# Bumi

**Bumi**  | Foto Bumi saka luar akasa |
| Penamaan
 |
| Adjektif | Terestrial, Terran, Telluric, Tellurian, Kebumian |
| Tetenger kalangan |
| Epos J2000.0 |
| Durasurya | 152.097.701 km 1,0167103335 SA |
| Upasurya | 147.098.074 km 0,9832898912 SA |
| Indhén semu-tama | 149.597.887,5 km 1,0000001124 SA |
| Eksentrisitas | 0,016710219 |
| Periode orbit | 365,256366 dina 1,0000175 taun |
| Kecepatan orbit rata-rata | 29,783 km/s 107.218 km/jam |
| Inklinasi | 1°34'43,3" nuju Babagan Invariabel |
| Bujur node menaik | 348,73936° |
| Argumen perihelion | 114,20783° |
| Satelit | 1 (Bulan) |
| Ciri-ciri fisik
 |
| Jari-jari rata-rata | 6,371.0 km |
| Jari-jari khatulistiwa | 6.378,1 km |
| Jari-jari kutub | 6.356,8 km |
| Kepepatan | 0,0033528 |
| Keliling khatulistiwa | 40.075,02 km (khatulistiwa)40.007,86 km (meridian)40.041,47 km (rata-rata) |
| Luas permukaan | 510.072.000 km²
148.940.000 km² dharatan  (29,2 %)
361.132.000 km² perairan (70,8 %) |
| Volume | 1,0832073×1012 km3 |
| Massa | 5,9736×1024 kg |
| Kepadatan rata-rata | 5,5153 g/cm3 |
| Gravitasi permukaan di khatulistiwa | 9,780327 m/s²0,99732 *g* |
| Kecepatan lepas | 11,186 km/s  |
| Hari sideris | 0,99726968 d23h 56m 4.100s |
| Kecepatan rotasi | 1674,4 km/jam |
| Kemiringan sumbu | 23,439281° |
| Albedo | 0,367 |
| Suhu permukaan    Kelvin    Celsius |

| min | rata-rata | maks |
| --- | --- | --- |
| 184 K | 287 K | 331 K |
| −89 °C | 14 °C | 57, 7 °C |

 |
| Atmosfer
 |
| Tekanan permukaan | 101,3 kPa (Lumahing laut) |
| Komposisi | 78,08% Nitrogen (N2) 20,95% Oksigèn (O2) 0,93% Argon 0,038% Karbon dioksidaSekitar 1% uwab banyu (variasi selaras iklim) |

**Bumi** punika planet kaping tiga saking Srengéngé lan satunggal-satunggalipun obyek ingkang dipunweruhi manggihaken patempatan kanggé urip. Punika dipunwontenaken amargi Bumi punika donya banyu, ingkang satunggal-satunggalipun wonten ing Sistem Tata Surya ngemot banyu lumahing ngalir. Mebesipun banyu Bumi wonten ing saganten globalipun, nutupi 70.8% saking kulit Bumi. Ingkang mbekta 29.2% saking kulit Bumi punika tanah, ingkang kathahipun wonten ing wangun bawana lan daratan ing satunggal hemisfer, hemisfer daratanipun Bumi.

Kathahipun daratan Bumi lumayan lembab lan katutupan tetuwuhan, dene lapisan es ing krajan kutub Bumi ing padang pasiripun ngemot banyu langkung kathah katimbang banyu ing lelana bumi, seganten, kali, lan uap banyu ing atmosfer. Kulit Bumi punika katata saking lempengan tektonik ingkang alon-alon mindhah, interaksi kanggé ngasilaken pegunungan, gunung geni, lan gempa bumi. Bumi gadhah inti njawi cairan ingkang ngasilaken kakawasaan magnet.

## Gesang ing Bumi

Animasi ngowahi kapadhetan produktif vegetasi ing lemah (cendhak ing coklat; abot ing ijo peteng) lan fitoplankton ing permukaan segara (cendhak ing ungu; dhuwur ing kuning)
Bumi punika papan ingkang namung siji ingkang dipunweruhi sampun dados papan panggenan ingkang saé kanggé gesang. Gesang ing Bumi punika kawiwitan wonten ing badan toya ingkang kawitan ing Bumi sawatawis atus yuta taun sawisé Bumi terbentuk. Gesang ing Bumi sampun ngawontenaken wangun lan ngawengku macem-macem ekosistem ing Bumi lan lajeng nyebar sacara global nggadhahi wujud biosfer kanggé ngengingi. Mula, gesang sampun nggadhahi dampak dhateng Bumi, kanthi ngowahi atmosfer lan lumahing Bumi kanthi cara ingkang signifikan wonten ing wekdal ingkang dawa, nyebabaken owah-owahan kados ta Great Oxidation Event.

Bumi nyedhiyakake banyu cair—sawijining lingkungan ingkang nyedhiyakake kemungkinan kanggé molékul organik kang kompleks supados bisa kempal lan interaksi, lan ugi energi kang cukup kanggé njagi metabolisme. Tetuwuhan lan organisme liyané njupuk gizi saking banyu, lemah, lan atmosfer. Gizi-gizi punika terus-terusan didaur ulang antarane spésiès-spesiès ingkang béda.

## Réferènsi

Masalah sitiran: Tenger `<ref>` ana tumrap golongan aran "note", nanging tenger `<references group="note"/>` sing magepokan ora ana, utawa `</ref>` panutup ora ana