Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Krajan (biologi)

Sistem telung kingdom.
Ing biologi, kang dimaksud **Karajan** utawa **Regnum** (basa Inggris: *kingdom*) iku tataran paling ndhuwur, utawa mèh paling ndhuwur, saka klasifikasi èlmiah makluk urip. Lekasané, mung ana rong karajan: Animalia kanggo kéwan lan Vegetabilia utawa Plantae kanggo tetuwuhan. Para ahli ing mula bukané uga nglebokaké mineral ing karajan Mineralia. Saben karajan dibagi ing sajeroning kelas kang diklumpukaké ing njeron filum (kanggo kéwan) utawa divisi (kanggo tetuwuhan). Ing mburiné, sapérangan karajan anyar wus diwangun lan sistem apa kang dipigunaaké durung disepakati.

Nalika makluk urip sel siji tinemu, panemon anyar iki dipérang dadi rong karajan: kang bisa obah lumebu filum Protozoa, sauntara alga lan bakteri lumebu divisi Thallophyta utawa Protophyta. Nanging ana sapérangan makluk kang dilebokaké ing filum lan divisi, kaya alga kang bisa obah, *Euglena*, lan *jamur yiyid* kang mèmper amuba. Amarga anané kabingungan iki, Ernst Haeckel nyaranaké anané karajan katelu, ya iku Protista kanggo nampung makluk urip kang ora duwé ciri klasifikasi kang cetha. Karajan katelu iki lagi populèr saiki (sok nganggo sebutan Protoctista).
# Filum

**Filum** saka basa Yunani; *phylum* yaiku cawang. Lumrahé tembung iki dipigunaké ing èlmu basa perbandingan utawa ing èlmu biologi kanggo ngklasifikasi gandhéngan 'kulawarga' antar jinis utawa basa.

Ing **biologi**, klasifikasi iki mirunggan kanggo sato kéwan kang dipérang manèh dadi: subfilum, kelas, ordo, famili, génus lan spésies. Saya mudhun urutan klasifikasiné, saya akèh kamemperan individuné.

Ing èlmu basa, iki wujud golongan basa atawa rumpun basa kang misah sakiwa-tengené 50 nganti 100 abad kapungkur.
# Chordata

| Chordata Kalamangsa: Pungkasan Ediacaran - Saiki, 542–0 Ma
PraЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
 |
| --- |
|  |
| Tetra sinar-X (*Pristella maxillaris*) |
| Klasifikasi ngèlmiah |
| Dhomain: | Eukaryota |
| Karajan: | Animalia |
| Subkarajan: | Eumetazoa |
| Superfilum: | Deuterostomia |
| Unranked: | Bilateria |
| Filum: | **Chordata** Haeckel, 1874 |
| Subgrup |
| * Cephalochordata
* **Olfactores**
	+ †*Haikouella*
	+ Tunicata
	+ Craniata
	+ †Myllokunmingiidae
	+ †Palaeospondylus
	+ †Zhongxiniscus
	+ †Tullimonstrum

lan pirsani teks |

Filum **Chordata** iku golongan kéwan, kalebu vertebrata lan sapérangan kéwan invertebrata kang duwé ciri-ciri sarupa. Kabèh anggota golongan iki, ing siji wektu kauripané, duwé notokorda, tali saraf dorsal kang ana ronggané, celah faring (*pharyngeal slits*), *endostyle*, lan buntut kang ana ototé kang ngliwati anus. Chordata kapérang dadi telung subfilum: Urochordata, Cephalochordata, lan Vertebrata.

## Réferènsi

## Pranala njaba

Wikibooks
Wikibooks *Dichotomous Key* gadhah kaca kanthi sesirah
*Chordata*

* *Chordata* ing Encyclopedia of Life
* Chordate on GlobalTwitcher.com
* Chordate node at Tree Of Life Archived 2007-02-24 at the Wayback Machine.
* Chordate node at NCBI Taxonomy
# Vertebrata

| Jêjrangkongan Kalamangsa: Pertengahan Cambrian Awal-Saiki |
| --- |
|  |
| *Tiliqua nigrolutea* |
| Klasifikasi ngèlmiah |
| Karajan: | Animalia |
| Filum: | Chordata |
| (Ora klebu) | Craniata |
| Subfilum: | **Vertebrata** Cuvier, 1812 |

**Kewan Jêjrangkongan** utawa **Vertebrata** iku subfilum saka chordata, mligi, kang nduwé balung mburi utawa kolom spinal. Balung ing kolom spinal (utawa **kolom bertebral**) karan vertebrai. Vertebrata iku subfilum gedhé dhéwé saka chordata, lan kapérang saka kéwan kang racaké umum dingertèni manungsa (kejaba gegremet).

Iwak (kalebu lamprey nanging dudu iwak hag), amfibi, reptil, manuk, lan mamalia (kalebu manungsa) iku vertebrata. Ciri tambahan saka subfilum iki yaiku sistem otot kang akèh kapérang saka pasangan masa, lan uga sistem saraf kang racaké ana ing njeron balung mburi. Sok-sok ana kang ngira yèn yuyu iku vertebrata nanging yuyu mung duwé thothok kang kagawé saka zat kitin. Amarga iku yuyu kalebu invertebrata.

## Pranala njaba

* Tree of Life Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
* Vertebrate Zoology
# Kelas (biologi)

**Kelas** utawa *Classis* iku tingkat utawa takson ing klasifikasi ilmiah kéwan lan tetuwuhan ing biologi. Tingkat iki ana ing sangisoré filum lan ing sandhuwuré ordo. Contoné, mamalia iku kelas kanggo asu, filumé chordata (kéwan kanthi balung mburi) lan familiané karnivora (kéwan pamangsa daging).
# Mamalia

| Mamalia Kalamangsa: Trias Pungkasan–Saiki; 225 or 167–0 Ma
PraЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
 |
| --- |
|  |
| Klasifikasi ngèlmiah  |
| Karajan: | Animalia
 |
| Filum: | Chordata
 |
| Superklas: | Tetrapoda |
| *Klad*: | Reptiliomorpha |
| *Klad*: | Amniota
 |
| *Klad*: | Synapsida
 |
| *Klad*: | Mammaliaformes |
| Klas: | **MammaliaLinnaeus, 1758** |
| Subklompok urip |
| * Monotremata
* Theria
	+ Marsupialia
	+ Placentalia
 |

**Kéwan nyusoni** utawa **mamalia** iku kelas kéwan vèrtebrata kang mligi kaciri déning anané klanjer susu, kéwan wadon ngasilaké susu minangka sumber panganan anaké; anané rambut; lan awak kang endoterm utawa "getih panas". Utek ngatur sistem peredaran darah, kalebu jantung kang duwé ruwang papat. Mamalia kapérang punjul 5.000 gènus, kang sumebar ing 425 kulawarga lan nganti 46 ordo, sanajan prakara iki gumantung klasifikasi èlmiah kang dianggo

Sacara filogenetik, kang ingaran Mamalia iku kabèh turunan saka nenek moyang monotremata (kaya ta echidna) lan mamalia Eutherian (kang duwé plasenta lan duwé kanthong utawa marsupial)

## Karakteristik

Sapérangan gedhé mamalia nglairaké katurunané, nanging ana sapérangan mamalia kang kagolong ing monotremata kang ngendhog. Lair uga dumadi ing akèh spésies non-mamalia, kaya ing iwak guppy lan hiu martil; mula nglairaké dudu kaanggep minangka ciri mirunggan mamalia. Semono uga sipat endotermik kang uga diduwèni déning manuk.

Monotremata ora duwé puting susu, nanging tetep duwé klanjer susu. Artiné, monotremata nyukupi syarat kanggo lumebu ing kelas Mamalia. Perlu dimangertèni manawa taksonomi kang asring dipigunaaké saiki asring nekanaké ing pepadhan nenek moyang; diagnosa karakteristik migunani banget ing identifikasi asal usul sawijining makluk, nanging upama ana salah siji anggota Cetacea jebulé ora duwé karakteristik mamalia (kaya ta, duwé rambut) makluk mau bakal tetep dianggep mamalia amarga nenek moyangé padha karo mamalia liyané.

Mamalia duwé telu balung pangrungu ing saben kuping lan siji balung (dentari) ing saben sisih rahang ngisor. Vertebrata liya kang kupingé mung duwé siju balung pangrungu (ya iku, stapes) ing saben kuping lan paling ora telu balung liya ing saben sisih rahang.

Mamalia duwé integumen kang kapérang saka telung lapisan: paling njaba ya iku epidermis, kang tengah iku dermis, lan paling njero iku hipodermis. Epidermis lumrahé kapérang saka telung puluh lapis sèl kang fungsiné dadi lapisan tahan banyu. Sel-sèl paling njaba saka lapisan epidermis iki asring moncék; epidermis pérangan paling njero asring nyigar lan sèl anakané kesurung munggah (arah metu). Pérangan tengah, dermis, kandelé ping limalas nganti ping patangpuluh tinimbang epidermis. Dermis kapérang saka manéka warna komponèn kaya pembuluh getih lan klanjer. Hipodermis kasusun saka jaringan adiposa lan fungsiné kanggo nyimpen lemak, penahan benturan, lan insulasi. Kandelé lapisan iki warna-warna variasiné ing saben spésies.

## Pirsanana uga

* Pratélan kéwan nyusoni
# Eutheria

| Eutheria Kalamangsa: Pertengahan Cretaceous |
| --- |
|  |
| House Mouse, *Mus musculus* |
| Klasifikasi ngèlmiah |
| Karajan: | Animalia |
| Filum: | Chordata |
| Klas: | Mamalia |
| Subklas: | Theria |
| Infraklas: | **Eutheria** |
| Orders |
| * *Bobolestes*
* *Eomaia*
* *Maelestes*
* *Montanalestes*
* *Murtoilestes*
* *Prokennalestes*
* **Placentalia**
	+ Superorder **Xenarthra:**
		- Cingulata
		- Pilosa
	+ Superorder **Afrotheria:**
		- Afrosoricida
		- Hyracoidea
		- Macroscelidea
		- Proboscidea
		- Sirenia
		- Tubulidentata
	+ Superorder **Euarchontoglires:**
		- Dermoptera
		- Lagomorpha
		- Primates
		- Rodentia
		- Scandentia
	+ Superorder **Laurasiatheria:**
		- Carnivora
		- Cetartiodactyla
		- Meridiungulata
		- Chiroptera
		- Erinaceomorpha
		- Pholidota
		- Soricomorpha
		- Perissodactyla
 |

**Eutheria** iku takson sajeroning mamalia plasental, kaya déné manungsa. Jeneng Eutheria asal saka basa Yunani, *eu-*: "tuwuh kanthi apik", lan *ther*: "kéwan galak". Eutheria kawanuhaké déning Thomas Henry Huxley taun 1880. Kabèh Eutheria wujud mamalia plasental. Anggota Eutheria bisa tinemu ing kabèh bawana lan samodra.

## Rujukan

Detailed cladogram of Eutheria from Proceedings of the National Academy of Sciences, February 4, 2003, vol. 100, no. 3, pp. 1056-1061.
# Ordo (biologi)

**Ordo** utawa **bangsa** (Basa Latin: *ordo*, jamak *ordines*) iku tingkat utawa takson antarané kelas lan familia. Istilah iki sepisanan kawanuhaké déning ahli botani Jerman Augustus Quirinus Rivinus ing klasifikasi tetandurané. Carolus Linnaeus iku wong kang sepisanan sing kanthi konsistèn nerapaké ing klasifikasi telung karajan gedhé: mineral, kéwan, lan tetuwuhan ing bukuné *Systema Naturae* (1735)
# Kulawarga (biologi)

**Familia** (Basa Latin: *familia*, jamak *familiae*), utawa sok karan uga **famili**, **suku**, utawa **kulawarga** ing klasifikasi èlmiah yaiku takson kang ada antarané ordo lan génus. Istilah iki sepisanan kawanuhaké déning ahli botani Prancis Pierre Magnol ing bukuné *Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur* taun 1689. Carolus Linnaeus migunakaké istilah *familia* ing bukuné *Philosophia botanica* (1751) kanggo ngrujuk golongan utama tetuwuhan.
# Gènus

**Gènus** utawa **gotrah** iku wangun panglompokan ing klasifikasi kauripan. Anggota-anggota gènus duwé pepadhan morfologi lan kekerabatan sing cerak. Ing sistem tatajeneng binomial, jeneng siji spesies makluk urip kapérang saka rong tembung: jeneng genusé (diwiwiti kanthi huruf kapital) lan jeneng panunjuk spesiesé. Contoné, *Homo sapiens*, jeneng ilmiah kanggo spesies manungsa modhérn, nandhakaké manawa manungsa modhérn kagolong ing génus *Homo*.
# Sepésiyes

**Sepésiyes** utawa **jinis** iku takson kang dipigunaaké ing taksonomi kanggo nunjuk siji utawa sapérangan golongan individu (populasi) sing padha lan bisa saling mbuahi siji lan sijiné ing saknjeron klompoké (saling mbagi gen) nanging ora bisa karo anggota golongan sing béda. Anggota-anggota ing siji sepésiyes manawa saling kawin bisa ngasilaké keturunan kang fèrtil tanpa alangan reproduktif. Bisa uga, sapérangan golongan ing siji sepésiyes ora saling berkawin amarga alangan géografis nanging manawa ditemoaké lan dikawinké bisa ngasilaké keturunan fertil. Loro sepésiyes kang béda manawa saling kawin bakal ngadhepi masalah alangan biologis; manawa ngasilaké keturunan kang séhat, keturunané iki racaké setéril/mandul.

Sepésiyes, manawa karan ing jeneng ilmiah, disingkat sp. (Contoné *Phalaenopsis sp.* — ateges "sakjinis *Phalaenopsis*", nemawa jamak disingkat spp.).

Ing taksonomi kéwan ana siji tingkat takson ing sakngisoré sepésiyes: **subsepésiyes** (disingkat ssp. (nanging racaké ora ditulis ing jeneng ilmiah kéwan). Ing taksonomi tetuwuhan, fungi, lan bakteri ana takson liya sakngisoré subspésies: varietas, subvarietas, lan forma.
# 1904

|  |  |
| --- | --- |
| Milénium: | Milénium ping 2 |
| Abad: | * Abad ping 19
* **Abad ping 20 Abad ping 21
 |
| Dasawarsa: | * 1880-an
* 1890-an
* **1900-an 1910-an
* 1920-an
 |
| Taun: | * 1901
* 1902
* 1903
* **1904 1905
* 1906
* 1907
 |

## Prastawa

* Januari:
* Fèbruari:
* Maret:
* April:
* Mèi:
* Juni:
* Juli:
* Agustus:
* September:
* Oktober:
* November:
* Dhésèmber:

## Lair

## Séda
# Setatus konservasi

**Setatus konservasi** sepésiyes iku indhikator kamungelan kanggo sepésiyes sing isih ana lan kasisa tekan saiki utawa mangsa ngarep. Akèh faktor digunakaké kanggo nemtokaké setatus konservasi siji sepésiyes: ora mung sepésiyes sing kasisa, nanging uga kabèh undhak utawa sudaning populasi, tingkat suksèsé panangkaran, lan ancaman-ancamané.

## Tataraning setatus

Setatus konsèrvasi| **Basa Inggris** | Basa Indonésia | Basa Jawa |
| Extinct | Punah | Cures |
| Extinct in the wild | Punah di alam liar | Cures ing alam |
| Critically endangered | Terancam kritis | Kadrawasan gedhé |
| Endangered | Genting | Kadrawasan |
| Vulnerable | Rentan | Mutawatiri |
| Threatened | Terancam | Jeroning bebaya |
| Conservation Dependent | Bergantung konservasi | Gumantung konservasi |
| Near Threatened | Hampir terancam | Parak bebaya |
| Least Concern | Berisiko rendah | Ora nyamari |
# Perhimpunan Internasional bab Pangreksan Alam

IUCN|  |
| Type | Organisasi nagarantara |
| Industry | Konsèrvasi |
| Founded | October 1948, Fontainebleau, France |
| Headquarters | Rue Mauverney 28, 1196 Gland, Switserlan |
| Key people | Valli Moosa Julia Marton-Lefèvre |
| Revenue | SFr 99,348 (2005) |
| Operating income | 3.145.000 (2024)  |
| Net income | 6.313.000 (2024)  |
| Total assets | 224.161.000 (2024)  |
| Number of employees | Approximately 1,100 (worldwide) |
| Website | www.iucn.org |

**Perhimpunan Nagarantara bab Pangreksan Alam** utawa sajeroning basa Inggris: **International Union for Conservation of Nature** (**IUCN**) iku saawijining organisasi nagarantara kanggo njaga sumber alam. Organisasi iki diadegaké ing sasi Oktober 1948,minangka *International Union for the Protection of Nature* (**IUPN**), miturut asil konferènsi nagarantara ing Fontainebleau, Prancis. Markas pusaté dumunung ing tlatah Lake Geneva ing Gland, Switserlan. IUCN nyakup 83 nagara, 108 agènsi pamaréntah, 766 NGO lan 81 organisasi nagarantara lan watara 10,000 ahli lan èlmuwan saka saindenging donya.

## Uga delengen

* Situs warisan donya
* Déwan Nagarantara bab Monumèn lan Situs

## Réferènsis

## Pranala njaba

* IUCN - Official website
* Review of the 2008 Red List of Threatened Species
# Spesies jroning kahanan aman

**Spesies jrohing kaanan aman** (basa Indonésia:  **risiko cendhèk**, basa Inggris: *Least Concern* - LC) iku kategori status konsèrvasi sajeroning IUCN kang dicakaké marang spésies kang wis diévaluasi nanging ora kalebu sajeroning kategaori endi waé. Spesies-spésies mau ora kalebu sajeroning kategori spésies cures, kritis, bebaya cures utawa mutawatiri lan kaancam bebaya cures.
Sawijining spésies ora bisa sinebut "spésies mawa risiko cendhèk" kajaba populasi spésies mau wis diévaluasi. Bab iki diperlokaké kanggo nemtokaké risiko kacuresan sawiji spésies dhedhasar distribusi lan status populasi.

Wiwit taun 2001, kategori "mawaisiko cendhèk" dhedhasar kategori lan kriteria IUCN. Nanging, watara 20% spésies duwé status "mawa isiko cendhèk" ing database IUCN duwé kodhe "LR/lc" kang tegesé spésies mau durung diévaluasi manèh wiwit taun 2001. Sadurungé taun 2001, status LC iku substatus saka status LR (*Lower Risk*).

## Pranala njaba

* IUCN Red List
# Somalia

| Soomaaliya |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:—* |
| **Gunagita:Lagu Kabangsan Somalia* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Mogadishu |
| Jawatbasa | Somali |
| Papréntahan | Pamaréntahan Transisi |
| Kamardikan |
| • Banyu (%) | 1,6% |
| Population |
| • Pikira-kira 2005 | 8.591.629 (87) |
| • Cacahjiwa 1975 | ~ 3.300.000 |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$4,59 miliar (153) |
| • Saben wong | US$600 (190) |
| Artacihna | Shilling (SOS) |
| Laladan wektu | UTC+3 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+3 |
| Kodhé bèl | 252 |
| TLD internèt | .so |

**Somalia** (basa Somali: **Soomaaliya**; basa Arab: **الصومال**, *As-Sumal*), biyèn jenengé *Républik Dhémokratik Somali*, iku nagara ing pasisir Afrika Wétan kang ana kanthi *de jure*. Somalia ora ndarbèni otoritas pamaréntah pusat kang diakoni, ora ana mata uang nasional utawa ciri-ciri liya kang magepokan karo siji nagara kang duwé kadhaulatan. Otoritas kanthi *de facto* ana ing tangan pamaréntah kang ora diakoni, yaiku Somaliland, Puntland lan gembong militan cilik kang padha memusuhan, lan kateluné mimpin papréntahan oposisi.

## Pulitik

.
Somalia ora ndarbèni pamaréntah nasional kang efektif. Ing sisih kulon-lor, ana pamisahan Républik Somaliland. Ing sapérangan liyané ana sawatara *warlord*, yaiku Puntland lan Somalia Kidul-Kulon. Pamaréntahan kang diakoni donya internasional yaiku "Pamaréntahan Transisi Nasional", wiwitané dibawahi Abdulkassim Salat Hassan, kang ngontrol mung sabagéan saka Mogadishu, kutha krajan Somalia.

Tanggal 10 Oktober 2004 Mahamantri Somalia kapilih Abdullahi Yusuf Ahmed, Présidhèn Puntland, dadi Présidhèn sabanjuré. Amarga kaanan kaco ing Mogadishu, pamilihan dianakakén ing pusat ulah raga ing Nairobi, Kenya. Yusuf kapilih Présidhèn transisional déning parlemen transisional Somalia. Dhèwèké menangaké 189 saka 275 swara Parlemen. Sesi Parlemen uga dianakaké ing nagara tangga Kenya. Pamaréntahané diakoni déning akêh nagara Barat minangka panguwasa legal nagara mau, sanadyan otoritas aktualé isih dadi pitakonan.

Akèh organisasi pulitik cilik liyané kang dhedhasar klan kang kawangun wiwit pamilihan Présidhèn anyar, padha golèk (format) pulitik kang bébas-marga (kaya déné Front Somali Bersatu).

## Pamérangan administratif

*Artikel utama: Laladan-laladan ing Somalia*

Somalia kapérang dadi 18 *gobolka* (laladan):

* Awdal
* Bakool
* Banaadir
* Bari
* Bay
* Galguduud
* Gedo
* Hiiraan
* Jubbada Dhexe
* Jubbada Hoose
* Mudug
* Nugaal
* Sanaag
* Shabeellaha Dhexe
* Shabeellaha Hoose
* Sool
* Togdheer
* Woqooyi Galbeed

## Deleng uga

* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pertempuran Mogadishu

## Pranala njaba

* Somalia di AllAfrica.com
* From nation-state to stateless nation: The Somali Experience Archived 2010-01-24 at the Wayback Machine.
# Djibouti

| جمهورية جيبوتيJumhuriyah JibutiRépublique de Djibouti |
| --- |
|
Gendéra

Aditamèng

 |
| **Motto:—* |
| **Gunagita:Lagu Kebangsaan Djibouti* |
|  |
| Kuthagara | Kota Djibouti |
| Brehakutha | Kutha Djibouti |
| Jawatbasa | Arab, Prancis |
| Papréntahan | Républik Parlementer |
|  |
| • Présidhèn  | Ismail Omar Guelleh |
| • Mahamantri  | Dileita Mohamed Dileita |
|  |
| Kamardhikaan |
| • Banyu (%) | ora digatekake |
| Population |
| • Pikira-kira 2005 | 476.703 (161) |
| • Cacahjiwa 2000 | 460.700 |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$1,57 miliar (168) |
| • Saben wong | US$1.878 (150) |
| Artacihna | Franc (DJF) |
| Laladan wektu | UTC+3 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+3 |
| Kodhé bèl | 253 |
| TLD internèt | .dj |

**Djibouti** iku nagara cilik ing Afrika Wétan kang dumunung ana ing Lempongan Aden,ing tapel wates Sedara Tengah.Kamardhikan Djibouti ing tanggal 27 Juni 1977. Djibouti misuwur minangka Lemah Somalia Prancis utawa Afar lan Assa banjur arubah dadi Djibouti. Nagara iki duwé tetangga cerak yaiku Ethiopia ing sisih kidul dan Somalia ing sisih kidul-wétan. Nagara kang jembal tlatahé sepadan ing Kabupatèn Donggala minangka kapentingan ing babagan ekspor déning Ethiopia asebab 60% eksporé kalepas ing nagara Djibouti Kutha krajané yaiku Kutha Djibouti Nagara iki sing ndunungi kurang luwih... lan jembaré ana... km².

Carte de Djibouti
# Éritréa

| ሃግሬ ኤርትራ**Hagere Ertra** |
| --- |
|

Gendéra |
| **Motto:—* |
| **Gunagita:Ertra, Ertra, Ertra* |
|  |
| Kuthagaralan Kutha paling gedhé | Asmara |
| Jawatbasa | Tigrigna, Arab, Inggris |
| Papréntahan | Papréntahan sakwetara |
|  |
| • Présidhèn  | Isaias Afewerki |
|  |
| Kamardhikan |
| • Banyu (%) | dapat dihiraukan |
| Population |
| • Pikira-kira 2005 | 4.561.599 (115) |
| • Cacahjiwa 2002 | 4.298.269 |
| GKK  (ITK) | Pikira-kira 2005 |
| • Gunggung | US$4,11 miliar (158) |
| • Saben wong | US$909 (177) |
| Artacihna | Nakfa (ERN) |
| Laladan wektu | UTC+3 |
| • Mangsa ketiga (AKK) | UTC+3 |
| Kodhé bèl | 291 |
| TLD internèt | .er |

**Éritréa** iku nagara ing bawana Afrika. Kutha krajan nagara iki yaiku Kutha Asmara. Nagara iki sing ndunungi … jiwa lan jembaré ana … km2.

Eritrea iku sempalaning nagara Etiopia lan lagi mardika ing taun 1993. Sawisé Eritrea mardika, Etiopia ora nduwé pasisir manèh.