Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1674

Árið **1674** (**MDCLXXIV** í rómverskum tölum) var 74. ár 17. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.

## Ísland

* Þórður Þorláksson tók við sem biskup í Skálholti af Brynjólfi Sveinssyni.
* Páll Björnsson, prófastur í Selárdal skrifaði bókina *Kennimark Kölska* (*Character Bestiæ*).

### Fædd

### Dáin

* 28. október - Hallgrímur Pétursson skáld og prestur dó úr holdsveiki (f. 1614).

### Opinberar aftökur

* 3. júlí - Galdramál: Böðvar Þorsteinsson, 39 ára, tekinn af lífi á Alþingi, með brennu, fyrir galdra. Honum var gefið að sök að hafa „með fjölkynngi og óleyfilegum meðölum hindrað afla og fiskibrögð á skipi séra Björns Snæbjörnssonar“.
* Páll Oddsson af Vatnsnesi í Húnavatnssýslu brenndur á Alþingi, sakaður um að hafa með göldrum valdið veikindum og andlátum fjölda fólks.
* Sigríði Þórðardóttur, 19 ára, drekkt í Austur-Húnavatnssýslu fyrir blóðskömm. Stjúpfaðir hennar, Bjarni Sveinsson, var tekinn af lífi á Alþingi árið áður vegna sama máls.

## Erlendis

Séra Marquette predikar meðal indíána.
* 19. febrúar - England og Holland gerðu með sér friðarsáttmála; Westminster-sáttmálann.
* 21. maí - Jóhann Sobieski var kjörinn konungur Pólsk-litháíska samveldisins.
* 7. júlí - Íbúar á Sikiley gerðu uppreisn gegn spænskum valdhöfum.
* 16. júlí - Hollendingar gerðu tilraun til að ná eyjunni Martinique í Karíbahafi af Frökkum. Sendu þeir tugi skipa og yfir 3.000 manns þangað en urðu frá að víkja eftir mikið mannfall og góðar varnir Frakka.
* 4. október - Fransk hollenska stríðið: Frakkar og Hollendingar mættust í tugþúsunda orrustu sunnan við Strasbourg.

### Ódagsett

* Bresku Vestur-Indíur voru stofnaðar.
* Marattaveldið var stofnað á Indlandi.

### Fædd

* Mars - Jethro Tull, enskur búfræðingur (d. 1741).
* 17. júlí - Isaac Watts, enskt sálmaskáld (d. 1748).
* 2. ágúst - Filippus 2. hertogi af Orléans (d. 1723)

### Dáin

* 12. ágúst - Philippe de Champaigne, franskur listmálari (f. 1602).
* 28. október - Hallgrímur Pétursson skáld og prestur dó úr holdsveiki (f. 1614).
* 8. nóvember - John Milton, breskt skáld (f. 1608).

## Tilvísanir
# 1632

**1632** (**MDCXXXII** í rómverskum tölum) var 32. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Ísland

* 29. júní - Gísli Oddsson var kjörinn Skálholtsbiskup á Alþingi.

### Fædd

* Oddur Eyjólfsson, skólameistari í Skálholtsskóla og prestur (d. 1702)

### Dáin

## Erlendis

Orrustan við Lützen.
* 8. janúar - Amsterdamháskóli var stofnaður.
* 9. mars - Þrjátíu ára stríðið: Orrustan við Bamberg: Svíar biðu ósigur fyrir kaþólskum her Þjóðverja undir stjórn Tilly.
* 29. mars - Frakkar náðu stjórn yfir Quebec af Englendingum.
* 17. maí - Þrjátíu ára stríðið: Eftir röð sigra náðu Svíar yfirráðum yfir München.
* 14. júní - Fasilides verður Eþíópíukeisari.
* 25. júní - Fasilides gerði eþíópísku kirkjuna aftur að þjóðkirkju.
* Júní - Þrjátíu ára stríðið: Hollendingar náðu yfirráðum yfir Maastricht frá Spánverjum eftir 2 mánaða umsátur.
* 25. september - Borgin Jakútsk í Rússlandi var stofnuð.
* 16. nóvember - Þrjátíu ára stríðið: Svíar unnu sigur á keisarahernum í orrustunni við Lützen en Svíakonungur, Gústaf 2. Adolf, féll.
* 8. desember - Fréttir af falli Gústafs Adolfs bárust til Svíþjóðar og sex ára dóttir hans Kristín var gerð drottning undir forsjá Axels Oxenstierna.

### Ódagsettir atburðir

* Tartúháskóli var stofnaður í Eistlandi.
* Portúgalir voru reknir burt frá Bengal.
* Karl 1. Englandskonungur gaf út konunglegt leyfisbréf til nýlendunnar Maryland í Nýja heiminum.
* Bygging á Taj Mahal hófst.
* Antígva og Barbúda var gerð að breskri nýlendu.

## Fædd

* 29. ágúst - John Locke, enskur heimspekingur (d. 1704).
* 20. október - Christopher Wren, enskur arkitekt (d. 1723).
* 24. október - Antoni van Leeuwenhoek, hollenskur lífvísindamaður (d. 1723)
* 31. október - Jan Vermeer, hollenskur listmálari (d. 1675).
* 24. nóvember - Baruch Spinoza, hollenskur heimspekingur (d. 1672).
* 28. nóvember - Jean-Baptiste Lully, ítalskt tónskáld (d. 1687).

## Dáin

* 23. febrúar - Giambattista Basile, ítalskt skáld og þjóðsagnasafnari. (f. 1575)
* 14. mars - Tokugawa Hidetada, sjógun í Japan (f. 1579).
* 30. apríl - Sigmundur 3. konungur Póllands (f. 1566).
* 30. apríl - Tilly, tékkneskur hershöfðingi (f. 1559)
* 7. september - Susenyos, Eþíópíukeisari (f. 1572)
* 16. nóvember - Gústaf 2. Adolf konungur Svíþjóðar féll í orrustunni við Lützen (f. 1594).
* 17. nóvember - Gottfried Heinrich greifi af Pappenheim, hermarskálkur í her keisara hins Heilaga rómverska ríkis. (f. 1594)
* 29. nóvember - Friðrik 5. kjörfursti (f. 1596).
# 1573

Hinrik af Anjou kjörinn konungur Póllands.
Árið **1573** (**MDLXXIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 9. mars - Sautján fiskibátar með 53 mönnum fórust undan Hálsahöfn í Suðursveit í Austur-Skaftafellssýslu.
* Jón Jónsson var kjörinn lögmaður eftir að Ormur Sturluson var settur af.
* Sigurður Jónsson halti varð skólameistari á Hólum.
* Fyrsta Landakirkjan var reist í Vestmannaeyjum.

### Fædd

* Páll Guðbrandsson sýslumaður (d. 1621).
* (líklega) - Ólafur Einarsson, skáld og prestur í Kirkjubæ í |Hróarstungu (d. 1651).

### Dáin

### Opinberar aftökur

* Guðbjörg Sveinsdóttir og Jón Þorfinnsson voru dæmd til dauða og tekin af lífi, á Alþingi, fyrir hórdóm.

## Erlendis

* 28. janúar - Bændauppreisn braust út í Króatíu og Slóveníu. Hún var kæfð niður af hörku og leiðtoginn, Matija Gubec, hálshöggvinn í Zagreb.
* 16. febrúar - Umsátur um Noda-kastala í Japan hófst. Takeda-klanið gafst upp að lokum fyrir Tokugawa-klaninu. Stríðsherrann Takeda Shingen var ráðinn af dögum og stóð Tokugawa Ieyasu uppi sem sigurvegari eftir rúmlega mánaðar umsátur.
* 7. mars - Ottómanveldið og Lýðveldið Feneyjar sömdu um frið í stríði sínu. Ottómanar hlutu yfirráð yfir Kýpur og strönd Dalmatíu.
* 1. apríl - Francis Drake rændi vögnum af silfri í Panama af Spánverjum.
* 16. maí - Hinrik af Anjou, prins af Frakklandi, síðar Hinrik 3. Frakkakonungur, var kjörinn konungur Póllands og stórhertogi af Litáen.
* 6. júlí - Borgin Córdoba (nú í Argentínu) var stofnuð í varakonungsdæminu Perú.
* 12. júlí - Áttatíu ára stríðið - Spænskar hersveitir undir stjórn hertogans af Alva náðu Haarlem í Hollandi á sitt vald eftir sjö mánaða umsátur.
* 17. desember - Portúgalskir landkönnuðir voru reknir frá Maldívum.

### Ódagsett

* Tycho Brahe gaf út *De Stella Nova*, þar sem hann lýsti sprengistjörnunni SN 1572.
* Fyrsta spænska verslunarskipið kom til Kína hlaðið silfri, silki og postulíni.

### Fædd

* 20. janúar - Simon Marius, þýskur stjörnufræðingur (d. 1624)
* 12. apríl - Kristín af Holstein-Gottorp, Svíadrottning, kona Karls 9. (d. 1625).
* 17. apríl - Maximilían 1., kjörfursti af Bæjaralandi (d. 1651).
* 15. júlí - Inigo Jones, enskur arkitekt (d. 1652).
* 16. ágúst - Anna af Austurríki, Póllands- og Svíadrottning, kona Sigmundar 3. (d. 1598).
* Robert Catesby, leiðtogi samsærismannanna í Púðursamsærinu í Englandi (d. 1605).

### Dáin

* 30. desember - Giovanni Battista Giraldi, ítalskur rithöfundur og ljóðskáld (f. 1504).

## Tilvísanir
# Vín

Hvítvín í glasi.
**Vín** er áfengur drykkur, sem fæst með því að gerja vínberjasafa. Ef aðrir ávextir eru notaðir kallast vínið ávaxtavín. Vín greinist í léttvín sem inniheldur 8-15% áfengi, og styrkt vín sem inniheldur 16-20% áfengi.

Á íslensku er orðið „vín“ stundum notað um alla áfenga drykki, óháð því hvort þeir séu gerðir úr vínberjum eða ekki. Þannig er til dæmis talað um brennd vín eða brennivín þegar rætt er um sterkt áfengi gert með því að eima gerjaðan safa úr korni eða kartöflum, og vínandi er íslenskt orð yfir alkóhól.

## Flokkar

Vín eru yfirleitt flokkuð eftir lit, þ.e. hvítvín, rósavín, og rauðvín, og liggur munur vínanna að miklu í mismunandi aðferðum við gerð þeirra. Hvítvín er hægt að laga úr hvaða vínþrúgum sem er, ljósum eða dökkum, þar sem safi langflestra þrúgutegunda er litlaus að mestu. Berin eru kramin og hýðið skilið frá vökvanum, til að enginn litur skili sér í vínið. Við rauðvínsgerð er eingöngu hægt að nota dökkar þrúgur, og er hýði þeirra látið gerjast með safanum, en við það leysast litarefnin í hýðinu upp og lita safann. Því lengri tíma sem hýðið er í snertingu við safann, því dekkra verður vínið. Rósavín er gert með sömu aðferð og rauðvín, en hýðið skilið frá gerjandi vökvanum eftir mun styttri tíma.

Freyðivín eru gerð eins og venjulegt vín, nema að eftir venjulega gerjun fer fram önnur (seinni) gerjun, venjulega í flösku, eða þrýstitanki, þar sem koltvísýringur sem myndast við gerjunina fær ekki að sleppa út í andrúmsloftið, heldur þrýstist inn í vínið og gerir það freyðandi. Kampavín er ljóst freyðivín frá héraðinu Champagne í Frakklandi.

Desertvín eru vín sem innihalda meiri sætu en hefðbundin vín, en eru að öðru leyti svipuð. Þau draga nafn sitt af því að þau eru oft drukkin eftir máltíð, með sætum eftirréttum.

Styrkt vín eru svo vín, þar sem vínandinn hefur verið aukinn með því að bæta hreinum spíra eða brandíi saman við. Yfirleitt hafa þessi vín vínandastyrk á bilinu 16 til 20%. Dæmi um styrkt vín eru vin santo, sérrí, portvín, madeiravín, og vermút.

## Vínþrúgur

Vínþrúgur eða vínber, eru ávextir vínviðar, en þessi ávöxtur er sá allra hentugasti til víngerðar, þar sem sæta og sýra eru í réttu magni til að geta gefið af sér góðan drykk í góðu jafnvægi. Aðrir ávextir eru ekki eins heppilegir, sítrusávextir eru of súrir og ekki nógu sætir, meðan melóna er ekki nógu súr og ekki nógu sæt, o.s.frv. Þrúgur notaðar til víngerðar eru flestallar af tegundinni *Vitis vinifera*, en undirtegundirnar skipta þúsundum.

## Tilvísanir

## Tenglar

* *Léttvín*; grein í Morgunblaðinu 1984[*óvirkur tengill*]
* *Bestu léttvínin*; 1. grein í Morgunblaðinu 1984[*óvirkur tengill*]
* *Bestu léttvínin*; 2. grein í Morgunblaðinu 1984[*óvirkur tengill*]
* *Hvað þýðir flöskumiðinn?*; grein í Morgunblaðinu 1997[*óvirkur tengill*]
* *Hið rauða hjarta Frakklands*; grein í Morgunblaðinu 1999 Geymt 5 mars 2016 í Wayback Machine
# 1787

Byrjað var að reisa Dómkirkjuna í Reykjavík árið 1787 en hún hefur tekið miklum breytingum síðan.
Fyrstu lögin um friðun hreindýra voru sett þetta ár.
Stjórnarskrá Bandaríkjanna undirrituð. Málverk eftir Howard Chandler Christy.
Árið **1787** (**MDCCLXXXVII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* Um vorið - Vegna ónógra fjárveitinga hætti Hannes Finnsson biskup við að reisa sér hús í Reykjavík og sat áfram í Skálholti.
* 23. júní - Eftir rannsókn á embættisfærslu Skúla Magnússonar landfógeta úrskurðaði kansellíð í Kaupmannahöfn að Skúli mætti halda embættinu.
* Um haustið - Skip kom frá Kaupmannahöfn með efnivið til dómkirkju í Reykjavík og sex iðnaðarmenn til að vinna að smíðinni.
* 31. desember - Einokunartímabilinu lauk og 1. janúar 1788 varð verslun frjáls öllum þegnum Danakonungs.
* Kaupmaðurinn Einar Þórólfsson varð fyrsti borgari Reykjavíkurkaupstaðar.
* Lög voru sett um friðun hreindýra, sem flutt höfðu verið inn á árunum 1784 og 1787.
* Kaupskipið Fortuna strandaði í Eyvindarfirði á Ströndum og fórst öll áhöfnin. Halldór Jakobsson sýslumaður Strandamanna stóð sig svo illa við umsjón með björgun og meðferð strandgóssins að hann var síðar settur úr embætti.
* Suður- og Vesturamti var skipt í tvennt, í Suðuramt og Vesturamt.
* Ólafur Stefánsson varð amtmaður í Vesturamti en Lewetsow, sem verið hafði amtmaður í Suður- og Vesturamti, hélt Suðuramti.
* Ákveðið var með tilskipun Danakonungs að biskupar á Íslandi skyldu vígja hvorn annan en þyrftu ekki lengur að sækja sér vígslu til Danmerkur. Geir Vídalín varð þó eini biskupinn sem hlaut vígslu samkvæmt þessari tilskipun.

### Fædd

* 18. júní - Gísli Konráðsson fræðimaður.
* 20. september - Jón Snorrason, bæjarfulltrúi í Reykjavík (d. 1856).

### Dáin

* 29. mars - Jón Eiríksson, lögfræðingur og konferensráð í Kaupmannahöfn (f. 1728).
* 5. júlí - Árni Þórarinsson, Hólabiskup (f. 1741).

## Erlendis

* 11. janúar - William Herschel uppgötvaði Títaníu og Oberon, tvö fyrstu tungl reikistjörnunnar Úranusar.
* 13. maí - Skip með um 700 fanga hélt frá Bretlandi til Ástralíu til að stofna fanganýlendu þar.
* 13. september -Prússland réðst inn í Holland.
* 17. september - Stjórnarskrá Bandaríkjanna var samþykkt á stjórnarskrárþinginu í Fíladelfíu.
* 29. október - Óperan *Don Giovanni* eftir Wolfgang Amadeus Mozart var frumflutt í Prag.
* 7. desember - Delaware samþykkti hina nýju stjórnarskrá Bandaríkjanna og varð þar með fyrsta ríkið í sambandinu. Þann 12. og 18. sama mánaðar urðu Pennsylvania og New Jersey það annað og þriðja.

### Fædd

* 14. júní - Johan Carl Thuerecht von Castenschiold, stiftamtmaður á Íslandi (d. 1844).
* 22. nóvember - Rasmus Kristján Rask eða Rasmus Christian Rask, danskur málfræðingur (d. 1832).

### Dáin

* 28. maí - Leopold Mozart, austurrískt tónskáld (f. 1719).
* 15. nóvember - Christoph Willibald Gluck, þýskt tónskáld (f. 1714).
# Borís Spasskíj

| Borís Spasskíj |
| --- |
| Бори́с Спа́сский |
|  |
| Fæddur | 30. janúar 1937(1937-01-30) Leníngrad, rússneska sovétlýðveldinu, Sovétríkjunum (nú Sankti Pétursborg, Rússlandi) |
| Dáinn | 27. febrúar 2025 (88 ára) Moskvu, Rússlandi |
| Þekktur fyrir | Skák |
| Titill | Stórmeistari |

**Borís Vasíljevítsj Spasskíj** (rússneska: Бори́с Васи́льевич Спа́сский) (30. janúar 1937 – 27. febrúar 2025) var sovésk-franskur stórmeistari í skák. Hann var tíundi heimsmeistarinn í skák og hélt titlinum frá 1969 til 1972. Hann fluttist frá Sovétríkjunum til Frakklands 1976 og varð franskur ríkisborgari 1978 en sneri aftur til Rússlands árið 2012.

## Tenglar

* „Boris Spassky rifjar upp einvígi aldarinnar“. mbl.is. 10. ágúst 2002.

## Tilvísanir

  *Þetta æviágrip  sem tengist skák er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Maria Callas

Maria Callas, 1958
**Maria Callas** (gríska: *Μαρία Κάλλας*, fædd 2. desember 1923 – látin 16. september 1977) var grísk sópransöngkona og er líklegast ein þekktasta óperusöngkona 20. aldar. Hún sameinaði *bel canto*-tæknina með mikilli dramatík. Hún var mjög hæfileikaríkur söngvari og þótti túlka Donizetti, Bellini og Rossini vel og einnig verk Verdis, Puccini og Wagner. Hún fékk viðurnefnið *La Divina* vegna guðdómlegra sönghæfileika sinna.

  *Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Sid Vicious

Sid Vicious (1978)
**John Simon Ritchie**, betur þekktur sem **Sid Vicious** (10. maí 1957 – 2. febrúar 1979) var breskur pönktónlistarmaður, bassaleikari hljómsveitarinnar Sex Pistols og söngvari.

Hann lést úr ofneyslu heróíns þar sem hann beið réttarhalda vegna morðsins á fyrrum unnustu hans Nancy Spungen í New York-borg.

  *Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Mary Wollstonecraft

Mary Wollstonecraft
**Mary Wollstonecraft** (27. apríl 1759 – 10. september 1797) var breskur rithöfundur, kvenréttindafrömuður og heimspekingur. Hún var gift rithöfundinum og fríþenkjaranum William Godwin og átti með honum dóttirina Mary Wollstonecraft Godwin sem síðar varð Mary Shelley þegar hún giftist skáldinu Percy Bysshe Shelley. Wollstonecraft var þeirrar skoðunar (sem þá var alls ekki almenn) að konur hefðu jafna skynsemi á við menn og ættu þar með að njóta sömu réttinda.

Í dag er Mary Wollstonecraft þekkt sem ein stofnenda femínískrar heimspeki og er oft vitnað í bæði líf hennar og verk í fræðinni. Á stutta ferli hennar skrifaði hún bækur, greinar, ferðabækur, sögubók um frönsku byltinguna og eina barnabók. Þekktasta verk Mary Wollstonecraft er *Til varnar réttindum konunnar (A Vindication of the Rights of Woman)* þar sem hún fjallar um að ástæður þess að konur virðist óæðri körlum séu í raun skortur á menntun og bendir því á nauðsyn þess að drengir og stúlkur hljóti sömu menntun. Bókin átti að vera andsvar við *Émile* eftir Jean-Jacques Rousseau.

Eftir að Wollstonecraft féll frá birti ekkill hennar minnissögu um líf hennar sem upplýsti um óhefðbundin lífsstíl hennar og um leið eyðilagði orðstír hennar og varði það í næstum heila öld. Hinsvegar, þegar femíníska byltingin við aldamótin 1900 hófst fóru skoðanir og barátta Wollstonecraft fyrir réttindum kvenna og gagnrýni á hefðbundna "kvenmennsku" að verða æ mikilvægari í umræðunni

Wollstonecraft lést aðeins ellefu dögum eftir að hafa fætt seinni dóttur sína, Mary Shelley, sem seinna varð heimsfræg fyrir bækur sínar og sérstaklega fyrir bók sína Frankenstein sem er gjarnan talin hafa verið sú fyrsta í flokki vísindaskáldsagna.

## Verk

* *Thoughts on the education of daughters* (1786)
* *The Female Reader* (1789)
* *A Vindication of the Rights of Men* (1790)
* *A Vindication of the Rights of Woman* (1792)
* *Historical and Moral View of the Origin and Progress of the French Revolution* (1794)
* *Letters Written During a Short Residence in Sweden, Norway, and Denmark* (1796)

## Tenglar

* „Hver var Mary Wollstonecraft og hvernig barðist hún fyrir réttindum kvenna?“. *Vísindavefurinn*.

  *Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Walter Scott

Walter Scott, málverk eftir Henry Raeburn frá 1822.
Minnismerki um Scott í Edinborg.
**Walter Scott** (15. ágúst 1771 – 21. september 1832) var skoskur rithöfundur, leikskáld og ljóðskáld. Meðal þekktustu verka hans eru sögulegu skáldsögurnar *Ívar hlújárn* og *Rob Roy*.

Scott fæddist í Edinborg þar sem hann starfaði sem lögmaður og dómari. Hann var Toríi (íhaldsmaður) og félagi í Hálandafélaginu og Konunglegu akademíunni í Edinborg þar sem hann var forseti í 12 ár.

Scott átti þátt í endurheimt krúnudjásna Skotlands í Edinborgarkastala árið 1818. Árið 1822 var hann fenginn til að skipuleggja heimsókn Georgs 4. til Skotlands. Heimsóknin átti eftir að hafa mikil áhrif á sjálfsmynd Skota. Scott fékk konunginn til að klæðast skotapilsi með hefðbundnu mynstri sem hafði verið bannað frá 1745.

Scott gaf bækur sínar út í prentsmiðju vinar síns James Ballantyne. Árið 1809 fékk hann Ballantyne til að flytja prentsmiðjuna til Edinborgar og gerðist viðskiptafélagi hans. Þegar verðbréfahrunið 1825 átti sér stað varð prentsmiðjan gjaldþrota og Scott missti allar eigur sínar í hendur lánadrottna. Hann hélt áfram að skrifa þótt heilsu hans færi hrakandi. Hann lést úr taugaveiki sem gekk í Skotlandi árið 1832.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Tækniveldi

**Tækniveldi** (enska: *technocracy*) er stjórnarfyrirkomulag þar sem sérfrótt fólk og vísindamenn fara með völd.

  *Þessi stjórnmálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Tennis

Tim Henman að gefa upp.
**Tennis** er spaðaíþrótt sem leikin er milli tveggja leikmanna eða tveggja liða með tveim leikmönnum í hverju liði sem kallast tvíliðaleikur. Notast er við tennisbolta sem slá á yfir net og á vallarhelming andstæðingsins. Boltinn má ekki skoppa tvisvar á sama vallarhelmingi. Það eru fjögur aðalmót í tennis, Ástralska opna meistaramótið, Franska opna meistaramótið, Wimbledon-mótið og Bandaríska opna meistaramótið.

Við byrjunarslag þarf sá sem slær að standa utan endalínu og með skýrum hætti öðru hvoru megin við miðlínu. Sá sem slær þarf að hitta inn í kassa (sendireit) sem er ská á móti til þess að byrja stigið. Tvö ógild upphafsslög í röð gera tapað stig með þeirri undantekningu að *net og yfir* ógildir einungis slagið en telur ekki til tapaðs stigs.

Á íslensku er *baseline* kölluð endalína, *centre service line* miðlína og *service line* sendilínur

  *Þessi íþróttagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Sexfætlur

| Sexfætlur Tímabil steingervinga: Snemma á devontímabilinu - nútími |
| --- |
|  Húsfluga eða fiskifluga. |
| Vísindaleg flokkun |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ríki: | Dýraríki (*Animalia*)  |
| Fylking: | Liðdýr (*Arthropoda*)  |
| Undirfylking: | **Hexapoda** Latreille, 1825 |

 |
| Flokkar og ættbálkar |
| * Flokkur: Skordýr (*Insecta*)
* Flokkur: *Entognatha*
	+ Tvískottur (*Diplura*)
	+ Stökkmor (*Collembola*)
	+ Frumskottur (*Protura*)
 |

**Sexfætlur** (fræðiheiti *Hexapoda*) eru stærsta undirfylking liðdýra sem telur hinn gríðarstóra flokk skordýra auk þriggja skyldra hópa ófleygra liðdýra: tvískottur, stökkmor og frumskottur sem allir voru áður taldir til skordýra. Sexfætlur draga nafn sitt af því að eitt af einkennum þeirra er samfelldur frambolur með þrjú fótapör. Líkami þeirra skiptist í þrennt: höfuð, frambol og afturbol.

## Tilvísanir

  *Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Leysir

---

Leysir
Leysisýning í Þýskalandi
**Leysir** er tæki sem sendir frá sér ljós sem er magnað með örvaðri rafsegulgeislun. Ljósið kallast **leysigeisli** og hefur eina ákveðna bylgjulengd (þ.e. einn lit ef um sýnilegt ljós er að ræða) og dreyfist mjög lítið, þ.a. geislinn helst grannur jafn vel langa vegalengd frá ljósgjafanum.

## Neðamálsgreinar

  *Þessi eðlisfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Kerfi

**Kerfi** er hópur af aðilum sem standa saman til að mynda samofna heild. Kerfi getur verið manngert eða náttúrulegt, enda getur það verið algerlega óhlutbundið. Ýmis vísindi fjalla um kerfi, til dæmis kerfisverkfræði og kerfiskenning.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Durrës

Svipmyndir
**Durrës** er hafnarborg í Albaníu og höfuðstaður samnefndrar sýslu. Borgin liggur við Adríahaf. Íbúar eru 175.110.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Atkvæði

**Atkvæði** er í málfræði byggingareining orða. Orð getur verið myndað úr einu eða fleiri atkvæðum. Hvert atkvæði inniheldur einn og einungis einn sérhljóða en auk hans stundum einnig einn eða fleiri samhljóða. Til dæmis er orðið „menntun“ tvö atkvæði: mennt/un; en orðið „alfræðirit“ hefur fjögur atkvæði: al/fræð/i/rit.

## Tengt efni

* Atkvæðaróf
# 7. öldin

|  |  |
| --- | --- |
| **Árþúsund:** | 1. árþúsundið |
| **Aldir:** | 6. öldin · 7. öldin · 8. öldin |
| **Áratugir:** |
601–610 ·
611–620 ·
621–630 ·
631–640 ·
641–650
651–660 ·
661–670 ·
671–680 ·
681–690 ·
691–700 |
| **Flokkar:** | Fædd · Dáin · Stofnað · Lagt niður |

**7. öldin** er tímabilið frá byrjun ársins 601 til enda ársins 700.

## Ár 7. aldar

Fela
* s
* r
* b

 7. öldin: Ár og áratugir

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **591–600** | 591 | 592 | 593 | 594 | 595 | 596 | 597 | 598 | 599 | 600 |
| **601–610** | 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 |
| **611–620** | 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 |
| **621–630** | 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 |
| **631–640** | 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 |
| **641–650** | 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 |
| **651–660** | 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 |
| **661–670** | 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 |
| **671–680** | 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 |
| **681–690** | 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 |
| **691–700** | 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 | 700 |
| **701–710** | 701 | 702 | 703 | 704 | 705 | 706 | 707 | 708 | 709 | 710 |
# 2. öldin f.Kr.

|  |  |
| --- | --- |
| **Árþúsund:** | 1. árþúsundið f.Kr. |
| **Aldir:** | 3. öldin f.Kr. · 2. öldin f.Kr. · 1. öldin f.Kr. |
| **Áratugir:** |
200–191 f.Kr. ·
190–181 f.Kr. ·
180–171 f.Kr. ·
170–161 f.Kr. ·
160–151 f.Kr.
150–141 f.Kr. ·
140–131 f.Kr. ·
130–121 f.Kr. ·
120–111 f.Kr. ·
110–101 f.Kr. |
| **Flokkar:** | Fædd · Dáin · Stofnað · Lagt niður |

**2. öldin fyrir Krists burð** eða **2. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 200 f.Kr. til enda ársins 101 f.Kr.

## Ár 2. aldar f.Kr.