Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Forsætisráðherra Bretlands

| Forsætisráðherra Sameinaða konungsríkisins Stóra-Bretlands og Norður-Írlands
 Prime Minister of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |
| --- |
| Konunglegt skjaldarmerki ríkisstjórnarinnar |
| Fáni Bretlands |
| **Núverandi Keir Starmer** síðan 5. júlí 2024 |
| Meðlimur | Ríkisstjórnar Bretlands |
| Opinbert aðsetur | * 10 Downing Street (opinber bústaður)
* Chequers (sumarbústaður)
 |
| Skipaður af | Konungi Bretlands (úr hópi þeirra sem njóta stuðnings meirihluta þings) |
| Fyrsti embættishafi | Sir Robert Walpole |
| Laun | £166.786 á ári (2024) (þar með talin £91.346 þingmannslaun) |
| Vefsíða | 10 Downing Street |

**Forsætisráðherra Bretlands** er í raun stjórnmálaleiðtogi Sameinaða konungdæmisins (e. *United Kingdom*). Hann kemur fram sem höfuð ríkisstjórnar hans hátignar, konungsins, og er í raun sameiningarafl bresku ríkisstjórnarinnar. Sem slíkur hefur hann á hendi þau svið framkvæmdavaldsins, sem oft eru kölluð konunglegur einkaréttur (e. *royal prerogative*). Samkvæmt venju ber forsætisráðherrann og ríkisstjórn hans ábyrgð gagnvart þinginu, en ráðherrarnir eiga sæti þar.

Núverandi forsætisráðherra Bretlands er Keir Starmer. Forsætisráðherra Bretlands á heima í Downingstræti 10.

## Tengt efni

* Listi yfir forsætisráðherra Bretlands

## Tilvísanir

  *Þessi stjórnmálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Nupedia

Merki Nupedia
**Nupedia** var frjálst netalfræðirit á ensku, sem innihélt greinar sem skrifaðar voru af sérfræðingum. Það var stofnað af Jimmy Wales og var stutt af fyrirtækinu Bomis. Aðalritstjóri þess var Larry Sanger. Nupedia var til frá mars 2000 þar til í september 2003 og er þekktast sem forveri Wikipedia.

Ólíkt Wikipediu var Nupedia ekki wiki, greinarnar voru ritrýndar af sérfræðingum. Einnig var ætlast til að fræðimenn skrifuðu innihald alfræðiritsins án endurgjalds. Áður en verkefninu var lokað endanlega voru greinarnar orðnar 25, og 74 aðrar greinar voru í vinnslu á þeim tíma.

## Tilvitnanir

## Tenglar

* Nupedia Geymt 18 október 2019 í Wayback Machine

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Tagalog

| Tagalog *Tagalog* |
| --- |
| **Málsvæði** | Filippseyjum |
| **Heimshluti** | mið- og suður-Luzon |
| **Fjöldi málhafa** | um 22.000.000 |
| **Sæti** | 51 |
| **Ætt** | Ástronesískt  Malay-pólýnesískt    Filippínskt     Miðfilippínskt     **Tagalog** |
| **Skrifletur** | Latneska stafrófið |
| Opinber staða |
| **Opinbert tungumál** |  Filippseyjar |
| **Stýrt af** | Commission on the Filipino Language |
| Tungumálakóðar |
| **ISO 639-1** | `tl` |
| **ISO 639-2** | `tgl` |
| **SIL** | `tgl` |
| **ATH:** Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode. |

**Tagalog** er tungumál sem talað er í Filippseyjum og er töluð af um það bil 22 miljónum manna. Þau tungumál sem hafa haft mikil áhrif á tagalog eru spænska, enska, hindí, arabíska, sanskrít, gamla malayska, kínverska, japanska og tamílska. Tagalog er talað víðsvegar um Filipseyjar og um allan heim. Tagalog er meðal annars 5 stærsta tungumálið í Bandaríkjunum en u.þ.b. 1.4 milljón manna tala það, eins tala um 235 þúsund manns það í Kanada.

Heiti tungumálsins „tagalog“ hefur uppruna sinn frá orðinu „tagailog“ þar sem tagá þýðir frumbyggi frá og orðinu ílog sem þýðir fljót. Úr samsetningu orðanna má lesa út „fljótabúi“. Lítið er vitað um sögu tungumálsins, þó eru kenningar þess efnis frá tungumálasérfræðingum eins og Dr. David Zorc og Dr. Robert Blust að uppruna tagalog þjóðflokksins megi rekja til norðaustur Mindanao eða austur Visayas. Fyrstu skiflegu heimildirnar af tagalog eru frá árinu 900 og notuð hluta til með tungumálunum sanskrít, malayska og javanska. Fyrsta bókin sem vitað er um að hafa verið skifuð á tungumálinu er *Doctrina Cristiana*, skrifuð árið 1593. Bókin var skrifuð á spænsku og í tveimur útgáfum af tagalog, ein útgáfan er skrifuð í baybayin skriftarkerfinu og hin á latnesku.

Árið 1937 var tagalog valið af „the National Language Institute“ sem undirstaða að þjóðartungumáli Filipseyja. Tveimur árum síðar eða 1939 kallaði Manuel L. Quezon þjóðartungumálið „Wikang Pambansâ“. Tuttugu árum síðar, árið 1959, var það endurnefnt af menntamálaráðherranum Jose Romero sem filipiska. Tilgangurinn var að gefa tungumálinu landlægari brag og merkingu í stað þjóðlegri. Þessi breyting fékk ekki samþykki allra og sér í lagi þeirra sem ekki eru af tagalog uppruna t.d. Cebuanos fólki. Árið 1971 kom aftur upp ágreiningur varðandi tungumálið sem leiddi til sáttar en þá var tungumálið kallað „Filipino“ í stað „Pilipino“ og rataði það meðal annars inn í nýja stjórnarskrá sem skrifuð var árið 1987.
# Chigasaki

| Chigasaki
茅ヶ崎市 |
| --- |
| Borg |
| Chigasaki |
| FániInnsigli |
| Chigasaki |
| Hnit: ﻿ / ﻿ |
| Land |  Japan |
| Umdæmi | Kantō |
| Hérað | Kanagawa |
| Flatarmál |
|  • Heild | 35,71 km2 |
| Mannfjöldi (1. júní 2021) |
|  • Heild | 242.798 |
|  • Þéttleiki | 6.800/km2 |
| Tímabelti | UTC+09:00 (JST) |

**Chigasaki** (japanska: 茅ヶ崎市, *Chigasaki-shi*) er borg á Honshū í Japan.

## Tilvísanir

  *Þessi Japans-tengd grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Bruce Lee

Bruce Lee.
Lee við upptökur á bardagamynd.
**Bruce Lee** (fæddur **Lee Jun-fan**; 27. nóvember, 1940, d. 20. júlí, 1973) var hong kongskur-bandarískur bardagamaður, leikari og kvikmyndargerðarmaður. Hann skapaði bardagalistina *Jeet Kune Do* sem blandaði saman heimspeki búddisma og taóisma við sjálfsvörn.

Lee fæddist í San Francisco en var alinn upp í breska Hong Kong. Hann fluttist síðar til Seattle og Los Angeles þar sem hann kenndi stjörnum eins og Chuck Norris, Sharon Tate og Kareem Abdul-Jabbar bardagalist. Lee fór út í kvikmyndaleik þar sem myndir hans snerust um bardagalistir. Myndirnar áttu stóran þátt í að auka vinsældir austrænna bardagaíþrótta á Vesturlöndum.

Bruce Lee lést aðeins 32 ára árið 1973 af völdum bólgu í heila en dulúð hefur verið sveipuð dauða hans. Ein áhrifamesta mynd hans, *Enter the Dragon*, var frumsýnd skömmu eftir dauða Lees.

Kona Lees var Linda Lee Cadwell. Þau eignuðust tvö börn en sonur þeirra Brandon Lee, lést einnig ungur að árum vegna voðaskots í kvikmyndaupptöku. Shannon Lee, dóttir Bruce Lee, er leikkona, viðskipta- og bardagalistakona.

## Tenglar

* Bruce Lee á Internet Movie Database

## Tilvísanir
# Einvígi

Einvígi milli Paul Déroulède og Georges Clemenceau þann 21. desember árið 1892.
**Einvígi** er bardagi tveggja manna án afskipta þriðja aðila.

Einvígi voru þekkt aðferð til að leysa deilumál víða í Evrópu allt fram á 20. öld, og tóku á sig ýmsar myndir. Algengt var að tveir menn útkljáðu deilumál sín með skotvopnum eða sverðum, og var þá farið að ákveðnum reglum.
Margir þekktir menn hafa verið drepnir í einvígum, t.d. rússneska skáldið Alexander Púskín sem dó úr sárum sínum árið 1837 eftir einvígi við elskhuga eiginkonu sinnar.

Einvígi hafa einnig verið stunduð víða annars staðar í heiminum, t.d. í Villta vestrinu.

Einvígi eru algeng í evrópskum miðaldabókmenntum, t.d. riddarasögum og Íslendingasögum. Í Íslendingasögum eru þau jafnan kölluð *hólmgöngur* og um þær giltu ákveðnar reglur. Dæmi um hólmgöngur má til dæmis finna í Egils sögu þar sem segir frá Ljóti hinum bleika, hólmgöngumanni, og víða annars staðar.

Þekktustu einvígin í bókmenntasögunni er hins vegar að finna í *Skyttunum þremur* eftir Alexandre Dumas, þegar D'Artagnan skuldbatt sig til að heyja þrjú einvígi í röð við skytturnar þrjár, Athos, Porthos og Aramis.
# Krav Maga

**Krav Maga** (hebreska: **קרב מגע**) er sjálfsvarnaraðferð sem þróuð var fyrir Ísraelsher af ungversk-ísraelska hnefaleikaranum Imi Lichtenfeld í Slóvakíu.

Krav Maga beltislitir og merki| Hvítt |  |  |
| Gult |  |  |
|  |
| Appelsínugult |  |  |
|  |
| Grænt |  |  |
|  |
| Blátt |  |  |
|  |
| Brúnt |  |  |
|  |
| Svart |  |  |
|  |
|  |
|  |
|  |

## Tenglar

* IKMF IKMF - International Krav Maga Federation lead by Master Avi Moyal
* Israeli Krav Maga Association Geymt 21 júní 2016 í Wayback Machine (IKMA) founded in 1978 by Krav Maga founder Imi Lichtenfeld.
* Israeli Krav Maga Free Web Guide Geymt 31 október 2012 í Wayback Machine - The Complete Internet Guide for Israeli Krav Maga.
# Borðtennis

Keppni í borðtennis
**Borðtennis** er íþrótt þar sem tveir eða fjórir leikmenn slá léttan lítinn bolta milli sín með spöðum. Leikurinn fer fram á sérstöku borðtennisborði sem skipt er í miðjunni með lágu neti. Boltinn verður að skoppa einu sinni á öðrum helmingnum áður en hann er sleginn yfir á þann næsta. Ef leikmanni tekst ekki að slá boltann yfir á hinn helminginn vinnur andstæðingurinn stig. Borðtennis er hraður leikur og krefst stöðugrar einbeitingar. Góður leikmaður getur sett snúning á boltann og gert andstæðingnum þannig erfitt fyrir að ná honum.

Borðtennis varð til í Bretlandi á 9. áratug 19. aldar og var leikinn af bresku yfirstéttinni. Upphaflega var netið röð af bókum sem stillt var upp á miðju borðinu, boltinn efri hlutinn af kampavínstappa og spaðarnir lok af vindlakössum.

Alþjóðlega borðtennissambandið var stofnað 1926 til að hafa yfirumsjón með alþjóðlegum mótum. Borðtennis varð ólympíugrein árið 1988. Á Ólympíuleikunum er keppt í fjórum flokkum: einliðaleik og liðakeppni karla og kvenna.

  *Þessi íþróttagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Þríríkjatímabil Kóreu

**Þríríkjatímabil Kóreu** (kóreska: 삼국시대; Hanja: 三國時代; RR: *Samgukshidae*), einnig kallað **Samhan Kóreu**, vísar til tímabils í kóreskri sögu í fornöld þegar Kóreuskaginn skiptist í meginatriðum milli þriggja ríkja: Goguryeo, Paekche og Silla (einnig kölluð „Samhanríkin“) sem fylgdu frumþríríkjatímabilinu. Þríríkjatímabilið hófst um árið 300 e.Kr. og því lauk árið 668.

Samhanríkin kepptu um yfirráð á Kóreuskaga á fornaldartíma kóreskrar sögu. Á þessu tímabili sameinuðust mörg smá ríki og ríkisfélög þar til, eftir að Buyeo var innlimað árið 494 og Kaya árið 562, stóðu aðeins þrjú ríki eftir á skaganum: Goguryeo, Paekche og Silla. „Þrjú konungsríki Kóreu“ lögðu grunninn að því sem síðar varð Kórea; og fólkið í Goguryeo, Paekche og Silla varð kóreska þjóðin.

Ríkin þrjú náðu yfir allan skagann og um það bil helming af Mansjúríu (núverandi Norðaustur-Kína og smáhluta af núverandi rússnesku Austur-Asíu). Goguryeo stjórnaði norðurhluta skagans, auk Liaodongskaga og Mansjúríu. Paekche og Silla náðu yfir suðurhluta skagans. Eyríkin Tamna og Usan voru undirgefin Paekche og Silla, í þeirri röð.

Öll þrjú ríkin deildu svipaðri menningu og tungumáli. Paekche og Goguryeo deildu upprunasögnum sem líklega má rekja til Buyeo. Búddatrú, sem barst til Kóreu á 3. öld frá Indlandi í gegnum Tíbet og Kína, varð ríkistrú allra þriggja ríkjanna, fyrst í Goguryeo árið 372 e.Kr. Þrjú konungsríki Kóreu höfðu öll stétt stríðsmanna, sem var í andstöðu við bókmenntaelítu Kína.

Þríríki Kóreu, við lok 5. aldar.
Tímabilinu lauk á 7. öld eftir að Silla gerði bandalag við Tangveldið í Kína og sameinaði skagann í fyrsta sinn í sögu Kóreu. Eftir fall Paekche og Goguryeo stofnaði Tangstjórnin tímabundna herstjórn til að stjórna hluta Kóreuskagans. Silla sameinaðist stuðningsmönnum Goguryeo og Paekche og barðist við Tang um yfirráð á skaganum. Að lokum var Silla skipt í síðari þríríkin og loks innlimað af nýja Goryeo sem byggði á gamla Goguryeo-ríkinu.

## Tilvísanir
# Bronsöld

Bronsaldarvopn frá Rúmeníu.
Bronsöld - Muséum de Toulouse
**Bronsöld** er það tímabil í þróun siðmenningarinnar þegar æðsta stig málmvinnslu var tækni til að bræða kopar og tin úr náttúrulegum úrfellingum í málmgrýti og blanda þessum tveimur málmum síðan saman til að mynda brons. Bronsöld er eitt af þremur forsögulegum tímabilum og kemur á eftir nýsteinöld og er á undan járnöld. Þessi tímabil vísa til tækniþróunar, einkum getunnar til að búa til verkfæri, og ná því yfir mismunandi tímabil á mismunandi stöðum.

Elstu dæmi um bronsvinnslu er að finna í Austurlöndum nær um 3500 f.Kr. Í Kína er almennt talið að bronsöld hefjist um 2100 f.Kr., í Mið-Evrópu um 1800 f.Kr. og á Norðurlöndunum um 1500 f.Kr. Í Suður-Ameríku hófst bronsöld um 900 f.Kr. Sums staðar í Afríku sunnan Sahara tók járnöld strax við af steinöld.

  *Þessi sögugrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Kyrrahaf

Kort sem sýnir Kyrrahafið.
**Kyrrahaf** er stærsta og dýpsta úthaf jarðar. Það nær yfir um 46% af vatnshvolfi jarðar og 32% af heildaryfirborði hnattarins. Það er 165.250.000 að stærð ef miðað er við strönd Suðurskautslandsins og er því stærra en allt þurrlendi jarðarinnar samanlagt. Það afmarkast í stórum dráttum af Norður-, Mið- og Suður-Ameríku að austan; meginlandi Asíu, Japan og Indónesíu, Nýja Sjálandi og Ástralíu að vestan. Það nær frá Beringssundi í norðri að Suðurskautslandinu í suðri (eða að 60° suður ef miðað er við mörk Suður-Íshafsins).

Meðaldýpt Kyrrahafsins er um 4.000 metrar. Mesta dýpi í heimi er í Maríanadjúpálnum í Norðvestur-Kyrrahafi, 10.928 metrar. Í Kyrrahafinu er líka dýpsti punktur suðurhvels jarðar í Tongadjúpálnum, 10.823 metrar á dýpt. Þriðji dýpsti punktur jarðar, Sírenudjúpið, er líka í Kyrrahafinu.

Mörg randhöf eru í Kyrrahafinu, eins og Suður-Kínahaf, Austur-Kínahaf, Japanshaf, Okotskhaf, Filippseyjahaf, Kóralhaf, Jövuhaf og Tasmanhaf.

Í Kyrrahafinu er gífurlegur fjöldi eyja, sem flestar eru smáar. Margar þeirra eru byggðar mönnum, en þó munu fleiri vera óbyggðar. Eftir Kyrrahafinu nokkurn veginn miðju liggur daglínan í dálitlum hlykkjum frá norðri til suðurs.

## Heiti

Snemma á 16. öld kom spænski landkönnuðurinn Vasco Núñez de Balboa auga á Kyrrahafið þegar hann fór yfir Panamaeiðið árið 1513. Hann kallaði það á spænsku *Mar del Sur* („Suðurhaf“). Núverandi nafn fékk hafið eftir hnattsiglingu Ferdinand Magellan árið 1521. Hann fékk hagstæða vinda þegar hann sigldi inn á hafið og nefndi það því *Mar Pacífico* („Friðarhaf“).

Elsta dæmið um orðið Kyrrahaf í ritmálssafni orðabókar Háskóla Íslands er í *Klausturpóstinum* frá 1819 þar sem það er skrifað í tveimur orðum „Kyrra haf“.

## Helstu eyjar og eyjaþyrpingar

* Hawaii eyjaröðin
* Jólaeyja
* Nýja Sjáland
* Páskaeyja
* Salómonseyjar
* Túvalú

## Tilvísanir

  *Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Yoshihiko Noda

| Yoshihiko Noda |
| --- |
| 野田 佳彦 |
| Yoshihiko Noda árið 2011. |
|  |
| Forsætisráðherra Japans |
| **Í embætti** 2. september 2011 – 26. desember 2012 |
| Þjóðhöfðingi | Akihito |
| Forveri | Naoto Kan |
| Eftirmaður | Shinzō Abe |
|  |
| Persónulegar upplýsingar |
| Fæddur | 20. maí 1957 (1957-05-20)
Funabashi, Chiba, Japan |
| Stjórnmálaflokkur | Lýðræðisflokkurinn (1998–2016) |
| Maki | Hitomi Noda (g. 1970) |
| Börn | 2 |
| Háskóli | Waseda-háskóli |

**Yoshihiko Noda** (japanska: 野田 佳彦; f. 20. maí 1957) er japanskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Japans frá 2011 til 2012. Noda var leiðtogi Lýðræðisflokksins, sem fór fyrir ríkisstjórn Japans frá 2009 til 2012.

Noda var fjármálaráðherra í ríkisstjórn forvera síns, Naoto Kan. Hann þótti varkár í því embætti og hafði lýst sig fylgjandi því að hækka skatta á tekjuháa til að mæta tekjuþörf ríkisins, sem var stórskuldugt. Noda var hins vegar andvígur því að hækka skatta á áfengi og tóbak.

Noda var kjörinn leiðtogi Lýðræðisflokksins og forsætisráðherra Japans þegar Naoto Kan sagði af sér í lok ágúst árið 2011. Þegar Noda tók við embætti var stjórnin enn að fást við eyðilegginguna eftir jarðskjálftann og flóðið sem fóru yfir Japan í mars 2011. Enn var mikil hreinsun og uppbygging óunnin vegna hamfaranna og orkuframleiðsla í landinu var illa löskuð vegna sprenginga í kjarnorkuverinu í Fukushima í skjálftanum. Þegar þarna var komið hafði Lýðræðisflokkurinn tapað meirihluta á efri deild japanska þingsins og átti því erfitt með að koma málum sínum í gegn.

Sem forsætisráðherra lét Noda hækka vöruskatta í landinu, sem varð honum til mikilla óvinsælda og leiddi til þess að þrír fyrrverandi ráðherrar lýstu yfir framboði gegn honum í formannskjöri Lýðræðisflokksins.

Noda lét endurræsa tvo af 50 kjarnorkuofnum Japans í júní 2012. Kjarnorkuverunum hafði verið lokað eftir kjarnorkuslysið í Fukushima en Noda sagði japanskt þjóðfélag ekki geta lifað af ef verin yrðu öll höfð í biðstöðu.

Noda lét rjúfa þing og boða til þingkosninga í nóvember 2012. Í kosningunum tapaði Lýðræðisflokkurinn illa fyrir Frjálslynda lýðræðisflokknum undir forystu Shinzō Abe. Noda viðurkenndi ósigur og sagði í kjölfarið af sér sem leiðtogi Lýðræðisflokksins.

Noda hefur áfram verið virkur í japönskum stjórnmálum eftir að hann lét af embætti forsætisráðherra. Í september 2024 var hann kjörinn leiðtogi Stjórnarskrárbundna lýðræðisflokksins, eins af arftökum Lýðræðisflokksins. Flokkurinn bætti við sig miklu fylgi undir forystu Noda í þingkosningum árið 2025. Þegar japanska þingið kaus um forsætisráðherra eftir þingkosningarnar tapaði Noda fyrir Shigeru Ishiba, leiðtoga Frjálslynda lýðræðisflokksins.

## Tilvísanir

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Fyrirrennari: **Naoto Kan** |

|  |
| --- |
| **Forsætisráðherra Japans** |
| (2. september 2011 – 26. desember 2012) |

 | Eftirmaður: **Shinzō Abe** |

  *Þetta æviágrip  sem tengist stjórnmálum og Japan er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Tsuneyasu Miyamoto

|  |
| --- |
| Tsuneyasu Miyamoto |
| Upplýsingar |
| **Fullt nafn** | Tsuneyasu Miyamoto |
| **Fæðingardagur** | 7. febrúar 1977 (1977-02-07) |
| **Fæðingarstaður**    | Osaka-hérað, Japan |
| **Leikstaða** | Varnarmaður |
| Meistaraflokksferill1 |
| **Ár** | **Lið** | **Leikir (mörk)** |
| 1995-2006 | Gamba Osaka | () |
| 2007-2008 | Red Bull Salzburg | () |
| 2009-2011 | Vissel Kobe | () |
| Landsliðsferill |
| 2000-2006 | Japan | 71 (3) |
| 1 Leikir með meistaraflokkum og mörk talið í aðaldeild liðsins.
  |

**Tsuneyasu Miyamoto** (fæddur 7. febrúar 1977) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 71 leik og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

| Japan karlalandsliðið |
| --- |
| Ár | Leikir | Mörk |
| 2000 | 2 | 0 |
| 2001 | 3 | 0 |
| 2002 | 11 | 0 |
| 2003 | 10 | 0 |
| 2004 | 19 | 2 |
| 2005 | 15 | 1 |
| 2006 | 11 | 0 |
| Heild | 71 | 3 |

## Tenglar

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database

  *Þessi knattspyrnugrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Framlenging (knattspyrna)

**Framlenging** í knattspyrnu er þegar venjulegum leiktíma, 90 mínútur, er lokið og bæði lið hafa skorað jafn mörg mörk. Framlenging á sér þó einungis stað ef liðin eru að keppa í útsláttarkeppni en þá slær sigurliðið tapliðið út úr keppninni. Framlenging er samtals 30 mínútur, 15 mínútur fyrri hálfleikur og 15 mínútur seinni hálfleikur. Ef liðin eru enn jöfn eftir framlenginguna er venjulega haldin vítaspyrnukeppni.

## Gerðir framlenginga

### Bronsmark

Þetta er algengasta gerð framlengingar. Það lið sigrar, sem skorað hefur fleiri mörk þegar allri framlengingunni er lokið.

### Silfurmark

Það lið, sem skorað hefur fleiri mörk í framlengingunni annaðhvort þegar fyrri eða seinni hálfleikur er búinn, sigrar.

### Gullmark

Það lið sem skorar sigrar leikinn um leið og það skorar. Þessi regla gildir óháð því hve mikið er búið af framlengingunni. 1. mars 2004 var opinberlega reglan um gullmark tekin úr reglum FIFA.

## Sigur með fleiri útivallarmörkum

Þó er stundum ekki framlenging þó svo að liðin skilji jöfn í útsláttarleik. Það getur gerst ef liðin hafa ekki skorað jafn mörg mörk á útivelli. En þá er sigurliðið það lið sem hefur skorað fleiri mörk samtals á útivelli. Þessi regla er meðal annars notuð í Meistaradeild Evrópu.

## Tengt efni

* Vítaspyrnukeppni

## Tilvísanir
# Suðaustur-Asía

Kort af Suðaustur-Asíu
**Suðaustur-Asía** er hluti Asíu austan við Indlandsskaga, á mörkum tveggja jarðfleka: Ástralíuflekans og Evrasíuflekans. Þar er því mikil jarðskjálfta- og eldvirkni.

Ellefu lönd eru venjulega talin til Suðaustur-Asíu:

Til Indókína teljast löndin:

* Mjanmar
* Taíland
* Kambódía
* Laos
* Víetnam

Til Malajaeyja teljast löndin:

* Malasía
* Singapúr
* Brúnei
* Indónesía
* Austur-Tímor
* Filippseyjar

  *Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Mið-Ameríka

Kort af Mið-Ameríku.
**Mið-Ameríka** er sá hluti Norður-Ameríku sem liggur á milli suðurlandamæra Mexíkó og norðvesturlandamæra Kólumbíu í Suður-Ameríku. Sumir landfræðingar skilgreina Mið-Ameríku sem stórt eiði og landfræðilega eru hlutar Mexíkó frá Tehuantepec-eiðinu stundum taldir til Mið-Ameríku; þ.e. mexíkósku fylkin Chiapas, Tabasco, Campeche, Yucatán og Quintana Roo. Almennara er þó að telja til Mið-Ameríku löndin milli Mexíkó og Kólumbíu.

Til Mið-Ameríku teljast því löndin (í stafrófsröð):

* Belís
* El Salvador
* Gvatemala
* Hondúras
* Kosta Ríka
* Níkaragva
* Panama

  *Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Fáni Armeníu

frá 1991. hlutföll: 1:2
Fáni Armeníu sem Sovét-lýðveldi, 1921-1990
Fáni Armeníu 1918 - 1921, með hlutföllunum 2:3
**Fáni Armeníu** er þrílitur með þremur jafn breiðum þversum borðum í rauðum (efst), bláum (í miðjunni) og gulum (neðst).

Þessir þrír litir hafa tengst landinu í mörg hundruð ár. Til eru margar útskýringar á hvað litirnir eigi að tákna en sú helsta er sú að sá rauði tákni blóð hellt við að verja landið, að sá guli tákni þjóðlegan kraft og starfsgleði, og að sá blái tákni náttúruna í landinu. [*heimild vantar*]

Fáninn var fyrst notaður á stutta sjálfstæðistímabilinu eftir fyrra heimsstríð en þá í öðrum hlutföllum en nú.
# Borneó

**Borneó** eða **Kalimantan** er eyja í Suðaustur-Asíu og þriðja stærsta eyja heims, 743.936 km² að stærð. Hún skiptist milli ríkjanna Malasíu, Indónesíu og Brúnei.

  *Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Ivo Andrić

Ivo Andrić (1961)
**Ivo Andrić** (9. október 1892 – 13. mars 1975) var júgóslavneskur rithöfundur sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1961. Helstu verk hans fjalla um lífið í heimalandi hans Bosníu undir stjórn Ottómana.

## Líf og störf

Andrić fæddist í bænum Travnik, sem þá heyrði undir Austurrísk-ungverska keisaradæmið. Hann stundaði háskólanám í Sarajevo þar sem hann gekk á hönd slavneskri þjóðernisstefnu. Eftir morðið á Frans Ferdinand erkihertoga árið 1914 var Andrić handtekinn, grunaður um aðild en sleppt vegna skorts á sönnunargögnum. Mestalla fyrri heimsstyrjöldina var hann í stofufangelsi. Að stríðinu loknu lagði hann stund á slavneska sögu og bókmenntafræði og lauk doktorsprófi frá Háskólanum í Graz árið 1924.

Hann gekk til liðs við júgóslavnesku utanríkisþjónustuna og varð sendiherra lands síns í Þýskalandi árið 1939, en þeim ferli lauk skyndilega tveimur árum síðar þegar Þjóðverjar réðust inn í Júgóslavíu. Stríðsárunum varði hann í Belgrað og ritaði þá sína kunnustu bók, *Brúna yfir Drínu*. Það er söguleg skáldsaga sem gerist í Bosníu, spannar nærri fjórar aldir og lýkur í upphafi fyrri heimsstyrjaldarinnar.

Ivo Andrić hlaut Nóbelsverðlaunin árið 1961. Var samkeppnin þó talin afar hörð það árið en meðal þeirra sem orðaðir voru við verðlaunin í það sinnið voru J. R. R. Tolkien, Robert Frost, John Steinbeck og E. M. Forster. Verðlaunin urðu til þess að vekja alþjóðlega athygli á verkum Andrić sem í kjölfarið voru gefin út víða um lönd. Andrić lést árið 1975 eftir margra mánaða veikindi.

Sem eini Nóbelsverðlaunarithöfundur Júgóslavíu var Andrić í miklum metum í heimalandinu til dauðadags og næstu áratugi á eftir. Eftir að ríkið brotnaði upp í smærri einingar hefur nokkuð endurmat átt sér stað á verkum hans. Þar sem Andrić var af serbneskum ættum féllu bækur hans í nokkra ónáð meðal Króata og telja ýmsir bókmenntafræðingar sig finna and-múslímsk viðhorf í skrifum hans. Andrić er hins vegar enn í miklum metum meðal Serba.

*Brúin yfir Drínu* kom út á íslensku árið 1963. Séra Sveinn Víkingur þýddi verkið úr ensku og dönsku.