# トルコ語

| トルコ語  |
| --- |
| Türkçe |
| イスタンブール・7月15日殉教者の橋にあるトルコ語の道路標識 |
| 発音 |
IPA: [ˈtyɾctʃe] ( 音声ファイル) |
| 話される国 |  トルコ（公用語）  北キプロス（公用語）  キプロス（公用語）  ブルガリア  北マケドニア  ギリシャ  イラク  シリア  アゼルバイジャン  コソボ  ルーマニア  ボスニア・ヘルツェゴビナ  ドイツ |
| 地域 |
アナトリア、バルカン半島、キプロス島、メソポタミア、レヴァント、南コーカサス |
| 民族 |
トルコ人 |
| 話者数 |
母語話者は8700万人（2023年）、母語話者と第二言語話者の総計は9500万人（2024年）。 |
| 言語系統 |
テュルク諸語
* オグズ語群
	+ 西オグズ諸語
		- トルコ語
 |
| 初期形式 |
古アナトリア・トルコ語
* オスマン語
 |
| 方言 |
カラマンリ・トルコ語
キプロス・トルコ語

 |
| 表記体系 |
ラテン文字 (トルコ語アルファベット) トルコ語点字 |
| 公的地位 |
| 公用語 |  トルコ  北キプロス  キプロス |
| 少数言語として 承認 |  ボスニア・ヘルツェゴビナ  ギリシャ  イラク  コソボ  北マケドニア共和国  ルーマニア |
| 統制機関 |  トルコ言語協会 |
| 言語コード |
| ISO 639-1 | `tr` |
| ISO 639-2 | `tur` |
| ISO 639-3 | `tur` |
| Glottolog | `nucl1301` |
|   トルコ語を公用語とする国
  トルコ語が少数派の言語として承認されている国 |
|

|
|  |

 |

トルコ語話者の人口が過半数を占める地域
**トルコ語**（トルコご、土: Türkçe）は、アゼルバイジャン語やトルクメン語と同じテュルク諸語の南西語群（オグズ語群）に属する言語。

## 概要

テュルク諸語のうち最大の話者数をもつ。トルコ語の話者が最も多いのはトルコ共和国であり、人口の約3分の2を占めるトルコ人の母語であるほか、公用語ともなっているため約7500万人のトルコ国民のほとんどはトルコ語を話すことができる。キプロス共和国もギリシャ語と並んでトルコ語を公用語としているが、実際にはキプロス紛争の結果1974年に国が南北に分断され、南部のみを領するようになったキプロス共和国内にはほぼトルコ人が存在しなくなったため、名目のみの公用語となっている。逆に島の北部を領有している北キプロス・トルコ共和国は約33万人の国民のほとんどをトルコ人が占めるようになったため、トルコ語が唯一の公用語となっている。

このほか、ブルガリアに約100万人、ギリシャに約15万人、そのほか北マケドニア共和国やコソボにも母語話者がいる。ドイツ・オーストリア・スイス・リヒテンシュタインなど西ヨーロッパ東部〜中央ヨーロッパのトルコ系移民社会（250万人以上）でも話されているが、現地で生まれてトルコ語が満足に話せない若者も増えている。

アラビア語・ペルシア語からの借用語が極めて多い他、日常語にはブルガリア語・ギリシャ語など周辺の言語からの借用語も多く、近代に入った外来語にはフランス語からのものが多い。

主に中央アジア・トルキスタンを中心に広がるトルクメン語・カザフ語・キルギス語・ウイグル語などのテュルク諸語とは近縁関係にあり、中でも同じオグズ語群に属するアゼルバイジャン語とはかなりの部分相互理解が可能である。

### 歴史と言語純化運動

アルタイ山脈付近に居住していたテュルク語族に属するオグズ族は8世紀頃より西進をはじめ、13世紀末には小アジアでオスマン帝国を建国した。オスマン帝国は周辺諸国を次々と征服して大国となり、それにともなって彼らの言語も15世紀頃には書記言語となった。これをオスマン語と呼ぶ。オスマン語は広く使用されたが、アラビア語やペルシア語からの語彙借用が非常に多く、また使用されていたアラビア文字はトルコ語の発音とかみ合わなかったため、表記には必ずしも適していなかった。

1923年にトルコ共和国が建国されると、政権を握ったムスタファ・ケマル・アタテュルクは言語改革を強力に推し進め、1928年には文字をアラビア文字表記からラテン文字表記に改め、古語からの語彙の復活や新造語によって旧来のアラビア語・ペルシア語からの借用語を置き換えるなどの改革を行い、これによって現代トルコ語が確立した。ただし両言語からの借用語は非常に多岐にわたっていたために完全に置換することはできず、言語改革後も多くの借用語がいまだ存在している。

### 方言

イスタンブール方言を基礎とする共通語を持つほか、いくつかの方言が存在する。

## 表記

→詳細は「トルコ語アルファベット」を参照
トルコ語の表記には主にラテン文字が用いられる。ただしトルコ語にはq, w, xの3文字は使用されずç, ş, ğ, ı, ö, üの6文字が追加されているため、トルコ語アルファベットは全29文字で構成されることとなる。

## 音声

### 子音

標準トルコ語の子音音素|  | 両唇音 | 歯音/ 歯茎音 | 後部歯茎音 | 硬口蓋音 | 軟口蓋音 | 声門音 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 鼻音 | m | n |  |  |  |  |
| 破裂音 | 無声音 | p | t | t͡ʃ | (c) | k |  |
| 有声音 | b | d | d͡ʒ | (ɟ) | ɡ |  |
| 摩擦音 | 無声音 | f | s | ʃ |  |  | h |
| 有声音 | v | z | ʒ |  |  |  |
| 接近音 | (ɫ) | l | j | (ɰ) |  |
| はじき音 |  | ɾ |  |  |  |  |

### 母音と母音調和

現代トルコ語には、a、e、ı、i、o、ö、u、üの8母音があり、下の表のように分類される。

Zimmer & Orgun (1999:155)

|  | 前舌母音 | 後舌母音 |
| --- | --- | --- |
| 非円唇 | 広 | e | a |
| 狭 | i | ı |
| 円唇 | 広 | ö | o |
| 狭 | ü | u |

日本語の前舌、後舌母音のことをトルコ語では「細い母音 (ince ünlü)」「太い母音 (kalın ünlü)」という。前舌母音と後舌母音はそれぞれ一語中で共存せず、非円唇母音と円唇母音、広い母音と狭い母音がそれぞれ整然とした対応関係を持つ。

簡単には、「eおよび点の付く母音」と「それ以外の（点の付かない）母音」に分け、前者は「e」で受け、後者は「a」で受けると覚えると分かりやすい。

例えば、時点、地点を表す接尾語（助詞）は「〜de」と「〜da」だが、

* 「2時に」は saat iki*de*（「時」「2」「に」）
* 「6時に」は saat altı*da*（「時」「6」「に」）

のように、直前の母音により使い分ける（deとdaに意味上の区別はない）。

熟語を形成した単語も、

* 「どこに」は nerede（「ne」は「どの」）
* 「ここに」は burada（「bu」は「この」）

となる。

方向を表す「〜に」は「〜e」と「〜a」、「〜から」は「〜den」と「〜dan」だが、これらも同様にそれぞれ、

* İzmir'e（イズミルに）、İzmir'den（イズミルから）
* İstanbul'a（イスタンブルに）、İstanbul'dan（イスタンブルから）
* Ankara'ya（アンカラに）、Ankara'dan（アンカラから）：母音で終わるため、〜aの前にyを追加
* Gaziantep'e（ガズィアンテプに）、Gaziantep'ten（ガズィアンテプから）：無声音の後で、〜denが〜tenに変化するケース

になる。

また、「8」、「9」を表す数詞はそれぞれ「sekiz」、「dokuz」だが、これらから派生した「80」、「90」はそれぞれ、

* sekiz (8) → seksen (80)
* dokuz (9) → doksan (90)

となる。

## 文法

日本語の助詞や助動詞のように、単語の末尾に接尾辞を付着させて文法関係を示す膠着語であり、語順も日本語に似て、原則として主語を文の先頭、述語を文の末尾に置く（SOV型）。名詞には性がなく、接尾辞により大まかに6つの種類の格変化があり、数の区別もある。形容詞も日本語同様、前置修飾である。語形変化する時に母音調和を行うことが大きな特徴である。

名詞の格変化の例| 後舌母音 | 格 | adam（人/男） | kapı（ドア/ゲート） | ağaç（木） | kol（腕） | ulus（国） |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 主格 | adam | adam**lar** | kapı | kapı**lar** | ağa**ç** | ağa**çlar** | kol | kol**lar** | ulus | ulus**lar** |
| 定対格 | adam**ı** | adam**ları** | kapı**yı** | kapı**ları** | ağa**cı** | ağa**çları** | kol**u** | kol**ları** | ulus**u** | ulus**ları** |
| 与格 | adam**a** | adam**lara** | kapı**ya** | kapı**lara** | ağa**ca** | ağa**çlara** | kol**a** | kol**lara** | ulus**a** | ulus**lara** |
| 処格 | adam**da** | adam**larda** | kapı**da** | kapı**larda** | ağa**çta** | ağa**çlarda** | kol**da** | kol**larda** | ulus**ta** | ulus**larda** |
| 奪格 | adam**dan** | adam**lardan** | kapı**dan** | kapı**lardan** | ağa**çtan** | ağa**çlardan** | kol**dan** | kol**lardan** | ulus**tan** | ulus**lardan** |
| 属格 | adam**ın** | adam**ların** | kapı**nın** | kapı**ların** | ağa**cın** | ağa**çların** | kol**un** | kol**ların** | ulus**un** | ulus**ların** |
| 前舌母音 | 格 | ev（家） | tane（種） | köy（村） | yüzük（指輪） | süt（ミルク） |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 主格 | ev | ev**ler** | tane | tane**ler** | köy | köy**ler** | yüzü**k** | yüzü**kler** | süt | süt**ler** |
| 定対格 | ev**i** | ev**leri** | tane**yi** | tane**leri** | köy**ü** | köy**leri** | yüzü**ğü** | yüzü**kleri** | süt**ü** | süt**leri** |
| 与格 | ev**e** | ev**lere** | tane**ye** | tane**lere** | köy**e** | köy**lere** | yüzü**ğe** | yüzü**klere** | süt**e** | süt**lere** |
| 処格 | ev**de** | ev**lerde** | tane**de** | tane**lerde** | köy**de** | köy**lerde** | yüzü**kte** | yüzü**klerde** | süt**te** | süt**lerde** |
| 奪格 | ev**den** | ev**lerden** | tane**den** | tane**lerden** | köy**den** | köy**lerden** | yüzü**kten** | yüzü**klerden** | süt**ten** | süt**lerden** |
| 属格 | ev**in** | ev**lerin** | tane**nin** | tane**lerin** | köy**ün** | köy**lerin** | yüzü**ğün** | yüzü**klerin** | süt**ün** | süt**lerin** |
| 不規則変化 | 格 | hat（線） | oğul（息子） | su（水） | saat（時計/時刻） | gol（ゴール） |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 主格 | hat | hat**lar** | oğ**u**l | oğ**u**l**lar** | su | su**lar** | saat | saat**ler** | gol | gol**ler** |
| 定対格 | hat**tı** | hat**ları** | oğl**u** | oğ**u**l**ları** | su**yu** | su**ları** | saat**i** | saat**leri** | gol**ü** | gol**leri** |
| 与格 | hat**ta** | hat**lara** | oğl**a** | oğ**u**l**lara** | su**ya** | su**lara** | saat**e** | saat**lere** | gol**e** | gol**lere** |
| 処格 | hat**ta** | hat**larda** | oğ**u**l**da** | oğ**u**l**larda** | su**da** | su**larda** | saat**te** | saat**lerde** | gol**de** | gol**lerde** |
| 奪格 | hat**tan** | hat**lardan** | oğ**u**l**dan** | oğ**u**l**lardan** | su**dan** | su**lardan** | saat**ten** | saat**lerden** | gol**den** | gol**lerden** |
| 属格 | hat**tın** | hat**ların** | oğl**un** | oğ**u**l**ların** | su**yun** | su**ların** | saat**in** | saat**lerin** | gol**ün** | gol**lerin** |

人称代名詞と指示代名詞の格変化（与格と属格に不規則変化がある）| 格 | 一人称 | 二人称 | 三人称=あれ | これ | それ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数（=単数尊敬語） | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 主格 | ben | biz | sen | siz | o | o**nlar** | bu | bu**nlar** | şu | şu**nlar** |
| 定対格 | ben**i** | biz**i** | sen**i** | siz**i** | o**nu** | o**nları** | bu**nu** | bu**nları** | şu**nu** | şu**nları** |
| 与格 | **bana** | biz**e** | **sana** | siz**e** | o**na** | o**nlara** | bu**na** | bu**nlara** | şu**na** | şu**nlara** |
| 処格 | ben**de** | biz**de** | sen**de** | siz**de** | o**nda** | o**nlarda** | bu**nda** | bu**nlarda** | şu**nda** | şu**nlarda** |
| 奪格 | ben**den** | biz**den** | sen**den** | siz**den** | o**ndan** | o**nlardan** | bu**ndan** | bu**nlardan** | şu**ndan** | şu**nlardan** |
| 属格 | ben**im** | biz**im** | sen**in** | siz**in** | o**nun** | o**nların** | bu**nun** | bu**nların** | şu**nun** | şu**nların** |

例: Ben dün mektubu yazdım.（私は昨日、（その）手紙を書いた。）
Ben（私）
dün（昨日）
mektup（手紙）
u（「を」に当たる接尾辞）
yaz（「書く」を意味する動詞yazmakの語幹）
dı（過去形を作る接尾辞）
m（主語が一人称単数の場合に用いる人称接尾辞）
ここでは、日本語との違いとして、助詞「は」に当たる主題を表す接尾辞が存在しないこと、主語の人称によって動詞の語尾が変化することが挙げられる。

なお、上文はmektupが定性、つまり話者や聴者がどの手紙かについて既に分かる場合の会話である。限定しない場合は対格の接尾辞が不要である。例: Ben dün mektup yazdım.（私は昨日、（1通の）手紙を書いた。）

このほか、トルコ語には所有接辞が存在する。特に複合名詞において、後ろにある名詞は必ず三人称の所有接辞をつけなければならない。例:

* kitabım（私の本）＝kitap（本。kitapのpは子音交替によりbに変化）+ım（所有接辞。所有者が一人称単数で、所有対象が子音で終わる場合、-im/-ım/-um/-ümの4種類があるが、ここでは母音調和により-ım）
* buzdolabı（冷蔵庫）＝buz（氷）+dolap（たんす）+ı（所有者が三人称単数の所有接辞。ここでは母音調和により-ı）
* Türkiye Cumhuriyeti（トルコ共和国）＝Türkiye（トルコ）+cumhuriyet（共和国）+i（所有者が三人称単数の所有接辞。ここでは母音調和により-i）
* Ayasofya Müzesi（アヤソフィア博物館）＝Ayasofya（アヤソフィア）+müze（博物館）+si（所有者が三人称単数の所有接辞。所有対象が母音で終わる場合、-si/-sı/-su/-süの4種類があるが、ここでは母音調和により-si）

なお、複合名詞にさらに所属人称接辞がつくと、元の三人称の所属接辞は消える。従って、「夕食」と「彼/彼女の夕食」は同じく「akşam yemeği」である。

動詞接辞の-mIşは、間接証拠性やミラティビティを表す。

名詞の所有接辞と格変化隠す| 格 | 所有者 | 人称 | adam（人/男） | kapı（ドア/ゲート） | ev（家） | yüzük（指輪） |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 主格 | 単数 | 一人称 | adam**ım** | adam**larım** | kapı**m** | kapı**larım** | ev**im** | ev**lerim** | yüzü**ğüm** | yüzü**klerim** |
| 二人称 | adam**ın** | adam**ların** | kapı**n** | kapı**ların** | ev**in** | ev**lerin** | yüzü**ğün** | yüzü**klerin** |
| 三人称 | adam**ı** | adam**ları** | kapı**sı** | kapı**ları** | ev**i** | ev**leri** | yüzü**ğü** | yüzü**kleri** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımız** | adam**larımız** | kapı**mız** | kapı**larımız** | ev**imiz** | ev**lerimiz** | yüzü**ğümüz** | yüzü**klerimiz** |
| 二人称 | adam**ınız** | adam**larınız** | kapı**nız** | kapı**larınız** | ev**iniz** | ev**leriniz** | yüzü**ğünüz** | yüzü**kleriniz** |
| 三人称 | adam**ları** | adam**ları** | kapı**ları** | kapı**ları** | ev**leri** | ev**leri** | yüzü**kleri** | yüzü**kleri** |
| 定対格 | 単数 | 一人称 | adam**ımı** | adam**larımı** | kapı**mı** | kapı**larımı** | ev**imi** | ev**lerimi** | yüzü**ğümü** | yüzü**klerimi** |
| 二人称 | adam**ını** | adam**larını** | kapı**nı** | kapı**larını** | ev**ini** | ev**lerini** | yüzü**ğünü** | yüzü**klerini** |
| 三人称 | adam**ını** | adam**larını** | kapı**sını** | kapı**larını** | ev**ini** | ev**lerini** | yüzü**ğünü** | yüzü**klerini** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımızı** | adam**larımızı** | kapı**mızı** | kapı**larımızı** | ev**imizi** | ev**lerimizi** | yüzü**ğümüzü** | yüzü**klerimizi** |
| 二人称 | adam**ınızı** | adam**larınızı** | kapı**nızı** | kapı**larınızı** | ev**inizi** | ev**lerinizi** | yüzü**ğünüzü** | yüzü**klerinizi** |
| 三人称 | adam**larını** | adam**larını** | kapı**larını** | kapı**larını** | ev**lerini** | ev**lerini** | yüzü**klerini** | yüzü**klerini** |
| 与格 | 単数 | 一人称 | adam**ıma** | adam**larıma** | kapı**ma** | kapı**larıma** | ev**ime** | ev**lerime** | yüzü**ğüme** | yüzü**klerime** |
| 二人称 | adam**ına** | adam**larına** | kapı**na** | kapı**larına** | ev**ine** | ev**lerine** | yüzü**ğüne** | yüzü**klerine** |
| 三人称 | adam**ına** | adam**larına** | kapı**sına** | kapı**larına** | ev**ine** | ev**lerine** | yüzü**ğüne** | yüzü**klerine** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımıza** | adam**larımıza** | kapı**mıza** | kapı**larımıza** | ev**imize** | ev**lerimize** | yüzü**ğümüze** | yüzü**klerimize** |
| 二人称 | adam**ınıza** | adam**larınıza** | kapı**nıza** | kapı**larınıza** | ev**inize** | ev**lerinize** | yüzü**ğünüze** | yüzü**klerinize** |
| 三人称 | adam**larına** | adam**larına** | kapı**larına** | kapı**larına** | ev**lerine** | ev**lerine** | yüzü**klerine** | yüzü**klerine** |
| 処格 | 単数 | 一人称 | adam**ımda** | adam**larımda** | kapı**mda** | kapı**larımda** | ev**imde** | ev**lerimde** | yüzü**ğümde** | yüzü**klerimde** |
| 二人称 | adam**ında** | adam**larında** | kapı**nda** | kapı**larında** | ev**inde** | ev**lerinde** | yüzü**ğünde** | yüzü**klerinde** |
| 三人称 | adam**ında** | adam**larında** | kapı**sında** | kapı**larında** | ev**inde** | ev**lerinde** | yüzü**ğünde** | yüzü**klerinde** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımızda** | adam**larımızda** | kapı**mızda** | kapı**larımızda** | ev**imizde** | ev**lerimizde** | yüzü**ğümüzde** | yüzü**klerimizde** |
| 二人称 | adam**ınızda** | adam**larınızda** | kapı**nızda** | kapı**larınızda** | ev**inizde** | ev**lerinizde** | yüzü**ğünüzde** | yüzü**klerinizde** |
| 三人称 | adam**larında** | adam**larında** | kapı**larında** | kapı**larında** | ev**lerinde** | ev**lerinde** | yüzü**klerinde** | yüzü**klerinde** |
| 奪格 | 単数 | 一人称 | adam**ımdan** | adam**larımdan** | kapı**mdan** | kapı**larımdan** | ev**imden** | ev**lerimden** | yüzü**ğümden** | yüzü**klerimden** |
| 二人称 | adam**ından** | adam**larından** | kapı**ndan** | kapı**larından** | ev**inden** | ev**lerinden** | yüzü**ğünden** | yüzü**klerinden** |
| 三人称 | adam**ından** | adam**larından** | kapı**sından** | kapı**larından** | ev**inden** | ev**lerinden** | yüzü**ğünden** | yüzü**klerinden** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımızdan** | adam**larımızdan** | kapı**mızdan** | kapı**larımızdan** | ev**imizden** | ev**lerimizden** | yüzü**ğümüzden** | yüzü**klerimizden** |
| 二人称 | adam**ınızdan** | adam**larınızdan** | kapı**nızdan** | kapı**larınızdan** | ev**inizden** | ev**lerinizden** | yüzü**ğünüzden** | yüzü**klerinizden** |
| 三人称 | adam**larından** | adam**larından** | kapı**larından** | kapı**larından** | ev**lerinden** | ev**lerinden** | yüzü**klerinden** | yüzü**klerinden** |
| 属格 | 単数 | 一人称 | adam**ımın** | adam**larımın** | kapı**mın** | kapı**larımın** | ev**imin** | ev**lerimin** | yüzü**ğümün** | yüzü**klerimin** |
| 二人称 | adam**ının** | adam**larının** | kapı**nın** | kapı**larının** | ev**inin** | ev**lerinin** | yüzü**ğünün** | yüzü**klerinin** |
| 三人称 | adam**ının** | adam**larının** | kapı**sının** | kapı**larının** | ev**inin** | ev**lerinin** | yüzü**ğünün** | yüzü**klerinin** |
| 複数 | 一人称 | adam**ımızın** | adam**larımızın** | kapı**mızın** | kapı**larımızın** | ev**imizin** | ev**lerimizin** | yüzü**ğümüzün** | yüzü**klerimizin** |
| 二人称 | adam**ınızın** | adam**larınızın** | kapı**nızın** | kapı**larınızın** | ev**inizin** | ev**lerinizin** | yüzü**ğünüzün** | yüzü**klerinizin** |
| 三人称 | adam**larının** | adam**larının** | kapı**larının** | kapı**larının** | ev**lerinin** | ev**lerinin** | yüzü**klerinin** | yüzü**klerinin** |
| 終止形=「（人称）は男（たち）である」など |
|  | 所有者 | 人称 | adam（人/男） | oğul（息子） | kedi（猫） | köpek（犬） |
| 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 | 単数 | 複数 |
| 終止形 | 単数 | 一人称 | adam**ım** | adam**larım** | oğl**um** | oğ**u**l**larım** | kedi**yim** | kedi**lerim** | köpe**ğim** | köpe**klerim** |
| 二人称 | adam**sın** | adam**larsın** | oğ**u**l**sun** | oğ**u**l**larsın** | kedi**sin** | kedi**lersin** | köpe**ksin** | köpe**klersin** |
| 三人称 | adam adam**dır** | adam**lar** adam**lardır** | oğ**u**l oğ**u**l**dur** | oğ**u**l**lar** oğ**u**l**lardır** | kedi kedi**dir** | kedi**ler** kedi**lerdir** | köpe**k** köpe**ktir** | köpe**kler** köpe**klerdir** |
| 複数 | 一人称 | adam**ız** | adam**larız** | oğl**uz** | oğ**u**l**larız** | kedi**yiz** | kedi**leriz** | köpe**ğiz** | köpe**kleriz** |
| 二人称 | adam**sınız** | adam**larsınız** | oğ**u**l**sunuz** | oğ**u**l**larsınız** | kedi**siniz** | kedi**lersiniz** | köpe**ksiniz** | köpe**klersiniz** |
| 三人称 | adam**lar** | adam**lardır** | oğ**u**l**lar** | oğ**u**l**lardır** | kedi**ler** | kedi**lerdir** | köpe**kler** | köpe**klerdir** |

述語としての形容詞の活用隠す|  | sarı（黄色い） | iyi（良い） | büyük（大きい） | 否定（形容詞の原形+değil） |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 肯定 | 肯定 | 肯定 |
| 現在 | 単数 | 一人称 | sarı**yım** | iyi**yim** | büyü**ğüm** | iyi değil**im** |
| 二人称 | sarı**sın** | iyi**sin** | büyük**sün** | iyi değil**sin** |
| 三人称 | sarı / sarı**dır** | iyi / iyi**dir** | büyük / büyük**tür** | iyi değil |
| 複数 | 一人称 | sarı**yız** | iyi**yiz** | büyü**ğüz** | iyi değil**iz** |
| 二人称 | sarı**sınız** | iyi**siniz** | büyük**sünüz** | iyi değil**siniz** |
| 三人称 | sarı / sarı**lar** | iyi / iyi**ler** | büyük / büyük**ler** | iyi değil / iyi değil**ler** |
| 過去 | 単数 | 一人称 | sarı**ydım** | iyi**ydim** | büyük**tüm** | iyi değil**dim** |
| 二人称 | sarı**ydın** | iyi**ydin** | büyük**tün** | iyi değil**din** |
| 三人称 | sarı**ydı** | iyi**ydi** | büyük**tü** | iyi değil**di** |
| 複数 | 一人称 | sarı**ydık** | iyi**ydik** | büyük**tük** | iyi değil**dik** |
| 二人称 | sarı**ydınız** | iyi**ydiniz** | büyük**tünüz** | iyi değil**diniz** |
| 三人称 | sarı**ydılar** | iyi**ydiler** | büyük**tüler** | iyi değil**di** / iyi değil**diler** / iyi değil**lerdi** |
| 間接過去（=〜かったことがあった） | 単数 | 一人称 | sarı**ymışım** | iyi**ymişim** | büyük**müşüm** | iyi değil**mişim** |
| 二人称 | sarı**ymışsın** | iyi**ymişsin** | büyük**müşsün** | iyi değil**mişsin** |
| 三人称 | sarı**ymış** | iyi**ymiş** | büyük**müş** | iyi değil**miş** |
| 複数 | 一人称 | sarı**ymışız** | iyi**ymişiz** | büyük**müşüz** | iyi değil**mişiz** |
| 二人称 | sarı**ymışsınız** | iyi**ymişsiniz** | büyük**müşsünüz** | iyi değil**mişsiniz** |
| 三人称 | sarı**ymışlar** | iyi**ymişler** | büyük**müşler** | iyi değil**miş** / iyi değil**mişler** / iyi değil**lermiş** |
| 条件法 | 単数 | 一人称 | sarı**ysam** | iyi**ysem** | büyük**sem** | iyi değil**sem** |
| 二人称 | sarı**ysan** | iyi**ysen** | büyük**sen** | iyi değil**sen** |
| 三人称 | sarı**ysa** | iyi**yse** | büyük**se** | iyi değil**se** |
| 複数 | 一人称 | sarı**ysak** | iyi**ysek** | büyük**sek** | iyi değil**sek** |
| 二人称 | sarı**ysanız** | iyi**yseniz** | büyük**seniz** | iyi değil**seniz** |
| 三人称 | sarı**ysalar** | iyi**yseler** | büyük**seler** | iyi değil**seler** / iyi değil**lerse** |

動詞の活用隠す|  | yazmak（書く） | yürümek（歩く） |
| --- | --- | --- |
| 肯定 | 否定（-ma-=書かない） | 肯定 | 否定（-me-=歩かない） |
| 不定詞 | yaz**mak** | yazm**amak** | yürü**mek** | yürüm**emek** |
| 直説法 | 現在 | アオリスト | 単数 | 一人称 | yaz**arım** | yazm**am** | yürü**rüm** | yürüm**em** |
| 二人称 | yaz**arsın** | yazm**azsın** | yürü**rsün** | yürüm**ezsin** |
| 三人称 | yaz**ar** | yazm**az** | yürü**r** | yürüm**ez** |
| 複数 | 一人称 | yaz**arız** | yazm**ayız** | yürü**rüz** | yürüm**eyiz** |
| 二人称 | yaz**arsınız** | yazm**azsınız** | yürü**rsünüz** | yürüm**ezsiniz** |
| 三人称 | yaz**arlar** | yazm**azlar** | yürü**rler** | yürüm**ezler** |
| 未完了 | 単数 | 一人称 | yaz**ıyorum** | yazm**ıyorum** | yürü**yorum** | yürüm**üyorum** |
| 二人称 | yaz**ıyorsun** | yazm**ıyorsun** | yürü**yorsun** | yürüm**üyorsun** |
| 三人称 | yaz**ıyor** | yazm**ıyor** | yürü**yor** | yürüm**üyor** |
| 複数 | 一人称 | yaz**ıyoruz** | yazm**ıyoruz** | yürü**yoruz** | yürüm**üyoruz** |
| 二人称 | yaz**ıyorsunuz** | yazm**ıyorsunuz** | yürü**yorsunuz** | yürüm**üyorsunuz** |
| 三人称 | yaz**ıyorlar** | yazm**ıyorlar** | yürü**yorlar** | yürüm**üyorlar** |
| 過去 | 完了 | 単数 | 一人称 | yaz**dım** | yazm**adım** | yürü**düm** | yürüm**edim** |
| 二人称 | yaz**dın** | yazm**adın** | yürü**dün** | yürüm**edin** |
| 三人称 | yaz**dı** | yazm**adı** | yürü**dü** | yürüm**edi** |
| 複数 | 一人称 | yaz**dık** | yazm**adık** | yürü**dük** | yürüm**edik** |
| 二人称 | yaz**dınız** | yazm**adınız** | yürü**dünüz** | yürüm**ediniz** |
| 三人称 | yaz**dılar** | yazm**adılar** | yürü**düler** | yürüm**ediler** |
| 未完了 | 単数 | 一人称 | yaz**ıyordum** | yazm**ıyordum** | yürü**yordum** | yürüm**üyordum** |
| 二人称 | yaz**ıyordun** | yazm**ıyordun** | yürü**yordun** | yürüm**üyordun** |
| 三人称 | yaz**ıyordu** | yazm**ıyordu** | yürü**yordu** | yürüm**üyordu** |
| 複数 | 一人称 | yaz**ıyorduk** | yazm**ıyorduk** | yürü**yorduk** | yürüm**üyorduk** |
| 二人称 | yaz**ıyordunuz** | yazm**ıyordunuz** | yürü**yordunuz** | yürüm**üyordunuz** |
| 三人称 | yaz**ıyorlardı** / yaz**ıyordular** | yazm**ıyorlardı** | yürü**yorlardı** | yürüm**üyordular** |
| 未来 | 単数 | 一人称 | yaz**acağım** | yazm**ayacağım** | yürü**yeceğim** | yürüm**eyeceğim** |
| 二人称 | yaz**acaksın** | yazm**ayacaksın** | yürü**yeceksin** | yürüm**eyeceksin** |
| 三人称 | yaz**acak** | yazm**ayacak** | yürü**yecek** | yürüm**eyecek** |
| 複数 | 一人称 | yaz**acağız** | yazm**ayacağız** | yürü**yeceğiz** | yürüm**eyeceğiz** |
| 二人称 | yaz**acaksınız** | yazm**ayacaksınız** | yürü**yeceksiniz** | yürüm**eyeceksiniz** |
| 三人称 | yaz**acaklar** | yazm**ayacaklar** | yürü**yecekler** | yürüm**eyecekler** |
| 推論法 | 完了 | 単数 | 一人称 | yaz**mışım** | yazm**amışım** | yürü**mişim** | yürüm**emişim** |
| 二人称 | yaz**mışsın** | yazm**amışsın** | yürü**mişsin** | yürüm**emişsin** |
| 三人称 | yaz**mış** | yazm**amış** | yürü**miş** | yürüm**emiş** |
| 複数 | 一人称 | yaz**mışız** | yazm**amışız** | yürü**mişiz** | yürüm**emişiz** |
| 二人称 | yaz**mışsınız** | yazm**amışsınız** | yürü**mişsiniz** | yürüm**emişsiniz** |
| 三人称 | yaz**mışlar** | yazm**amışlar** | yürü**mişler** | yürüm**emişler** |
| アオリスト | 単数 | 一人称 | yaz**armışım** | yazm**azmışım** | yürü**rmişim** | yürüm**ezmişim** |
| 二人称 | yaz**armışsın** | yazm**azmışsın** | yürü**rmişsin** | yürüm**ezmişsin** |
| 三人称 | yaz**armış** | yazm**azmış** | yürü**rmiş** | yürüm**ezmiş** |
| 複数 | 一人称 | yaz**armışız** | yazm**azmışız** | yürü**rmişiz** | yürüm**ezmişiz** |
| 二人称 | yaz**armışsınız** | yazm**azmışsınız** | yürü**rmişsiniz** | yürüm**ezmişsiniz** |
| 三人称 | yaz**arlarmış** / yaz**armışlar** | yazm**azlarmış** | yürü**rmişler** | yürüm**ezmişler** |
| 未完了 | 単数 | 一人称 | yaz**ıyormuşum** | yazm**ıyormuşum** | yürü**yormuşum** | yürüm**üyormuşum** |
| 二人称 | yaz**ıyormuşsun** | yazm**ıyormuşsun** | yürü**yormuşsun** | yürüm**üyormuşsun** |
| 三人称 | yaz**ıyormuş** | yazm**ıyormuş** | yürü**yormuş** | yürüm**üyormuş** |
| 複数 | 一人称 | yaz**ıyormuşuz** | yazm**ıyormuşuz** | yürü**yormuşuz** | yürüm**üyormuşuz** |
| 二人称 | yaz**ıyormuşsunuz** | yazm**ıyormuşsunuz** | yürü**yormuşsunuz** | yürüm**üyormuşsunuz** |
| 三人称 | yaz**ıyorlarmuş** | yazm**ıyorlarmuş** | yürü**yormuşlar** | yürüm**üyormuşlar** |
| 条件法 | アオリスト | 単数 | 一人称 | yaz**sam** | yazm**asam** | yürü**sem** | yürüm**esem** |
| 二人称 | yaz**san** | yazm**asan** | yürü**sen** | yürüm**esen** |
| 三人称 | yaz**sa** | yazm**asa** | yürü**se** | yürüm**ese** |
| 複数 | 一人称 | yaz**sak** | yazm**asak** | yürü**sek** | yürüm**esek** |
| 二人称 | yaz**sanız** | yazm**asanız** | yürü**seniz** | yürüm**eseniz** |
| 三人称 | yaz**salar** | yazm**asalar** | yürü**seler** | yürüm**eseler** |
| 完了 | 単数 | 一人称 | yaz**saydım** | yazm**asaydım** | yürü**seydim** | yürüm**esem** |
| 二人称 | yaz**saydın** | yazm**asaydın** | yürü**seydin** | yürüm**esen** |
| 三人称 | yaz**saydı** | yazm**asaydı** | yürü**seydi** | yürüm**ese** |
| 複数 | 一人称 | yaz**saydık** | yazm**asaydık** | yürü**seydik** | yürüm**esek** |
| 二人称 | yaz**saydınız** | yazm**asaydınız** | yürü**seydiniz** | yürüm**eseniz** |
| 三人称 | yaz**saydılar** | yazm**asaydılar** | yürü**seydiler** | yürüm**eseler** |
| 希求法 | 単数 | 一人称 | yaz**ayım** | yazm**ayayım** | yürü**yeyim** | yürüm**eyeyim** |
| 複数 | yaz**alım** | yazm**ayalım** | yürü**yelim** | yürüm**eyelim** |
| 命令法 | 単数 | 二人称 | yaz | yazm**a** | yürü | yürüm**e** |
| 複数 | yaz**ın** | yazm**ayın** | yürü**yün** | yürüm**eyin** |
| 願望法 | 単数 | 三人称 | yaz**sın** | yazm**asın** | yürü**sün** | yürüm**esin** |
| 複数 | yaz**sınlar** | yazm**asınlar** | yürü**sünler** | yürüm**esinler** |
| 義務法 | 単数 | 一人称 | yaz**malıyım** | yazm**amalıyım** | yürü**meliyim** | yürüm**emeliyim** |
| 二人称 | yaz**malısın** | yazm**amalısın** | yürü**melisin** | yürüm**emelisin** |
| 三人称 | yaz**malı** | yazm**amalı** | yürü**meli** | yürüm**emeli** |
| 複数 | 一人称 | yaz**malıyız** | yazm**amalıyız** | yürü**meliyiz** | yürüm**emeliyiz** |
| 二人称 | yaz**malısınız** | yazm**amalısınız** | yürü**melisiniz** | yürüm**emelisiniz** |
| 三人称 | yaz**malılar** | yazm**amalılar** | yürü**meliler** | yürüm**emeliler** |
| 進行法（文語的表現） | 単数 | 一人称 | yaz**maktayım** | yazm**amaktayım** | yürü**mekteyim** | yürüm**emekteyim** |
| 二人称 | yaz**maktasın** | yazm**amaktasın** | yürü**mektesin** | yürüm**emektesin** |
| 三人称 | yaz**makta** | yazm**amakta** | yürü**mekte** | yürüm**emekte** |
| 複数 | 一人称 | yaz**maktayız** | yazm**amaktayız** | yürü**mekteyiz** | yürüm**emekteyiz** |
| 二人称 | yaz**maktasınız** | yazm**amaktasınız** | yürü**mektesiniz** | yürüm**emektesiniz** |
| 三人称 | yaz**maktalar** | yazm**amaktalar** | yürü**mekteler** | yürüm**emekteler** |

動詞と分詞隠す|  | yazmak（書く） | yürümek（歩く） |
| --- | --- | --- |
| 肯定 | 否定（-ma-=書かない） | 肯定 | 否定（-me-=歩かない） |
| 不定詞 | yaz**mak** | yazma**mak** | yürü**mek** | yürüme**mek** |
| 動名詞 | yaz**ma** | yazma**ma** | yürü**me** | yürüme**me** |
| 方法名詞（=書き方） | yaz**ış** | yazma**yış** | yürü**yüş** | yürüme**yüş** |
| 現在分詞 | yaz**ar** | yazma**z** | yürü**r** | yürüme**z** |
| 未完了分詞 | yaz**an** | yazma**yan** | yürü**yen** | yürüme**yen** |
| 過去分詞 | 非人称 | yaz**mış** | yazma**mış** | yürü**müş** | yürüme**müş** |
| 単数 | 一人称 | yaz**dığım** | yazma**dığım** | yürü**düğüm** | yürüme**düğüm** |
| 二人称 | yaz**dığın** | yazma**dığın** | yürü**düğün** | yürüme**düğün** |
| 三人称 | yaz**dığı** | yazma**dığı** | yürü**düğü** | yürüme**düğü** |
| 複数 | 一人称 | yaz**dığımız** | yazma**dığımız** | yürü**düğümüz** | yürüme**düğümüz** |
| 二人称 | yaz**dığınız** | yazma**dığınız** | yürü**düğünüz** | yürüme**düğünüz** |
| 三人称 | yaz**dıkları** | yazma**dıkları** | yürü**dükleri** | yürüme**dükleri** |
| 未来分詞 | 非人称 | yaz**acak** | yazma**yacak** | yürü**yecek** | yürüme**yecek** |
| 単数 | 一人称 | yaz**acağım** | yazma**yacağım** | yürü**yeceğim** | yürüme**yeceğim** |
| 二人称 | yaz**acağın** | yazma**yacağın** | yürü**yeceğin** | yürüme**yeceğin** |
| 三人称 | yaz**acağı** | yazma**yacağı** | yürü**yeceği** | yürüme**yeceği** |
| 複数 | 一人称 | yaz**acağımız** | yazma**yacağımız** | yürü**yeceğimiz** | yürüme**yeceğimiz** |
| 二人称 | yaz**acağınız** | yazma**yacağınız** | yürü**yeceğiniz** | yürüme**yeceğiniz** |
| 三人称 | yaz**acakları** | yazma**yacakları** | yürü**yecekleri** | yürüme**yecekleri** |

### ある・ない

日本語の「ある」「ない」と同様に、存在・非存在をあらわす「var」「yok」がある。

* Bira var mı? - ビールありますか？
* Bira yok. - ビールはありません。

* テュルク諸語
* アラビア語
* ペルシア語
* オスマン語
* トルコの言語純化運動
* トルコ語版ウィキペディア

* Japonca-Türkçe Sözlük
* 大阪大学公式ページ内 基本語彙と基本挨拶文 トルコ語
* 東京外国語大学言語モジュール Türkçe トルコ語
* 現代トルコ文字入力フォーム（アラビア語ちゃんねる）
* 『トルコ語』 - コトバンク
* Japonca-Türkçe Sözlük, Konuşma Kılavuzu ve Dilbilgisi Özeti
* トルコ語オンライン単語暗記システム（日本語）
* トルコ語アルファベット音声付（トルコ語アルファベット音声付）