Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sistem Posisi Global

Gambaran satelit GPS ing orbit
**Sistem Posisi Global** utawa *Global Positioning System* (**GPS**) iku salah sawijining sistem navigasi satelit sing duwé fungsi nemtokaké dunungé panggonan kanthi migunakaké 24 satelit sing ngirimaké sinyal gelombang mikro menyang Bumi. Sinyal iki ditampa déning piranti panampa ing lumahing bumi, lan dipigunakaké kanggo nemtokaké posisi, karikatan, arah, lan wektu. Sistem sing sarupa karo GPS antarané GLONASS Ruslan, Galileo Uni Éropah, IRNSS India.

Sistem iki dikembangaké déning Departemen Pertahanan Amérikah Sarékat, kanthi jeneng dawa **NAVSTAR GPS** (kasalahan umum dikira NAVSTAR iku cekakan, kamangka NAVSTAR iku jeneng sing diwènèhaké déning John Walsh, ya iku wong sing nemtokaké kawicaksanan wigati sajeroning program GPS). Kumpulan satelit iki diurus déning 50th Space Wing Angkatan Udara Amérikah Sarékat. Béa parawatan sistem iki watara US$750 yuta saben taun, kalebu kanggo ngganti satelit lawas, sarta riset lan pangembangan.

## Kagunan

* Militèr
GPS dipigunakaké kanggo kaperluan perang, kaya déné nuntun arah bom, utawa meruhi posisi wadyabala. Kanthi cara iki kita bisa ngawruhi endi kanca endi mungsuh kanggo nyegah salah sasasran, utawa nemtokaké obahan wadyabala.
* Navigasi
GPS akèh dianggo minangka piranti navigasi kaya kompas. Sawetara jinis kendaraan wis dipirantèni nganggo GPS kanggo piranti bantu nivigasi, kanthi nambahaké péta, banjur bisa kanggo mandhu supir, saéngga supir bisa meruhi jalur endi sing kudu dipilih menyang papan sing dituju.
* Sistem Informasi Géografi
Kanggo kaperluan Sistem Informasi Géografi, GPS kerep uga dianggo nggawé péta, ya iku kanggo ngukur let tapel wates, utawa minangka referensi pangukuran.
* Sistem pelacakan kendaraan
Kagunan liya GPS ya iku minangka pelacak kendaraan, kanthi bantuan GPS sing duwé kendaraan/pengelola armada bisa meruhi ana ngendi waé kendaraané wektu iki.
* Pamantau lindhu
Malah dina iki, GPS kanthi katelitèn dhuwur bisa dipigunakaké kanggo mantau owahan lemah, sing ordené mung mm sajeroning setaun. Pamantauan owahan lemah migunani kanggo ngira-ira kadadéan lindhu, vulkanik utawa tektonik

## Sistem liya

*Artikel utama: Sistem navigasi satelit*
Sistem navigasi satelit liya sing lagi dikembangaké déning nagara liya ya iku:

* Beidou — Sistem lokal ing RRC sing bakal dikembangaké dadi sistem internasional mawa jeneng COMPASS.
* Galileo — Sistem sing lagi dikembangaké déning Uni Éropah, kanthi bantuan saka RRC, Israèl, India, Maroko, Arab Saudi, Koréa Kidul, lan Ukraina.
* GLONASS — Sistemduwèké Ruslan sing lagi didandani.
* Indian Regional Navigational Satellite System (IRNSS) — Sistem sing dikembangaké déning India.

## Rujukan

## Uga delengen

* Pelacak kendaraan
* Sistem Informasi Géografi
# Geosentrik

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

Ning ngèlmu astronomi bola, **geosentrik** ya iku carané dhéwé niteni lan ngerteni posisi benda-benda langit karo Bumi dadi intiné.

Amarga jarak obyek-obyek langit iku gedhé banget manawa dibandingaké karo gedhené Bumi, mula nalika diposisikaké ning bola langit seringané kudu dingerteni manawa masalah iki ora pada kaya kekarepané posisi wong kang niteni sing ana ning bumi, nanging Bumi iku kang dadi pusaté. Akehé tata koordinat langit iku tata koordinaté geosentrik. Babagan iki digunakaké supaya olih gampangané baé.
Istilah geosentrik sok uga sok ngrujuk maring "téyori geosentrik", ya iku model alam semesta kang néng kono iku, Bumi dadi pusaté.

## Rujukan

* William M. Smart, penyunting: Robin M. Green, *Textbook on Spherical Astronomy*, 1977, Cambridge University Press, ISBN 0-521-29180-1.
# Katulistiwa

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

Ing ngèlmu géografi, **katulistiwa** (saking basa Arab: خط الإستوا) utawa ekuator iku garis garis khayal sing digambar malang ing tengah-tengah planit bumi, persis antara kutub lor karo kutub kidul lan paralel sesuai poros rotasi planit bumi. Garis khatulistiwa iki mbagi Bumi dadi loro, pérangan lor lan kidul. Garis lintang ekuator yaiku 0°. Dawa garis khatulistiwa sakiwa-tengené 40.070 km.

Ing garis khatulistiwa iki sakiwa-tengené jam 12.00 (tengah hari), srengéngé pas ana ing dhuwuré equinox.

Laladan-laladan (nagara) sing diliwati khatulistiwa ing bumi antarané:

Tugu ing kutha Pontianak kanggo tanda posisi garis khatulistiwa
* Brasil
* Ekuador
* Gabon
* KapuloanGalapagos
* Pulau Gilbert
* Indonésia
	+ Bonjol, Sumatra Barat
	+ Halmahera
	+ Lingga
	+ Pini - pulo cilik ing Sumatra
	+ Pontianak, Kalimantan Barat
	+ Sulawesi
* Kenya
* Kolombia
* Républik Kongo
* Républik Dhémokratik Kongo
* KapuloanLine
* Maladewa
* Pulau Phoenix
* Sao Tome lan Principe - ngeliwati Pulo Ilhéu das Rolas
* Somalia
* Uganda