Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Terorisme

**Terorisme** iku serangan-serangan kakoordinasi kang duwé angkah mbangkitaké rasa wedi sajeroning masarakat. Béda karo perang, aksi terorisme ora tundhuk marang tatacara paprangan kaya déné wektuné kang ora kinira lan sasaran kurban jiwa kang acak sarta kerep wujud warga sipil.
# Rasisme

**Rasisme** iku siji sistem kapercayan utawa dhoktrin kang nélakaké yèn prabédan biologis kang ana ing ras manungsa nemtokaké *pencapaian* budaya utawa individu – yèn siji ras tinentu luwih superior lan duwé hak kanggo ngatur kang liyané .

Sapérangan panulis migunakaké istilah rasisme kanggo ngrujuk ing préferènsi marang golongan ètnis tinentu dhéwé (etnosentrisme), wedi marang wong asing (xenofobia), panolakan marang gayutan antarras (*miscegenation*), lan géneralisasi marang siji golongan wong tinentu (stereotipe) .

Rasisme wis dadi faktor panyurung diskriminasi sosial, segregasi lan kekerasan rasial, kalebu genosida. Pulitisi asring migunakaké isu rasial kanggo olèh swara. Istilah rasis wis dipigunakaké kanthi konotasi ala paling ora wiwit 1940-an, lan idhèntifikasi siji golongan utawa wong minangka rasis asring asifat kontrovèrsial.

## Pranala njaba

* Does race exist? argument for the biological concept of *race*
* Does race exist? argument against the existence of race as a biological entity
* Race in-depth website about race Archived 2009-04-22 at the Wayback Machine.
* Racism and human rights
* Institute for Race Relations

## Cathetan sikil
# Supremasi putih

**Supremasiputih** utawa **supremasismeputih** iku pangandel kang rasis kang pitaya yèn wong kulit putih iku unggul lan kudu dianggep luwih wigati, kuwasa, lan mrabawani tinimbang ras liyané. Supremasi putih mulabukané saka rasisme ing jagat kawruh kang kerep gumantung marang argumèn-argumèn saka mayawidya (*pseudoscience*). Kaya déné obah-obahan (*movement*) kang sairib aran néyo-Nazisme, kang nggilut supremasi putih racaké ora nampa wong saka ras liya lan wong Yahudi minangka warganing obah-obahané.

Tembung iki uga racaké kanggo ngarani idhéyologi pulitik kang nglanggengaké lan nyengkuyung lelakon supaya wong putih tansah kuwasa ing babagan sosial, pulitik, sajarah, utawa bebadan (kaya kang kacetha ing tatanan sosiyopulitik kontèmporèr lan kapungkur, contoné ya iku dol-tinuku batur ing Atlantik, pranata Jim Crow ing Amérikah Sarékat, lan *apartheid* ing Aprikah Kidul). Manéka rupa supremasi putih duwé panemu kang béda-béda babagan sapa kang kagolong wong kulit putih. Manéka golongan supremasi putih nitik sawatara golongan ras lan budaya minangka mungsuhé kang pokok.

Ing jagat akadhemik, mligi ing téyori ras kritis utawa Intersèksiyonalitas, tembung "supremasi putih" uga ngemu teges tata pulitik utawa sosiyoékonomi, kang ménakaké wong putih minangka pribadi utawa golongan ing siji tatanan (privilése) déné ngiwakaké golongan ètnis liyané.

## Réferènsi
# Angela Dorothea Merkel

| Angela Merkel |
| --- |
|  |
|  |
| Chancellor of Germany |
| **Palinggih** |
| **Wiwit linggih**  22 November 2005 |
| Présidhèn | Horst Köhler Christian Wulff Joachim Gauck |
| Wakil | Franz Müntefering Frank-Walter Steinmeier Guido Westerwelle Philipp Rösler |
| Kang sadurungé | Gerhard Schröder |
| Minister for the Environment, Nature Conservation and Nuclear Safety |
| **Linggih** 17 November 1994 – 26 October 1998 |
| Kanselir | Helmut Kohl |
| Kang sadurungé | Klaus Töpfer |
| Kang sawisé | Jürgen Trittin |
| Minister for Women and Youth |
| **Linggih** 18 January 1991 – 17 November 1994 |
| Kanselir | Helmut Kohl |
| Kang sadurungé | Ursula Lehr |
| Kang sawisé | Claudia Nolte |
| Member of the Bundestag |
| **Palinggih** |
| **Wiwit linggih**  2 December 1990 |
| Kang sadurungé | Constituency established |
| Constituency | Stralsund-Nordvorpommern- Rügen |
|  |
| Rerincèn dhiri |
| Lair | 17 Juli 1954 Hamburg, West Germany (now Germany) |
| Parté pulitik | Christian Democratic Union (1990–present) |
| Gayutan pulitik liya | Democratic Awakening (1989–1990) |
| Sisihan | Ulrich Merkel (1977–1982) Joachim Sauer (1998–present) |
| Almamater | University of Leipzig |
| Tandha tangan |  |

**Dr.Angela Dorothea Merkel** (IPA /ˈaŋɡela doroˈteːa ˈmɛɐkəl/) (lair ing Hamburg, Jerman, 17 Juli 1954; umur 71 taun) ; inggih punika Kanselir Jerman (wiwit tanggal 22 November 2005). Merkel kapilih ing Bundestag (Parlemén Jerman) saking Mecklenburg-Vorpommern. Panjenenganipun naté dados pangarsanipun Uni Démokrtatik Kristen (CDU) wiwit taun 2000, lan ugi dados pangarsanipun Uni Sosial Kristen saking taun 2002 ngantos 2005.
Saking taun 2005 ngantos 2009 Merkel dados pangarsa satunggalipun koalisi ageng kaliyan Uni Sosial Kristen lan Parté Sosial Dhémokrat Jerman, ingkang dipundamel sasampunipun pemilu pamaréntah féderal tanggal 22 November 2005. Wonten ing pamilihan tanggal 27 September 2009, parténipun Merkel Uni Dhémokratik Kristen pikantuk swanten ingkang paling ageng. Salajengipun Merkel damel papréntahan koalisi kaliyan Uni Sosial Kristen lan Parté Dhémokratik Bébas. Merkel dipunlantik nalika tanggal 28 Oktober 2009.

Nalika taun 2007, Merkel ugi dados Présidhén Dhéwan Éropah lan mimpin G8. Panjenenganipun gadhah panyurung tumrap Prajanjén Lisbon lan Dhéklarasi Bérlin. Ing salebetipun nagari Jerman, kabijakanipun réformasi perawatan kaséhatan lan masalah babagan pambangunan énergi.

Merkel dados tiyang èstri kaping sepindhah ingkang dados Kanselir Jerman. Nalika taun 2007, panjenenganipun dados tiyang éstri kaping kalih ingkang dados tetunggulipun G8, sasampunipun Margaret Thatcher.

Tanggal 18 Dhésèmber 2013, panjenennganipun kapilih malih dados kanselir kanggé mangsa kalungguhan ingkang kaping tiga, lan satunggaling tiyang ingkang kanselir Jerman ngantos kaping tiga kalungguhan. Angela Merkel kapilih malih déning 462 anggota majelis parlemèn, Bundestag, kanthi 150 swanten ingkang boten nyarujuki lan sanga swanten abstain.

## Cathetan suku

## Pranala njawi

*Germany's Merkel begins new term*
# Nasionalisme

*Liberty Leading the People* (Eugène Delacroix, 1830) wujud siji conto misuwur seni nasionalis
**Nasionalisme** utawa **nagaracita** nglibataké idhèntifikasi sing kuwat saka golongan indhividhu karo èntitas pulitik kadhèfinisikaké sajeroning istilah nasional, ya iku bangsa. Kerepé, iku wujud kayakinan yèn siji golongan ètnik nduwé hak kanggo duwé nagara, utawa kewarganagaraan ing siji nagara kudu winates ing siji golongan ètnis, utawa yèn manéka bangsa sajeroning kaanan tunggal mesthi kudu duwé hak kanggo ngèksprèsikaké lan latihan idhèntitas nasional uga déning minoritas
.

## Cathetan

## Pranala njaba

Wiktionary
Pirsani informasi ngenani Nasionalisme ing KamusWiki.

* Nationalism, its importance and sources
* The Nationalism Project
* Internet Modern History Sourcebook: Nationalism Archived 2009-02-25 at the Wayback Machine.
* Stanford Encyclopedia of Philosophy: Nationalism
* Nations & Nationalism: What is a Nation
* The History of a Social Phenomenon Archived 2017-05-11 at the Wayback Machine.
# Muslim

Muslim
**Muslim** artinipun **tiyang Islam** (nyakseni yèn Tuhanipun namung Allah, lan nyeksèni yèn Kanjeng Muhammad) punika utusanipun Allah. Kanggé tiyang Islam kedah mangertasi rukun Islam ingkang cacahipun wanten 5 (Syahadat, Salat, Pasa, Jakat, Kaji) lan rukun Iman ingkang cacahipun wanten 6 (Iman dateng Allah, iman dateng Malaékat, iman dateng Rasul, iman dateng kitab, iman dateng hari akir, lan iman dateng qodho' dan qodar).

## Ciri-ciri

Ciri-cirinipun sipat lan tindakan tiyang Islam ingkang mau muslim yoiku:

1. Adil ategese boten mihak utawa imbang yèn ngecakaké ukuman.
2. Amal Saleh ategese nglakone kang apik-apik kemawon ingkang kanduwèni manfaat dhumateng urip brebrayan.mèlu Hamemayu Hayning Bawono.
3. Amal Jariyah ategese nglakone tumindakan kang bermanfaat trus-trusan,contoné yasa Masjid,Panjenengan nulis ngèlmu wonten eklopedia punika ngèlmu ingkang sanget dipunmanfaataken tiyang akèh sarana ikhlas.
4. Amar ma'ruf ngajak tiyang sanès tumindak Amal saleh lan Amal Jariyah.
5. Nahi mungkar,tegesipun nyegah prakawis ingkang dilarang kaliyan agami.
6. Bekti dateng tiyang sepuh kaleh.
7. mahabbah(seneng lan remen) dhumateng Allah kaliyan Rosulipun.
8. Luma ,Seneng ambiyantu dateng sinten kemawan ingkang mbutuhake.
9. Ora lumeh seneng nyambut gawé.
10. Ngormati tiyang sanès,boten adigang adigung adiguna.
11. Iffah,ngraos kasucen lair batin.
12. Ihsan ategese tumindak apik menyat tiyang sanès.
13. Ilmu,ngolek ngèlmu salawasé urip.
14. Iklas, Nrimo apa anané, boten njaluk pangarep.
15. Jujur, gadhah sipat jujur dateng sinten kemawan, mliginipun dateng cagak sepuh kaleh.
16. Amanah, Boten ingkar janji.
17. Nyambut gawé (ngolek nafkah)kelawan cara ingkang halal.
18. Isin,Isin yèn tumindak salah.
19. Nahi mungkar , yèn deleng kerukan kudu anjegah.
20. Rido, nrimo sakabehe ingkang ditetepne Allah.
21. Sabar, ateges nahan prakawis ingkang di larang kaliyan agama.
22. Sederhana,mbaten gesang kaliyan pesugihan.
23. Silaturahmi utawa nyambung paseduluran.
24. Syukur seneng kaleh pawenehan Allah.
25. Tulung pinulung dateng sinten kemawan.
26. ukuwah duwé katrenan maran muslin lintunipun.
27. Zuhud boten tamak marang donyo.
28. Toat tumindak nurut laan patuh prentahe Allah.
29. Tobat,njaluk ampunan dateng Allah.
30. Apuro(maaf -memaafkan).
31. Koreki menyang awake dewe.

## Pranala njaba
# Yahudi

Bangsa Yahudi|  Albert Einstein • Maimonides • Golda Meir • Emma Lazarus |
| Gunggung cacah jiwa |
| (kurang luwih **13.296.100** (2002).) |
| Tlatah mawa cacah jiwa akèh |
| Israèl: **5 yuta**.
Amérikah Sarékat: **6 yuta**.  |
| Basa |
| basa Ibrani, basa Yiddish, basa Arab, basa Aram, lll. |
| Agama |
| Agama Yahudi. |
| Golongan ètnik magepokan |
| Arab utawa bangsa Semitik, mligi wong Palestina, wong Suriah lan Libanon.  |

**Yahudi**  iku istilah kang rada rancu sebab bisa tegesé sawijining agama utawa bebrayan. Yèn dideleng miturut agama, istilah iki tegesé umat agama Yahudi, ora peduli saka katurunan Yahudi apa dudu.

Miturut ètnisitas, tembung iki tegesé katurunan Eber (Purwaning Dumadi 10:21) utawa Yakub, anak Ishak, anak Abraham (Ibrahim) lan Sarah. Etnik Yahudi uga kalebu Yahudi kang ora nganut agama Yahudi nanging duwé idhèntitas Yahudi saka segi tradhisi.

## Sapa kang berhak karan Yahudi?

Cithakan:Yahudi
Halakha, utawa hukum-hukum agama Yahudi, mènèhi dhéfinisi Yahudi tumarap sadhéngah wong kang:

* ibuné Yahudi; utawa
* kang nganut agama Yahudi miturut hukum-hukum Yahudi.

Dhéfinisi iki diwajibaké déning Talmud, sumber Hukum-Hukum ora tinulis kang nerangaké Torèt, kitab suci asal hukum-hukum Yahudi (lima kitab pisanan kitab Tanakh/Perjanjian Lawas). Miturut Talmud, dhéfinisi iki dianggo wiwit pawèwèh Sepuluh Perintah Allah ing Gunung Sinai kira-kira 3.500 taun kapungkur marang nabi Musa. Sejarawan Yahudi non-Ortodoks yakin yèn dhéfinisi iki ora dianut saéngga ora suwé lumakuné, nanging ngakoni yèn dhéfinisi iki digunakaké saora-orané 2.000 taun nganti saiki.

## Golongan Yahudi

Dewasa ini ada dua kelompok Yahudi utama:

1. Kaum Ashkenazim
2. Kaum Sefardim
3. Kaum Mizrahim atau "Orang dari Timur"

## Anti-semitisme

Sajeroning ma-abad-abad wong Yahudi akèh didiskriminasèkaké déning wong Kristen ing Éropa lan uga déning | style="border-bottom:2px solid #D8E9FC" width="100%" |
|} ing Wétan Tengah sanadyan dianggep 'ahli kitab' déning Muslim. Diskriminasi marang wong Yahudi iki kanthi mirunggan karan antisemitisme. Puncak diskriminasi iki kadadéan jaman Perang Donya II, ya iku nalika punjul enem yuta wong Yahudi dipatèni ing Éropa déning kaum Nazi Jerman.

## Uga delengen

* Israèl
* *Jewish Language Contact* (=*International Journal of the Sociology of Language* 226), Zuckermann, Ghil'ad (2014).
# Michigan

|  |
| --- |
| **State of Michigan** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag of Michigan | Seal |
| *Julukan: The Wolverine State, The Great Lakes State, The Automotives State, Water Wonderland (former)* |
| *Motto: Si quaeris peninsulam amoenam circumspice*
(If you seek a pleasant peninsula, look about you) |
| Map of the United States with Michigan highlighted |

 |
| **Basa resmi** | None (English, *de-facto*) |
| **Ibukutha** | Lansing |
| **Kutha paling gedhé** | Detroit |
| **Area** | Ranking angka 11 ing AS |
|  - Total | 97,990 sq mi (253,793 km²) |
|  - Jembar | 239 miles (385 km) |
|  - Dawa | 491 miles (790 km) |
|  - % banyu | 41.5 |
|  - Garis lintang | 41°41'N nganti 47°30'N |
|  - Garis bujur | 82°26'W nganti 90°31'W |
| **Populasi** | Rangking angka 8 ing AS |
|  - Total | 9,938,444 |
|  - Kapadhetan | 179/sq mi  67.55/km² (angka 15 in the US) |
|  - Median income | $44,627 (angka 21) |
| **Elevasi** |   |
|  - Titik paling dhuwur | Mount Arvon 1,979 ft  (603 m) |
|  - Mean | 902 ft  (275 m) |
|  - Titik paling cendhèk | Tlaga Erie 571 ft  (174 m) |
| **Mlebu Union** | 26 Januari, 1837 (angka 26) |
| **Gubernur** | Jennifer Granholm (D) |
| **Lètnan Gubernur** | {{{Lieutenant Governor}}} |
| **Senator**  | Carl Levin (D) Debbie Stabenow (D) |
| **Delegasi Konggrès**  | List |
| **Zona wektu** |   |
|  - most of state | Eastern: UTC-5/-4 |
|  - 4 U.P. counties | Central: UTC-6/-5 |
| **Cekakan** | MI US-MI |
| **Situs web** | www.michigan.gov |

**Michigan** iku praja gedhé dhéwé angka 11 ing Amèrika Sarékat Praja iki dumadi saka rong ujung (kahubungaké déning Kreteg Mackinac). Praja iki minangka praja angka 26 gabung menyang nagara Amérika Sarékat ing 26 Januari, 1837. Michigan uga dadi praja pisanan sing ninggal ukum pati.

## Kutha-kutha

Kutha krajan Michigan yaiku Lansing, lan kutha gedhé kalebu Detroit, Ann Arbor, Flint, Grand Rapids, and Saginaw. Marquette is the largest city in the Upper Peninsula.

## Rujukan
# Kapadhetan

**Kapadhetan** yaiku kasil bagi cacahé obyek tumrap jembaré tlatah. Ékan kang dipigunakaké yaiku ékan/jembar tlatah, umpamané: *iji/m2*.

Contoné, **kapadhetan sing ndunungi** sinebut *65 wong/km2*.
# Kutha

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

Swasana bengi ing tengah kutha Shanghai
**Kutha** (كوڟا), miturut dèfinisi universal, yaiku panggonan urban kang dibédakaké karo désa utawa kampung. Miturut ukurané, padheté kang ndunungi, kawigatèn, utawa status hukum.

Ing adminsitrasi papréntahan Indonésia, kutha iku pamèrangan wewengkon administratif ing Indonésia sawisé provinsi, kang dipimpin déning walikutha. Saliyané kutha, pamérangan wewengkon administratif sawisé provinsi yaiku kabupatèn. Lumrahé, kabupatèn lan kutha nduwé wisésa kang padha. Kabupatèn dudu ngisorané provinsi, amarga bupati utawa walikutha ora duwé tanggung jawab dhateng gubernur. Kabupatèn lan kutha minangka wewengkon otonom kang diwènèhi wewenang ngatur lan ngurus pamarèntahané dhéwé.

Biyèn wonten ing Indonésia, "kutha" iku kondhang mau *Daerah Tingkat II Kotamadya*. Wiwit lumakuné Undang-undang Nomor 22 Tahun 1999 prakara papréntahan Laladan, istilah *Daerah Tingkat II Kotamadya* cukup diganti *kutha* waé. Istilah "Kota" ing provinsi Nanggroe Acèh Darussalam karan kanthi "Banda"

## Deleng uga

Gebyar kutha-kutha donya saka antariksa déning Marc Imhoff, NASA.
* Kabupatèn
* Kacamatan
* Désa
* Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia
# Pentagon

Pentagon
Foto Pentagon saka Space shuttle
The Pentagon iku gedhong Departemen Pertahanan AS ing Arlington, Virginia cerak Washington D.C., sing wangun segi lima (basa Yunani: pentagon). Pentagon iku kantor utama angkatan bersenjata AS.

Pentagon déning akèh pihak dideleng minangka salah siji gedhong sing dirancang kanthi èfisién. Sistem gang ing njero gedhong iki dawané ana 28 kilomèter lan wiyaré ana 11 hektare. Nanging saben papan ing njero gedhong iki bisa ditempuh ing sajeroning wektu pitung menit kanthi lumaku.

Pentagon dibangun nalika Perang Donya II. Olèhé yasa wiwit tanggal 11 September 1941. Taun 1943, 18 sasi sawisé diwiwiti, gedhong iki rampung. Préesidhèn Roosevelt ngira yèn gedhong iki mung gedhong sauntara waé lan sawisé PD II bakal dianggo minangka gedhong Arsip Nasional. Nalika taun 1998 gedhong iki dirénovasi.

Nalika "Serangan 11 September 2001", montor mabur American Airlines Pamaburan 77 ditabrakaké menyang gedhong iki. Nanging bisa diarani sawijining kabegjan sajeroning musibah, papan sing ditabrak iku papan sing nembé dirénovasi. Sawisé prastawa iki, rénovasi diterusaké lan diprakirakaké bakal rampung taun 2008.

## Pranala njaba

* Ngenani Pentagon luwih lanjut
* Situs Web Resmi Archived 2009-12-02 at the Wayback Machine.
* Departemen Pertahanan Amérikah Sarékat Archived 2009-12-05 at the Wayback Machine.
# Idhéologi

**Seri Pulitik**

|  |
| --- |
| * Pasetujon péhak kang diprintah
* Pulitik miturut negara
* Ekonomi pulitik
* Sajarah pulitik
* Filsafat pulitik
* Èlmu pulitik

Hubungan internasional
Teori hubungan internasional
Èlmuwan pulitik
Perbandingan pulitik* Administrasi negara

Birokrasi
Birokrasi tingkat cendhèk* Pamisahan kakuwasan

Eksekutif
Yudikatif
Legislatif* Kadaulatan
* Teori perilaku pulitik
 |
| *Sub-rangkaian Pulitik* |
| * Pamilihan umum

Sistem elektoral
Pamungutan swara* Federalisme
* Wangun pamaréntahan
* Idéologi
* Kampanye pulitik
* Partai pulitik
 |

**Gapura Pulitik** This box: * deleng
* rembug
* besut
Gendéra Partai ing Jakarta jroning mangsa kampanye

**Idéologi** iku kumpulan ide utawa gagasan. Tembung *idéologi* dhéwé diciptakaké déning Destutt de Tracy ing akir abad kaping 18 kanggo ndhèfinisikaké "*sains ngenani ide*". Idéologi bsa dianggep visi kang komprehensif, minangka cara nyawang samudaya prakara (bandhingaké Weltanschauung), kanthi umum (pirsanana Idéologi ing kauripan saben dina) lan sapérangan arah filosofis (pirsanana Idéologi pulitis), utawa seklompok ide kang diajokaké déning kelas kang dhominan ing kabèh anggota masarakat. Tujuan untama samburiné idéologi yaiku kanggo nawakaké owah-owahan liwat prosès pamikiran normatif. Idéologi yaiku sistem pamikiran abstrak (ora mung sauger pawangunan ide) kang diterapaké ing masalah publik saéngga marakaké konsèp iki dadi inti pulitik. Sacara implisit saben pamikiran pulitik ngetutaké siji idéologi sanajan ora disèlèhaké minangka sistem cara mikir kang èksplisit.(dhèfinisi *idéologi* Marxisme).

## Deleng uga

* Pulitik

## Pranala njaba

Wiktionary
Pirsani informasi ngenani Idhéologi ing KamusWiki.
# Serangan 11 Sèptèmber 2001

| Serangan 11 September 2001 |
| --- |
| Péranganing Terorisme |
| Gedung World Trade Center nalika ana serangan teroris |
| Pernah | Dalan Fulton, nomer 285 New York 10007, Amérika Sarékat |
| Koordhinat | [ |
| Tanggal | Sèptèmber 11, 2001 (2001-09-11) u. 7:00 a.m. – c. 11:00 a.m. EDT (UTC−04:00) |
| Inceran | Para punggawa ing gedung World Trade Center |
| Gamans | SIG Sauer Glock 17 |
| Pepati | 2.977 tiyang (karo 19 teroris) |
| Tatu tan fatal | 6.000 tiyang |
| Sing nindakaké | Al-Qaeda nalika Osama bin Laden taksih sugeng |

Montase foto Serangan 11 September 2001
**Serangan 11 September** (ing basa Inggris uga diarani *September 11*, utawa *9/11* (diwaca *nine one one*, utawa *nine eleven*)), iku sawijining *rerangkèn* saka patang serangan*bunuh diri* marang Amérika Sarékat ing New York City lan Washington, D.C. ing 11 September 2001. Ing dina iku, 19 téroris saka grup militan Al-Qaeda mbajak patang montor mabur panumpang. Montor mabur loro ditabrakaké World Trade Center ing New York City nganti loro-loroné ambruk. Banjur ana montor mabur siji sing ditabrakaké marang Pentagon. Pentagon rusak nanging ora nganti ambruk total. Banjur ana montor mabur siji (United Airlines Pamaburan 93) sing tiba ing ara-ara tegal ing Shanksville, Pennsylvania. Montor mabur iki sajatiné arep ditabrakaké para téroris ing Washington D.C., nanging para durjana iki gagal amarga dilawan para panumpang. Mèh 3.000 jiwa wong tiwas ing patang serangan iki.

Pamaréntah Amérika Sarékat banjur agé nudhuh al-Qaéda minangka dhalangé, lan ing taun 2004, Osama bin Laden minangka pamimpiné, pancèn ngaku manawa al-Qaéda sing tanggungjawab. Wiwitané dhèwèké sélak. Osama minangka alesané nyatakaké manawa panyengkuyung A.S. marang Israèl, anané militèr A.S. ing Arab Saudi lan sanksi ékonomi marang Irak sing dadi dhasaré serangan iki.

A.S. nanggepi serangan iki mawa operasi "Perang Marang Térorisme" (*War on Terror*) lan agé nyerang Afghanistan amarga papréntahan Taliban ing nagara iki sing ngreksa lan mènèhi pondhokan kanggo al-Qaéda. Akèh nagara banjur nggawé undhang-undhang anti-térorisme dadi sangsaya raket. Osama bin Laden dhéwé pungkasané dipatèni militèr A.S. ing Mèi 2011 ing Pakistan.

## Pranala njaba

* Gugatan menyang Arab Saudi bab Serangan 11 September 2001
# Dhémokrasi

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Dhémokrasi** iku wangun utawa mékanisme sistem papréntahan sawijining nagara minangka upaya minangka kadhaulatan rakyat (kakuwasan warganagara) sadhuwuring nagara kanggo ditindakaké déning pamaréntah nagara mau.

Salah siji pilar dhémokrasi ya iku prinsip *trias politica* kang mérang katelu kakuwasan pulitik nagara (èksekutif, yudhikatif lan lègislatif) kangggo diwujudaké sajeroning telung jinis lembaga nagara kang indepènden lan sajajar siji lan sijiné. Kasejajaran lan indepèndensi katelu jinis lembaga nagara iki diperlokaké supaya katelu lembaga nagara iki bisa silih ngawasi lan silih ngontrol dhedhasar prinsip *checks and balances*.

## Uga delengen

* Wangun papréntahan
* Pratélan topik kang magepokan karo pulitik
* Korporatokrasi
* Demarki
* *Democracy*, an 1880 novèl by Henry Adams.
* *Democracy in America*, Alexis de Tocqueville's famous political and cultural analysis of American democracy.
* Globalisasi Demokratik
* Pendhémokrasian
* Disapproval voting
* Dhémokrasi-e — menggunakan komunikasi elektronik untuk meningkatkan prosès dhémokrasi.
* Rumah Kebebasan — scores all nations on civil liberties and political rights
* Dhémokrasi internet
* The Kyklos
* Liberalisme
* Meritokrasi
* Plutokrasi
* Pelajar untuk dhémokrasi global
* Theokrasi
* Dhémokrasi totalitarian
* Dhémokrasi Kesukuan

## Pranala njaba

* Beyond Plutocracy — Free online book, "Beyond Plutocracy: True Democracy for America" by Roger Rothenberger.
* Brief review of trends in political change: freedom and conflict — Review of trends in democracy over the last century and last decades, and review of related political trends.
* Democracy and Civilized Nations Archived 2009-05-22 at the Wayback Machine.
* Democracy Archived 2006-08-10 at the Wayback Machine. in the Open Directory Project
* Democracy in the Cyber Age — Article on the changing shape of democracy around the world.
* Democracy Watch (International) — Worldwide democracy monitoring organization.
* Democratic Deficit Archived 2006-08-10 at the Wayback Machine.
* The Democratic State - A Critique of Bourgeois Sovereignty
* dgGovernance — Collection of resources on key issues of democracy and nation-building
* Dictionary of the History of Ideas: Democracy Archived 2008-03-20 at the Wayback Machine.
* E-Democracy.Org — Non-profit using the net to build democracy in local communities.
* e.thePeople Archived 2011-04-13 at the Wayback Machine. — Site promoting the people's practical connection to democracy.
* Libraries and Democracy Archived 2009-01-23 at the Wayback Machine.
* The National Initiative for Democracy
* New York Times argument against the "Development first, democracy later" idea
* Publicus.Net — Steven Clift's articles on democracy in the information age.
* simpol.org — Plan to limit global competition and facilitate the emergence of a sustainable, sane global civilization.
* Separation of powers
* Students for Global Democracy
* Why democracy is wrong Archived 2006-08-04 at the Wayback Machine. (note: some content in German).
# Révolusi

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Révolusi** (saka Latin *revolutio* "ubengan") iku pangowah-owahan babagan tata kaprajan utawa pulitik kang ditindhakaké mawa kasulayan. Lumrahé pekara iki dilakoni ing wektu cendhak.

## Réferènsi

## Bibliografi

* Sudaryanto dkk., 1991, Kamus Indonésia - Jawa. Yogyakarta: Duta Wacana University Press ISBN 9798139186