# Texas

| Texas |
| --- |
| Fylki |
| FániInnsigli |
| Viðurnefni: The Lone Star State |
| Kjörorð: Friendship (Vinátta) |
| Staðsetning Texas í Bandaríkjunum |
| Land |  Bandaríkin |
| Varð opinbert fylki | 29. desember 1845 (1845-12-29) (28. fylkið) |
| Höfuðborg | Austin |
| Stærsta borg | Houston |
| Stærsta sýsla | Harris |
| Stjórnarfar |
|  • Fylkisstjóri | Greg Abbott (R) |
|  • Varafylkisstjóri | Dan Patrick (R) |
| Þingmenn öldungadeildar | * John Cornyn (R)
* Ted Cruz (R)
 |
| Þingmenn fulltrúadeildar | * 25 Repúblikanar
* 12 Demókratar
* 1 *Autt pláss*
 |
| Flatarmál |
|  • Samtals | 695.662 km2 |
|  • Land | 676.587 km2 |
|  • Vatn | 19.075 km2  (2,7%) |
|  • Sæti | 2. sæti |
| Stærð |
|  • Lengd | 1.289 km |
|  • Breidd | 1.244 km |
| Hæð yfir sjávarmáli | 520 m |
| Hæsti punktur (Guadalupe Peak) | 2.667,4 m |
| Lægsti punktur (Mexíkóflói) | 0 m |
| Mannfjöldi (2023) |
|  • Samtals | 30.503.301 |
|  • Sæti | 2. sæti |
|  • Þéttleiki | 42,9/km2 |
|   • Sæti | 26. sæti |
| Heiti íbúa | * Texan
* Texian
 |
| Tungumál |
|  • Opinbert tungumál | Ekkert |
|  • Töluð tungumál | * Enska (eingöngu): 64,9%
* Spænska: 28,8%
* Önnur: 6,3%
 |
| Tímabelti |
| Mest af fylkinu | UTC−06:00 (CST) |
|  • Sumartími | UTC−05:00 (CDT) |
| 3 sýslur | UTC−07:00 (MST) |
|  • Sumartími | UTC−06:00 (MDT) |
| Póstnúmer | TX |
| ISO 3166 kóði | US-TX |
| Stytting | Tex. |
| Breiddargráða | 25°50'N til 36°30'N |
| Lengdargráða | 93°31'V til 106°39'V |
| Vefsíða | texas.gov |

**Texas** er fylki í suðurhluta Bandaríkjanna. Texas er 695.662 ferkílómetrar að stærð og er næststærsta fylki Bandaríkjanna á eftir Alaska. Texas liggur að Oklahoma í norðri, Arkansas í norðaustri, Louisiana í austri, Mexíkó í suðri og Nýju-Mexíkó í vestri. Um 29,4 milljónir manns búa í Texas (2020).

Höfuðborg Texas heitir Austin en stærsta borg fylkisins er Houston. Meðal annarra þekktra borga í Texas eru Dallas og San Antonio.

Spænskir landnemar sem kynntu kristni, kallaðir trúboðar, voru sumir af fyrstu Evrópubúum til að búa í því sem nú er Texas. Árið 1821 náði Mexíkó yfirráðum yfir landinu og kallaði að lokum svæðið Coahuila y Tejas. En árið 1835 gerðu landnemar sem bjuggu í þessu héraði - oft bara kallaðir Texas, uppreisn og hófu Texasbyltinguna. Uppreisnarmenn urðu fyrir hræðilegum ósigri fyrir mexíkóska herinn í orrustunni 1836 við Alamo, virkið í San Antonio. En tapið hvatti landnema aðeins til að berjast áfram. Með hrópinu „Mundu eftir Alamo!“ Eftir að hafa hörfað að landamærum ríkisins við Louisiana snéri uppreisnarherinn við og sigraði mexíkóska herinn í orrustunni við San Jacinto. Antonio López de Santa Anna forseti Mexíkó var tekinn höndum eftir bardagann og Mexíkó gafst upp.

Texas varð sjálfstætt ríki sem kallaðist Lýðveldið Texas árið 1836. En það var erfitt fyrir lítið land að verjast fjandsamlegum ættbálkum og mexíkóskum hermönnum og Texas gekk til liðs við Bandaríkin árið 1845. Árið 1861 yfirgaf Texas sambandið og gekk aftur inn eftir að borgarastyrjöldinni lauk. árið 1870.

## Tilvísanir

## Tenglar

* Opinber vefsíða
* *Orustan í Texas 1836*; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959[*óvirkur tengill*]
* *Þingeyjarsýsla Bandaríkjanna*; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1947 Geymt 28 apríl 2014 í Wayback Machine
* Rehabilitation facilities in Texas

  *Þessi Bandaríkja-tengda grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*