# Hebreskt stafróf

**Hebreska stafrófið** (hebreska: אָלֶף-בֵּית עִבְרִי‎,) er abdsjad sem samanstendur af 22 stöfum. Einnig má finna lítið breyttar útgáfur stafanna í nokkrum öðrum tungumálum innan samfélags gyðinga en þar ber helst að nefna jiddísku, ladino og judeo-arabísku. Fimm stafir hafa aðra birtingarmynd þegar þeir koma fyrir aftast í orði.

Hebreska er skrifuð frá hægri til vinstri. Fjöldi stafa, uppröðun, nöfn og hljóðfræði eru sams konar og í arameíska stafrófinu en bæði tungumálin notuðust við fönískt stafróf undir lok annarrar aldar fyrir Krist.

Samkvæmt nútímafræðimönnum er nútímaritmál hebresku byggt á aramísku ritmáli frá þriðju öld f.Kr. en gyðingar höfðu notað það til þess að skrifa hebresku frá því um á 6. öld f.Kr. Fyrir þann tíma notuðust gyðingar við gamalt hebreskt ritmál en það er byggt á fönísku ritmáli frá því á 10. öld f.Kr. og það ritmál er notað enn í dag í trúarlegum verkum.

## Listi yfir tungumál gyðinga

Listinn er ekki tæmandi

### Afró-asísk tungumál

* Semísk: hebreska, amaríska, arameíska, judeo-arabíska, judeo-jemeníska, judeo-libíska, judeo-algeríska, ennig eru nokkur judeo-arabísk mál töluð í Sýrlandi og Írak.
* Berbíska: judeo-berbíska

### Indóevrópsk tungumál

* Germönsk: Jiddíska
* Ítalska: Judeo-Latína
* Slavnesk: Knaanic (Judeo-Tékkneska)
* Gríska: Yevanic (Judeo-Gríska)
* Indóírönsk: Dzhidi (Judeo-Persneska), Bukhori

### Tyrknesk tungumál

* Tyrkneska: Krymchak (Judæo-Tartar)

## Framburður á nöfnum stafa í hebreska stafrófinu

| stafur | Nafn stafs | hefðbundinn framburður enskur | venjuleg ísraelskur framburður | colloquial Israeli Framburður (ef breytingar) | jiddískur / Ashkenazi framburður |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| MW | Unicode |
| א | Aleph | Alef | [/ˈɑːlɛf/, /ˈɑːlɨf/] | [/ˈalef/] |   | [/ˈalɛf/] |
| בּ | Beth | Bet | [/bɛθ/, /beɪt/] | [/bet/] |   | [/bɛɪs/] |
| ב | [/vɛɪs/] |
| ג | Gimel | Gimel | [/ˈɡɪməl/] | [/ˈɡimel/] |   | [/ˈɡimːɛl/] |
| ד | Daleth | Dalet | [/ˈdɑːlɨθ/, /ˈdɑːlɛt/] | [/ˈdalet/] | [/ˈdaled/] | [/ˈdalɛd/] |
| ה | He | He | [/heɪ/] | [/he/] | [/hej/] | [/hɛɪ/] |
| ו | Waw | Vav | [/vɑːv/] | [/vav/] |   | [/vov/, /vof/] |
| ז | Zayin | Zayin | [/ˈzaɪ.ɨn/] | [/ˈzajin/] | [/ˈzain/] | [/ˈzajin/] |
| ח | Heth | Het | [/hɛθ/, /xeɪt/] | [/ħet/] | [/χet/] | [/ χɛs/] |
| ט | Teth | Tet | [/tɛθ/, /teɪt/] | [/tet/] |   | [/tɛs/] |
| י | Yod | Yod | [/jɔːd/] | [/jod/] | [/jud/] | [/jud/] |
| כּ | Kaph | Kaf | [/kɑːf/] | [/kaf/] |   | [/kof/] |
| כ | [/χof/] |
| ך |   | Final Kaf |   | [/kaf sofit/] |   | [/laŋɛ χof/] |
| ל | Lamed | Lamed | [/ˈlɑːmɛd/] | [/ˈlamed/] |   | [/ˈlomɛd/] |
| מ | Mem | Mem | [/mɛm/] | [/mem/] |   | [/mɛm/] |
| ם |   | Final Mem |   | [/mem sofit/] |   | [/ʃlos mɛm/] |
| נ | Nun | Nun | [/nuːn/] | [/nun/] |   | [/nun/] |
| ן |   | Final Nun |   | [/nun sofit/] |   | [/laŋɛ nun/] |
| ס | Samekh | Samekh | [/ˈsɑːmɛk/] | [/ˈsameχ/] |   | [/ˈsomɛχ/] |
| ע | Ayin | Ayin | [/ˈaɪ.ɨn/] | [/ˈʕajin/] | [/ain/] | [/ˈajin/, /ˈojin/] |
| פּ | Pe | Pe | [/peɪ/] | [/pe/] | [/pej/] | [/pɛɪ/] |
| פ | [/fɛɪ/] |
| ף |   | Final Pe |   | [/pe sofit/] | [/pej sofit/] | [/laŋɛ fɛɪ/] |
| צ | Sadhe | Tsadi | [/ˈsɑːdə/, /ˈsɑːdi/] | [/ˈtsadi/] | [/ˈtsadik/] | [/ˈtsodi/, /ˈtsodik/, /ˈtsadɛk/] |
| ץ |   | Final Tsadi |   | [/ˈtsadi sofit/] | [/ˈtsadik sofit/] | [/laŋɛ ˈtsadɛk/] |
| ק | Qoph | Qof | [/kɔːf/] | [/kof/] | [/kuf/] | [/kuf/] |
| ר | Resh | Resh | [/rɛʃ/, /reɪʃ/] | [/reʃ/] | [/rejʃ/] | [/rɛɪʃ/] |
| ש | Shin | Shin | [/ʃiːn/, /ʃɪn/] | [/ʃin/] |   | [/ʃin, sin/] |
| תּ | Tav | Tav | [/tɑːf/, /tɔːv/] | [/tav/] | [/taf/] | [/tov/, /tof/] |
| ת | [/sov/, /sof/] |

## Heimildir