Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Samskipti

Ljósmynd af Anwar Sadat, Menachem Begin og Jimmy Carter sýnir a.m.k. tvenns konar hefðbundið samskiptaatferli: handtak og bros.
**Samskipti** eru ferli sem gera lífverum kleift að skiptast á upplýsingum með ýmsum aðferðum. Samskipti fela venjulega í sér endurgjöf (eru samhverf) en orðið er líka notað um fjölmiðlun eins og útvarpsútsendingar þar sem endurgjöfin er í besta falli óbein, og líka kerfi þar sem töf er á endurgjöf eða þar sem sendandi og viðtakandi nota ólík samskiptakerfi, tækni, tíma og aðferðir (ósamhverf samskipti).

Sumir höfundar vilja meina að samskipti feli í sér vilja, þ.e. endurgjöfin þarf að byggja á íbyggni, og útiloki þannig samskipti annarra en manna. Annars konar skipti á upplýsingum er réttara að kalla boðskipti samkvæmt þessu. Aðrir höfundar vilja meina að samskipti meðal manna og samskipti annarra lífvera séu stigsmunur en ekki eðlismunur og hægt sé að skoða hvort tveggja með sömu aðferðum.

Samskiptum er gjarnan lýst út frá þessum þáttum:

* Efni (um hvað snúast samskiptin)
* Upptök/sendandi (hver á upptök að boðunum)
* Samskiptaform (t.d. ræða, samtal, skeyti o.s.frv.)
* Samskiptamiðill (t.d. ritmál, talað mál, tákn, reykmerki o.s.frv.)
* Móttakandi/viðtakandi (sá sem nemur og skilur boðin)
* Markmið/ætlun (tilgangur samskiptanna - t.d. aðvörun, tilkynning, lögboð o.s.frv.)

  *Þessi samfélagsgrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Jane Goodall

Jane Goodall árið 2022.
**Jane Morris Goodall** (fædd **Valerie Jane Morris-Goodall** 3. apríl 1934, d. 1. október 2025) var breskur dýrafræðingur, fremdardýrafræðingur og mannfræðingur og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Hún var einn mesti sérfræðingur heimsins um simpansa og átti 45 ára langan rannsóknarferil á félagslegri hegðun og fjölskylduböndum viltra simpansa í Gombe Stream National Park í Tansaníu. Hún stofnaði Jane Goodall-stofnunina og vann mikið að verndun og velferð villtra dýra. Goodall gaf út mikinn fjölda bóka.

## Helstu rit

* **1969My Friends the Wild Chimpanzees*
* **1971In the Shadow of Man*
* **1986The Chimpanzees of Gombe: Patterns of Behavior* (ísl. þýð. *Bókin um simpansana* 1992)
* **1990Through a Window: 30 years observing the Gombe chimpanzees*
* **200040 Years At Gombe*
* **2005Harvest for Hope: A Guide to Mindful Eating*
* **2009Hope for Animals and Their World: How Endangered Species Are Being Rescued from the Brink*

## Tenglar

* Vefsíða Jane Goodall-stofnunarinnar
* Kristjánsdóttir, Ingunn Lára (1 október 2025). „Viðtalið við Jane Goodall: „Simpansar segja ekki bless"“. *ruv.is*. Sótt 2 október 2025.

  *Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*