Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Honshu

Honshū| Jeneng lokal: 本州 |
| --- |
|  |
| Géografi |
| Pernah | Kapuloan Jepang |
| Koordhinat | ﻿ / ﻿ |
| Kapuloan | Kapuloan Jepang |
| Jembar | 227.960 km2 (**Masalah pitembungan: Karakter tandha waca "" ora dingertèni.** sq mi) |
| Urutan jembar | 7 |
| Dawa | 1.300 km (810 mi) |
| Garis pasisir | 10.084 km (6.265,9 mi) |
| Èlevasi dhuwur dhéwé | 3.776 m (12.388 ft) |
| Administrasi |
| **Jepang** |
| Dhémografi |
| Cacah jiwa | 104,000,000 |
| Kapadhetan | 447 /km2 (1.158 /sq mi) |
| Additional information |
| Time zone | * Wektu Standar Jepang (UTC+9)
 |

Pulau Honshu, Jepang
**Honshū** (本州) yaiku pulo gedhé dhéwé ing Jepang. Papan iki dumunung ing kidulé Hokkaido, loré Shikoku ing sebrangé Sagara Dalam Negeri, lan lor wétan Kyushu ing sebrang Selat Shimonoseki. Yèn diukur karo sakubenging dunya, Honshu minangka pulo paling gédhé kaping pitu ing dunya lan pulo paling padet kapindho ing dunya sawisé Jawa.

Dawané Honshu udakara 1.300 km lan ambané warna-warna antarané 50 nganti 230 km. Total wewengkoné yaiku 230.500 km², sakiwa-tengené 60% total amba wewengkon Jepang. Garis pasisirné 5.450 km.

Honshu kang mawa gunung lan duwé gunung geni kerep kena lindhu (Lindhu Besar Kanto ing September 1923 kang ngrusak Tokyo); puncak paling dhuwur ana ing Gunung Fuji (3.776 m) kang mawa geni (berapi) lan isih aktif. Ana akèh kali kalebu Kali Shinano, kali paling dawa ing Jepang.

Cacahé pendhudhuk yaiku 98.352.000 (taun 1990, 89.101.702 (1975)); akèh-akèhé ana dataran cendhèk, mligi Hamparan Kanto ing ngendi 25% saka sakabèhing pendhudhuk pada manggon lan ing kiwa-tengené Tokyo lan Yokohama. Kutha liyané kalebu Kyoto, Osaka, Kobe, Hiroshima, Sendai, lan Nagoya. Pulo iki lumrahé kapèrang dadi lima laladan lan isiné 34 prefektur, kalebu Tokyo metropolitan.

Laladan-laladan mau yaiku Chubu (tengah), Chugoku (kidul), Kanto (wétan), Kinki (kidul, saduwuring Chugoku), lan Tohoku (lor).

3/4 saka kutha-kutha gedhé lan modérn Jepang, kalebu 23 dhistrik mirunggan Tokyo, Yokohama, Osaka, Nagoya, Kobe, Kyoto, Akita, Sendai, Fukushima, Niigata, lan Hiroshima. Pusat budaya uga dumunung ing Honshu, kaya ta Kyoto (kang modern nanging uga nyimpen samubarang kang asipat kabudayan), Nara, lan Kamakura.

Pulo iki uga duwé laladan pertanian kang wigati. Niigata dikenal minangka produsèn beras. Hamparan Kanto lan Nobi mroduksi beras lan janganan. Yamanashi yaiku laladan pangasil woh-wohan utama, lan Aomori misuwur lumantar apelé.

Préfèktur-préfèkturnya yaiku:

* **Chubu**-Aichi-ken, Fukui-ken, Gifu-ken, Ishikawa-ken, Nagano-ken, Niigata-ken, Toyama-ken, Shizuoka-ken, Yamanashi-ken.
* **Chugoku**-Hiroshima-ken, Okayama-ken, Shimane-ken, Tottori-ken, Yamaguchi-ken.
* **Kanto**-Chiba-ken, Gunma-ken, Ibaraki-ken, Kanagawa-ken, Saitama-ken, Tochigi-ken, Tokyo-to.
* **Kinki**-Hyogo-ken, Kyoto-fu, Mi-ken, Nara-ken, Osaka-fu, Shiga-ken, Wakayama-ken.
* **Tohoku**-Akita-ken, Aomori-ken, Fukushima-ken, Iwate-ken, Miyagi-ken, Yamagata-ken.
# Hokkaido

| Prefektur {{{Name}}} |
| --- |
| Trankripsi Jepang |
|  • Rōmaji | Hokkaido |
|

|  |
| --- |
|  Lambang Hokkaido |

 |
|  |
| negara | Jepang |
|  • Urut laladan | {{{AreaRank}}} |
| Kodhe ISO 3166 | JP-01 |
| Munisipalitas | 180 |
| Ikan | - |

**Hokkaido** (北海道, *Hokkaidō*?), biyèn jenengé **Ezo**, yaiku pulo lan jeneng prefektur Jepang kang manggon ing Pulau Hokkaido, Jepang. Hokkaido yaiku préfèktur gedhé dhéwé ing Jepang, siji-sijiné préfèktur ing Jepang kang diwangun déning kesatuan 14 subprefektur. Sajeroning basa Jepang, *dō* (道, **dō**?) ateges *prefektur*.

Kutha gedhé dhéwé ing Hokkaido yaiku Sapporo kang uga duwé status minangka kutha krajan prefektur.

Pulo Hokkaido yaiku pulo gedhé dhéwé kapindho ing Jepang. Selat Tsugaru misahaké Pulo Hokkaido saka Pulau Honshu. Pulo Hokkaido lan Pulo Honshu dihubungaké déning trowongan ngisor laut Seikan. Suku bangsa asli ing Hokkaido yaiku suku Ainu. Akèh jeneng laladan kang nggunakaké basa Ainu, kaya ta Sapporo.

## Sajarah

Bekas kantor pemerintah
Sajeroning basa Ainu, pulo iki sinebut *Ainu mosir* kang ateges "padunungane manungsa". Wong Jepang nganti pungkasan jaman Edo nyebut pulo iki minangka Ezo utawa *Hokushu*. Nalika badan pamaréntah kanggo pambukan Hokkaido (*Kaitakushi*) diadegaké, Pamaréntah Meiji mutusaké kanggo ngganti jeneng Ezo. Takeshiro Matsuura kang tau mèlu lelanané Hokkaido ngirimaké laporan marang pamarèntah, lan ngusulaké enem pilihan jeneng kanggo Ezo. Papréntahan Meiji milih jeneng **Hokkaidō** (北加伊道, Hokkaidō?) minangka pilihan pisanan lan **Kaihokudō** (海北道, Kaihokudō?) minangka pilihan kapindho. Jeneng "Hokkaido" pungkasané dipilih kanggo njenengi Pulo Ezo miturut sistem hukum *Ritsuryo* kang mbagi wewengkon Jepang dadi *Tōkaido* (pérangan wétan), *Nankaido* (pérangan kidul), lan *Seikaido* (pérangan kulon).

## Pranala njaba

* Situs resmi

Cithakan:Hokkaido

Cithakan:Jepang-geo-stub
# Osaka

*Kanggé kagunan sanès saking ', mangga mriksani [[]].**

| Osaka 大阪 |
| --- |
| Kutha ditunjuk |
| 大阪市 · Kutha Osaka |
| Pamaréntahan |
|  • Walikutha | Kunio Hiramatsu wiwit Dhésèmber 2007 |
| Laladan |
|  • Gunggung | 222,30 km2 (8,580 sq mi) |
| Cacah warga (1 September 2010) |
|  • Gunggung | 2.668.113 |
|  • Pepadhet | 12.000/km2 (30,000/sq mi) |
| Zona wektu | Japan Standard Time (UTC+9) |
| - Wit | Sakura |
| - Kembang | Pansy |
| Nomer tilpun | 06-6208-8181 |
| Alamat | 1-3-20 Nakanoshima, Kita-ku, Ōsaka-shi, Ōsaka-fu 530-8201 |
| Situs wèb | City of Ōsaka |

**Kutha Osaka** (大阪市, *Ōsaka-shi*?)  rungokna  iku kutha katelu-gedhé dhéwé ing Jepang, kanthi populasi 2,7 yuta wong.

Kutha iki ana ing pulo Honshu, ing cangkem Kali Yodo ing Lempongan Osaka. Kutha iki wujud salah siji pusat indhustri lan pelabuhan utama, uga kutha krajan Prefektur Osaka lan pérangan pusat saka laladan metropolitan Osaka-Kobe-Kyoto. Ing sisih wétan, Osaka wewatesan karo Kyoto lan Nara, lan ing sisih kulon karo kutha Kobe. Osaka wujud péranganing wewengkon Kansai.

Osaka wujud sawijining metropolis banyu, mawa kali-kaliné lan gunggung kreteg paling akèh ing Jepang nganti ora kaétung gunggungé. Miturut wong Jepang, ana "808 yasan kreteg" ing Osaka. Konon kanggo wong Jepang, angka "808" wujud gunggung kang akèh banget, lan padha tegesé karo ora kaétung. Sejatiné gunggung kreteg kang ana ing Osaka yaiku 790, ing antarané, 761 kreteg kang dikelola déning pamaréntah kutha Osaka.

Ana loro pusat kutha ing Osaka, yaiku Umeda ing sisih lor, lan Namba ing sisih kidul. Kaloro pusat kutha iki dihubungaké déning dalan utama kang jenengé Midosuji. Kantor-kantor padagangan, bank, lan konglomerat Jepang lumrahé kapusat ing saubengé Dalan Midosuji. Pasawangan Dalan Midosuji mawa godhong-godhong wit Ginkgo kang nguning ing mangsa palastra éndah banget.

## Pranala njaba

* Panduan pariwisata Osaka Archived 2003-04-02 at the Wayback Machine.
* Situs web resmi pamaréntah kutha Osaka Archived 2008-10-09 at the Wayback Machine.
# Hanshin Tigers

**Hanshin Tigers**(阪神タイガース) iku tim baseball profesional Jepang . Dumunung ing Liga Tengah . Stadion Hanshin Koshien ing Kutha Nishinomiya, Prefektur Hyogo .

Jeneng sing dicekak yaiku " Hanshin " lan julukan " Macan ". Kadhangkala disebut " macan " utawa " macan gelut ". Ing antarane 12 tim baseball profesional sing ana ing Jepang , nduweni sejarah paling dawa kaloro sawise Yomiuri Giants, lan minangka salah sawijining tim sing miwiti liga baseball profesional ing 1936 . Nganti taun 1960, iki diarani Macan Osaka kajaba1936 . Nganti taun 1960, iki diarani Macan Osaka kajaba kanggo periode nalika perang.

Perusahaan operasi yaiku Hanshin Tigers Co., Ltd. Perusahaan induk yaiku Hanshin Electric Railway ( anak perusahaan saka Hankyu Hanshin Holdings ).

Lima menang liga (peringkat 5 ing jumlah menang), mung siji wektu ing Jepang (kaiket kanggo paling ing antarane 12 tim ), lan saka 1987 kanggo 2001 , umur peteng klelep menyang paling ngisor 10 kaping ing 15 mangsa. wis ngalami, wiwit liga iki diadegaké (1950), total persentasi menang kaloro ing liga, lan pamer kekuatan stabil ing akeh mangsa kang mlebu kelas A. Kajaba iku, artikel iki uga nggambarake jaman tim sadurunge.

## Pranala njaba

* Situs web resmi
# Aksara Kawi

| Kawi  |
| --- |
| Inskripsi Lempeng Tembaga Laguna, saka Filipina migunakaké aksara Kawi |
| Jinis | Abugida |
| Basa | Basa Indonésia |
| Kala | c. 8th–abad angka 16 |
| Aksara babon | Aksara Proto-Canaanite* Aksara Phoenician
	+ Aksara Aramaic
		- Brāhmī abugida
			* Pallava
				+ Kawi
 |
| Aksara sadulur | Bali Batak Baybayin Buhid Hanunó'o Lontara Sundha kuna Rencong Rejang Tagbanwa |
|

**Kawi** (uga kaloka minangka **Kavi**) iku jeneng kang diwènèhaké marang sistem panulisan kang asalé saka Jawa lan akèh dipigunakaké ing Asia Kidul-wétan sajeroning prasasti lan naskah-naskah saka abad angka 8 watara 1500 AD Kawi uga jeneng basa basa kang dipigunakaké sajeroning prasasti lan tèks, luwih umum ingaran Basa Jawa Kuna ".

Tèks aksara Kawi kang paling wiwitan diweruhi ya iku saka karajan Singasari ing Jawa Wétan. Tulisan kang luwih anyar tinemu ing karajan Majapahit, uga ing Jawa Wétan, Bali, Kalimantan lan Sumatra.
Aksara iki kalebu jinis aksara abugida, tegesé aksara diwaca kanthi aksara swara (vokal) kang kagandhèng. Tandha diakritik dipigunakaké kanggo ngilangi aksara swara lan makili aksara mati (konsonan) murni,utawa makili aksara swara liya.
Sawijining dhokumèn wigati kang tinulis ing aksara Kawi yakuwi Laguna Copperplate Inscription, kang tinemu ing taun 1989 ing Laguna de Bay, ing Manila. Katulis ing dhokumèn mau tanggal Saka era 822, tegesé tanggal 10 Mèi, 900 CE, lan tinulis ing Basa Malayu Kuna kanthi isi sawatara tembung silihan saka Basa Sangskreta lan sawatara tembung kang dudu saka Basa Malayu lan asalé isih durung cetha antara saka Basa Jawa Kuna utawa Basa Tagalog Kuna.

## Rujukan

## Uga delengen

* Baybayin
* Hanunoo
* Tagbanwa

## Pranala njaba

Tiongson J. F., (2008). Laguna copperplate inscription: a new interpretation using early tagalog dictionaries. Bayang Pinagpala. Retrieved September 10, 2008, from  Archived 2012-09-29 at the Wayback Machine.
# Aksara Tigalari

| Tigalari  |
| --- |
| Babon Sansekerta |
| Jinis | Abugida |
| Basa | Sansekerta |
| Kala | taun 1200an - saiki |
| Aksara babon | Aksara Brahmi* Brahmi Kidul
	+ Pallawa
		- Grantha
			* Tigalari
 |
| Aksara sadulur | Malayalam Dhives Akuru Sinhala |
| Larik Unicode | Durung sumadhiya. Proposal Pambuka wis dikumpulaké (U+11380–U+113DF ) |
|

**Aksara Tigalari**  (cara Sansekerta: तिगळारि लिपि, cara Kannada: ತಿಗಳಾರಿ ಲಿಪಿ ,*Tigaḷāri lipi*) ya iku aksara saka kulawarga Brahmi bang kidul sing dianggo ing tlatah Kanara lan Malenadu ing Karnataka. Sadurungé, aksara iki uga dianggo ing wewengkon Kasaragod ing Kerala. Aksara iki tumurun saka aksara Grantha lan akèh mèmperé sarta caket gayutané karo aksara Malayalam, sing sababon. Sing nganggo aksara iki akèh-akèhé para Brahmin panyatur basa Tulu, kaya ta Brahmin Shivalli, lan Brahmin Havyaka saha Brahmin Kota, para panyatur basa Kannada, kanggo nulisaké mantra-mantra Wéda lan tulisan-tulisan agama abasa Sansekerta. Akèh-akèhé aksara iki kanggo nulisaké basa Sansekerta, sanajan karya-karya abasa Kannada lan abasa Tulu uga ana. Aksara iki saiki ora dianggo manèh kanggo nulisaké basa Kannada lan basa Tulu awit kakaroné adaté ditulisaké nganggo aksara Kannada.

## Pranala njaba

* SEI: Panalitèn Aksara-Aksara Unicode
# Kodansha

Kodansha Ltd.| Logo wiwit 2021 |
| Kantor pusat ing Bunkyō, Tokyo |
| Native name | 株式会社講談社  |
| Romanized name | Kabushiki gaisha Kōdansha |
| Formerly | Dainippon Yubenkai-Kodansha (1911–1958) |
| Type | Diduweni kulawarga swasta KK |
| Industry | Penerbitan, musik |
| Founded | 1910 |
| Headquarters | Bunkyō, Tokyo, Jepang |
| Products | Buku, light novel, majalah, manga, CD lan DVD (liwat King Records) |
| Number of employees | 945 (2022)  |
| Subsidiaries | King Record Co., Ltd. Kobunsha Co., Ltd. Kodansha USA Ichijinsha |
| Website | www.kodansha.co.jp |

**Kodansha Ltd.** (株式会社講談社, *Kabushiki-gaisha Kōdansha*?) yaiku perusahaan penerbitan swasta Jepang sing duwe kantor pusat ing Bunkyō, Tokyo. Kodansha minangka perusahaan penerbitan Jepang paling gedhe, lan ngasilake majalah manga *Nakayoshi*, *Afternoon*, *Evening*, *Weekly Shōnen Magazine* lan *Bessatsu Shōnen Magazine*, uga luwih akeh majalah sastra *Gunzō*, *Shūkan Gendai*, lan kamus Jepang *Nihongo Daijiten*. Kodansha didegake dening Seiji Noma ing taun 1910, lan anggota kulawargane terus dadi pemilike kanthi langsung utawa liwat Yayasan Budaya Noma.

## Sajarah

Seiji Noma ngedegake Kodansha ing taun 1910 minangka misah saka (大日本雄辯會 (Dai-Nippon Yūbenkai, *大日本雄辯會*?), "Greater Japan Oratorical Society") lan ngasilake majalah sastra (雄辯 (Yūben, *雄辯*?)) minangka publikasi kapisan. Jeneng *Kodansha* (dijupuk saka (講談倶楽部 (Kōdan Club, *講談倶楽部*?)) majalah sing saiki ora diterbitake dening perusahaan) asale ing taun 1911 nalika penerbit resmi gabung karo *Dai-Nippon Yūbenkai*. Perusahaan wis nggunakake jeneng resmi saiki wiwit taun 1958. Iku nggunakake motto 面白くて、ためになる (omoshirokute, tame ni naru, *"To be interesting and beneficial"*?).

Kodansha Limited duweni Grup Otowa, sing ngatur anak perusahaan kayata King Records (jeneng resmi: King Record Co., Ltd.) lan Kobunsha, lan nerbitake *Nikkan Gendai. ,* tabloid saben dina. Iku uga duwe hubungan sing cedhak karo Disney, lan sponsor resmi Tokyo Disneyland.

## Rujukan

## Pranala njaba

* Situs jaringan resmi
# Kulawarga basa

Peta kulawarga basa ing donya
**Kulawarga basa** iku sakumpulan basa-basa kang ndarbèni perintis kang padha yaiku basa purba saka kulawarga mau.

Kayadéné kulawarga biologis, bukti gegayutan antara basa-basa sakulawarga bisa diamati saka karakteristik basa-basa mau. Sawijining kulawarga basa kang bisa diidhentifikasi kanthi trep yaiku kesatuan filogenetis kang tegesé kabèh anggota kulawarga basa mau diturunaké saka siji perintis lan kabèh basa turunané dilebokaké sajeroning rumpun mau. Sapérangan gedhé basa-basa ing bumi iku anggota saka siji kulawarga basa, nanging ana uga basa-basa (kaya basa isolat kang gayutané karo basa liya ora cetha dan dadi pasulayan.

## Deleng uga

* Basa auksiliari
* Basa rekaan
* Basa yang terancam
* Basa cures
* ISO 639-5
* Basa purba

## Kulawarga basa gedhé dhéwé

Miturut *Ethnologue.com*, rumpun-Kulawarga basa gedhé dhéwé yaiku:

1. Niger-Kordofania (1489 basa)
2. Austronesia (1262 basa)
3. Trans-Nugini (552 basa) (dipertentangkan)
4. Indo-Éropah (443 basa)
5. Afro-Asiatik (372 basa)
6. Sino-Tibet (365 basa)
7. Australia (258 basa) (dipertentangkan)
8. Nilo-Sahara (199 basa)
9. Oto-Manguea (172 basa)
10. Austro-Asiatik (168 basa)
11. Sepik-Ramu (104 basa) (dipertentangkan)
12. Dravida (75 basa)
13. Tai-Kadai (70 basa)
14. Tupi (70 basa)

## Deleng uga

* Pratélan basa miturut kulawarga basa
* Pratélan basa kang bakal cures
* Pratélan basa kang wis cures

## Pranala njaba

*
*  Archived 2005-02-11 at the Wayback Machine.
*
*  Archived 2018-11-08 at the Wayback Machine. - artikel, produk, & info tentang wulangan basa *online*
# Kacilakan nuklir Fukushima I

Kacilakan nuklir Fukushima I|
Satellite image on 16 March of the four damaged reactor buildings |
| Tanggal | 11 Maret 2011 (2011-03-11)–ongoing |
| Wektu | 14:46 JST (05:46 UTC) |
| Location | Ōkuma, Fukushima, Japan |
| Koordinat | ﻿ / ﻿ |
| Asil | INES Level 7 (ratings by Japanese authorities as of 11 April) |
| Lapuran kurban | 37 with physical injuries, 3 workers taken to hospital for radiation exposure |
| Pati | 0 direct; 2 caused by physical injuries (bleeding) due to tsunami |
| [[Image:|260px|Nuclear power plants of Japan]] |

**Kacilakan nuklir Fukushima I** (福島第一原子力発電所事故Fukushima Dai-ichi) ( pocapan) genshiryoku hatsudensho jiko}} iku rangkéan kadadéan kacilakan radhiasi nuklir sing kadadéan ing Réaktor nuklir Fukushima I, sawisé ana lindhu kanthi kakuwatan 9.0 lan tsunami Tōhoku ing tanggal 11 Maret 2011. Réaktor iku dumadi saka enem réaktor kapisah separate sing direksa déning Parusajan Listrik Tokyo (TEPCO).

## Rujukan

## Pranala njaba

* Webcam Fukushima nuclear power plant I
* Chronology of images from a webcam Cithakan:Ref-ru
* TEPCO News Releases, Tokyo Electric Power Company
* NISA Information update Archived 29 August 2012 at the Wayback Machine., Nuclear and Industrial Safety Agency, the nuclear safety authority of Japan
* JAIF Information update, Japan Atomic International Forum Archived 8 May 2013 at the Wayback Machine.
* JAEA Information update, Japan Atomic Energy Agency
* IAEA Update on Japan Earthquake, International Atomic Energy Agency
* Second "Explosion" at Reactor No. 3 ing YouTube
* Anatomy of a meltdown Archived 15 March 2011 at the Wayback Machine., *Nature*
* Weather forecast for the area Archived 19 March 2011 at the Wayback Machine.
* FLEXPART analysis showing particle transport forecast for the northern hemisphere
* Weather Maps: Precipitation
* Radiation Dose Chart
* Wind: Japan, Japan Meteorological Agency
* Daily Currents Archived 22 March 2011 at the Wayback Machine., Japan Meteorological Agency, oceanic currents around Japan
* Extensive collection of sources about the Fukushima nuclear accidents (expert links and research sources from Journalismus.com) (pdf) (German) Archived 1 May 2011 at the Wayback Machine.

Cithakan:2011 Tōhoku earthquake and tsunami
# Gim komputer

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

*Spacewar!*, salah siji dolanan komputer kapisan (1961)
**Gim komputer** (basa Inggris: *computer game*) utawa **dolanan komputer** iku jinis gim vidéo sing dimainaké mawa piranti komputer lan kelir èlèktronik.

## Tuladha gim komputer

* Angry Birds
* Solitaire
* Minesweeper

## Referensi
# Gas bumi

Kebocoran gas alam sing ana ing Gunung Chimaera, Antalya, Turki ing taun 2019
**Gas bumi** sok uga karan **gas alam** utawa **gas rawa**, iku bahan bakar fosil awujud gas kang mligi dumadi saka metana CH4). Gas iki bisa tinemu ing lapangan lenga, lapangan gas bumi lan uga tambang batu bara. Nalika gas kang sugih metana diprodhuksi liwat pambusukan déning bakteri anaerobik saka bahan-bahan organik saliyané saka fosil, mula banjur diarani biogas. Sumber biogas bisa tinemu ing rawa-rawa, papan pambuangan pungkasan runtah, sarta panampungan kotoran manungsa lan kéwan.

## Cadangan gas donya

Total cadangan donya (kang wis dikonfirmasi) yakuwi 6,112 triliun kaki persegi. Pratélan 20 nagara kanthi cadangan gas gedhé dhéwé sajeroning ékan triliun kaki persegi (trillion cu ft) yakuwi:

1. Ruslan =1,680
2. Iran =971
3. Qatar =911
4. Arab Saudi =241
5. United Arab Emirates =214
6. Amérikah Sarékat =193
7. Nigeria =185
8. Aljazair =161
9. Venezuela =151
10. Irak =112
11. **Indonésia =98**
12. Nurwègen =84
13. Malaysia =75
14. Turkmenistan =71
15. Uzbekistan =66
16. Kazakhstan =65
17. Walanda =62
18. Mesir =59
19. Kanadha =57
20. Kuwait =56

Total cadangan 20 nagara ing dhuwur yakuwi 5,510 triliun kaki persegi lan total cadangan nagara-nagara sajabané 20 nagara mau yakuwi 602 triliun kaki persegi.

Pratélan lapangan gas gedhé dhéwé ing ékan (\*109 m³):

1. Asalouyeh, South Pars Gas Field (10000-15000)
2. Urengoy gas field (10000)
3. Shtokman field (3200)
4. Karachaganak field, Kazakhstan (1800)
5. Slochteren (1500)
6. Troll (1325)
7. Greater Gorgon (1100)
8. Shah Deniz gas field (800)
9. **Tangguh gas field, Indonesia (500)**
10. Sakhalin-I (485)
11. Ormen Lange (400)
12. Jonah Field (300)
13. Snøhvit (140)
14. Barnett Shale (60-900)
15. Maui gas field (?)

## Réferènsi
# Kari Jepang

Japanese curry| A plate of Japanese style curry with rice |
| Jinis | Curry |
| Panggonan asal | Japan |
| Woworan pokok | Vegetables (onions, carrots, potatoes), meat (beef, pork, chicken) |
| Variasi | Karē raisu, karē udon, karē-pan |
|  Buku masakan: Japanese curry   Médhia: Japanese curry |

Kari Jepang minangka salah sawijining olahan kari saka jepang. Bebarengan karo saos, macem-macem sayuran lan daging digunakake kanggo nggawe kari Jepang. Sayuran dhasar yaiku bawang, wortel, lan kentang. Daging sapi, daging babi, lan pitik minangka pilihan daging sing paling populer. *Katsu-karē* minangka cutlet goreng jero ( *tonkatsu* ; biasane daging babi utawa pitik) kanthi saos kari Jepang. Kari asale saka masakan India lan digawa menyang Jepang saka India dening Inggris . Angkatan Laut Jepang Kekaisaran nggunakake kari kanggo nyegah beriberi, lan saiki menu Jumuah Angkatan Daya Maritim Jepang kari kari. Piring kasebut dadi populer lan kasedhiya kanggo tuku ing supermarket lan restoran ing pungkasan taun 1960an. Iki wis diadaptasi wiwit diwiwiti karo Jepang, lan akeh dikonsumsi nganti bisa diarani panganan nasional . Nasi kari biasane disajeni nganggo sisih fukujinzuke utawa rakkyō .

 *Karē-pan* (roti kari)
 Nasi kari Jepang kanthi daging sapi abon ing Singapura
 *Katsu karē* saka Jinbōchō, Tokyo
 Ichibanya
## Referensi
# Wong pribumi Taiwan

Lurah Rukai kang lagi sowan ing Jurusan Antropologi ing Universitas Kamaharajan Tokyo nalika pamaréntahan Jepang.
**Wong pribumi Taiwan** (basa Tionghoa: 原住民; pinyin: yuánzhùmín; Wade-Giles: yüan2-chu4-min2; Tongyong Pinyin: yuánjhùmín; basa Taiwan Pe̍h-oē-jī: gôan-chū-bîn, teges barès: "wong asli") iku wong bumi utawa wong asli Taiwan. Wong bumi iku kagolong wong Austronesia kang ana ing Taiwan, sadurungé ana Suku Han kang imigrasi ing gtaun 1600-an. Cacahe wong bumi iku kurang luwih 2% saka 23 yuta saka cacahé wong Taiwan. Lumrahé wong bumi Taiwan urip ing pagunungan la ing lembah rata ing sisih wétan Pulo Taiwan lan Pulo Lanyu.

Amarga papan panggonnan kang dinggoni wong bumi Taiwan iku béda-béda, basane, lan budayane uga béda banjur wong bumi Taiwan dipantha-pantha dadi Wong Amis, Wong Atayal, Wong Paiwan, Wong Bunong, Wong Lukai, Wong Puyuma, Wong Cao, Wong Saiya, Suku Yamai lan Suku Pingpu.
Kurang luwih ana 1.500 kang urip ing kutha-kutha gedhé kaya ta Shanghai, Beijing lan Wuhan, uga ing Provinsi Fujian.

Wong bumi Taiwan biyèn seneng beburu, nanging saiki akèh kang padha dadi tani nandur pari, kenthang. Kajaba iku uga ana kang ngingoni kéwan, kaya ta babi, wedhus, asu, lan pitik.

## Cathetan sikil
# Brunéi Darussalam

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Brunei Darussalam** iku nagara ing Asia Kidul-Wétan. Kutha krajané yaiku Bandar Seri Begawan. Nagara iki nduwé padunung kurang luwih 300.000 jiwa. lan jembaré ana 3000 kilometer2.

## Pranala njaba

* Situs Resmi
* (ing basa Malayu) Pusat Sejarah Brunei Darussalam Archived 2017-01-28 at the Wayback Machine.
# Basa cures

Tulisan Eteocypriot, Amathous, Siprus, 500–300 SM, Museum Ashmolean
**Basa cures** utawa **basa pati** yaiku basa sing ora ana manèh panyatur asliné sing isih urip. **Basa jinem *(dormant**) yaiku basa pati sing isih dadi lambang paridhiri (*identitas*) kanggo sawijining suku. Basa iki kerep ngalami tumindak revitalisasi. Basa sing ndarbè panyatur asli karan basa modhèren utawa basa sing tansah urip kanggo mbédakaké karo basa pati, utamané ing babagan pandhidhikan.

Basa bisa cures amarga anané linakon asimilasi budaya sing njalari prastawa malih basa. Uga amarga akeh panyatur asli sing luwih demen piguna basa manca sing dadi basantara.

Ing taun 2000-an, gunggung kurang luwih 7.000 basa wis cures ing donya. Akèh-akèh saka basa iki yaiku basa-basa cilik sing panyaturé namung sathithik lan kaancam cures. Pametungan sing dibabar taun 2004 ngandharaké manawa 90% basa sing digunakaké ing taun semana bisa cures ing taun 2050.