Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ISO 15924

**ISO 15924**, *Codes for the representation of names of scripts*, mratélakaké rong sèt kodhe tumrap manéka aksara. Saben aksara diwènèhi nomer urut lan kodhe patang digit.

## Rujukan

## Pranala njaba

* ISO 15924:2004
* ISO 15924 Registration Authority (Unicode)
* Official ISO 15924 code lists
* Overview of changes in time

| ISO 15924 |
| --- |
| Arab | Cyrl | Hani | Latf | Latn | Phnx | Sgnw | Syrc |
| List of ISO 15924 codes |
# Wong Han

Han (漢族 or 汉族)| Gunggung cacah jiwa |
| --- |
| **1.310.000.000**19,73% Populasi Dunia(perkiraan) |
| Tlatah mawa cacah jiwa akèh |
|  Cina | 1.207.541.842 |
| --  Hongkong | 6.593.410 |
| --  Makau | 433.641 |
|  Républik Cina | 22.575.365 |
|  Singapura | 2.684.936 |
|       Thai | 7.053.240 |
|       Malaysia | 6.590.500 |
|       Amérika Sarékat | 3.376.031 |
|       Indhonésia | 2.832.510 |
|       Kanadha | 1.612.173 |
|       Pèru | 1.300.000 |
|       Viètnam | 1.263.570 |
|       Filipina | 1.146.250 |
|       Myanmar | 1.101.314 |
|       Ruslan | 998.000 |
|       Ostrali | 614.694 |
|       Jepang | 519.561 |
|       Kamboja | 343.855 |
|       Inggris | 296.623 |
|       Prancis | 230.515 |
|       Indhi | 189.470 |
|       Laos | 185.765 |
|       Brazil | 151.649 |
|       Nèderlan | 144.928 |
|       Koréa Kidul | 137.790 |
|       Itali | 128.000 |
|       Niu Sélan | 147.570 |
|       Panama | lebih dari 100.000 |
|       Sèrbi | lebih dari 100.000 |
|       Irlan | 11.218 |
| Basa |
| Basa Cina |
| Agama |
| Kebanyakan Agama Buda Mahayana, Taoisme, Konfusianisme, Agama tradhisional Cina dan tidak beragama. |

**Suku Han** (Hanzi sedherhana: 汉族; Hanzi tradhisional: 漢族; hanyu pinyin: hanzu) iku suku mayoritas kang ana ing Tiongkok. Sukuiki éntuk jeneng saka Dinasti Han lan duwé sajarah kang dawa wiwit 2200 taun kapungkur. jeneng Han kanggo ngarani bangsa Tiongkok wis suwé , kadadéan iku amarga Dinasti Han kang makmur lan mrentah Tiongkok suwéné 400 taun punjul. Nalika Dinasti Han kuwasa akèh babagan kang maju, kaya ta kabudayan, *nasionalisme*, ékonomi, lan pulitik.

Suku Han iku suku kang gedhé dhéwé ing donya. 19 % saka wong donya, lan 91 % saka warga Cina iku asalé saka Suku Han. Suku Han akèh sing urip ing Asia, kaya ta Laos, Nepal, Tanzania, Kamboja, lan Thailand.

Suku Han duwé kurang luwih 4000 taun cathetan sajarah. Suku Han sumebar ing kabèh Tiongkok, lan padha migunakaké Hanyu Basa Han. Sajarah Hanyu dawa lan akèh duwé tetembungan. Saiki Hanyu migunakaké Hurup Blok pesagi (fangkui Hanzi), kang maju saka Jiaguwen lan Jinwen.

Wong suku Han iku sregep, lan prigel gawé kabudayan kang misuwur. Wiwit jaman Chunqiu(770-476 SM), wong Han wis miwiti yasa pertanian lan irigasi. Irigasi Dujiangyan di Sichuan dibangun nalika jaman Zhanguo(475-221 SM) nganti saiki isih bisa digunakaké.

## Cathetan sikil
# Aksara Cinten

汉字 (Hànzì)
 ing rupi *prasaja*.
Wujud tradhisionalipun inggih 漢字.

ꦲꦱ꧀ꦱꦫꦕꦶꦤ ꧈ ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦏꦤ꧀
**Aksara Cinten** utawi ugi karanan aksara Kan (漢字) (Aksara Jawa: ꦲꦱ꧀ꦱꦫꦕꦶꦤ ꧈ ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦏꦤ꧀ ) punika rupa-rupi kaserat basa Cinten, kaliyan ugi, minangka langkung sakedhik; basa Jepang saha basa Korya (namung ing Korya Kidul). Aksara punika ugi kaaranan aksara Kan amargi aksara punika kabakênakên wonten ing jaman rajawangsa Kan (Ind: Dinasti Han). Aksara Cinten sampun ical saking basa Viyetnam — ing pundi dipunenggé ngantos abad kaping 20 — kaliyan ing Korya Lor, ingkang sampun kagantos Han'gül.

Aksara Cinten iku kaaranan *hànzì* ing basa Mandharin, *kanji* ing basa Jepang, *hanja* utawi *hanmun* ing basa Korya, kaliyan *hán tư* (ugi kanggé ing seratan *chu nom*) ing basa Viyetnam.

Aksara Cintên punika arupa gambar kaya ta srêngenge 日, wit 木, toya 水, bêngawan 川, satokewan keyong sagara 貝, lan sapanunglanipun. Aksara Cinten ugi wontên ingkang arupa citakara utawi gambaraning pikir kadosta inggil 上, andhap 下, lan sapanunggalane. Ingkang kapungkas, aksara Cinten wonten arupa gathukan teges kalihan swanten. Dados, aksara ingkang satunggal kagem maringi teges lan aksara satunggalipun maringi swanten kadosta aksara 語 (Jepang: Go) atêgês basa, dumadi saking aksara 言 ateges omong lan aksara 吾 kagem pituduh swanten 'Go, ご'.

## Kapurih ugi kersa mriksani

* Aksara Kan Cara Lawas
* Aksara Kan Prasaja (Cara Anyar)
* Aksara Pocap Cina
* Carapocap Sastrabasa lan Carapocap Padinan Aksara Kan (Cina)
# Aksara

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Aksara** iku tegesé cara panyeratané basa.

## Uga delengen

* Aksara Bali
* Aksara Cinten
* Aksara Jawa
* Aksara Latin
* Aksara Sirilik Serbia
# Basa Cina Tengahan

**Basa Cina Tengahan** (Aksara Jawa: ꦧꦱꦕꦶꦤꦠꦼꦔꦃꦲꦤ꧀ )utawa tatalaku Cyeyün (Qieyun system; QYS) yaiku parijinis babadjati saka basa Cina kang kacathêt ing Cyehyün, bausastra padhalagu kang kapisan diwetokake ing taun 601 M lan katurutake karo tambahan-tambahan isi sabanjure. Juru basawidya Sweden *Bernard Karlgren* pracaya yen bausastra iku mau nyathêt basa bakuning kuthagara Cang'an saka rajawangsa Swi lan Tang. Ananging, adhadhasar purwaka Cyehyün kang pungkasan iki katemokake, akeh-akehing widyaka pracaya yen bausastra iku nyathêt dalan tengah antaraning carawaca lan budaya guguritan saka laladan lor lan kidul ing jaman rajawangsa-rajawangsa lor sarta kidul. Tatalaku iki banjur duwe kandhawara penting ngenani baliwangun saka tatalaku sadurunge yaiku swarawidya basa Cina Kuna.

## Sawang uga

* Basa Cina Kuna
* Patang Laras Basa Cina Tengahan
# Restorasi Meiji

**Restorasi Meiji** dilakoake karo Kaisar Meiji ing taun 1852-1912. Kaisar Meiji iki ugi olèh bantuan saking pira-pira penasehate kanggo gawé dhasar pangyasa ing Jepang ing arah modhèren. Pas wektu iku, Kaisar Meiji 16 taun yuswane, nanging wis olèh kekuasaan saka Shogun Tokugawa (pimpinan paling dhuwur kang wektu iku duwé kuwasa). Reestorasi Meiji iki ngerupakake siji cara saking pemimpin Jepang kanggo nggowo Jepang ing arah kadigdayaan lan kemajuan.

### Sajarah

Pas wektu Kaisar Tokugawa dadi penguasa paling dhuwur “Pulitik Isolasi” ugi terus dilancarake. Pulitik isolasi ya iku siji prinsip nutup diri saka informasi lan kemajuan saking Negara-nagara liya. Prinsip iki dilakoake nganggo cara nutup kabèh-kabèh pelabuhan Jepang saking kapal-kapal asing. Akibate, wong Jepang ora ngerti sitik akèhé ngèlmu kawruh lan kadigdayaane bangsa njaba.

Nanging, peraturan dilarange kapal asing lumebu ora kanggo gawé kapal-kapal Welanda lan Cina. Akhire, kabudayan sing kesebar ing tanah Jepang luwih akèh didominasi saking kebudyaan Cina lan Welanda. Pirang-pirang kabudayan kang lumebu ya iku ajaran saka Cina, antarané Konfusianisme, Buddhisme, seni sastra, kalebu filsafat Cina kang duwé prabawa gedhé kanggo masarakat Jepang.

Akhire, sawisé Kaisar Meiji munggah singgasana, wiwit diwangun anané Restorasi Meiji iki. Ana pira-pira pembeda antara sadurungé Kaisar Meiji munggah singgasana karo sawisé munggah singgasana. Antarane ya iku punjer pamerintahane Negara Jepang dipindah menyang Tokyo. Ing tangga; 6 April 1868, Kaisar Meiji ngucap sumpah ing ngarepane daimyo lan petinggine Jepang (aristokrat). Sumpah iki dadi awalane Jepang wiwit nggawe sistem kang luwih terbuka lan luwes.

Restorasi Meiji iki duwé pira-pira aji, kang ing basa Jepang diarani “Gokajo no Goseimon”. Gokajo no Goseimon iku duwé lima pasal, antarané ya iku:

1. Dewan musyawarah bakal diwangun sakluwas-luase, lan sekabehane kebijakan bakal ditentuake ing jerone musyawarah.
2. Golongan kang dhuwur lan paling ngisor kudu nyatu ing dalem ngelaksanaake rencana-rencana bangsa Jepang.
3. Kabèh punggawa sipil lan militèr kalebu rakyat diolehake duwé gegayuhan lan ngewujudake cita-citane iku.
4. Adat istiadat ing mangsa biyèn kang ora saé kudu ditinggalake, diganti asas kang luwih adil lan lumrah.
5. Elmu kawruh kudu diluru ing sekabehane donyo kanggo ningkatake kesejehteraan manungsa ing Jepang.

### Pranala njaba

Buku Sajarah gawéan Leo Agung