **Kutha krajan** | Tripoli |
| **Ketua Transisi Libya** | Fayez al-Sarraj |
| **Pejabat Nayakotama** | Abdel Rahim al-Kib |
| **Wewengkon** -Total | Urutan ka-16 1.759.540 km² |
| **Padunung**  -Total  -Kapadhetan | Urutan ka-103 7.499.074 5,1/km² |
| **Mata uang** | Dinar Libya |
| **Zona wektu** | UTC +2 |
| **Kamardikan** | 24 Dhésèmber 1951 |
| **Lagu kabangsan** | Libya, Libya, Libya |
| **Internet TLD** | .ly |
| **Kode telepon** | 218 |

**Libya** utawa resminé **State of Libya** (basa Arab: ليبيا, kang diartèkaké sajeroning basa Libya *Lībyā* atau الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية) dumunung ing Afrika Lor, wewatesan karo Laut Tengah, Mesir ing sisih wétan, Sudan ing kidul-wétan, Chad lan Niger ing sisih kidul sarta Aljazair lan Tunisia ing sisih kulon. Kutha krajan nagarané yaiku Tripoli. Ana telu seksi tradhisional, yaiku Tripolitania, Fezzan lan Cyrenaica.

Jeneng "Libya" asalé saka basa Mesir "Lebu", sebutan kanggo wong-wong Berber kang manggon ing sisih kulon Kali Nil lan diadhopsi déning basa Yunani minangka "Libya". Ing jaman Yunani kuna, istilah iki duwé makna kang luwih amba, kang nyakup kabèh Afrika Lor ing sisih kuloné Mesir lan kadhangkala ditujokaké kanggo kabèh bawana Afrika.

Wiwitané, Libyaiku karajan kang didegkaké tanggal 24 Dhésèmber 1951. Raja Idris I minangka pemimpin papréntahan. Italia ngrebut Libya saka Kakaisaran Ottoman (Turki) lan ndadèkaké wewengkon jajahan. Sawijining nagara kang dumunung ing Afrika Lor lan wewatesan karo Sagara Tengah iki olèh kamardhikan sawisé Italia nyerah marang Sakuthu sajeroning Perang Donya II.

## Deleng uga

* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba

* Situs Kedubes Libya di Kanada
# Républik Afrika Tengah

| République Centrafricaine Ködörösêse tî Bêafrîka |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:Unité, Dignité, Travail (basa Prancis: Manunggal, Mulya, Makarya)* |
| **Gunagita:La Renaissance* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Bangui |
| Jawatbasa | Prancis, Sango |
| Papréntahan | Républik |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | 0% |
| Population |
| • Pikira-kira 2003 | 3.683.538 (124) |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2004 |
| • Gunggung | $4,7 milyar (152) |
| • Saben wong | 1.163 (163) |
| Artacihna | Franc CFA (XAF) |
| Laladan wektu | UTC+1 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+1 (—) |
| Kodhé bèl | 236 |
| TLD internèt | .cf |

**Républik Afrika Tengah** iku nagara ing Afrika sing ora nduwé pasisir. Nagara iki mawatesan karo Chad ing sisih lor, Sudan ing sisih wétan, Républik Kongo lan Républik Dhemokratik Kongo ing kidul, lan Kamerun ing kulon.

## Mangga Pirsani

* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan
# Samodra Lor

Cithakan:Limang Samodra
**Samodra Arktik**, dunungé ana ing belahan lor bumi lan racaké dumunung ana ing wewengkon Arktik Kutub Lor, iku wujud samodra kang paling cilik lan paling cethèk ing antarané limang samodra kang ana ing donya. Sanadyan Organisasi Hidrografik Internasional (IHO) nganggep minangka samodra, para ahli samodra nyebut samodra iki *Sagara Mediterania Arktik* utawa *Sagara Arktik*, kalebu minangka siji saka Sagara Mediterania kang kagabung sajeroning Samodra Atlantik.

Samodra Arktik
## Pelabuhan-pelabuhan Utama

* Churchill, Manitoba, Kanadha
* Inuvik, Kanadha
* Prudhoe Bay, Alaska, Amérika Sarékat
* Barrow, Alaska, Amérika Sarékat
* Pevek, Ruslan
* Tiksi, Ruslan
* Dikson, Ruslan
* Dudinka, Ruslan
* Murmansk, Ruslan
* Arkhangelsk, Ruslan
* Kirkenes, Nurwègen
* Vardø, Nurwègen
* Longyearbyen, Spitsbergen, Nurwègen

thumb|250px|Pelabuhan-pelabuhan Samodra Arktik

## Pranala njaba

* The Hidden Ocean Arctic 2005 Log harian, foto dan video dari misi explorasi.
* Lembaga Arktik
* Forum Utara
* Arctic Environmental Atlas Archived 2006-01-06 at the Wayback Machine. Peta Interaktif
* Yayasan Kutub Internasional

## Réferènsi

* Based on public domain text by US Naval Oceanographer:  Archived 2002-04-09 at the Wayback Machine.
# Pagunungan Ural

**Pagunungan Ural**, kerep mau kalih Ural utawa (Pagunungan Riphean) ing basa Greco-Roman, iku barisan rante pagunungan ingkang njalar wonten pérangan lor lan kidul nglewati pérangan kulon Ruslan.
Pagunungan Ural iku salah sijiné saka barisan pagunungan kangg tuwa dhéwé lan isih katahan. Kabentuk ing akir saka periode Carboniferous, nalika sewijininh bawana kang wonten ing Siberia tabrakan karo bawana super kang duwé lemah gedhé dhéwé nalika iku: kombinasi saka Laurasia (Éropa lan Amérika Lor) karo Gondwana. Éropa lan Siberia tetep ana nempel bareng nalika iku. Yekaterinburg miturut ora langsung iku kutha krajan saka pagunungan Ural (ngakui dhéwé), lan sanajan Ural iku jeneng géografis, iku boten jeneng administratif.

## Géografi

Ahli géografi sampun mbagi Ural dadi lima pérangan: Kidul, Tengah, Lor, Subartik, lan Ural Artik. Pagunungan ural dhawane 2500 km saka Kazakh nganti bates lor Kazakhstan ning pasisir samudera Artik. Pulo Novaya Zemlya mbentuk sambungan anyar saka rante pagunungan mau. Miturut géografis, barisan iki tanda wates lor antara Asia lan Éropa ing bawana Eurasia. Pagunungan Ural duwé puncak paling dhuwur Gunung Narodnaya (Poznurr, 1895 m).

## Asil Bumi

Erosi marake akèhé kekayaan barang tambang lan mineral ning pagunungan iku, kalebu watu mulia kaya topaz lan beryl. Pagunungan Ural duwé akèh kandhutan emas lan platinum.

## Alas

Alas Komi sing durung kajamah wonten ing pérangan lor pagunungan mau lan dadi péranganing World Heritage Site utawa Warisan Donya.
# Kapuloan Solomon

| Solomon Islands |
| --- |
|

Gendéra |
| **Motto:To Lead is to Serve (Inggris: "Memimpin berarti Mengabdi")* |
| **Gunagita:God Save Our Solomon Islands* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Honiara |
| Jawatbasa | Inggris |
| Papréntahan | Monarki konstitusional |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | 3,2% |
| Population |
| • Pikira-kira 2006 | 483.083 (159) |
| • Cacahjiwa - | - |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$0,86 miliar (176) |
| • Saben wong | US$1.845 (152) |
| Artacihna | Dolar (SBD) |
| Laladan wektu | UTC+11 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+11 |
| Kodhé bèl | 677 |
| TLD internèt | .sb |

**Kapuloan Solomon** iku siji nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul kang dumunung ing sisih wétané Papua Nugini lan minangka péranganing Persemakmuran. Nagara iki dumadi saka 992 pulo kang sakabèhané awujud wewengkon kang ambané 28.450 km².

## Géografi

Kapuloan Solomon ndarbèni sawatara pulo kaya ta Guadalcanal, Malaita, Santa Isabel, Makira lan Sikaiana. Let antara pulo paling kulon lan paling wétan ana ±1.500 km.

## Sajarah

Nagara iki tinemu sapisanan déning Pedro Sarmiento de Gamboa taun 1568. Rong atus taun lawasé kapuloan iki ora tau ditekani nganti dikuwasani lan diparebutaké bangsa déning Éropah. Taun 1886, Karajan Manunggal lan Jerman ngedum pulo-pulo mau kanggo awaké dhéwé. Tentara Ostrali nuli ganti nguwasani pérangan kang dikuwasani Jerman nganti taun 1920. Jepang nguwasani wewengkon iki antara taun 1942 lan 1943 sadurungé péhak Sakuthu ngrebut saka tangané.

## Pranala njaba

* Situs resmi Archived 2012-01-18 at the Wayback Machine.
* Situs resmi pariwisata
* JaneResture's Solomon Archived 2006-02-02 at the Wayback Machine.
# Fiji

| Republic of the Fiji IslandsMatanitu Tu-Vaangka i-koya ko Viti |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui(Fiji: "Wedina Marang Tuhan lan Hormati Ratu")* |
| **Gunagita:God Bless Fiji* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Suva |
| Jawatbasa | Inggris, Fiji, dan Hindustani (Hindi/Urdu) |
| Papréntahan | Républik |
|  |
| • Présidhèn  | Ratu Wiliame Katonivere |
| • Mahamantri  | Sitiveni Rabuka |
| • Ketua GCC  | Ratu Ovini Bokini |
| • Great Chief of Fiji  | Charles III 1 |
|  |
| Kamardhikan |
| Population |
| • Pikira-kira 2006 | 825.478 (153) |
| • Cacahjiwa - | - |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$5,07 miliar (150) |
| • Saben wong | US$5.997 (93) |
| Artacihna | Dolar (FJD) |
| Laladan wektu | UTC+12 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+12 |
| Kodhé bèl | 679 |
| TLD internèt | .fj |

**Fiji** iku nagara ing Oséania. Kutha krajan nagara iki yaiku Suva. Nagara iki sing ndunungi 912.241 jiwa (prakiraan 2018) lan jembaré ana 18.274 km2.
# Tonga

| Pule'anga Fakatu'i 'o Tonga Kingdom of Tonga |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:Ko e Otua mo Tonga ko hoku tofi'a (Tonga: "Tuhan lan Tonga iku warisanku")* |
| **Gunagita:Koe Fasi Oe Tu'i Oe Otu Tonga* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Nuku'alofa |
| Jawatbasa | Tonga, Inggris |
| Papréntahan | Monarki konstitusional |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | 4% |
| Population |
| • Pikira-kira 2006 | 114.689 (178) |
| • Cacahjiwa - | - |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$0,75 miliar (180) |
| • Saben wong | US$7.415 (78) |
| Artacihna | Pa'anga (TOP) |
| Laladan wektu | UTC+13 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+13 |
| Kodhé bèl | 676 |
| TLD internèt | .to |

**Karajan Tonga** iku siji nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul, watara saprotelon let antara Niu Selan lan Hawaii. Tonga dumunung ing sisih kidul Samoa lan wétané Fiji. Nagara iki dumadi saka 176 pulo, 36 ing antarané ana kang ndunungi. Pulo gedhé dhéwé yaiku Tongatapu.

Tonga dadi nagara protektorat Britania Raya ana ing tanggal 18 Mèi 1900 dhedhasar Traktat Persahabatan. Status iki dipungkasi ing 4 Juni 1970 nalika Tonga mroklamasèkaké kamardikané. Komisi Dhuwur Britania Raya ing Tonga kang wis ngadeg wiwit taun 1901 ditutup taun 2006.

## Pranala njaba

* Situs resmi Archived 2007-04-02 at the Wayback Machine.
* Situs resmi pariwisata Archived 2011-10-07 at the Wayback Machine.
* Marcus Monnig's Tonga Page Archived 2006-01-18 at the Wayback Machine.
* "The sun finally sets on our men in paradise", *The Daily Telegraph*
# San Francisco

Sesawangan San Francisco.
**San Francisco** (jeneng resmi sajeroning basa Inggris: *City and County of San Francisco*) iku kutha gedhé dhéwé kapapat ing praja California, Amérika Sarékat saka cacahing kang ndunungi. Kutha iki dumunung ing pucuk lor Ujung San Francisco kang mbentuk Lempongan San Francisco. Berkeley lan Oakland ana ing sebrang lempongan iku.

San Francisco kang ndunungi watara 799.263 jiwa (2000). Kapadhetan kang ndunungi gedhé dhéwé kaloro ing Amérika Sarékat sawisé New York City. Pemukim Éropa pisanan ing kutha iki ya iku bangsa Spanyol kang teka ing taun 1776. Kutha iki tuwuh ngrembaka wiwit taun 1848 amarga prastawa *gold rush* (kira-kira tegesé prastawa "banjir emas" kang njalari tekané akèh wong anyar). San Francisco naté ajur wektu kadadéan lindhu San Francisco ing taun 1906, nanging diyasa manèh kanthi rikat. Kreteg *Golden Gate* kang misuwur ngubungaké kutha iki karo Marine County.

## Manèka rupa San Francisco

### Séni lan Budaya

**Séni lan budaya** ana ing kutha ika padha sétitik karo kutha sanesé ing nagara bagèan California.

## Réferènsi

## Pranala njaba

* Situs resmi City and County of San Francisco Archived 1996-10-31 at the Wayback Machine.
* Museum Kota San Francisco

Cithakan:Praja California
# UNESCO

Logo UNESCO
**UNESCO** (cekakan saking United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) utawi **Organisasi Budaya, Widya, lan Wiyata Pasarékatan Bangsa-Bangsa** punika satunggaling badan kagungan PBB ingkang dipunyasa warsa 1945. Kagunganipun organisasi punika nyengkuyung katentreman lan kasantosan kanthi nyinaoni kagiyatan tembayatan antawis nagari babagan wiyata, widya, lan budaya. Sasampunipun, ancasipun kagungan organisasi punika inggih menawi nuwuhaken rasa silih hurmat antawis manungsa kanthi lelandhesan bebener, kukum, HAM, lan kabébasan hakiki (Artikel 1 saking undhang-undhang UNESCO).

UNESCO anggotanipun wonten 191 nagari. Organisasi punika kantor agengipun wonten ing Paris, Prancis, lan wonten 50 kantor wewengkon saha sawetawis badan lan lembaga ing saindhenging donya. Program UNESCO kanthi limang pokok kangge dipuntembayataken: wiyata, widya alam, widya sosial lan manungsa, budaya, lan komunikasi lan informasi. Proyek ingkang dipunsponsori déning UNESCO kalebet (1) program maca-nulis, téknis, lan gladhèn guru; (2) program kawruh internasional; (3) proyek sajarah wewengkon lan budaya, nyinaoni kabinan budaya; (4) tembayatan ing kasarujukan internasional kangge ngajagi warisan budaya lan alam sarta ngajagi HAM; lan (5) usaha nguwatakaken jurang dhigital ing sadonya.

## Dirèktur jéndral UNESCO

1. Julian Huxley, Britania Agung (1946–1948)
2. Jaime Torres Bodet, Mèksiko (1948–1952)
3. John Wilkinson Taylor, Amérika Sarékat (*sauntara* 1952–1953)
4. Luther Evans, Amérika Sarékat 1953–1958
5. Vittotino Veronese, Itali (1958–1961)
6. René Maheu, Prancis (1961–1974; *sauntara* 1962)
7. Amadou-Mahtar M'Bow, Sénégal (1974–1987)
8. Federico Mayor, Spanyol (1987–1999)
9. Koïchiro Matsuura, Jepang (1999–2009)
10. Koïchiro Matsuura, Jepang (2009–2017)
11. Audrey Azoulay, Prancis (2017–saiki)

## Pirsanana uga

* Sana Warisan Donya UNESCO

## Pranala njaba

* Situs resmi
* Situs Warisan Donya
# Nagara Baltik

**Nagara Baltik** yaiku nagara-nagara pecahan saka Uni Soviet sing dumunung ing saubengé Sagara Baltik, yaiku siji kawasan ing Éropa Lor sing nyakup Éstlan, Lètlan lan Litowen.

Sadurungé mangsa Perang Donya II, Finlan uga kerep dianggep déning Uni Soviet minangka nagara Baltik.

## Statistik

|  |  |
| --- | --- |
| Kutha gedhé miturut populasi1. Riga (722,485)
2. Vilnius (542,287)
3. Tallinn (400 911)
4. Kaunas (361,274)
5. Klaipėda (188,954)
6. Šiauliai (125,883)
7. Panevėžys (116,749)
8. Daugavpils (110,265)
9. Tartu (101,740)
10. Liepāja (85,448)

  | Kutha gedhé miturut populasi ètnik Litowen, Lètlan, Éstlan1. Kaunas (335,624)
2. Vilnius (312,708)
3. Riga (312,425)
4. Tallinn (216,996)
5. Klaipėda (135,557)
6. Šiauliai (120,263)
7. Panevėžys (113,585)
8. Tartu (81,423)
9. Alytus (66,390)
10. Marijampolė (44,555)

  |

## Uga delengen

* Sagara Baltik
* Skandinavia

## Pranala njaba

* Pusat informasi Sagara Baltik Archived 2008-02-08 at the Wayback Machine.
* Budaya
* GDP ing nagara-nagara Baltik Archived 2012-03-02 at the Wayback Machine..
* Data sensus 2000/2001
# Oséanografi

Sirkulasi tèrmohalin
**Oséanografi** (camboran tembung Yunani ὠκεανός tegesé "samodra" lan γράφω tegesé "tulis"), uga ingaran **oséanologi**, iku cawang géografi sing nyinaoni samodra. Widya iki nglimputi manéka warna rembug kaya ta dhinamik ékosistem; dhinamik cuwèran géofisik, alun, lan arus samodra; lèmpèngan tèktonik lan géologi amparan sagara; lan fluks manéka dat-dat kimiya lan barang-barang fisik sajeroning samodra lan sakiwa-tengené. Rembung sing manéka warna iku nandhani yèn oséanografer uga nyinaoni dhisiplin liya saperlu mangertèni samodra ing donya lan mangertèni prosès-prosèsé sajeroning: astronomi, biologi, kimiya, klimatologi, géografi, géologi, hidrologi, météorologi, lan fisika. Paléoséanografi nyinaoni sujarah samodra lumantar géologiné ing kala kawuri.
# 1978

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 2 |
| Abad: | * Abad ping 19
* **Abad ping 20 Abad ping 21
 |
| Dasawarsa: | * 1950-an
* 1960-an
* **1970-an 1980-an
* 1990-an
 |
| Taun: | * 1975
* 1976
* 1977
* **1978 1979
* 1980
* 1981
 |

## Prastawa

## Lair

* 15 Maret - Ramy Sabry, penyanyi lan aktor Mesir
* 9 Oktober - Rossa penyanyi lan aktris Indonésia

## Séda
# Liu Boming (antariksawan)

| Liu Boming |
| --- |
| Liu Boming berpidato ing Universitas Tiongkok Hong Kong |
| Antariksawan Badan Antariksa Nasional Tiongkok |
| Kabangsan | Tiongkok |
| Status | Aktif |
| Lair | Sèptèmber 1966 (age 59) |
| Pedamelan sanès | Pilot tempur |
| Peringkat | Mayor Jenderal, PLAAF |
| Pamilihan | Kelompok Tiongkok 1 |

**Liu Boming** (kelairan September 1966) yaiku pilot Tiongkok sing kapilih minangka bagean saka program Shenzhou. Minangka pilot tempur (Jenderal bintang 4) ing Angkatan Udhara Tentara Pembebasan Rakyat, ia kapilih dadi anggota Badan Antariksa Nasional Tiongkok ing 1998.

## Referensi

* Liu Boming at the Encyclopedia Astronautica. Accessed 23 July 2005.
* Spacefacts biography of Liu Boming
# Pulsar

Pulsar
**Pulsar** ya iku bintang neutron kang mubengé cepat, kagolong sisa kang saka matiné bintang masif. Para astronom wis *mengkatalogkan* kira-kira 1.800 pulsar. Akehé iku bisa monceraké *denyut* ing gelobang radiyo namung ana uga kang nglepasaké ènergi ning wentuk liya kaya ta *cahya kasatmata* lan sinar-x.

## Rujukan