# Komune ing Prancis

Logo Komune Prancis
Paris
Marseille
Lyon
Toulouse
Nice
Strasbourg
Montpellier
Bordeaux
Commune minangka tingkat paling andhap saking pérangan administratif wonten ing Républik Prancis. Tembung *commune* wonten ing basa Prancis medal wonten ing abad kaping 12, saking Basa Latin Pertengahan, *communia*, ateges sekempalan alit tiyang ingkang sami wonten ing pagesangan saben dinten, saking Basa Latin *communis*, satunggaling bab ingkang dipuntindakaken sesarengan.

Komune Prancis sami kaliyan kotamadya/kutha wonten ing Amérikah Sarékat utawi *Gemeinden* wonten ing Jerman. Komune Prancis boten gadhah pepadhan wonten ing Karajan Manunggal, gadhah status wonten ing sawijining papan antawising dhistrik lan paroki sipil Inggris.

Sawijining komune Prancis saged wujud kutha kanthi penduduk 2 juta jiwa kados ta Paris, kutha alit kanthi cacahing penduduk 10.000 jiwa, utawi namung désa kanthi penduduk 10 jiwa.

## Karakteristik umum

### Cacahing Komune

Rikala tanggal 1 Maret 2007, wonten udakawis 36.780 komune ing Prancis, 36.568 antawisipun wonten ing Prancis Metropolitan lan 212 ingkang sanès wonten ing sebrang laut. Cacah punika dipunanggep langkung inggil tinimbang nagara Éropa ingkang sanès. Bab punika dipunandharaken kanthi gambalang wonten ing pérangan sajarah ing ngandhap; komune Prancis sampun nggantosaken pamérangan Prancis dados désa utawi paroki nalika Revolusi Prancis langkung saking kalih abad kapengker.

Éwah-éwahaning cacah Komune|  |   Prancis Metropolitan |   Prancis Sebrang Laut |
| --- | --- | --- |
| 1 Jan. 1999 | 36,565 | 214 |
| 1 Jan. 2000 | 36,566 | 214 |
| 1 Jan. 2001 | 36,563 | 214 |
| 1 Jan. 2002 | 36,565 | 214 |
| 1 Jan. 2003 | 36,564 | 214 |
| 1 Jan. 2004 | 36,568 | 214 |
| 1 Jan. 2005 | 36,570 | 214 |
| 1 Jan. 2006 | 36,571 | 214 |
| 1 Jan. 2007 | 36,569 | 214 |
| 1 Mar. 2007 | 36,568 | 212 |

Ugi perlu dipunmangertosi bilih, boten kados nagara ingkang sanès kalebet Amérikah Sarékat, sadaya tèritori Républik Prancis, ing njawi sapérangan jajahan sebrang laut alit, kapérang dados komune. Wonten ing tèritori Républik Prancis boten wonten ing wewengkon ingkang kapisah ingkang dipunpimpin déning sawijining kabupatèn utawi tataran ingkang langkung inggil (Punika sami kaliyan New England wonten ing Amérikah Sarékat). Pérangan lemah pundi kémawon wonten ing Républik Prancis minangka péranganing sawijining komune, kekalihipun wonten ing Prancis Metropolitan lan sebrang laut (kalebet pagunungan utawi "hutan hujan" ingkang boten wonten pendudukipun), kanthi pengecualian tumrap:

* COM (*collectivité d'outre-mer*, ateges *jajahan sebrang laut*) Saint-Martin (33.102 jiwa). Sadèrèngipun wujud komune wonten ing *région* Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* COM Wallis lan Futuna (14.944 jiwa), ingkang taksih kapérang dados tigang kesukuan tradhisional. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis ingkang boten kapérang dados komune.
* COM Saint-Barthélemy (6.852 jiwa). Sadèrèngipun wujud komune wonten ing region Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dadosi salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* TOM (*territoire d'outre-mer*, atages *teritori sebrang laut*) Daratan Kidul lan Antarktika Prancis (tanpa penduduk permanèn, sakitar 200 ilmuwan, wadya lan pengamat cuaca).
* Pulo Clipperton wonten ing Samudera Pasifik (tanpa penduduk).

### Wiyar daratan komune biyasa

Wonten ing Prancis Metropolitan, wiyar rerata sawijining komune taun 2004 inggih punika 14.88 km² (5.75 mil pasagi, utawi 3.676 ekar). Wiyar mèdian komune Prancis Metropolitan (wonten ing sensus 1999) langkung alit, inggih punika 10.73 km² (4.14 mil pasagi, utawi 2.651 ekar). Wiyar mèdian inggih punika pangukuran wewengkon ingkang langkung saé kanggé komune Prancis biyasa.

Wiyar mèdian punika langkung alit tinimbang laladan-laladan wonten ing nagara Éropa, kados ta Italia ing pundi wiyar mèdian komune-nipun (*comuni*) 22 km² (8.5 mil pasagi, Bèlgi 40 km² (15.5 mil pasagi), Spanyol 35 km² (13.5 mil pasagi), utawi Jerman ing pundi kathah-kathahipun *Länder* gadhah komune (*Gemeinden*) kanthi wiyar median ing sanginggilipun 15 km² (5.8 mil pasagi).

Wiyar komune Prancis ingkang alit sanget punika dipunsebabaken amargi cacahing komune ingkang inggil, sampun dipunandharaken ing nginggil, wonten ing tèritori kanthi ukuran manengah kados ta Prancis. Taun 2000, Switserlan lan *Länder* Rheinland-Pfalz, Schleswig-Holstein, lan Thüringen ing Jerman dados satunggalipun laladan ing Éropa ing pundi komune-nipun gadhah wiyar mèdian ingkang langkung alit saking komune Prancis.

Komune *département* sebrang laut kados ta Réunion lan Guyana Prancis langkung ageng saking baku Prancis, langkung ageng saking komune Prancis Metropolitan. Limrahipun kagolongaken dados komune ingkang sami awujud sapérangan désa lan kutha alit. Wonten ing Réunion, pawiyaran démografi lan urbanisasi ingkang nyebar sampun ngasilaken pamérangan administratif awujud *communes*.

### Cacahing penduduk komune biyasa

Cacahing penduduk mèdian komune Prancis Metropolitan wonten ing sensus 1999 inggih punika 380 jiwa. Punika ugi minangka cacah ingkang paling sakedhik, lan ing ngriki Prancis taksih tebih saking Éropa, kanthi cacahing pendduuk mèdian komune paling sakedhik saking sadaya nagara Éropa (komune ing Switserlan utawi Rheinland-Pfalz gadhah wiyar ingkang langkung alit, kaandharaken ing nginggil, nanging langkung padet). Cacahing penduduk mèdian andhap komune Prancis punika saged kabandhaingaken kaliyan Italia ing pundi cacahing penduduk mèdian komune-nipun wonten ing taun 2001 dumugi angka 2.343 jiwa, Bèlgi 11.265 jiwa, punapa déné Spanyol kanthi cacah 564 jiwa.

Cacah penduduk mèdian ing ngriki boten nyingedaken kasunyatan bilih béda ukuran ingkang ageng antawisipun komune ing Prancis. Kados ingkang sampun kaandharaken ing pérangan awal, sawijining komune saged wujud kutha kanthi 2.000.000 jiwa kados Paris, kutha alit kanthi 10.000 jiwa, utawi désa kanthi 10 jiwa. Punapa ingkang dipungendikakaken cacahing penduduk mèdian minangka pratandha bilih kathah-kathahipun komune Prancis namung gadhah kalih atus komune; nanging ugi wonten sapérangan alit komune ingkang padhet pendudukipun.

Region Alsace: 8,280 km² daratanipun kapérang dados 904 komune. Bab ingkang limrah wonten ing Prancis Metropolitan.
Wonten ing Prancis Metropolitan, wonten 20.982 komune ingkang cacahipun penduduk kirang saking 500 jiwa, ing pundi 57.4% saking sadaya komune. 20.982 komune punika namung gadhah penduduk 4.638.000 jiwa, utawi 7.7% saking cacahing sadaya penduduk Prancis Metropolitan. Kanthi makaten, namung 7.7% penduduk Prancis ingkang dumunung wonten ing 57.4% komune, déné 92.3% penduduk ingkang netetp ing angka 42.6% komune ing Prancis.

### Tuladha ingkang Limrah: Alsace

Region Alsace
Region Alsace, kanthi wiyar 8.280 km² (3.197 mil pasagi), minangka règion paling alit wonten ing Prancis Metropolitan, nanging kapérang dados 904 komune (903 komune dumugi taun 2006, nanging komune Bosselshausen lan Kirrwiller, ingkang sampun dipungabung wiwit taun 1974, dipunpisah malih tanggal 1 Januari 2007, cacahipun dados 904). Cacahipun komune punika boten istiméwa manawi kabandhingaken kaliyan région ingkang sanès wonten ing Prancis Metropolitan, nanging nalika dipunlebetaken wonten ing tingkat Éropa, cacah punika katingal istiméwa kanggé komune Prancis.

Kanthi 904 komune, règion alit Alsace sampun gadhah kotamadya ingkang cacahipun kaping tiga langkung kathah tinimbang krajan Swèdhen, ingkang tèritori paling agengipun gadhah wiyar 449.964 km² (173.732 mil pasagi) namung kapérang dados 290 kotamadya (*kommuner*). Alsace gadhah cacah kaping kalih langkung kathah saking kotamadya ing Walanda, éwadéné cacahing penduduk Walanda kaping sanga langkung kathah lan wiyaripun kaping sekawan langkung ageng saking Alsace, namung kapérang dados 443 kotamadya (*gemeenten*).

Éwadéné wonten budaya Jerman ing Alsace, kathahipun komune Alsace sampun medal saking manéka komune ing règion Prancis sanès saking *penolakan* tumrap ukum Prancis ingkang maksa komune saperlu nggabungaken dhiri kaliyan komune ingkang sanès, ing pundi kathah praja ing Jerman ingkang winatesan kaliyan Alsace, kotamadya-nipun (*Gemeinden*) sampun kagabung wonten ing manéka gelombang wiwit 1960-an, lan kanthi langsung ngirangi cacahipun.

Wonten ing praja Baden-Württemberg, sebrang Kali Rhine, cacahipun *Gemeinden* samsaya kirang, saking 3.378 rikala taun 1968 dados 1.108 rikala September 2007. Minangka perbandhingan, cacah komune wonten ing Alsace namung kirang saking 945 taun 1971 (sadèrèngipun ukum Marcellin ingkang miwiti komune Prancis kagabung satunggal kaliyan sanèsipun, pirsani pérangan perdebatan ing ngandhap) dados 904 rikala wulan Januari 2007. Kasilipun, règion Alsace, kanthi wiyar ingkang namung seperlima wiyar Baden-Württemberg lan cacahing penduduk namung seperenem Baden-Württemberg, gadhah kathah kotamadya tinimbang praja ing Jerman. Règion alit Alsace gadhah langkung saking kaping kalihipun cacah kotamadya ing praja paling ageng lan ingkang kathah piyambak pendudukipun Nordrhein-Westfalen (396 *Gemeinden* rikala September 2007)ing pundi panggabungan kotamadya dipuntindakaken langkung rikat saking Baden-Württemberg, lan kotamadya ing praja paling ageng Niedersachsen (1.022 *Gemeinden* rikala September 2007).

### Status komune

Amargi pabédan ingkang ageng wonten ing cacahing penduduk, saben komune ing Républik Prancis ngangkat satunggaling wali kutha (*maire*) lan déwan kotamadya (*conseil municipal*) ingkang ngatur komune saking *mairie* (balai kutha), kanthi kakuwasan ingkang sami éwadéné agengipun komune boten sami (kanthi kutha Paris minangka pangecualian, ing pundi pulisi kutha dipuntindakaken pamaréntah punjer, sanès wali kutha Paris). Kaseragaman status punika minangka kasil jelas saking Revolusi Prancis, ingkang nglajengaken kabiyasan lokal ingkang kadamel wonten ing kraton Prancis.

Wiyaripun komune taksih dados perkawi, nanging, wonten ing kalih alesan: ukum Prancis netepaken ukuran dewan kotamadya miturut cacahing penduduk komune, lan ukuran cacah penduduk ateges ing pundi prosès pamilihan dipun-ginakaken kanggé pamilihan déwan kotamadya papanipun piyambak-piyambak.

Wiwit Hukum PML taun 1982 dipunsahaken, tigang komune Prancis ugi gadhah status istiméwa ing pundi tigang komune punik kapérang dados arondisemen kotamadya: inggih punika Paris, Marseille, lan Lyon. Arondisemen kotamadya minangka satunggalipun unit administratif wonten ing sangandhapipun komune ing Républik Prancis, nanging namung katetetapaken kanggé tigang komune mau. Arondisemen kotamadya punika boten nyinggung arondisemen ingkang minangka subdivisi saking *département* Prancis.

Komune Prancis gadhah "kapribadén" ukum wiwit taun 1837: dipunanggep badan ukum, lan gadhah kapasitas ukum. Arondisemen kotamadya boten gadhah kapribadén ukum, lan tanpa pameroléhan pribadi.

Hukum lan obligasi komune dipunatur déning *Code général de collectivités territoriales (CGCT)* ingkang nggantosaken *Code des communes* (kejawi kanggé prakawis pribadi) kanthi pangesahan ukum tanggal 21 Fèbruari 1996 kanggé législasi lan kaputusan nomer 2000-318 tanggal 7 April 2000 kanggé régulasi.

* [1] ( Legislasi
* [2] ( Dudutan

## Sajarah Komune Prancis

La Rochelle
Antibes
Komune Prancis wiwit dumadi rikala wiwitanipun Revolusi Prancis taun 1789-1790.

### Karajan Prancis

Cannes
Dunkerque
Sadèrèngipun Revolusi Prancis, dèrèng wonten pambentukan komune ingkang sami kaliyan komune wonten ing jaman sapunika. Tingkatan paling andhap saking pamérangan administratif inggih punika paroki (*paroisse*), saha wonten sakitar 60.000 paroki wonten ing Krajan Prancis. Sawijining paroki namung awujud sawijining gréja, papan dunung wonten ing sakitaripun (kaloka kanthi nama désa), lan lahan tetanèn wonten ing sakitaring désa. Kedah dipunémut bilih Prancis minangka nagara ingkang cacah pendudukipun ingkang kathah piyambak wonten ing wewengkon Éropa dumugi ing abad kaping 19, Ruslan kanthi 25 yuta penduduk sadèrèngipun Revolusi Industri, (Inggris namung udakawis 6 yuta penduduk sadèrèngipun Revolusi Industri)-punika dipunsebabaken amargi cacahing paroki ingkang kathah sanget wonten ing Karajan Prancis. Raja Prancis asring maringi gelar tumrap panguwasa paroki kanthi sebutan "kakuwasan saking 100.000 menara gréja".

Nanging paroki punika namung sakedhik anggénipun gadhah struktur kotamadya komune sadèrèngipun Revolusi. Limrahipun namung wonten *komite pambangunan* (*conseil du fabrique* ing pundi 'fabrique' gegayutan kaliyan tembung 'fabricate' mbiyangun wonten ing basa Inggris), kasusun saking penduduk désa, ingkang nindakaken pambangunan gréja paroki, plataran gréja, lan manéka papan dunung saha properti gréja-lan kadang kala nyamektakaken pambiyantu tumrap fakir miskin, utawi ngemunah griya sakit utawi sekolah paroki. Pendeta ingkang nyambut damel wonten ing paroki punika ugi perlu nyathet pembaptisan, palakrama, lan bab pepatèn, wiwit Peraturan Villers-Cotterêts taun 1539 déning François I. Kajawi kanggé tugas mau, désa dipuntilaraken kanggé ngurusi prakawis sanès manawi dipunkeparengaken. Ingkang limrah, penduduk désa sami kempal kanggé ngrembag prakawis ingkang wigati ingkang gegayutan kaliyan wewengkon punika, kados ta panganggoan lahan tetanèn, nanging dèrèng madeg badan kotamadya ingkang permanèn. Wonten ing kathah papan, tuan tanah lokal (*seigneur*) wonten ing papan dunungipun taksih dipuntindakaken campurtangan tumrap prakawis wonten ing désa, mendhet pajeg saking penduduk désa lan meksa penduduk nyambut damel dados corvée, taksih nemtokaken lahan tetanèn pundi ingkang badhé dipun-ginakaken lan kapan, sarta cacahing kasil panèn ingkang kedah dipunparingaken dhateng piyambakipun.

Wonten ing sisih ingkang sanès, sampun dipunbentuk kutha prajanjèn ingkang sampun dipunsarujuki sadanguning Éra Pertengahan, saking ratu piyambak, utawi bangsawan lokal (kados déné kutha Toulouse ingkang dipunsarujuki déning bangsawan Toulouse). Kutha-kutha mau dipundhirikaken saking sapèrangan paroki (dumugi atusan paroki kanggé kutha Paris), lan dipunklilingi déning *témbok pertahanan*. Kutha-kutha punika sampun kabébasaken saking kakuwasanipun tuan tanah rikala abad kaping 12 lan kaping 13, ingkang sampun gadhah badan kotamadya ingkang ngatur kutha, lan kamiripan kaliyan komune ingkang sampun kabangun sadanguning Revolusi Peranis kejawi kanggé kalih titik wigati: 1-badan kotamadya punika boten démokratis, ingkang limrah dipuntangani déning kulawarga bourgeois ingkang sugih, ingkang kasugihanipun ngundhang kathah prakawis, saèngga kulwarga punika dipuncap minangka *golongan ingkang gadhah kuwasa* tinimbang dhémokrasi kotamadya; 2-boten wonten status seragam kanggé kutha prajanjèn punika, ingkang gadhah status piyambak-piyambak lan organisasi tartamtu.

Wonten ing sisih lèr Prancis, kutha dipunatur déning *échevin* (saking basa Jerman kuna ingkang ateges hakim), déné kutha-kutha ingkang wonten ing kidul Prancis dipunatur déning *consul* (sami kaliyan mangsa Romawi), nanging Bordeaux dipunpimpin déning *jurat* (kanthi ètimologi ateges "priyantun kakung ingkang dipunsumpah") lan Toulouse déning *capitouls* ("priyantun kakung pengawal"). Limrahipun, boten wonten wali kutha nalika mangsa modhèren; sadaya *échevin* utawi *consul* wonten ing tingkat ingkang sami, lan medalaken kaputusan kanthi kolegial; nanging kanggé prakawis ingkang sanès namung wonten satunggaling *échevin* utawi *consul* ing ngandhapipun ingkang sanès, dados sajinis wali kutha, éwadéné boten kanthi kakuwasan èksekutif ingkang sami kados déné wali kutha modhèren. "Walikota" punika dipunsebut: wali kutha para saudagar (*prévôt des marchands*) wonten ing Paris lan Lyon; *maire* ing Marseille, Bordeux, Rouen, Orléans, Bayonne lan sapèrangan kutha sanèsipun; *mayeur* wonten ing Lille; *premier capitoul* ing Toulouse; *viguier* ing Montpellier; *premier consul* wonten ing sapèrangn kutha ing sisih kidul Prancis; *prêteur royal* ing Strasbourg; *maître échevin* ing Metz; *maire royal* ing Nancy; utawi *prévôt* ing Valenciennes.

### Revolusi Prancis

Tanggal 14 Juli 1789, rikala wekdal sampun sonten, sasampunipun panyerangan kunjara Bastille, wali kutha para pedagang Paris, Jacques de Flesselles, dipuntembak rikala kaanan ramé wonten ing anak tangga Balai Kota Paris. Éwadéné wonten ing Éra Pertengahan wali kutha pedagang nandhani kamardikaning Paris lan miwiti pamberontaken tumrap Raja Charles V, kantoripun ingkang sampun dipuntutup déning ratu, lajeng dipunbikak malih nanging wonten panjagan ingkang ketat saking ratu, saèngga para pamberontak sampun mungkasi pamanggih publik minangka perwakilan lokal ratu ingkang sanès, lan minangka parwujudan kotamadya mardika.

Sasampunipun prastawa punika, sawijining "komune" ing Paris langsung dipundhirikaken kanggé nggantosaken kutha prajanjèn Paris ingkang dangu rumiyin, lan panjaga kotamadya dipunbentuk kanggé njagi Paris saking sadaya usaha Raja Louis XVI kanggé mungkasi révolusi ingkang saweg kadadosan. Sapérangan kutha ingkang sanès wonten ing Prancis nindakaken cara ingkang sami, lan komune madeg wonten ing pundi-pundi, kanthi panjaga kotamadya piyambak-piyambak. Tanggal 14 Dhésèmber 1789, Majelis Nasional (*Assemblée Nationale*) ngesahaken ukum pambentukan komune, minangka tingkat paling andhap wonten ing pamérangan administratif Prancis, ingkang nguwaosi komune independen punika, nanging ugi minangka komune-nipun piyambak. Wonten ing laladan ingkang sanès, tugas Majelis Nasional inggih punika, micanten saperlunipun, kanthi révolusionèr: boten ngrujuk dhateng éwah-éwahaning sadaya kutha prajanjèn dados komune, Majelis Nasional ugi mutuskan ngéwahi sadaya paroki désa dados komune kanthi status jangkep. Para Revolusioner kainspirasi déning pamanggihipun Descartes ugi filosofi Pancerahan (*les Lumières*). Para Revolusioner kapèngin nglajengaken cara mangsa rumiyin lan minangka masarakat ingkang makmur, ing pundi sadayanipun sami lan tetep miturut alesan, tinimbang tradisi utawi konservasi.

Para Revolusioner lajeng netepaken pamérangan administratif ingkang seragam kanggé sadaya nagara: sadaya wewengkon Prancis badhé dipunpérang dados *départements*, lajeng arondisemen, kanton, lan komune, tanpa pangecualian. Sedaya komune gadhah status ingkang sami, gadhah satunggaling wali kutha (*maire*) minangka pamimpin, lan déwan kotamadya (*conseil municipal*) ingkang dipunpilih penduduk komune. Punika minangka révolusi nyata kanggé puluhan èwu désa ingkang boten naté ngraosaken pagesangan kotamadya ingkang teratur sadèrèngipun. Sawijining griya komunal (*mairie*) dipunyasa wonten ing saben désa, ing pundi dipunadani pepanggihan déwan kotamadya ugi administrasi komune. Sapérangan Majelis Nasional nentang pamérangan Prancis dados puluhan èwu komune, nanging Mirabeau lan pamanggihipun ngèngini satunggal komune kanggé saben paroki sampun lumampah.

Tanggal 20 September 1792, pancathetan lair, palakrama, lan pati ugi dipunbisak saking pandhita paroki lan dados tanggel jawab wali kutha. Palakrama sipil dipuntetepaken lan dipuntindakaken wonten ing *mairie* kanthi upacara ingkang béda saking cara gréja tradhisional, kanthi wali kutha nggantosaken pandhita, lan nama ukum nggantosaken nama Gusti ("*Au nom de la loi, je vous déclare unis par les liens du marriage.*" – "Kanthi nama ukum, kula netepaken kekalih punika nyawiji kanthi palakrama punika."). Pendeta dipunpaksa mandhegaken pembaptisan, palakrama, lan buku bab pati ingkang kala rumiyin, ingkang dipunsimpen wonten ing *mairie*. Éwah-éwahan ndadak punika ngasoraken sanget umat Katulik, lan Prancis badhé mlebet mangsa perang sipil, kaliyan region ingkang gadhah keagamaan ingkang kiyat ing sisih kilèn Prancis minangka pusatipun. Bab punika badhé ndhèrèkaken Napoleon I kanggé damel prajanjèn damai wonten ing Prancis, nyeimbangaken sistem adminsitratif énggal, lan ndadosaken bab punika dipuntampi déning sadaya rakyat. Napoleon ugi mbisak pamilihan déwan kotamadya, ingkang sapunika dipunpilih déning prefek, perwakilan lokal pamarèntah punjer.

### Éwah-éwahan sasampunipun Repolusi Prancis

Levallois-Perret
Issy-les-Moulineaux
Neuilly-sur-Seine
Ing wekdal punika, wonten ing pamanggihipun tiyang mrika, komune Prancis taksih sami kaliyan ingkang dipundhirikaken ing purwakaning révolusi Prancis. Éwah-éwahan ingkang paling ageng kadadosan ing taun 1831, nalike Parlemèn Prancis damel ulang aturan pokok pamiliyan déwan kotamadya, lan ing taun 1837 nalika komune Prancis dipunpringi kapribadèn kukum ingkang sapunika dipunanggep badan kukum kanthi kapasitas kukum. Pendukung Jacobin ajrih tumrap kekiyatan lokal indepènden, ingkang dipuntingali minangka konservatif lan nantang révolusi, lan ngagungaken pamarèntah punjer ingkang langkung kumawasa. Nalika para révolusionér minangka komune, dèrèng kaparingan "kapribadèn" ukum (tuladhanipun *département*), kanthi pamarèntah punjer ingkang gadhah "kapribadèn" ukum. Taun 1837 kaanan punika dipunbiwarakaken boten praktis, amargi wali kutha lan déwan kotamadya boten saged kerjasama wonten ing pangadilan. Akibat saking wéah-éwahan punika, puluhan éwu désa ingkang dèrèng naté gadhah "kapribadèn" ukum (sebrangan kaliyan kutha prajanjèn) dumadakan dados badan ukum ingkang angka pisanan sadanguning sajarahipun. Punika taksih dados prakawis dumugi sapunika.

Sadanguning Révolusi Prancis sakitar 41.000 komune dipunbentuk, wonten ing sawijining téritori ingkang ngrujuk dhateng wates nagara nagara Prancis sapunika (cacah 41.000 mau nglingkupi komune wonten ing departemén Savoie, Haute-Savoie lan Alpes-Maritimes ingkang dipunanèksasi taun 1975, nanging boten kalebet departemén wonten ing Bèlgi lan Jerman ing kilèn Rhein, ingkang naté dados péranganing Prancis antawis taun 1795 lan 1815). Kirang saking 60.000 paroki ingkang madeg sadèrèngipun révolusi (wonten ing kutha, paroki kagabungaken dados komune tunggal; ing padésan, sapérangan paroki alit kagabungaken kaliyan ingkang ageng), nanging 41.000 taksih minangka angka ingkang ageng sanget, tanpa perbandingan ing donya nalika punika, kejawi wonten ing kamaharajan Tiongkok (ing mrika, namung tingkat kabupatèn lan ing nggilipun ingkang gadhah administrasi permanen).

Wiwit punika, éwah-éwahan ageng sampun ngéwahi Prancis, ugi sadaya wewengkon ing Éropa: Revolusi Industri, 2 perang donya, lan *perpindahan pedalaman*, sadayanipun ingkang ngosongaken padésan lan samsaya miyaraken wewengkon kutha. Pamérangan administratif Prancis, taksih kaku lan boten éwah. Dinten punika sakitar 90% komune lan departemèn dipunbentuk sami kaliyan nalika kadadosan Revolusi Prancis langkung saking 200 taun kapungkur, kanthi wates ingkang sami. Akibatipun, komune padésan ingkang boten kaétang lan gadhah atusan penduduk rikala Revolusi Prancis sapunika namung gadhah satunggal atus penduduk utawi kirang. Ing sisih sanès, kutha sampun ngrembaka kanthi rikat déné wewengkon ingkang nindakaken urbanisasi samsaya wiyar langkung saking wates komune ingkang dumadi rikala révolusi. Tuladhanipun inggih punika Paris, ing pundi wewengkon urbanisasi dumugi angka 296 komune.

Paris minangka salah satunggal saking sapérangan komune Prancis ing pundi watesanipun dipunwiyaraken kanggé wewengkon urbanisasi. Komune Paris ingkang énggal lan langking ageng dipunmadegaken ing sangandhapipun parèntah Kaisar Napoléon III taun 1859, nanging sasampunipun 1859 wates Paris boten éwah. Boten kados nagara Éropa ingkang sanès, ingkang nggabungaken komune-nipun kanggé ngirangi kepadatan populasi sapunika (kados ta Jerman lan Italia sakitar taun 1970), kanthi drastis ngirangi cacahing komune wonten ing prosésipun-*Gemeinden* ing Jerman Barat kirang saking angka 24.400 dados 8.400 kanthi wekdal sapérangan taun-Prancis nindakaken wonten ing pertengahan, lan kathah-kathahipun, sadanguning abad kaping 19. Saking cacah 41.000 komune rikala Revolusi Prancis, cacahipun kirang dados 37.963 taun 1921, lan 36.568 taun 2004 (ing Prancis Metropolitan).

Prancis dados nagara kanthi cacahing komune ingkang kathah piyambak ing Éropa. Kanggé tuladha, Jerman ingkang nyawiji pendudukipun namung sepertiga langkung kathah saking Prancis) namung gadhah 12.291 komune (*Gemeinden*, tanggal 30 September 2007, sampun kirang, saking 46.300 komune taun 1900 dumugi nyawijinipun Jerman taun 1990), lan Italia (cacah pendudukipun nyelaki Prancis) kanthi 8.101 komune (*comuni*, miturut sénsus Italia 2001). Wonten ing Éropa, namung Switserlan ingkang gadhah kepadatan komune kados Prancis, lan ugi wonten pergerakan penggabungan ageng ingkang dipunwiwiti sedasa taun pungkasan. Kanggé seserepan ingkang langkung kathah ngèngingi bab cacahing komune wonten ing Prancis, wonten kalih perbandingan: 1-Uni Éropa (15 anggota, sadèrèngipun Mèi 2004) kasusun saking 75.000 komune, lan Prancis Metropolitan piyambak kanthi 35.568 komune, ingkang ateges 47.5% komune ing Uni Éropa wonten ing Prancis Metropolitan (16% penduduk Uni Éropa saking 15 anggota dumunung wonten ing Prancis). 2-Amérikah Sarékat, kanthi tèritori kaping 14 langkung ageng saking Républik Prancis, lan kaping gangsal langkung kathah pendudukipun, gadhah 35.937 kotamadya kagabung lan kotapraja miturut Sensus Pamarèntah 2002, langkung sakedhik saking 36.782 komune kagunganipun Républik Prancis.

### Padudon

Troyes
Villeneuve-d'Ascq
Lorient
Dangunipun langkung saking 30 taun, wonten rantaman wonten ing Prancis kanggé panggabungan komune kanthi skala ageng, kalebet swanten kinurmatan saking présidhèn *Cour des Comptes* (badan audit administratif punjer wonten ing Prancis). Satebih punika, konservatisme lokal samsaya kiyat, lan tanpa proposal panggabungan wajib ingkang kasil wiwit komite wonten ing Parlemèn Prancis. Taun 1971 ukum Marcellin maringi panjurung lan dana saking pamarèntah kanggé narik komune saperlu kagabung kanthi bébas satunggallan sanèsipun, nanging ukum mau gagal sadaya (namung sakitar 1.300 komune ingkang sarujuk mbisak wewengkonipun klan nyawiji kaliyan komune ingkang sanès).

Saèngga, pamanggih panggabungan ngendika bilih kutha-kutha Prancis gadhah wiyar ingkang sempit manawi kabandhingaken kaliyan nagara Éropa ingkang sanès, amargi wates wewengkonipun katetepaken 200 taun kapungkur. Tuladhanipun, kutha Lyon minangka sawijining komune alit kanthi géografis kanthi penduduk 465.300 jiwa ingkang dumunung wonten ing wates administratif, mapan wonten ing parèngkat ing ngandhapipun kutha-kutha Éropa ingkang sanès, ing pundi kasunyatanipun wewengkon metropolitan Lyon gadhah 1.7 yuta jiwa lan minangka salah satunggaling metropolis paling ageng wonten ing Éropa, sami kaliyan wewengkon metropolitan kados Munich. Cacahing penduduk lan èkonomi wewengkon metropolitan Munich sami kaliyan Lyon, nanging cacahing penduduk kutha (*Gemeinde*) Munich sakitar 1.320.000 jiwa, mèh kaping tiga langkung kathah saking komune Lyon, mbetahaken téritori kotamadya Munich ingkang langkung ageng (310 km²/120 mil pasagi), kaping 6.5 langkung ageng saking téritori kotamadya Lyon (48 km²/18.5 mil pasagi).

Walikota wonten ing Prancis asring sambat bilih kawontenanipun boten dipunakoni nalika sami tindakaken wonten ing njawi rangkah Prancis, amargi kasunyatan bilih para walikota namung jumeneng madeg wonten ing téritori alit wonten ing tengah wewengkon métropolitan ingkang wiyar. Tuladha saé kanggé prakawis punika inggih punika Paris: éwadéné wewengkon métropolitan Paris minangka salah satunggaling ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing donya, kanthi 10 yuta jiwa, cacah penduduk wonten ing kutha Paris piyambak inggih punika 2.145.000 jiwa, kirang saking cacahing penduduk kutha Roma (2.550.000 jiwa), ingkang wewengkon métropolitanipun gadhah 3.5 yuta penduduk langkung kathah saking wewengkon métropolitan Paris.

Wonten ing sisih ingkang sanès, wonten sapérangan komune padésan ingkang *èksodus padésan*ipun sampun nilaraken sapérangan tiyang, lan gadhah prakawis anggénipun ngemunah layanan umum kados ta nglampahaken irigasi, prakawis sampah, utawi margi komune ingkang dèrèng dipunaspal.

Panggabungan, boten gampil kanggé dipunrengkuh. Perkawis kapisan inggih punika, bilih manawi komune ngirangi cacahing kalungguhan ingkang kapilih ingkang kasamekta, lan boten kondhang kanthi pulitikus lokal. Perkawis ingkang langkung wigati inggih punika manawi warga nagara saking satunggal désa boten badhé ngarepaken layanan lokal ing mrika ingkang kalampahaken déning satunggaling badan èksekutif wonten ing désa ingkang sanèsipun, ingkang mbok manawi boten perduli bab kabetahan lokal.

Èkspresi "antarkomune" (*intercommunalité*) ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkang kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal 22 Maret 1890 ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU Prancis sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking Revolusi Prancis kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, ukum Chevènement tanggal 12 Juli 1999 inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.

Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun samsaya mundhak komune kanggé kagabung wonten ing konsorsium antarkomune kanggé ancas kacukupanipun layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya. Komune pinggiran asring bekerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.

### Antarkomune

Saint-Quentin
La Seyne-sur-Mer
Ivry-sur-Seine
Beauvais
Hyères
Cholet
Èkspresi "antarkomune" (*intercommunalité*) ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkagn kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal 22 Maret 1890 ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU Prancis sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking Revolusi Prancis kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, ukum Chevènement tanggal 12 Juli 1999 inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.

Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun mundhak cacahing komune kanggé kagabung wonten ing *konsorsium* antarkomune kanggé njangkepi layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya. Komune pinggiran asring kerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.

Hukum Chevènement mungkasi sadaya praktik punika, mbisak sapérangan struktur lan damel ingkang énggal. Kanthi tambahan, ukum punika maringi kauangan pamarèntah punjer ingkang katujokaken kanggé narik komune supados kagabung wonten ing struktur antarkomune. Boten kados katetepan taun 1966 ingkang kasil sepalihipun lan ingkang ngeparengaken komune urban minangka wewengkon urban, utawi kalepatan ukum Marcellin taun 1971, ukum Chevènement dumugi ing kasuksèsan ageng, saèngga kathah-kathahipun komune Prancis kagayut wonten ing struktur antarkomune.

Wonten kalih jinis struktur antarkomune:

* Tanpa kekiyatan fiskal. Punika minangka wujud antarkomune gagal. Kategori punika ngambah sindikat komune tradhisional. Komune kagabung lan nyumbang kanthi kauangan dhateng perkumpulan, nanging sindikat boten saged medalaken pajakipun piyambak. Komune saged medal saking sindikat wonten ing sawayah-wayah. Sindikat saged madeg kanggé kapreluan tartamtu utawi mungkasan sapérangan prakawis. Struktur tanpa kekiyatan fiskal punika sampun dipuntilaraken boten kasènggol déning ukum Chevènement, lan struktur punika samsaya boten kondhang.
* Struktur kanthi kekiyatan fiskal. Punika kènging punapa ingkang dipunandharaken ukum Chevènement. Hukum ngregani tigang struktur kanthi kekiyatan fiskal: Perkumpulan Komune (*commonauté de communes*), katujokaken dhateng komune padésan; Perkumpulan Aglomerasi (*commonauté d'agglomération*), katujokaken dhateng kutha alit lan kutha menangah wonten ing pinggiranipun; lan Perkumpulan Urban (*commonauté urbaine*), katujokaken dhateng kutha ageng lan pinggiranipun.

Nancy
Tigang struktur punika dipunparingi tingkat kekiyatan fiskal ingkang béda, kanthi Perkumpulan Aglomerasi lan Perkumpulan Urban ingkang gadhah kekiyatan fiskal langkung ageng, maringi pajeg lokal tumrap parusahan (*taxe professionnelle*) kanthi namanipun saking nama komune, lan kanthi tingkay perpajakan ingkang sami wonten ing sadaya komune ing perkumpulan mau, kados pamungutan sampah utawi angkudan, kados sindikat ingkang dangu, nanging ukum ugi damel punika minangka kuwajiban kanggé perkumpulan kanggé ngemunah sèktor ingkang sanès kados ta rantaman èkonomi lan pambangunan, proyèk perumahan, utawi pelestarian lingkungan. Perkumpulan Komune dipunsuwun ngemunah sajumlah wewengkon, kanthi maring kabébasan dhateng komune supados langkung otonomi, déné Perkumpulan Urban nangani kathah bab, mbébasaken komune ing lebetipun kirang kakuwasan otonomi.

Rouen
Wonten ing pambentukan perkumpulan, pamarèntah ngalokasikaken dana dhateng perkumpulan miturut cacahing penduduk, maringi surungan dhateng komune kanggé kerjasama lan minangka perkumpulan. Perkumpulan Komune dipunparingi sakedhik dana saben tiyang, déné Perkumpulan Urban dipunparingi kathah dana saben tiyang, lan ngguggah komune saperlu damel perkumpulan manawi gadhah kekiyatan ingkang kirang, para komune sampun nolak nindakaken manawi boten pikantuk dana ingkang asalipun saking pamarèntah.

Hukum Chevènement sampun suksés ageng ingkang dipuntandhani kanthi kathahipun komune Prancis ingkang sapunika sampun kagabung kaliyan struktur antarkomune énggal: boten asring wonten ing sawijining nagara konservatif kados ta Prancis. Tanggal 1 Januari 2007, wonten 2.573 pakempalan kados punika wonten ing Prancis Metropolitan (kalebet 5 syndicats d'agglomération nouvelle, sawijining kategori ingkang saweg dipunéwahi), kasusun saking 33.327 komune (91.1% saking sadaya komune Prancis Metropolitan), lan 52.86 yuta jiwa, 86.7% cacahing penduduk Prancis Metropolitan.

Nanging kasil punika saged nyingedaken kasunyatan ingkang surem. Wonten ing wewengkon padésan, kathah komune sampun mlebet ing pakempalan Komune namung kanggé pikantuk kauntungan saking dana pamarèntah. Sindikat lokal sampun dipunéwahi kanthi resmi dados Pakempalan Komune, Pakempalan Komune ingkang nembé ngemunah layanan ingkang sadèrèngipun dipunkelola sindikat, kalawanan kaliyan ukum ingkang sampun netepaken struktur antarkomune énggal kanggé damel jaringan wiyar aktivitas tinimbang dipunpendhet alih déning sindikat ingkang dangu. Sapérangan tiyang ngendika bilih, pamindhahan dana pamarèntah kedahipun dipunpungkasi, kathah pakempalan Komune wangsul dhateng status sindikatipun ingkang dangu, utawi ical sadayanipun wonten ing papan ing pundi boten wonten sindikat wonten ing ukum.

Caen
Wonten ing wewengkon urban, struktur antarkomune énggal langkung jelas, dipunbentuk déning pendamel kaputusan lokal tebih saking kapitadosan umum wonten ing kauntungan ingkang kerjasama wonten ing wewengkon urban. Nanging wonten ing sapérangan papan, tuan tanah lokal samsaya kathah, lan boten mungkin madegaken sawijining struktur antarkomune kanggé sadaya wewengkon urban: sapérangan komune nolak kanggé gabung, utawi damel strukturipun piyambak, kados wewengkon urban Marseille ing pundi sampun jumeneng sekawan struktur antarkomune. Wonten ing kathah wewengkon, komune sugih kagabung kaliyan komune sugih ingkang sanès lan nolak gabung kaliyan komune ingkang miskin, kuwatos manawi warganipun dipunparingi pajeg langkung kanggé kauntungan pinggiran kutha miskin wonten ing wewengkon urban. Sanèsipun, struktur antarkomune wonten ing kathah wewengkon urban taksih énggal, lan boten stabil: kategangan kadadosan antar komune; kutha wonten ing tengah wewengkon urban asring dipunduga ngrantam dominasi saking komune pinggiran kutha; komune saking sisih pulitik ingkang sebrangan ugi saged nindakakaken bab ingkang sami tumrap sanèsipun.

Lille
Rennes
Kalih tuladha ingkang saé inggih punika Toulouse lan Paris. Wonten ing Toulouse, wonten ing mrika wonten 6 struktur antarkomune, pakempalan utama Toulouse lan pinggiranipun namung sawijining Pakempalan Aglomerasi, éwadéné Toulouse lumayan ageng kanggé damel Pakempalan Urban miturut ukum. Punika amargi kamune wonten ing pinggiran kutha nolak Pakempalan Urban amargi kuwatos kicalan kakuwasanipun, lan milih Pakempalan Aglomerasi, déné Pakempalan Aglomerasi nampi sakedhik dana pamarèntah tinimbang Pakempalan Urban. Tumrap Paris, boten wonten struktur antarkomune ingkang dipundhirikaken wonten ing mrika, pinggiran kutha Paris boten pitados konsèp "Paris Raya", lan pemisahan taksih dados peraturan wonten ing wewengkon metropolitan Paris, kanthi pinggiran Paris ingkang minangka struktur antarkomune ingkang béda kejawi kutha Paris.

Satunggal prakawis ageng ngèngigi antarkomune, asring dipunageng-agengaken, inggih punika kasunyatan bilih struktur antarkomune boetn gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat, saèngga struktur punika minangka perwakilan saking saben komune ingkang jumeneng wonten ing struktur énggal. Akibatipun, wakil rakyat lan birokrat minangka pihak-pihak ingkang damel agénda lan nindakaken, kanthi perwakilan kapilih saking komune ingkang namung nyengkuyung kaputusan kunci. Wonten ing tingkat lokal, kaanan punika kados ingkang kadadosan wonten ing Brussels, ing pundi kakuwasan kapérang déning manéka nagara Éropa mardika sampun njalari kakuwasan punika dinggé dolanan déning birokrasi ingkang boten kapilih déning rakyat.

### Masa Ngajeng

Barkas:Hotèl Groslot.jpgOrléans
Mulhouse
Gangsal taun kapisanan wonten ing abab kaping 21 minangka éwah-éwahan ageng tumrap tingkat komune wonten ing Prancis, nanging kahananipun taksih dèrèng dipuntetepaken. Struktur antarkomune, dipunbentuk kanggé mungkasi prakawis nagara kanthi kathah sanget komune alit, sampun dumugi ing kasuksèsanipun, nanging kakuwasan merak—ugi gegayutan kaliyan komune wonten ing ngandhapipun lan *départements* ing nginggilipun—taksih kedah dipundandai malih wonten ing kasunyatanipun.

Dèrèng jelas ing pundhi bab punika badhé lumampah. Punapa badhé struktur antarkomune gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat wonten ing jaman samangké, kados déné Laporan Mauroy rikala taun 2000? Anananging, punapa malah boten nilarakaken komune minangka unit administratif ingkang samar? Sapérangan wali kutha ingkang kaloka wonten ing kutha ageng Prancis (komune) sampun nilaraken kursi wali kotanipun saperlu dados présidhèn Perkumpulan Urban, tuladhanipun Perkumpulan Urban Lille Métropole. Utawis punapa badhé struktur antarkomune punika kapecah, ingkang tundhanipun, sasampunipun nagara mandhagaken pambiyantu dana? Utawi mungkin, ukum Chevènement namung minangka tahap kapisanan panggabungan ageng komune, sawijining usaha supados komune nyambut damel sesarengan lan pikantuk kauntunganipun, sadèrèngipun komune-komune punika dipungabungaken. Wonten ing bab punika, pirembagan badhé dipuntindakaken wonten ing taun-taun ingkang badhé kalampahan.

## Fakta sanèsipun

Reims
Le Havre
### Komune kanthi penduduk ingkang kathah piyambak lan paling sakedhik

Komune ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing Républik Prancis inggih punika komune Paris: 2.125.246 jiwa rikala Maret 1999.

* Enem saking *(désa Prancis ingkang risak wonten ing jaman Perang Donya I)* boten naté dipunyasa malih. Sedayanipun wonten ing *département* Meuse, lan risak sadangunipun *Paprangan Verdun* taun 1916. Sasampunipun perang, dipunputusaken bilih wewengkon ingkang dipundunungi sadèrèngipun wonten ing désa ingkang risak boten badhé diungabungaken dhateng komune ingkang sanès, minangka pepènget dhateng désa mau ingkang sampun "mati kanggé Prancis", kados nalika dipunbiyangun, lan mangayubagya kanggé désa mau. Komune punika boten gadhah penghuni lan dipunatur déning sawijining déwan kanthi anggota tigang tiyang, dipilih déning prefek Meuse:
	+ Beaumont-en-Verdunois
	+ Bezonvaux
	+ Cumières-le-Mort-Homme
	+ Fleury-devant-Douaumont
	+ Haumont-près-Samogneux
	+ Louvemont-Côte-du-Poivre
* Tebih saking bab-bab ingkang istiméwa, komune kanthi penduduk paling sakedhik wonten ing Républik Prancis inggih punika:
	+ komune Rochefourchat, ing ngandhap gunung Alpen Prancis, 1 jiwa wonten ing sensus 1999 (satunggaling priyantun kakungn 38 taun ingkang sampun pisahan kaliyan garwanipun).
	+ komune Leménil-Mitry, ing alas Lorraine wonten ing sisih wétan Prancis, 2 jiwa rikala sensus 1999 (priyantun kakung 42 taun lan garwanipun 38 taun, dados pamilik sadaya griya wonten ing komune mau, asalipun saking kulawarga tuan tanah ing mrika).
	+ komune Rouvroy-Ripont, caket laladan Champagne, 2 jiwa wonten ing sensus 1999 (priyantun kakung 60 taun lan 73 taun ingkang dèrèng palakrama).

### Téritori komune paling ageng lan paling alit

* Komune paling ageng wonten ing Républik Prancis inggih punika Maripasoula (3.710 jiwa) wonten ing *département* Guyana Prancis: 18.360 km² (7.089 mil pasagi).
* Wonten ing Prancis Metropolitan komune paling ageng inggih punika komune Arles (50.513 jiwa) caket Marseille, téritorinipun ngambah sapérangan delta Kali Rhône: 759 km² (293 mil pasagi), utawi kaping 8.7 langkung wiyar saking wiyaripun kutha Paris (boten kalebet taman Bois de Boulogne lan Bois de Vincennes).
* Komune paling alit wonten ing Républik Prancis inggih punika Castelmoron-d'Albret (62 jiwa) caket Bordeaux: 0.0376 km² (0.0145 mil pasagi utawi 9.3 ekar).

### Komune paling inggil

Komune paling inggil wonten ing Républik Prancis (lan Éropa) inggih punika Saint-Véran (267 jiwa), wonten ing Pegunungan Alpen Prancis: inggilipun désa wonten ing tengah komune inggih punika 1.990 mèter (6.529 kaki) lan 2.040 mèter (6.693 kaki) ing nginggiling lumah laut.

### Komune paling tebih saking kutha krajan Prancis

* Komune Républik Prancis ingkang paling tebih saking Paris inggih punika komune L'Île-des-Pins (1.840 jiwa) wonten ing Kaledonia Baru: 16.841 km (10.465 mil) saking punjer kutha Paris.
* Wonten ing daratan Prancis (Prancis Éropa kejawi Corsica), komune paling tebih saking Paris inggih punika Coustouges (134 jiwa) lan Lamanère (44 jiwa) wonten ing wates Spanyol: kekalihipun gadhah jarak 721 km (448 mil) saking punjer kutha Paris satebihipun manuk gagak miber.

Marka margi dados panandha watesing komune Y ing *département* Somme, Picardie.
### Nama komune paling cekak lan dawa

* Komune Républik Prancis kanthi nama paling cekak inggih punika komune Y (89 jiwa).
* Wonten tiga komune ing Républik Prancis ingkang gadhah nama paling dawa (38 huruf):
	+ komune Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont (1731 jiwa)
	+ komune Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson (592 jiwa)
	+ komune Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur (739 jiwa)

## Nama komune wonten ing basa kejawi Prancis

Nama komune Prancis limrahipun wonten ing Basa Prancis. Wonten ing wewengkon ing pundi basa sanès saking Prancis dipunlafalaken, namanipun sampun dipunéwahi wonten ing pangucapan lan pangejaan Prancis, kados ta Toulouse (*Tolosa* wonten ing Basa Occitan), Strasbourg (*Straßburg* wonten ing Basa Alemanik), utawi Perpignan (*Perpinyà* wonten ing Basa Katalan). Nanging, kathah komune alit ingkang taksih migunakaken nama aslinipun. Punika tuladha nama asli wonten ing basa ingkang naté dipunngendikakaken, utawi taksih dipun-ginakaken, wonten ing tèritori Républik Prancis:

Marka margi panandha lawang mlebet Mittelhausbergen ing *département* Bas-Rhin, Alsace.
* Basa Jerman: komune Mittelhausbergen (1.690 jiwa)
* Basa Walanda: komune Steenvoorde (4.024 jiwa)
* Basa Breton: komune Kermoroc'h (324 jiwa)
* Basa Occitan: komune Belcastel (251 jiwa)
* Basa Basque: komune Ustaritz (4.984 jiwa)
* Basa Katalan: komune Banyuls-dels-Aspres (1.007 jiwa)
* Basa Korsika: komune San-Gavino-di-Carbini (738 jiwa)
* Basa Komoro: komune M'Tsangamouji (5.028 jiwa)
* Basa Polinesia: komune Hitiaa O Te Ra (8.683 jiwa)
* Sapérangan Basa Austronesia ing Kaledonia Baru: komune Kouaoua (1.586 jiwa)
* Sapérangan Basa Indian Amérika: komune Kourou (19.107 jiwa)

## Klasifikasi

INSEE Kode: INSEE maringi kodhe pangindèksan numèrik wonten ing manéka éntitas wonten ing Prancis, mliginipun komune (ingkang boten sami kaliyan kodhe pos). Kode 'jangkep' gadhah wolu (8) digit lan tiga ruwang lebet, nanging wonten ing ingkang dipunprasajakaken kodenipun kanthi gangsal (5) angka lan boten mawi ruwang lebet:

* Kalih digit (département) lan tiga digit (commune) kanggé 96 département Prancis 'métropolitaine'.
* Tigang digit (département utawi kolèktivitas) lan kalih digit (commune) kanggé departemèn Luar Negeri, Jajahan lan Nagara Luar Negeri. Ugi pirsani: fr: Kode INSEE # Kode komunal.

## Komune-Komune ing Prancis

Punika minangka pratélan komune ingkang wonten ing Prancis kanthi cacahing penduduk ingkang langkung saking 20.000 jiwa rikala sénsus 2006. Sedaya cacah punika migunakaken métode pangétangan *sans doubles comptes* INSEE (*population municipale*).

Toulon
Grenoble
Angers
Dijon
Brest
Nîmes
Aix-en-Provence
Clermont-Ferrand
Tours
Limoges
Villeurbanne
Amiens
Metz

1. Paris
2. Marseille
3. Lyon
4. Toulouse
5. Nice
6. Nantes
7. Strasbourg
8. Montpellier
9. Bordeaux
10. Lille
11. Rennes
12. Reims
13. Le Havre
14. Saint-Étienne
15. Toulon
16. Grenoble
17. Angers
18. Dijon
19. Brest
20. Nîmes
21. Le Mans
22. Aix-en-Provence
23. Clermont-Ferrand
24. Saint-Denis
25. Tours
26. Limoges
27. Villeurbanne
28. Amiens
29. Metz
30. Besançon
31. Perpignan
32. Orléans
33. Mulhouse
34. Caen
35. Boulogne-Billancourt
36. Rouen
37. Nancy
38. Argenteuil
39. Montreuil
40. Saint-Paul
41. Roubaix
42. Saint-Denis
43. Avignon
44. Tourcoing
45. Fort-de-France
46. Créteil
47. Poitiers
48. Nanterre
49. Versailles
50. Courbevoie
51. Pau
52. Vitry-sur-Seine
53. Asnières-sur-Seine
54. Colombes
55. Aulnay-sous-Bois
56. Rueil-Malmaison
57. La Rochelle
58. Antibes
59. Saint-Maur-des-Fossés
60. Calais
61. Champigny-sur-Marne
62. Saint-Pierre
63. Aubervilliers
64. Béziers
65. Bourges
66. Cannes
67. Le Tampon
68. Dunkerque
69. Saint-Nazaire
70. Drancy
71. Colmar
72. Mérignac
73. Valence
74. Quimper
75. Ajaccio
76. Levallois-Perret
77. Issy-les-Moulineaux
78. Neuilly-sur-Seine
79. Troyes
80. Noisy-le-Grand
81. Villeneuve d'Ascq
82. Antony, Hauts-de-Seine
83. Les Abymes
84. Sarcelles
85. Lorient
86. Niort
87. Cayenne
88. Chambéry
89. Pessac
90. Vénissieux
91. Clichy
92. Cergy
93. Saint-Quentin
94. La Seyne-sur-Mer
95. Ivry-sur-Seine
96. Beauvais
97. Hyères
98. Cholet
99. Montauban
100. Pantin
101. Bondy
102. Maisons-Alfort
103. Vannes
104. Évry
105. Charleville-Mézières
106. Arles
107. Saint-André
108. Fontenay-sous-Bois
109. Sartrouville
110. Épinay-sur-Seine
111. Fréjus
112. Évreux
113. Laval
114. Le Blanc-Mesnil
115. Sevran
116. Annecy
117. Belfort
118. Narbonne
119. La Roche-sur-Yon
120. Clamart
121. Villejuif
122. Brive-la-Gaillarde
123. Saint-Malo
124. Saint-Louis
125. Meaux
126. Grasse
127. Albi
128. Chelles
129. Blois
130. Cagnes-sur-Mer
131. Bobigny
132. Châteauroux
133. Vincennes
134. Carcassonne
135. Chalon-sur-Saône
136. Saint-Brieuc
137. Martigues
138. Châlons-en-Champagne
139. Tarbes
140. Montrouge
141. Meudon
142. Aubagne
143. Bayonne
144. Boulogne-sur-Mer
145. Suresnes
146. Saint-Herblain
147. Bastia
148. Castres
149. Gennevilliers
150. Sète
151. Puteaux
152. Saint-Ouen
153. Wattrelos
154. Douai
155. Alfortville
156. Le Cannet
157. Valenciennes
158. Angoulême
159. Istres
160. Compiègne
161. Arras
162. Mantes-la-Jolie
163. Livry-Gargan
164. Caluire-et-Cuire
165. Saint-Germain-en-Laye
166. Rosny-sous-Bois
167. Thionville
168. Corbeil-Essonnes
169. Talence
170. Cherbourg-Octeville
171. Saint-Priest
172. Vaulx-en-Velin
173. Massy
174. Bourg-en-Bresse
175. Salon-de-Provence
176. Chartres
177. Alès
178. Montluçon
179. Le Lamentin
180. Garges-lès-Gonesse
181. Marcq-en-Barœul
182. Bagneux
183. Bron
184. Noisy-le-Sec
185. Nevers
186. Le Port
187. Gagny
188. Melun
189. Anglet
190. Auxerre
191. Rezé
192. Gap
193. Savigny-sur-Orge
194. Vitrolles
195. Draguignan
196. La Courneuve
197. Joué-lès-Tours
198. Choisy-le-Roi
199. Roanne
200. Poissy
201. Échirolles
202. Saint-Chamond
203. Villepinte
204. Lens
205. Tremblay-en-France
206. Saint-Martin-d'Hères
207. Haguenau
208. Stains
209. Pontault-Combault
210. Châtellerault
211. Six-Fours-les-Plages
212. Villefranche-sur-Saône
213. Mâcon
214. Bagnolet
215. Sainte-Geneviève-des-Bois
216. Épinal
217. Montigny-le-Bretonneux
218. Montélimar
219. Saint-Raphaël
220. Agen
221. Saint-Laurent-du-Maroni
222. Conflans-Sainte-Honorine
223. Dieppe
224. Saint-Joseph
225. Creil
226. Neuilly-sur-Marne
227. Saint-Benoît
228. Romans-sur-Isère
229. Franconville
230. Marignane
231. Dreux
232. Maubeuge
233. Les Mureaux
234. Cambrai
235. Liévin
236. La Ciotat
237. Colomiers
238. Châtillon
239. Le Perreux-sur-Marne
240. Châtenay-Malabry
241. Plaisir
242. Vandœuvre-lès-Nancy
243. Viry-Châtillon
244. Schiltigheim
245. Thonon-les-Bains
246. Houilles
247. Nogent-sur-Marne
248. Athis-Mons
249. Vallauris
250. Sainte-Marie
251. Malakoff
252. Villeneuve-Saint-Georges
253. L'Haÿ-les-Roses
254. Palaiseau
255. Mont-de-Marsan
256. Goussainville
257. Vienne
258. Saint-Laurent-du-Var
259. Sotteville-lès-Rouen
260. Villenave-d'Ornon
261. Orange
262. Rillieux-la-Pape
263. Périgueux
264. Le Chesnay
265. Trappes
266. Aurillac
267. Chatou
268. Clichy-sous-Bois
269. Saint-Cloud
270. Villiers-sur-Marne
271. Thiais
272. Saint-Leu
273. Meyzieu
274. Draveil
275. Pontoise
276. Saumur
277. Annemasse
278. Yerres
279. Lambersart
280. Alençon
281. Soissons
282. Charenton-le-Pont
283. Villemomble
284. Guyancourt
285. Vierzon
286. Ermont
287. Baie-Mahault
288. Saint-Étienne-du-Rouvray
289. Bergerac
290. Menton
291. Bezons
292. Cachan
293. Élancourt
294. Pierrefitte-sur-Seine
295. Carpentras
296. Aix-les-Bains
297. Le Gosier
298. La Garenne-Colombes
299. Bois-Colombes
300. Villiers-le-Bel
301. Saint-Dizier
302. Sens
303. Saint-Médard-en-Jalles
304. Vanves
305. Biarritz
306. Ris-Orangis
307. Montbéliard
308. Saintes
309. Laon
310. Béthune
311. Taverny
312. Illkirch-Graffenstaden
313. Vigneux-sur-Seine
314. Rochefort
315. Sucy-en-Brie
316. La Possession
317. Le Grand-Quevilly
318. Gonesse
319. Montfermeil
320. Vichy
321. Grigny
322. Sannois
323. Hénin-Beaumont
324. Brunoy
325. Herblay
326. Cavaillon
327. Oullins
328. Rambouillet
329. La Garde
330. Fresnes
331. Le Kremlin-Bicêtre
332. Tournefeuille
333. Romainville
334. Savigny-le-Temple
335. Les Ulis
336. La Teste-de-Buch
337. Armentières
338. Décines-Charpieu
339. Dole
340. Matoury
341. Villeneuve-la-Garenne
342. Miramas
343. Saint-Sébastien-sur-Loire
344. Champs-sur-Marne
345. Épernay
346. Bègles
347. Chaumont
348. Orvault
349. Abbeville
350. Rodez
351. Vernon
352. Fontenay-aux-Roses
353. Lunel
354. Le Robert
355. Bruay-la-Buissière
356. Le Creusot
357. Kourou
358. Sèvres
359. Bourgoin-Jallieu
360. Eaubonne
361. Muret
362. Oyonnax
363. Villeneuve-sur-Lot
364. Le Bouscat
365. Lisieux
366. Le Plessis-Robinson
367. Villeparisis
368. Libourne
369. Cenon
370. Montgeron
371. Sainte-Anne
372. Coudekerque-Branche
373. Gradignan
374. Fontaine
375. Montigny-lès-Metz
376. Hérouville-Saint-Clair
377. Brétigny-sur-Orge
378. La Madeleine
379. Saint-Ouen-l'Aumône
380. Lanester
381. Étampes
382. Maisons-Laffitte
383. Frontignan
384. Mons-en-Barœul
385. Torcy
386. Saint-Mandé
387. Sainte-Foy-lès-Lyon
388. Millau
389. Le Petit-Quevilly
390. Saint-Pol-sur-Mer
391. Les Lilas
392. La Valette-du-Var
393. Forbach
394. Gif-sur-Yvette
395. Beaune
396. Sarreguemines
397. Morsang-sur-Orge
398. Sainte-Suzanne
399. Saint-Dié-des-Vosges
400. Combs-la-Ville
401. Auch
402. Cormeilles-en-Parisis
403. Saint-Gratien
404. Schœlcher
405. Fleury-les-Aubrais
406. Montmorency
407. Loos
408. Grande-Synthe
409. Agde
410. Roissy-en-Brie
411. Deuil-la-Barre
412. La Celle-Saint-Clou
413. Blagnac
414. Orly
415. Manosque
416. Petit-Bourg
417. Hazebrouck
418. Vertou
419. Gardanne
420. Longjumeau
421. Olivet
422. Le Moule
423. Lormont
424. Fougères
425. Croix
426. Mandelieu-la-Napoule
427. Dammarie-lès-Lys
428. Dax
429. Voiron
430. Mont-Saint-Aignan
431. Moulins
432. Le Mée-sur-Seine
433. Denain
434. Les Pennes-Mirabeau
435. Les Pavillons-sous-Bois
436. Ozoir-la-Ferrière
437. Lagny-sur-Marne
438. Cahors
439. Saint-Michel-sur-Orge
440. Vélizy-Villacoublay

## Cathetan suku

* (ing basa Prancis) *La Documentation française* *Le développement de l'intercommunalité : la révolution discrète*
* (ing basa Prancis) Maryvonne Bonnard, *Les collectivités territoriales en France*, 2005, *La Documentation française*, ISBN 2-11-005874-9

## Uga delengen

* Pratélan komune ing Prancis
* Komune (subdivisi)
* Comune (Italia)
* Daftar lengkap kota dan kotamadya di Perancis Archived 2019-07-10 at the Wayback Machine.