Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kodhe Internasional kanggo Nomenklatur Botani (ICBN)

**Kodhe Internasional kanggo Nomenklatur Botani** (Basa Inggris: *International Code of Botanical Nomenclature/ICBN*) iku aturan lan rekomendhasi ngenani jeneng resmi botani tumrap tetuwuhan. Tujuwané supaya saben golongan taksonomi ("takson", jamak "taksa") tetuwuhan nduwi mung siji jeneng sing bener sing ditampa déning saindhenging donya. Gunané jeneng èlmiah iku minangka sawijining pengenal (identifier); sanadyan ora ngandhut aji dèskriptif, utawa akurat.

## Uga delengen

* Kodhe Internasional kanggo Nomenklatur Zoologi
* Taksonomi

## Pranala njaba

* *Tokyo Code Archived 2011-06-05 at the Wayback Machine.* (1994)
* *St. Louis Code Archived 2002-12-12 at the Wayback Machine.* (2000)
* *Vienna Code* (2006)
* John McNeill, Tod F. Stuessy, Nicholas J. Turland & Elvira Hörandl. "XVII International Botanical Congress: preliminary mail vote and report of Congress action on nomenclature proposals". *Taxon*. **54** (4): 1057–1064. `{{cite journal}}`: Unknown parameter `|quotes=` ignored (pitulung)CS1 maint: multiple names: authors list (link) [pdf file]
# Cekakan pengarang (botani)

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Cekakan pengarang** (Basa Inggris: *author citation*) tegesé sadengah wong (utawa golongan) sing sepisanan kanthi sah nerbitake jeneng botani, miturut *International Code of Botanical Nomenclature* (*ICBN*).

## Uga delengen

* Pratélan ahli botani miturut cekakan
* Cekakan pengarang (zoologi)

## Réferènsi

## Pranala njaba

* the IPNI Author Query page.
# Basis data

**Basis data** (basa Inggris: *database*), **baudata**, utawa asring uga dieja **basisdata**, iku kumpulan informasi kang disimpen sajeroning komputer kanthi sistematik saéngga bisa dipriksa migunakaké siji program komputer kanggo olèh informasi saka basis data mau. Prangkat empuk kang dipigunakaké kanggo nglola lan ngundang kueri (*query*) basis data karan sistem manajemen basis data (*database management system*, DBMS). Sistem basis data disinaoni ing èlmu informasi.

Istilah "basis data" awalé saka èlmu komputer. Sanadyan tegesé saya wiyar, nglebokaké prakara-prakara sanjabaning babagan èlèktronika, artikel iki ngenani basis data komputer. Cathetan kang mèmper karo basis data sabeneré wis ana sadurungé révolusi indhustri ya iku ing wujud buku besar, kuitansi lan kumpulan data kang ana gayutané karo bisnis.

Konsèp dhasar saka basis data ya iku kumpulan saka cathetan-cathetan, utawa tugelan kawruh. Sawijining basis data duwé panjlasan kastruktur saka jinis fakta kang kasimpen ing njeroné: panjlasan iki karan skema. Skema nggambaraké obyèk kang diwakili siji basis data, lan gayutan ing antarané obyèk mau. Ana akèh cara kanggo ngorganisasikaké skema, utawa modhelaké struktur basis data: iki dikenal minangka modhel basis data utawa modhel data. Modhel kang umum dipigunakaké saiki ya iku modhel relasional, kang miturut istilah layman makili kabèh informasi ing wujud tabèl-tabèl kang silih gayutan ing ngendi saben tabèl kapérang saka baris lan kolom (dhéfinisi kang sabeneré migunakaké terminologi matematika). Ing modhel iki, gayutan antar tabèl diwakili kanthi migunakaké pangaji kang padha antar tabèl. Modhel liyanékayata modhel hierarkis lan modhel jaringan migunakaké cara kang luwih èksplisit kanggo makili gayutan antar tabèl.

Istilah *basis data* ngacu ing kolèksi saka data-data kang saling gegandhèngan, lan prangkat empuké kuduné ngacu minangka *sistem manajemen basis data* (*database management system/DBMS*). Yèn kontèké wis cetha, akèh administrator lan programer migunakaké istilah basis data kanggo kaloro teges mau.

## Prangkat empuk basis data

Prangkat empuk basis data kang akèh dipigunakaké sajeroning pamrograman lan wujud prangkat basis data aras dhuwur (*high level*):

* DB2
* Microsoft SQL Server
* Oracle
* Sybase
* Interbase
* XBase
* Firebird
* MySQL
* PostgreSQL
* Microsoft Access
* dBase III
* Paradox
* FoxPro
* Visual FoxPro
* Arago
* Force
* Recital
* dbFast
* dbXL
* Quicksilver
* Clipper
* FlagShip
* Harbour
* Visual dBase
* Lotus Smart Suite Approach

Saliyané prangkat empuk ing dhuwur, ana uga prangkat empuk pamrograman basis data aras asor (*low level*), ing antarané:

* Btrieve
* Tsunami Record Manager

## Pirsanana uga

* Daftar lengkap program Database
* Daftar Database mawa basis SQL
* Pratélan Basisdata gedhé dhéwé ing Donya
# Téori impunan

A Venn diagram illustrating the intersection of two sets.
**Téyori impunan** iku cawang logika matématika kang nyinaoni impunan, kang ora resminé ya iku kumpulan barang. Sanajan sembarang tipe obyèk bisa diklumpukaké dadi impunan, téyori impunan digunakaké paling kerep kanggo obyek kang cocog kanggo matématika. Basa téyori impunan bisa digunakaké ing ukara salawasé kabèh objèk matématika.

Kajian modhèren téyori impunan iki diwiwiti déning Georg Cantor lan Richard Dedekind ing 1870-an. Sawisé tinemu paradhoks ing téyori impunan naif, akèh sistem aksiom padha diajokaké ing awal abad rong puluh, kang paling misuwur ya iku aksiom Zermelo-Fraenkel, nganggo aksioma pilihan.

Téyori impunan umum digunakaké minangka sistem dhasar kanggo matématika, mligi ing wangun téyori impunan Zermelo-Fraenkel karo aksiom pilihan. Sajabane kagunan dhasaré, téyori impunan iku cawang matématika dhéwé, kanthi masarakat riset kang aktif. Riset kontemporèr saka téyori impunan kalebu topik kang warna-warna, saka struktur garis wilangan réal nganti nyinaoni konsistènsi saka kardhinal gedhé.

## Cathetan

## Wacan luwih lanjut

* Devlin, Keith, 1993. *The Joy of Sets* (2nd ed.). Springer Verlag, ISBN 0-387-94094-4
* Ferreirós, Jose, 2007 (1999). *Labyrinth of Thought: A history of set theory and its role in modern mathematics*. Basel, Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-8349-7
* Johnson, Philip, 1972. *A History of Set Theory*. Prindle, Weber & Schmidt ISBN 0-87150-154-6
* Kunen, Kenneth, 1980. *Set Theory: An Introduction to Independence Proofs*. North-Holland, ISBN 0-444-85401-0.
* Potter, Michael, 2004. *Set Theory and Its Philosophy: A Critical Introduction*. Oxford University Press.
* Tiles, Mary, 2004 (1989). *The Philosophy of Set Theory: An Historical Introduction to Cantor's Paradise*. Dover Publications. ISBN 978-0-486-43520-6

## Pranala njaba

Wikibooks
Wikibooks gadhah buku kanthi sesirah
*Set Theory*

Wikibooks
Wikibooks gadhah buku kanthi sesirah
*Discrete mathematics/Set theory*

* Foreman, Matthew, Akihiro Kanamori, eds. *Handbook of Set Theory.* 3 vols., 2010. Each chapter surveys some aspect of contemporary research in set theory. Does not cover established elementary set theory, on which see Devlin (1993).
* Cithakan:Springer
* Cithakan:Springer
* Jech, Thomas (2002). "Set Theory", *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Schoenflies, Arthur (1898). Mengenlehre in Klein's encyclopedia.
* Cithakan:Library resources about

Cithakan:Babagan matematika
# International Standard Serial Number

International Standard Serial Number* - ISSN** (Nomor Seri Standar Internasional) iku siji nomer unik sing dipigunakaké kanggo idhèntifikasi publikasi berkala médhia cithak utawa èlèktronik. Nomor identifikasi iki sajinis karo ISBN tumrap buku.

## Penerbit ISSN ing Indonésia

Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah (PDII) LIPI iku minangka ISSN *National Center* tumrap Indonésia, duwé tugas lan wewenang kanggo ngayahi pemantauan kabèh publikasi terbitan berkala sing kababar ing Indonésia. Minangka péranganing tanggung-jawab mau, PDII nerbitaké ISSN sing dadi tandha pangenal unik saben terbitan berkala kanthi global.

Cara mangertèni nomer ISSN sarta kodebar bisa diwaca ing kaca manual ing ISSN Online.

## Réferènsi

## Pranala njaba

* ISSN
* Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah LIPI Archived 2020-04-19 at the Wayback Machine.
* International Organization for Standardization
# Universitas Uppsala

Gedhung utama Universitas Uppsala (rampung dibangun taun 1887)

| Universitas Uppsala *Uppsala universitet* |
| --- |
| Jeneng latin | Universitas Regia Upsaliensis *atau* Academia Regia Upsaliensis |
| Diadegaké | 1477 |
| Jenis | Negeri |
| Motto | Gratiae veritas naturae (Truth through God's mercy and nature) |
| Rector magnificus | Prof. Anders Hallberg |
| Sarjana | 40.000 |
| Dhoktor | 2.400 |
| Lokasi | Uppsala, Swèdhen |
| Situs web |  |
| * d
* r
* b
 |

**Universitas Uppsala** (basa Swèdhen: *Uppsala universitet*) iku sawijining universitas ing Uppsala, Swèdhen, 64 kilomèter sisih lor-kuloné kutha Stockholm. Universitas iki diadegaké taun 1477 lan minangka universitas tuwa dhéwé ing Skandinavia.

Universitas iki wis maabad-abad dadi papan wigati tumrap ngèlmu kawruh lan pasinaonan, diwakili déning jeneng-jeneng kaya Linnaeus, Celsius, lan Ångström, lan sabanjuré déning sawatara peraih Bebungah Nobel sajeroning babagan ngèlmu alam - kaya déné Svante August Arrhenius. Saliyané iku, Uppsala duwé prabawa gedhé tumrap idhèntitas nasional lan budaya Swèdhen liwat tokoh kaya déné August Strindberg.

Ana sangang fakultas ing Universitas Uppsala. Ana watara 40.000 mahasiswa kang pinuju nempuh studi sarjana utawa program profésional, lan watara 2.400 mahasiswa program dhoktor. Ana 3.800 tenaga pengajar saka gunggung 6.000 punggawa.

## Organisasi

Universitas Uppsala duwé sangang fakultas kang diklompokaké sajeroning telung babagan ngèlmu kang saben babagan dibawahi siji wakil rektor. Babagan èlmu kang ana ing Uppsala ya iku:

* **Babagan ngèlmu humaniora lan ngèlmu sosial**
	+ Fakultas teologi
	+ Fakultas hukum
	+ Fakultas sajarah lan filsafat
	+ Fakultas ngèlmu basa
	+ Fakultas ngèlmu sosial
* **Babagan ngèlmu kadhokteran lan farmasi**
	+ Fakultas kadhokteran
	+ Fakultas farmasi
* **Babagan ngèlmu teknik lan kawruh alam**
	+ Fakultas teknik dan ngèlmu kawruh alam

Saliyané iku, ana uga fakultas ngèlmu pendidikan kang ora dilebokaké sajeroning katelu babagan èlmu mau.

Saben fakultas dumadi saka institusi utawa departemen kanthi gunggung kang béda-béda. Fakultas teologi lan fakultas hukum mung duwé siji institusi, déné fakultas teknik lan ngèlmu kawruh alam duwé akèh institusi kang diklompokaké sajeroning sawatara pérangan utawa seksi.

## Pranala njaba

* Situs resmi
* Situs web mahasiswa Universitas Uppsala
* Study Abroad Uppsala Archived 2005-10-27 at the Wayback Machine. - Petunjuk bagi mahasiswa internasional di Universitas Uppsala
# Encyclopædia Britannica

Édisi kaping 15 *Encyclopædia Britannica*
**Encyclopædia Britannica** (Latin kanggo "Ènsiklopédi Britania"), dibabar déning Encyclopædia Britannica, Inc., iku siji ènsiklopédi umum cara Inggris. Ènsiklopédi iki ditulis déning sakiwa-tengené 100 panulis kebak wektu lan punjul 4.000 panyumbang. Antarané ana 110 pamenang bebungah Nobel lan limang présidèn Amérika. Vèrsi pungkasan sing kacithak iku dibabar ing taun 2010. Isiné ana 32 jilid lan 32.640 kaca. Sawisé iku édisiné dadi digital waé.

Encyclopædia Britannica iku ènsiklopédi abasa Inggris sing lawas dhéwé lan isih diprodhuksi. Ènsiklopédi iki kapisan dibabar antara taun 1768 lan 1771 in Edinburgh, Sekotlan ing telung jilid.

## Pranala njaba

* Situs *Encyclopædia Britannica*
# Agronomi

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Aksara Latin |   | ꦗꦮ |   |   |

**Agronomi** wujud salah siji cabang èlmu terapan sajroning biologi sing nyinaoni prabawa manéka aspék biotik lan abiotik marang sawijining individu utawa sakumpulan individu tetuwuhan sing dimupangataké kanggo kapentingan manungsa. Cakupan aspèk biotik ngambah individu iku dhèwè, individu liya sing sajinis, utawa individu liya sing béda jinis. Cakupan aspék abiotik ngambah kabéh komponèn ora urip sing mangaruhi kauripan individu sing disinaoni.

Wong asring madhakaké agronomi karo èlmu tetanèn (sajeroning teges ciut: mung kanggo tetuwuhan). Agronomi luwih mirunggan nyinaoni téknik nenandur utawa budidaya tetuwuhan.
# Biofisika

pusat reaksi fotosintetik
**Biofisika** inggih punika salah satunggaling cabang ngèlmu fisika ingkang nliti bab aplikasi manéka warna prangkat lan hukum fisika kanggé njelasaken manéka warna fenomena hayati utawi biologi. Biofisika ngrembaka kanthi rikat wiwit purwakaning taun 1980 kanthi langkung mapanipun manéka warna téyori fisika ingkang sampun wonten. Panaliten ing babagan biofisika punika *llinier* kaliyan cabang èlmu biokimia, nanoteknologi, bioteknologi, agrophysics, lan sistem biologi.

## Iktisar

Molekul biofisika padatanipun inggih wujud alamat pitakenanan biologis ingkagn sami kaliyan ing biokimia lan biologi molekular, nanging kajian ing biofisika punika langkung asipat kuantitatip. Para Ilmuwan nalika nindakaken panaliten ing lapangan ngengingi pemahaman interaksi ing antawisipun manéka warna sistem sel, kalebet interaksi ing antawisipin DNA, RNA, lan biosintesis protéin, saha kados pundi interaksi punika dipunatur. Maneka warna teknik dipun-ginakaken kanggé njawab pitakenan-pitakenan ingkang dipunajokaken.

## Fokus dados sub babagan

Padatanipun, biofisika punika boten gadhah tingkat departemen-universitas piyambak-piyambak, nanging saged wonten minangka kelompok ing sadaya departemen wonten ing babagan biologi molekular, biokimia, kimia, ngèlmu komputer, matematika, usada, farmakologi, fisiologi, fisika, lan neuroscience. Ing ngandhap punika inggih tuladhah pratélan kados pundi saben departemen saged ngecakaken upaya dhateng arah studi biofisika. Pratélan punika inggih boten saged nglebetaken sadaya babagan elmunipun, lan ugi boten saben subjek panaliten kanthi eksklusip dipungadhahi déning saben departemen tartamtu.

* Biologi dan biologi molekular-Meh sadaya wujud upaya biofisika kalebet ingkang wonten ing sapeerangan departemen biologi ing satunggaling papan. kanggé ngandharakaen sapérangan: regulasi gen, satu protéin dinamika, bioenergetika, Patch penjepit ing, biomekanika.
* Biologi Struktural-angstrom resolusi struktur protéin, asem nukleat, lipid, karbohidrat, lan kompleks saking punika.
* Biokimia dan kimia-struktur biomolekuler, siRNA, struktur asem nukleat, struktur-aktivitas gayutan.
* Ilmu komputer-Neural network s, biomolekuler lan database obat.
* Kimia Komputasi-molekul dinamika simulasi, molekul docking, kimia kuantum
* Bioinformatika-sequence alignment, penyelarasan struktural, protéin prediksi struktur
* Matematika-grafik / téyori jaringan, pemodelan populasi, sistem dinamis, filogenetik.
* Kedhokteran lan neuroscience-ingakng nangani jaringan saraf eksperimental (polo mengiris) saha kanthi teoritis (model komputer), membran permitivitas, terapi gen, tumor pengertian.
* Farmakologi lan fisiologi-channel biologi, biomolekuler interaksi, membran sel, poliketida.
* Fisika-negentropy, prosès stokastik, ingkang nyangkup dinamika.
* Quantum biofisika
* Agronomi lan pertanian

.

## Cathetan suku
# Bioteknologi

Kristal insulin.
**Biotèknologi** inggih punika cabang ngèlmu ingkang nyinaoni mupangatipun makluk urip (baktèri, fungi, virus, saha sanèsipun utawi produk saking makluk urip (Ènzim, alkohol) ing prosès produksi kanggé ngasilaken barang lan jasa. punika dipunrémbakakén bioteknologi botén namung adédasar ing biologi kèmawon, nanging ugi ing ilmi-ilmi tèrapan saha murni lan sanèsipun, kaya ta biokimia, komputér, biologi molékular, mikrobiologi, génètika, kimia, matématika, lan sanèsipun. ref name=bio1/> kaliyan témbung sanès, bioteknologi inggih punika ilmi terapan ingkang gabungaken pinten-pinten cabang ilmi ing prosès produksi barang lan jasa.

## Garis Wektu Bioteknologi

[[Berkas:The Brewer designed and engraved in the Sixteenth. Century by J Amman.png|right|thumb|Peragian merupakan model aplikasi awal dari bioteknologi]]

* 8000 SM Pangempalan benih kanggé ditanem malih. Punika kanggé bukti bangsa Babilonia, Mesir, lan Romawi nglampahi praktek pangrembakan selektif (seleksi artifisal) kanggé ningkataken kualitas untuk ternak.
* 6000 SM damel bir, fermentasi anggur, damel t roti, damel tempe kaliyan jalaran ragi.
* 4000 SM Bangsa Tionghoa damel yogurt lan keju kaliyan bakteri asem laktat.
* 1500 pangempalan tuwuhan ing sadaya dunya. \* 1665 Penemuan sel olèh Robert Hooke(Inggris) nglampahi mikroskop.
* 1800 Nikolai I. Vavilov nyiptaaken paneletian komprehensif babagan ngerembagaken kéwan. \* 1880 Mikroorganisme dipuntemuaken.
* 1856 Gregor Mendel miwiti genetika tuwuhan rekombinan.
* 1865 Gregor Mendel nemuaken hukum hukum ing penyampaian sipat induking dawahipun.
* 1919 Karl Ereky, insinyur Honggari, kaping pisan ngginakaken tembung bioteknologi.
* 1970 Peneliti ing AS kasil nemuaken enzim pembatas ingkang diginaaken kanggé motong gen-gen. \* 1975 Metode produksi antibodi monoklonal dipunrembaaken déning Kohler saha Milstein.
* 1978 Para peneliti di AS kasil damel insulin kanggé ngginakaken bakteri ingkang wnten ing usus ageng.
* 1980 Bioteknologi modern dipuntitiaken déning teknologi DNA rekombinan. Model prokariot-nya, E. coli, dipun-ginakaken kanggé mroduksi insulin saha jampi sanèsipun, ing wujud manungsa. Kira-kira 5% ngidap diabetes alergi kaliyan insulin kéwan ingkang sedederengipun ingkang sampun diceapake.
* 1992 FDA sarujuk panganan GM wiwit saking Calgene: tomat "flavor saver".
* 2000 Perampungan Human Genome Project

## Cathetan suku
# Biostatistika

**Biostatistika** (gabungan saka tembung biologi karo statistika; kadhang-kadhang dirujuk minangka biometri utawa biometrika) iku panerapan èlmu statistika sajeroning èlmu biologi. Èlmu biostatistika ngambah rancangan pacoban biologi, mligi ing babagan agrikultur (tetanèn) lan kadhokteran, kolèksi data, ngringkes data, lan analisis data pacoban.
# Histologi

Histologi (1950)
**Histologi** iku babagan biologi kang nyinaoni struktur jaringan kanthi detil migunakaké mikroskop marang cawisan (*sediaan*) jaringan kang dipotong tipis. Histologi bisa uga sinebut èlmu anatomi mikroskopis. Babagan biologi iki migunani banget sajeroning kaakuratan diagnosis tumor lan manéka lelara liya kang sampelé perlu pamriksaan histologis.

Cara gawé sediaan histologis karan mikroteknik. Gawé sediaan saka sawijining jaringan diwiwiti kanthi operasi, biopsi, utawa autopsi. Jaringan kang dijupuk sabanjuré diprosès kanthi fiksatif kang bakal njaga supaya sediaan ora bakal rusak (gèsèr posisiné, bosok, utawa rusak). Fiksatif kang paling umum dipigunakaké yakuwi formalin (10% formaldehida kang dilarutaké sajeroning banyu). Larutan Bouin uga bisa kanggo fiksatif alternatif sanadyan asilé ora bakal apik kaya formalin amarga bakal ninggal tilas warna kuning lan artefak. Artefak iku barang kang ora ana ing jaringan asli, nanging katon ing asil pungkasan sediaan. Artefak iki dumadi amarga kurang sempurnané gawé sediaan.

Sampel jaringan kang wis kafiksasi direndhem sajeroning cuwèran etanol (alkohol) bertingkat kanggo ngilangaké banyu sajeroning jaringan (dehidrasi). Sabanjuré sampel dipindah menyang toluena kanggo ngilangaké alkohol (dealkoholisasi). Langkah pungkasan kang diayahi yakuwi nglebokaké sampel jaringan sajeroning parafin panas kang nginfiltrasi jaringan. Sajeroning prosès kang lumangsung watara 12-16 jam iki, jaringan kang wiwitané lembek bakal dadi atos saéngga luwih gampang dipotong nganggo mikrotom. Pamotongan nganggo mikrotom iki bakal ngasilaken lapisan kanthi kandel 5 mikrometer. Lapisan iki sabanjuré didèlèh ing sadhuwuring kaca objek kanggo diwènèhi warna.

Pewarnaan perlu diayahi amarga objek kanthi kandel 5 mikrometer bakal katon transparan sanadyan ing sangisoring mikroskop. Pewarna kang biyasa dianggo ya iku hematoxylin lan eosin. Hematoxylin bakal mèhi warna biru ing nukelus, déné eosin mènèhi warna abang enom ing sitoplasma. Isih ana manéka dat warna liya kang biyasa dipigunakaké sajeroning mikroteknik, gumantung marang jaringan kang péngin diamati. Èlmu kang nyinaoni pewarnaan jaringan karan histokimia.

## Klasifikasi histologis jaringan kéwan

* epitelium: nglapisi klanjer, saluran pancernaan, kulit, lan sawatara organ kaya ati, paru-paru, ginjel
* endotelium: nglapisi pembuluh getih lan pembuluh limfa
* mesotelium: nglapisi gronggongan pleural, peritoneal, lan perikardial
* mesenkima: sèl kang ngisi ruangan antarorgan, umpamané sèl lemak, otot, lan tendon sèl getih: dumadi saka sèl getih abang lan getih putih, sajeroning limfa utawa limpa
* neuron: sel-sel kang mbentuk utek, saraf, lan sapérangan klanjer kaya déné pituitari lan adrenal
* plasenta: organ terspesialisasi kang duwé peran sajeroning pertumbuhan fetus sajeroning rahim sang ibu
* sèl indhuk: sèl-sèl kang bisa tumuwuh dadi siji utawa sawatara jinis sèl ing dhuwur.

Jaringan saka tetuwuhan, jamur, lan mikroorganisme uga bisa disinaoni kanthi histologis, nanging strukturé béda saka klasifikasi ing dhuwur.
# Biologi manungsa

**Biologi manungsa** iku babagan akademik interdisiplin antara biologi, antropologi fisik, ngèlmu gizi, lan kadhokteran sing fokus marang manungsa. Èlmu iki uga kakait raket karo biologi primata sarta manéka babagan liya. Istilah *humanbiologie* (Basa Jerman: "biologi manungsa") sepisanan dipigunakaké déning Ernst Freiherr von Blomberg sajeroning bukuné "*Beiträge zur Studien der Thierverwandlungen*" (1891). Departemen biologi manungsa diadegaké ing taun 1970 ing Universitas Stanford.

## Pranala njaba

* The Program in Human Biology at Stanford Archived 2015-04-10 at the Wayback Machine.
* Human Biology Association
* Society for the Study of Human Biology Symposium Series
* Scottish Qualifications Authority
# Biologi seganten

biologi seganten
**Biologi seganten** inggih punika salah satunggaling elmi ingkang ngrembag babagan pagesangan makluk urip ing laut (makluk urip saha interaksinipun wonten ing lingkunganipun). Kathah prakawis ingkang njalari tiyang kedah sinau biologi laut amargi laut punika nyamektakaken sumber panganan, obat, bahan dhasar, rekreasi, lan pariwisata. Biologi kalautan punika nyangkup skala ingkang ageng saking makluk gesang ingkang mikro kados ta plankton lan fitoplankton ngantos kéwan-kéwan ingkang ageng kados ta paus. Sanajan ta laut punika wewengkonipun ingkang 71% wonten ing raining planit bumi, amargi jeronipun laut sakitering 300 langkung ageng saking volumenipun ingkang dipundadosaken papan dumunungipun manungsa. Tiyang ingkang sinau kanthi tumemen bab bilogi kalautan punika dipunsebat ahli biologi kalautan ingkang nyinaoni bab tuwuhan, kéwan, lan organisme sanèsipun saking lautan wiwit saking mamalia laut ingkang ageng ngantos plankton mikroskopis.

## Lebeting laut

Ing salebeting laut punika ugi kados déné dharatan, ingkang ugi dipundadosaken papan dumunungipun biota laut kados ta tuwuhan, kéwan-kéwan, lan ugi mikroorganisme ingkang urip. Biota laut punika dumunung wonten ing meh sadaya pérangan laut, wiwit saking pasisir, raining laut ngantos ing dhasaring laut ingkang paling lebet. Kawontenanipun biota laut punika sanget narik kawigatosanipun manungsa, boten namung amargi pagesanganipun ingkang rahasia sanget nanging ugi amargi biota laut ngewrat mupangat ingkagn ageng kanggé pagesanganipun manungsa.
Elmu bab biota kalautan punika ngrembaka rikat sanget kanggé mbikak rahasiya pagesanganipun manéka warna jinising biota laut ingkang cacahipun jinisipun ageng sanget lan manéka warna jinisipun ugi inggil sanget.
Inggiling rupa jinis biota ing laut namung saged dipuntandhingi déning rupa biota hutan hujan tropik ing dharat. Boten kirang saking 833 jinising tuwuhan laut (alga, lamun, lan mangrove), 910 jinis karang (*Coeleterata*), 850 jinis sepon (*porivera*), 2500 jinis kerang lan keong (*mollusca*), 1502 jinis urang lan yuyu (*Crustacea*), 754 jinis kéwan kanthi kulit duri (*Echinodermata*), 2000 jinis iwan (*Pisces*), 148 jinis manuk laut (Aves) lan 30 jinis kéwan menyusui (*Mamalia*), dipunmangertosi dumunung gesang wonten ing laut. Kajawi punika, ugi kecathet wonten pitung jinis penyu lan tigang jinis baya (*Reptilia*) ugi ingkang gesang ing laut.

## Cathetan suku
# Mikrobiologi

**Mikrobiologi** iku cawang saka èlmu biologi kang nyinaoni mikroorganisme. Objèk kajian racaké wujud kabèh makluk (urip) kang perlu dideleng nganggo mikroskop, kaya baktèri, fungi, alga mikroskopik, protozoa, lan Archaea. Virus kerep uga dilebokaké sanajan sakbeneré ora bener-bener makluk urip.

## Uga delengen

* Pratélan cabang biologi