# Úkraínska

| Úkraínska *українська мова úkrajínsjka mova* |
| --- |
| **Málsvæði** | Úkraína, Rússland, Hvíta-Rússland, Rúmenía, Moldóva, Kanada, Pólland, Ísrael, Bandaríkin, Kasakstan, Brasilía, Slóvakía |
| **Heimshluti** | Fyrrum Sovétríki, Vestur-Evrópa, Asía, Norður-Ameríka |
| **Fjöldi málhafa** | Uþb. 45.400.000 |
| **Sæti** | 26 |
| **Ætt** | Indóevrópskt         Baltóslavneskt         Slavneskt         Austurslavneskt
                **Úkraínska** |
| Opinber staða |
| **Opinbert tungumál** | Úkraína |
| **Stýrt af** | Úkraínsku tungumálastofnuninni |
| Tungumálakóðar |
| **ISO 639-1** | `uk` |
| **ISO 639-2** | `ukr` |
| **SIL** | `UKR` |
| **ATH:** Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode. |

**Úkraínska** (*украї́нська мо́ва*; með latnesku stafrófi: *ukrayins'ka mova*; IPA: *ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ*) er slavneskt tungumál sem er talað í Úkraínu af 45,4 milljónum manna (2014) en er einnig algengt samskipta- og móðurmál í öðrum fyrrverandi Sovétríkjum. Úkraínska er rituð með afbrigði af kyrillíska stafrófinu. Hún er eitt þriggja mála sem nú eru notuð sem teljast til austurslavnesku málagreinarinnar, hin tvö eru rússneska og hvítrússneska.

Úkraínska
## Greining

Úkraínska er austur-slavneskt mál innan indóevrópsku málaættarinnar. Austurslavnesk eru enn fremur rússneska og hvítrússneska.

Nafnorð hafa 7 föll. Auk þeirra 4 sem við þekkjum úr íslensku eru ávarpsfall, staðarfall og tækisfall.
Úkraínska hefur hvorki ákveðinn né óákveðinn greini og tengisögn í nútíð (er) er ekki notuð.

## Útbreiðsla

---

|  |
| --- |
|  |
| *Hinn úkraínskumælandi heimur*
Ljósbleikur: opinbert mál
Vínrauður: mikið notað, víðast skilið eða talað; ekki opinbert  |

## Mállýskur

Mállýskumunur hefur ekki verið mikill í úkraínsku og munur á milli mállýskna hefur minnkað mikið á 20. öld. Mállýskumunur er bæði hvað varðar framburð, orðaforða og málfræði. Sú úkraínska sem notuð er opinberlega og kennd í skólum byggist á mállýsku Kyjív, Vínnytsja og Poltava.

## Stafagerð

Úkraínska er rituð með afbrigði af kyrillísku letri sem samanstendur af 33 bókstöfum.

| Kyrillískur bókstafur | Skrifletur | Bókstafaheiti og hljóðritun | IPA | Umritun |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| А а |  | а /ɑ/ | /ɑ/ | A |
| Б б |  | бе /bɛ/ | /b/ | B |
| В в |  | ве /ʋɛ/ | /ʋ/, /w/ | V |
| Г г |  | ге /ɦɛ/ | /ɦ/ | H |
| Ґ ґ |  | ґе /gɛ/ | /g/ | G |
| Д д |  | де /dɛ/ | /d/ | D |
| Е е |  | е /e/ | /ɛ/ | E |
| Є є |  | є /je/ | /jɛ/, /ʲɛ/ | Je |
| Ж ж |  | же /ʒɛ/ | /ʒ/ | Zj |
| З з |  | зе /zɛ/ | /z/ | Z |
| И и |  | и /ɪ/ | /ɪ/ | Y eða I |
| I і |  | і /i/ | /i/ | Í |
| Ї ї |  | ї /ji/ | /ji/, /jɪ/ | Jí |
| Й й |  | йот /jɔt/ | /j/ | J |
| К к |  | ка /kɑ/ | /k/ | K |
| Л л |  | ел /ɛl/ | /l/ | L |
| М м |  | ем /ɛm/ | /m/ | M |
| Н н |  | ен /ɛn/ | /n/ | N |
| О о |  | о /ɔ/ | /ɔ/ | O |
| П п |  | пе /pɛ/ | /p/ | P |
| Р р |  | ер /ɛr/ | /r/ | R |
| С с |  | ес /ɛs/ | /s/ | S |
| Т т |  | те /tɛ/ | /t/ | T |
| У у |  | у /u/ | /u/ | Ú |
| Ф ф |  | еф /ɛf/ | /f/ | F |
| Х х |  | ха /xɑ/ | /x/ | Kh |
| Ц ц |  | це /t͡sɛ/ | /t͡s/ | Ts |
| Ч ч |  | че //t͡ʃɛ/ | //t͡ʃ/ | Tsj |
| Ш ш |  | ша /ʃɑ/ | /ʃ/ | Sj |
| Щ щ |  | ща /ʃt͡ʃɑ/ | /ʃt͡ʃ/ | Sjtsj |
| Ь ь |  | м’який знак /mjɑˈkɪj znɑk/ | /ʲ/ |  |
| Ю ю |  | ю /ju/ | /ju/, /ʲu/ | Jú |
| Я я |  | я /ja/ | /jɑ/, /ʲɑ/ | Ja |

Auk þess sem tugatáknið sem er notað úrfellingarmerki: |з**'**їзд|.

## Tenglar

* Umritunartafla milli úkraínsku og íslensku - Árnastofnun.

Wikipedia
Wikipedia: Úkraínska, frjálsa alfræðiritið

* Офіційний сайт Української мови. Kennsluefni um úkraínsku.

  *Þessi tungumálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*