# 30. júní

|  |
| --- |
| Maí – **Júní** – Júl |
| Su | Má | Þr | Mi | Fi | Fö | La |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |
|
| 2026 Allir dagar |

**30. júní** er 181. dagur ársins (182. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 184 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir

* 296 - Marsellínus varð páfi.
* 1073 - Gregoríus 7. varð páfi.
* 1232 - Antoníus frá Padúa, verndardýrlingur týndra hluta, var tekinn í heilagra manna tölu.
* 1498 - Maximilian 1. stofnaði Vínardrengjakórinn.
* 1559 - Hinrik 2. Frakkakonungur særðist í burtreiðum og dró sárið hann til dauða tíu dögum síðar.
* 1564 - Stóridómur var lögtekinn á Alþingi.
* 1579 - Erlendir hvalveiðimenn rændu Eggerti Hannessyni í Saurbæ á Rauðasandi, héldu honum föngnum á skipi í mánuð og slepptu honum síðan gegn háu lausnargjaldi.
* 1594 - Morðbréfamálið: Fjögur bréf sem hermdu morð upp á Jón Sigmundsson lögmann voru dæmd fölsuð á Alþingi.
* 1605 - Falsdimítríj var krýndur keisari Rússlands sem Dimítríj 1.
* 1643 - Enska borgarastyrjöldin: Konungssinnar unnu sigur í orrustunni við Adwalton Moor og náðu yfirráðum í Yorkshire.
* 1688 - Nokkrir háttsettir Englendingar buðu Vilhjálmi af Óraníu og Maríu konu hans aðstoð við að setja föður hennar Jakob 2. frá völdum.
* 1742 - Sunnefumál: Hans Wium sýslumaður dæmdi systkinin Sunnefu Jónsdóttur og Jón Jónsson Sunnefubróður til dauða fyrir sifjaspell.
* 1856 - Jerome Napóleon prins, bróðursonur Napóleons Frakkakeisara, kom til Íslands á herskipi með fylgdarliði. Frakkar voru að reyna að fá heimild til verslunar, fiskvinnslu og útgerðar á Dýrafirði.
* 1862 - Eldgos hófst vestan Vatnajökuls og stóð í tvö ár. Eldstöðin heitir Toppgígar og hraunið sem rann heitir Tröllahraun.
* 1874 - Skólapiltar Lærða skólans mótmæltu atneskum stílum með því að halda brennu vestur á Melum.
* 1894 - Tower-brúin í London var vígð.
* 1908 - Gífurleg sprenging varð nærri Tunguskafljóti í Síberíu. Talið er að loftsteinn hafi hrapað þar til jarðar.
* 1910 - Laufey Valdimarsdóttir varð fyrst íslenskra kvenna til að ljúka stúdentsprófi frá Lærða skólanum í Reykjavík.
* 1934 - Nótt hinna löngu hnífa: Blóðugar hreinsanir fóru fram innan nasistaflokksins í Þýskalandi.
* 1946 - Alþingiskosningar voru haldnar á Íslandi.
* 1952 - Sápuóperan *Leiðarljós* var fyrst sýnd í sjónvarpi.
* 1954 - Almyrkvi varð á sólu og sást best við suðurströnd Íslands. Varð þar myrkur í nokkrar mínútur og skinu stjörnur á himni sem um nótt. Næst mun almyrkvi sjást á Íslandi við vesturströndina þann 12. ágúst 2026.
* 1960 - Austur-Kongó fékk sjálfstæði frá Belgíu.
* 1964 - Norðurlandameistaramóti í handknattleik kvenna, sem haldið var í Reykjavík, lauk með sigri íslenska liðsins.
* 1968 - Kristján Eldjárn var kjörinn forseti Íslands.
* 1971 - Öll áhöfn geimfarsins *Sojús 11* lést þegar loft lak út um gallaðan ventil.
* 1972 - Fyrstu hlaupasekúndunni var bætt við alheimstímann (UTC).
* 1974 - Alþingiskosningar voru haldnar. Þennan dag hófu fyrstu kvenlögregluþjónar á Íslandi störf í Reykjavík.
* 1974 - Alberta Williams King, móðir Martin Luther King, var myrt.
* 1977 - Suðaustur-Asíubandalagið (SEATO) var formlega lagt niður.
* 1984 - Elton John hélt hina frægu tónleika Night and Day Concert á Wembley.
* 1984 - John Turner varð forsætisráðherra Kanada.
* 1987 - Kanada tók upp eins dals mynt með mynd af himbrima.
* 1988 - Kaþólski erkibiskupinn Marcel Lefebvre skipaði fjóra biskupa í Écône í Sviss gegn vilja páfa.
* 1989 - Omar al-Bashir steypti Sadiq al-Mahdi af stóli í Súdan.
* 1990 - Efnahagskerfi Austur- og Vestur-Þýskalands voru sameinuð.
* 1990 - Kvennahlaup ÍSÍ var haldið í fyrsta sinn og var hlaupið á sex stöðum.
* 1990 - Keiludeild KR var stofnuð í Reykjavík.
* 1992 - Margaret Thatcher, fyrrum forsætisráðherra Bretlands, tók sæti í lávarðadeildinni með titilinn „barónessa af Kesteven“.
* 1993 - Heydər Əliyev varð forseti Aserbaísjan eftir valdarán.
* 1994 - Kvikmynd Friðriks Þórs Friðrikssonar, *Bíódagar*, var frumsýnd.
* 1996 - Radovan Karadžić sagði af sér sem forseti Bosníuserba og Biljana Plavšić tók við.
* 1997 - Bretar létu yfirráð yfir Hong Kong í hendur Kínverja.
* 1998 - Joseph Estrada varð forseti Filippseyja.
* 2000 - Edda - miðlun og útgáfa var stofnuð með samruna Máls og menningar og Vöku-Helgafells.
* 2000 - 9 létust og 26 slösuðust í troðningi á tónleikum Pearl Jam á Hróarskelduhátíðinni.
* 2002 - Brasilía sigraði Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2002 með 2-0 sigri á Þýskalandi. Ronaldo skoraði bæði mörkin í úrslitaleiknum.

* 2003 - Öðru stríðinu í Kongó lauk með friðarsamningum.
* 2004 - Geimkönnunarfarið Cassini komst á braut um Satúrnus.
* 2005 - Spánn löggilti hjónabönd samkynhneigðra.
* 2007 - Hryðjuverkaárásin á Glasgow-flugvöll: Grænum Cherokee-jeppa var ekið inn í flugstöð Glasgow-flugvallar. Hann sprakk og olli miklum bruna.
* 2009 - 153 fórust þegar Yemenia flug 626 brotlenti á Kómoreyjum.
* 2012 - Forsetakosningar voru haldnar á Íslandi. Frambjóðendur voru sex talsins. Sitjandi forseti, Ólafur Ragnar Grímsson, vann yfirburðasigur.
* 2015 - Lockheed C-130 Hercules-herflutningavél hrapaði á íbúðahverfi í Medan á Súmötru með þeim afleiðingum að 143 létust.
* 2020 – Stjórnin í Beijing samþykkti hin umdeildu lög um þjóðaröryggi Hong Kong sem auðvelda stjórninni að berja niður andstöðu.

## Fædd

* 904 - Guo Wei, sem síðar varð keisari síðara Zhou-veldisins (d. 954).
* 1470 - Karl 8. Frakkakonungur (d. 1498).
* 1503 - Jóhann Friðrik, kjörfursti Saxlands (d. 1554).
* 1641 - Meinhard von Schomberg, þýskur herforingi (d. 1719).
* 1836 - Georg Berna, þýskur náttúrufræðingur (d. 1865).
* 1881 - Peter Petersen (Bíó-Petersen), danskur ljósmyndari sem var einn af upphafsmönnum kvikmyndasýninga á Íslandi.
* 1893 - Walter Ulbricht, þýskur stjórnmálamaður (d. 1973).
* 1899 - Jón Helgason, íslenskur prófessor, skáld og fræðimaður (d. 1986).
* 1911 - Sigurbjörn Einarsson, biskup Íslands (d. 2008).
* 1911 - Czesław Miłosz, pólskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (d. 2004).
* 1948 - Gunnlaugur M. Sigmundsson, íslenskur stjórnmálamaður og athafnamaður.
* 1955 - Egils Levits, lettneskur stjórnmálamaður.
* 1963 - Óskar Jónasson, íslenskur kvikmyndagerðarmaður.
* 1966 - Mike Tyson, bandarískur hnefaleikakappi.
* 1972 - Ramon Menezes, brasilískur knattspyrnumaður.
* 1973 - Jóhannes Loftsson, íslenskur aðgerðasinni.
* 1977 - Jóhann Gunnar Baldvinsson, íslenskur knattspyrnumaður.
* 1984 - Johnny Leoni, svissneskur knattspyrnumaður.
* 1985 - Michael Phelps, bandarískur sundmaður.

## Dáin

* 829 - Shi Xiancheng, herforingi Tangveldisins.
* 1607 - Cesare Baronio, ítalskur kardináli (f. 1538).
* 1649 - Simon Vouet, franskur listmálari (f. 1590).
* 1690 - Jón Vigfússon, Hólabiskup (f. 1643).
* 1934 - Kurt von Schleicher, þýskur hershöfðingi (f. 1882).
* 1974 - Alberta Williams King, móðir Martin Luther King (myrt) (f. 1904).
* 2012 - Yitzhak Shamir, ísraelskur stjórnmálamaður (f. 1915).
* 2017 - Simone Veil, frönsk stjórnmálakona (f. 1927).