Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Flúrljós

Flúrljós notuð til að lýsa upp undirgöng.
**Flúrljós** er ljósgjafi sem myndar ljós með rafeindum sem dynja á gassameindum undir lágum þrýstingi inni í glerpípu.

Flúrperur, sem eru venjulega langar og grannar glerpípur, innihalda kvikasilfursgufu og argongas. Þegar rafmagn fer gegnum pípurnar gefur kvikasilfursgufan frá sér útfjólubláa geisla sem menn geta ekki greint með auganu. Þess vegna er glerpípan húðuð að innan með sérsökum efnum sem kallast ljómefni. Ljómefnið örvast fyrir tilstilli útfjólubláa ljóssins og gefur þá frá sér sýnilegt ljós við flúrljómun. Litur flúrperunnar ræðst af gerð þess ljómefnis sem hún er húðuð með.

Flúrljós er „kalt ljós“ sem þarf miklu minni orku en glópera. Þess vegna er dæmigerður endingartími flúrperu um 10.000 klukkustundir, en dæmigerður endingartími glóperu um 1000 klukkustundir.

Ljósastæði fyrir flúrperur er dýrara og oft stærra en ljósastæði fyrir glóperur, því það þarf bæði straumfestu og startara. Ónýtar flúrperur eru flokkaðar sem spilliefni þar sem þær innihalda kvikasilfur.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Geislalækningar

Geislalækningar
**Geislalækningar** eru aðferð í læknisfræðum til að meðhöndla sjúklinga með jónandi geislun. Geislavirk efni og eindahraðlar eru notaðir við geislameðferð á krabbameinum.

Algengustu tegundir geislalækninga eru ljóseinda-, rafeinda- og róteindageislun. Þær eru nýttar við mismunandi aðstæður til geislalækninga krabbameins. Geislun er ýmist straumur efniseinda (rafeinda,róteinda o.s.frv.) sem ferðast með hreyfiorku og hafa massa eða straumur ljóseinda sem hafa ekki massa. Röntgengeislun er jónandi geislun sem er notuð til lækninga og til að greina sjúkdóma.

## Tengill

* Geislamælingar á húð sjúklinga í geislameðferð (Diplomaritgerð í læknisfræði 2011)
# Manhattan

Kort sem sýnir Manhattan (með gulu) innan New York-borgar (sem sýnd er með gráu).
Manhattan.
**Manhattan** er minnsti en þéttbýlasti hluti New York-borgar í Bandaríkjunum. Manhattan-eyja er 51,8 km² en til hverfisins teljast einnig nálægar minni eyjar og vatnsyfirborð, samtals er Manhattanhverfi 87,5 km² stórt.

Manhattan er staðsett á samnefndri eyju, ásamt nokkrum minni eyjum í kring og litlu svæði á meginlandinu. Manhattan-eyja er aðskilin frá New Jersey af Hudsonfljóti, sem er stór og mikil á vestan eyjarinnar og frá Long Island/Brooklyn af East River, sem er sund á milli Long Island og Manhattan. Í norðri er það Harlem-fljót sem skilur að Manhattan og Bronx.

Um 1,7 milljón manna (2017) býr á Manhattan. Manhattan skiptist í allmörg hverfi og eru Harlem, Chinatown, Little Italy, Tribeca og Greenwich Village meðal þeirra.

Frumbyggjar Ameríku voru búsettir á Manhattan áður en Evrópubúar komu þangað. Hollendingar keyptu Manhattan af þeim fyrir lítið fé og reistu þar vísi að borg, sem í upphafi hét Neuwe Amsterdam eða Nýja Amsterdam. Nafninu var svo breytt í New York eftir að Bretar náðu völdum á þessum slóðum.

Á Manhattan eru meðal annars Empire State-byggingin, viðskiptamiðstöðin Wall Street, Broadway, íþrótta- og tónleikahöllin Madison Square Garden og háskólarnir New York-háskóli og Columbia-háskóli.

Neðst á Manhattan stóðu tvíburaturnarnir, World Trade Center, sem hrundu til grunna í hryðjuverkaárás þann 11. september árið 2001. Í stað þeirra var byggður turninn One World Trade Center. Margir sögulegir skýjakljúfar eru í borgarhlutanum, til að mynda Flatiron-byggingin og Chrysler-byggingin.

Á Manhattan eru nokkrir almenningsgarðar og er Central Park þeirra þekktastur og stærstur.