# Bronkitis

Paru-paru lan bronkus kang kaserang bronkitis
**Bronkitis** ya iku salah sawijiné lelara amarga ana peradangan ing bronkus (saluran hawa menyang paru-paru). Lelara iki padatan duwé sipat ringan lan ing pungkasané bisa mari kanthi sampurna. Bronkitis kadadèn amarga ana infèksi, kaya ta radang tenggorokan, campak, lan watuk rejan. Lelara iki disebabaké virus lan baktèri.

Peradangan *selaput lendir* ing saluran bronkial paru-paru nuwuhaké iritasi ing lapisan tipis wujud mèmbran ing saluran bronkial mau. Banjur aboh lan dadi gedhé, saéngga nyiutaké lan bisa nutupi saluran hawa saka trakéa tumuju paru-paru. Ciuté saluran napas iki nuwuhaké *dahak* lan *lendir* sing ngrangsang watuk minangka réspon refleks sing makarya kanggo ngresiki cuwèran utawa *lendir* saka paru-paru.

Ing padatan, bronkitis asring kadadèn amarga pilek utawa infèksi napas liyané. Sawetara bronkitis kronis kahanané luwih parah, ya iku iritasi utawa peradhangan ing bronkus. Kasenengan ngrokok dadi salah siji jalaran utaman kena lelara bronkitis.

## Jinis

Miturut suwé kadadéyané, lelara bronkitis dipérang dadi loro, ya iku:

* **Bronkitis akut**, perdhangan paru-paru kang suwéné seminggu nganti telung minggu. Padatan disebabaké infèksi virus lan baktèri, sarta bahan kimia kaya ta mbako.
* **Bronkitis kronis**, ya iku gangguan kang suwé ing endi peradhangan lan prodhuksi dahak bisa kadadéan paling sedhéla telung sasi ing wektu setaun. Padatan bronkitis kronis dialami *pecandu rokok berat*.

## Sabab

Padatan bronkitis dijalari déning infèksi-infèksi paru-paru. Kira-kira 90% saka infèksi mau asalé saka virus, 10% saka baktèri. Bronkitis kronis bisa dijalari siji saka sawatara faktor. Serangan-serangan kang bola-bali saka bronkitis akut bisa nglemahaké lan ngiritasi saluran-saluran hawa bronkial lumantar wektu, bisa njalari dadi bronkitis kronis. Sabab liyané ya iku polusi indhustri. Bronkitis kronis tinemu ing awak para pekerja tambang, bakul wiji pari-parian, wong nggawé cetakan metal, lan wong-wong liya kang terus kena bledhug. Nanging, sabab mligi ya iku ngrokok kang abot lan suwé kang pungkasané ngiritasi tabung-tabung bronkial lan njalari paru-paru ngasilaké lendir kang akèh. Tandha-tandha-tandha-tandha saka bronkitis kronis uga bisa tambah parah amarga ana sulfur dioksida lan polutan-polutan liya ing atmosfer.

## Tandha-tandha

1. watuk ana riyaké *(dahak)* uga bisa nganti ngandhut getih (ing dina sapisan manawa watuk garing)
2. rasa lara ing dhadha
3. rasa kesel
4. ngelu
5. awak krasa lara
6. panas dhuwur (demam)
7. mripat ngoyos
8. tenggorokané lara
9. ambegané seseg lan cendhak-cendhak

## Pangobatan

Cara nambani kanthi konvensional kanggo bronkitis ya iku mawa cara-cara kang prasaja, kaya ta ngaso kang akèh, akèh ngombé ciran-cuwèran, ngindhari abluk rokok lan abluk-abluk, lan manawa éntuk resep kanggo *inhaled bronchodilator* utawa sirup watuk. Ing kasus kang abot saka bronkitis akut, *steroid-steroid* kang dicecep utawa *oral* kanggo ngelongi peradhangan utawa *suplemen* oksigèn kang diprelokaké.

Madu lan jeruk lemon uga bisa dadi tamba lelara bronkitis amarga bisa ngènthèngaké watuk amarga bronkitis lan bisa ngadhemaké tenggorokan. Madu lan jeruk lemon uga migunani banget kanggo nglonggaraké saluran ambegan kang macet amarga watuk lan gangguan liya amarga bronkitis.

## Cathetan suku