Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Samuel Beckett

Samuel Beckett

**Samuel Beckett** (13. apríl 1906 – 22. desember 1989) var írskur leikritahöfundur, skáldsagnahöfundur og ljóðskáld. Hann hlaut árið 1969 nóbelsverðlaunin í bókmenntum.

## Nokkur verk

### Leikrit

#### Leikhúsverk

* *Eleutheria* (skrifað í kringum 1940; gefið út 1995)
* *Beðið eftir Godot* (1952)
* *Act Without Words I* (1956)
* *Act Without Words II* (1956)
* *Endgame* (1957)
* *Krapp's Last Tape* (1958)
* *Rough for Theatre I* (1950-1960)
* *Rough for Theatre II* (1950-1960)
* *Happy Days* (1960)
* *Play* (1963)
* *Come and Go* (1965)
* *Breath* (1969)
* *Not I* (1972)
* *That Time* (1975)
* *Footfalls* (1975)
* *A Piece of Monologue* (1980)
* *Rockaby* (1981)
* *Ohio Impromptu* (1981)
* *Catastrophe* (1982)
* *What Where* (1983)

#### Útvarpsverk

* *All That Fall* (1956)
* *Embers* (1959)
* *Rough for Radio I* (1961)
* *Rough for Radio II* (1961)
* *Words and Music* (1961)
* *Cascando* (1962)

#### Verk fyrir sjónvarp

* *Eh Joe* (1965)
* *Ghost Trio* (1975)
* *... but the clouds ...* (1976)
* *Quad I + II* (1981)
* *Nacht und Träume* (1982)

#### Biómyndir

* *Film* (1963)

### Verk í óbundnu máli

#### Skáldsögur

* *Dream of Fair to Middling Women* (1932; útgefið 1992)
* *Murphy* (1938)
* *Watt* (1945; útgefið 1953)
* *Mercier and Camier* (1946; útgefið 1974)
* *Molloy* (1951)
* *Malone Dies* (1951)
* *The Unnamable* (1953)
* *How It Is* (1961)

#### Stuttar skáldsögur

* *The Lost Ones* (1971)
* *Company* (1979)
* *Ill Seen Ill Said* (1981)
* *Worstward Ho* (1984)

#### Sögur

* *More Pricks Than Kicks* (1934)
* *Stories and Texts for Nothing* (1954)
* *First Love* (1973)
* *Fizzles* (1976)
* *Stirrings Still* (1988)

#### Ekki skáldskapur

* *Proust* (1931)
* *Bram van Velde* (með Georges Duthuit og Jacques Putnam)(1958)
* *Disjecta* (1983)

### Ljóð

* *Whoroscope* (1930)
* *Echo's Bones and other Precipitates* (1935)
* *Collected Poems in English* (1961)
* *Collected Poems in English and French* (1977)
* *What is the Word* (1989)

### Þýðingar

* *Negro: an Anthology* (Nancy Cunard, ritstjóri) (1934)
* *Anna Livia Plurabelle* (James Joyce, frönsk þýðing eftir Beckett og fleiri) (1931)
* *Anthology of Mexican Poems* (Octavio Paz ritstjóri) (1958)
* *The Old Tune* (Robert Pinget) (1963)

## Tengill

* *Samuel Beckett*; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966[*óvirkur tengill*]

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Fyrirrennari: **Yasunari Kawabata** |

|  |
| --- |
| **Nóbelsverðlaunin í bókmenntum** |
| (1969 –) |

 | Eftirmaður: **Aleksandr Solzhenitsyn** |

  *Þessi bókmenntagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Haf

Brim
**Haf** eða **sjór** er samfelld vatnslausn, sem þekur um 71% af yfirborði jarðar. Selta sjávar er um 3,5%, mestmegnis vegna salts (natríumklóríðs). Talið er að allt líf hafi hafist í vatni en sumar lífverur byrjuðu síðar að færa sig upp á yfirborðið og af þeim er talið að líf á yfirborðinu sé komið. Sjór er samt ennþá heimkynni allflestra lífvera á jörðinni en þar má t.d. finna spendýr svo sem hvali og seli og aragrúa fiska og margt fleira. Um 60-70% súrefnis verður til fyrir tilstilli ljóstillífunar í plöntusvifi og þara sem finna má í hafinu.

Sjórinn hagar sér að mörgu leyti eins og andrúmsloft jarðar, hreyfingar og breytingar í loftslagi og höfum eru afar tengd. Vindar valda hreyfingu á hafinu og í þeim myndast hafstraumar. Öldurnar sem myndast vegna þessara hreyfinga spila stóran þátt í mótun jarðar, þ.e. þegar öldur brotna á ströndum brjóta þær niður berg o.s.frv. Veðurbreytingar eru meiri og ofsafengnari yfir hafi en á landi þar sem hitabreytingar eru örari. Annað afl sem hefur mikil áhrif á höfin er aðdráttarafl tungls og sólar, en áhrif þess veldur svokölluðum sjávarföllum.

Sjónum er venjulega skipt í fimm úthöf, þ.e. Atlantshaf, Kyrrahaf, Indlandshaf, Norður-Íshaf og Suður-Íshaf en þau skiptast síðan í minni flóa og höf. Þar sem höfin mæta eyjaklösum og meginlöndum verða til jaðarhöf og innhöf. Minni hlutar hafs þar sem það mætir landi eru kallaðir sjór, sund, vík, vogur, flói og fjörður. Manngerðir skipaskurðir, eins og Súesskurðurinn og Panamaskurðurinn, eru gerðir til að tengja saman hafsvæði. Dauðahaf og Kaspíahaf eru dæmi um meiriháttar stöðuvötn, sem kallast höf, þó þau séu það í raun ekki.

Ísland liggur á mörkum þriggja hafa: Grænlandshafs, Íslandshafs og Noregshafs.

## Tengt efni

* Á (landslagsþáttur)
* Jarðfræði
* Súrnun sjávar

## Tenglar

* „Hefur sjórinn alltaf verið saltur?“. *Vísindavefurinn*.
# Amazon.com

|  |
| --- |
| Amazon.com |
|  |
| Rekstrarform | Hlutafélag |
| Stofnað | 1994 |
| Staðsetning | Seattle, Washington, Bandaríkin |
| Lykilpersónur | Jeff Bezos |
| Starfsemi | Vefverslun |
| Tekjur | US$14,84 miljarðar  |
| Hagnaður e. skatta | US$476 milljónir  |
| Starfsfólk | 647,500 (2018) |
| Vefsíða | www.amazon.com |

**Amazon.com, Inc.** (NASDAQ: AMZN) er bandarískt vefverslunarfyrirtæki með höfuðstöðvar í Seattle í Washington. Það var eitt af fyrstu fyrirtækjum til að selja vörur á Internetinu og var táknmynd í netfyrirtækjaloftbólunni árið 1999. Það skilaði fyrst hagnaði árið 2003.

Fyrirtækið var stofnað árið 1994 af Jeff Bezos, og hóf rekstur árið 1995. Í byrjun seldi Amazon.com bara bækur en skömmu síðar byrjaði það að selja myndbönd, mynddiska, geisladiska, MP3, forrit, tölvuleiki, raftæki, fatnað, húsgögn, mat, leikföng og meira. Amazon markaðssetur og selur *Kindle* lestölvuna.

Amazon.com hefur aðgreindar netverslanir í Kanada, Bretlandi, Þýskalandi, Austurríki, Frakklandi, Kína (Joyo.com) og Japan.

## Tenglar

* Amazon.com
* Amazon.co.uk
* Amazon.de
* Amazon.at
* Amazon.fr
* Alþjóðlegar vefsíður
* Amazon metasearch (co.uk, com, fr, ca, de) plugin for FireFox[*óvirkur tengill*]
# Eðlisfræði

Meissner-hrif þar sem ofurleiðari hrindir frá sér segulsviði, eru eitt af því sem er rannsakað í þéttefnisfræði.
**Eðlisfræði** er sú grein raunvísinda sem fjallar um samhengi efnis, orku, tíma og rúms og beitir vísindalegri aðferð við hönnun líkana, sem setja náttúrufyrirbæri í stærðfræðilegan búning. Eðlisfræðingar rannsaka meðal annars víxlverkun efnis og geislunar og samhengi efnis og orku, tíma og rúms til þess að skilja hvernig alheimurinn virkar.

Eðlisfræði er með elstu vísindagreinum heims, en lengst af síðustu tvö árþúsund var eðlisfræði, ásamt efnafræði og líffræði, skilgreind sem hluti náttúruspeki innan heimspeki. Eftir vísindabyltinguna á 17. öld var tekið að skilgreina þessar greinar sem hluta hinna nýju raunvísinda. Eðlisfræði tengist mörgum þverfaglegum rannsóknarsviðum, eins og eðlisfræði lífs og skammtaefnafræði. Mörk eðlisfræðinnar eru ekki skýrt afmörkuð. Nýjar hugmyndir í eðlisfræði hafa oft áhrif á skýringar á grunneiginleikum sem aðrar vísindagreinar fást við. og vísa á nýjar rannsóknarleiðir í greinum eins og stærðfræði og heimspeki.

Framfarir í eðlisfræði leiða oft til þróunar nýrrar tækni. Aukinn skilningur á rafsegulfræði, þéttefnisfræði og kjarneðlisfræði hefur þannig leitt til þróunar tækja sem hafa umhreytt nútímasamfélagi manna, eins og sjónvarpsins, tölva, heimilistækja og kjarnavopna. Framfarir í varmaaflfræði áttu þátt í þróun iðnvæðingar, og ný þekking á sviði aflfræði leiddu til þróunar örsmæðareiknings.

Eðlisfræðin skýrir efni þannig að það sé samsett úr frumeindum, sem eru samsettar úr kjarneindum, sem aftur eru gerðar úr kvörkum. Efni og orka eru í raun sama fyrirbærið samkvæmt afstæðiskenningunni. Geislun er skýrð með ljóseindum og/eða rafsegulbylgjum (tvíeðli). Lögmál eðlisfræðinnar eru flest sett fram sem stærðfræðijöfnur, yfirleitt sem línulegt samband tveggja stærða, eða sem 1. eða 2. stigs deildajöfnur.

Nútímaeðlisfræði reynir að sameina megingreinar eðlisfræðinnar, rafsegulfræði (rafsegulkrafturinn), þyngdaraflsfræði (þyngdarkrafturinn) og kjarneðlisfræði (sterki og veiki kjarnakrafturinn) í eina allsherjarkenningu.

## Undirgreinar

Eðlisfræðinni má skipta gróflega í kjarneðlisfræði, þéttefnisfræði, atómfræði, stjarneðlisfræði og hagnýtta eðlisfræði. Þessar greinar hafa svo fjölda sérhæfðra undirgreina, eins og öreindafræði, safneðlisfræði, sameindaeðlisfræði, ljósfræði, skammtafræði, rafgasfræði, geimeðlisfræði og klassíska aflfræði. Þessar greinar vinna út frá nokkrum grundvallarkenningum, eins og afstæðiskenningunni, kenningunni um miklahvell, staðallíkaninu, samþættingarkenningunni og ofurstrengjafræði.

Frá 20. öld hafa rannsóknarsvið eðlisfræðinnar orðið sérhæfðari og flestir eðlifræðingar í dag vinna allan sinn feril á þröngu sérsviði. Fræðimenn sem vinna á mörgum sviðum, eins og Albert Einstein og Lev Landau, eru sífellt sjaldgæfari.

## Tilvísanir

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Pune

Frá Pune
**Pune** er áttunda stærsta borg Indlands og sú önnur stærsta í fylkinu Maharashtra með yfir 5 milljón íbúa. Hún er á Dekkanhásléttunni 560 metra yfir sjávarmáli á hægri bakka árinnar Mutha. Pune er höfuðstaður Pune-héraðs. Borgin var fyrsta höfuðborg Marattaveldisins og síðar borg forsætisráðherra ríkisins, peshwa.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Assam

Kort sem sýnir Assam
**Assam** er fylki í norðausturhluta Indlands sunnan við austurhluta Himalajafjalla. Höfuðstaður fylkisins er Dispur sem er á stórborgarsvæði Guwahati. Assam nær yfir árdali Brahmaputra og Barak. Það á landamæri að indversku fylkjunum Vestur-Bengal, Arunachal Pradesh, Nagalandi, Manipur, Mizoram, Tripura og Meghalaya og að löndunum Bútan í norðri og Bangladess í suðri.

Assam var miðstöð Ahomríkisins. Bretar lögðu landið undir sig frá 1838.

Opinbert tungumál fylkisins er assamíska en bengalska og bodoíska njóta opinberrar stöðu á tilteknum svæðum. Yfir 60% íbúa eru hindúatrúar og 30% múslimar.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*