# Evra

| Evra *ευρώ* |
| --- |
| Merki evrunnar |
| Land |  **Evrusvæðið** |
| Skiptist í | 100 sent |
| ISO 4217-kóði | EUR |
| Skammstöfun | € / c |
| Mynt | 1c, 2c, 5c, 10c, 20c, 50c, €1, €2 |
| Seðlar | €5, €10, €20, €50, €100, €200, €500 |

**Evran** (**€**; ISO 4217 kóði: **EUR**) er opinber gjaldmiðill í 21 af 27 aðildarríkjum Evrópusambandsins. Þessi hópur ríkja er þekktur sem evrusvæðið og telur um 350 milljónir borgara frá 2024. Evran er næststærsti gjaldmiðillinn á gjaldeyrismarkaði á eftir Bandaríkjadal. Ein evra skiptist í 100 sent.

Evrunni er stjórnað af Evrópska seðlabankanum í Frankfurt í samvinnu við seðlabanka aðildarríkja.

Evran er einnig notuð opinberlega af stofnunum Evrópusambandsins, ásamt fjórum evrópskum smáríkjum sem ekki hafa aðild að Evrópusambandinu, auk þess að vera einhliða notuð sem gjaldmiðill Svartfjallalands og Kosóvó. Utan Evrópu nota ýmis stjórnsýslusvæði sem tilheyra ríkjum Evrópusambandsins evru sem gjaldmiðil. Þess utan notuðu 240 milljónir manna utan Evrópu gjaldmiðla sem eru bundin við evruna.

Evran er önnur mesta notaða varasjóðsmynt heims á Bandaríkjadal, auk þess að næst mest gjaldmiðillinn á gjaldeyrismörkuðum heimsins eftir Bandaríkjadal. Samkvæmt Alþjóðagjaldeyrissjóðnum er 20,48% af gjaldeyrisvarasjóðum heims í Evru og hefur farið hækkandi síðari ár. 61,94% af gjaldeyrisvarasjóðum er í Bandaríkjadal.

## Lönd sem nota evru sem gjaldmiðil

Löndin sem nota evru sem gjaldmiðil eru oftast nær kölluð evrulöndin eða evrusvæðið.

### Lönd innan Evrusvæðisins

| Fyrrverandi gjaldmiðill | Kóði (ISO 4217) | Gengi | Gengi fest | Tekinn úr notkun |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Austurrískur skildingur | `ATS` | &&&&&&&&&&&&&&13.76030013,7603 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Belgískur franki | `BEF` | &&&&&&&&&&&&&&40.33990040,3399 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Finnskt mark | `FIM` | &&&&&&&&&&&&&&&5.9457305,94573 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Franskur franki | `FRF` | &&&&&&&&&&&&&&&6.5595706,55957 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Hollenskt gyllini | `NLG` | &&&&&&&&&&&&&&&2.2037102,20371 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Írskt pund | `IEP` | &&&&&&&&&&&&&&&0.7875640,787564 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Ítölsk líra | `ITL` | &&&&&&&&&&&&1936.2700001.936,27 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Lúxemborgarfranki | `LUF` | &&&&&&&&&&&&&&40.33990040,3399 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Mónakóskur franki | `MCF` | &&&&&&&&&&&&&&&6.5595706,55957 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Portúgalskur skúti | `PTE` | &&&&&&&&&&&&&200.482000200,482 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Sanmarínósk líra | `SML` | &&&&&&&&&&&&1936.2700001.936,27 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Spænskur peseti | `ESP` | &&&&&&&&&&&&&166.386000166,386 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Vatíkönsk líra | `VAL` | &&&&&&&&&&&&1936.2700001.936,27 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Þýskt mark | `DEM` | &&&&&&&&&&&&&&&1.9558301,95583 | 1998-12-31 | 1999-01-01 |
|  Grísk drakma | `GRD` | &&&&&&&&&&&&&340.750000340,75 | 2000-06-19 | 2001-01-01 |
|  Slóvenskur dalur | `SIT` | &&&&&&&&&&&&&239.640000239,64 | 2006-07-11 | 2007-01-01 |
|  Kýpverskt pund | `CYP` | &&&&&&&&&&&&&&&0.5852740,585274 | 2007-07-10 | 2008-01-01 |
|  Maltnesk líra | `MTL` | &&&&&&&&&&&&&&-0.4293000,4293 | 2007-07-10 | 2008-01-01 |
|  Slóvakísk króna | `SKK` | &&&&&&&&&&&&&&30.12600030,126 | 2008-07-08 | 2009-01-01 |
|  Eistnesk króna | `EEK` | &&&&&&&&&&&&&&15.64660015,6466 | 2010-07-13 | 2011-01-01 |
|  Lettneskt lat | `LVL` | &&&&&&&&&&&&&&&0.7028040,702804 | 2013-07-09 | 2014-01-01 |
|  litháískt litas | `LTL` | &&&&&&&&&&&&&&&3.4528003,4528 | 2014-07-23 | 2015-01-01 |
|  króatískt kuna | `HRK` | &&&&&&&&&&&&&&&7.5345007,5345 | 2022-07-12 | 2023-01-01 |
|  búlgarskt lef | `BGN` | &&&&&&&&&&&&&&&1.9558301,95583 | 2025-07-08 | 2026-01-01 |

### Önnur lönd og svæði í Evrópu

* Andorra
* Mónakó
* San Marínó
* Vatíkanið

* Kosóvó (óopinber gjaldmiðill)
* Svartfjallaland (óopinber gjaldmiðill)

### Frönsk héruð utan Evrópu

* Franska Gvæjana
* Martinique
* Réunion
* Sankti Pierre og Miquelon

### Gjaldmiðlar ríkja utan Evrópusambandsins bundnir við Evru

Fyrir utan Evrusvæðið nota 22 lönd og yfirráðasvæði sem ekki tilheyra Evrópusambandinu, gjaldmiðla sem beint tengjast evru beint. Þar á meðal eru 14 ríki á meginlandi Afríku, tvö eyjaríki í Afríku, þrjú frönsku Kyrrahafssvæði og þrjú ríki á Balkanskaga, Bosnía og Hersegóvína, Búlgaría og Norður-Makedónía.

## Seðlar og mynt

Evruseðlar og mynt
Evran varð opinberlega til 1. janúar 1999 en þá aðeins sem rafrænn gjaldmiðill þar sem gengi gömlu gjaldmiðlanna var fryst. Seðlar og mynt komu hins vegar í umferð 1. janúar 2002. Gefin er út mynt í upphæðum 0,01€, 0,02€, 0,05€, 0,10€, 0,20€, 0,50€, 1€ og 2€ og seðlar í upphæðum 5€, 10€, 20€, 50€, 100€, 200€ og 500€. Útlit seðlanna er eins í öllum aðildarríkjum á meðan framhliðar myntarinnar er eins en bakhliðarnar mismunandi eftir útgáfulöndum. Seðlabanki Evrópu ákvað árið 2016 að allir 500€ seðlar yrðu teknir úr umferð fyrir árslok árið 2018. Ástæða ákvörðuninnar var sú að talið er að seðlarnir séu aðalega notaðir við skipulagða glæpastarfssemi.

## Stækkun Evrusvæðisins

Stækkun evrusvæðisins er í stöðugri framþróun og öll 27 ríki sambandsins, að Danmörku undanskilinni, eru lagalega skuldbundin til þess að taka upp evru á einhverjum tímapunkti og það sama á við framtíðarmeðlimi ESB. Búlgaría er það ríki sem síðast tók upp evru árið 2026. Eftir standa fimm ESB-ríki (Pólland, Rúmenía, Svíþjóð, Tékkland og Ungverjaland) sem hafa ekki tekið upp evruna þrátt fyrir að vera skuldbundin til þess þegar skilyrði upptöku hafa verið uppfyllt. Í reynd stýra stjórnvöld í þessum ríkjum þó hvort og hvenær þau ráðast í nauðsynlegar breytingar fyrir upptökuna.

## Heimild

## Tenglar

* Evruseðlar og fyrrverandi gjaldmiðill (enska) (þýska)

  *Þessi hagfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*