Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ísraelsher

Ísraelskir hermenn á Gólanhæðum árið 2012.
**Ísraelsher** (hebreska: צְבָא הַהֲגָנָה לְיִשְׂרָאֵל, bókstl. „varnarher Ísraels“) er her Ísraels og skiptist í landher, flugher og flota. Yfirmaður heraflans heyrir undir varnarmálaráðherra Ísraels.

Herinn var upphaflega stofnaður af David Ben-Gurion árið 1948. Kjarninn í honum kom úr vopnuðum uppreisnar og hryðjuverkahópum gyðinga í Palestínu: Haganah, Irgun og Lehi. Frá stofnun hefur herinn tekið þátt í fjölda styrjalda og býr því yfir einu reyndasta herliði heims. Upphaflega átti Ísraelsher í samstarfi við Frakka um kaup á hergögnum og þjálfun en frá Sex daga stríðinu 1967 hafa Bandaríkin átt í víðtæku hernaðarsamstarfi við Ísrael.

Herskylda er almenn í Ísrael frá 18 ára aldri. Karlmenn eru þrjú ár í hernum en konur tvö ár.

## Ólögmæt dráp

Ísraelsher hefur margoft verið ásakaður um ólögmæt morð Palestínumanna. Ísraelsher hefur svarað mótmælum Palestínumanna með skothríð. Í Mars árið 2018 byrjuðu svokölluðu Mótmælin miklu fyrir endurkomu(e.Great March of Return). Þann 27.desember sama ár var Ísraelsher búinn að drepa samtals 215 Palestínubúa. Af þeim voru fjörutíu og sjö börn, fjórir sjúkraliðar og tveir blaðamenn. Mótmælin gengu út á að Palestínumenn heimta að fá að snúa aftur til landsins sem hersveitir Síonista hröktu forfeður þeirra frá árið 1948.

Ísraelsher hefur orð á sér fyrir að ráðast á palestínska skóla. Árið 2014 réðst Ísraelsher á þrjá grunnskóla með stuttu millibili. Árásirnar tóku líf 45 manns, 17 af þeim voru börn. Ísraelsher vissi að þeir væru að ráðast á skóla og að fjöldi af fólki væri að nota þá sem skýli.

>
> > „Við vorum að undirbúa brottför og ég var að hafa fjölskylduna tilbúna. Ég var fyrir utan hliðið að bíða eftir leigubíl til að sækja okkur og fara til Jabalya. Allt í einu gerðist það,og ég heyrði í sprengingum. Ég fór inn [í skólagarðinn] og sá mikið af særðu fólki og marga aðra drepna. Ég sá 10 börn, og á milli 50 og 60 mannfalla. Ég trúði ekki að þetta væri raunverulegt. Öllum blæddi og líkamar þeirra voru fullir af sprengjubrotum.“ Eftirlifandi árásar á grunnskóla.
>
>

## Handtökur barna

Á hverju ári handtekur og lögsækir ísraelsher á bilinu 500 til 700 börn. Algengasta ákæran gagnvart börnunum er að kasta steinum. Saknæmisaldurinn fyrir Palestínubúa undir hernámi er 12 ára. Samt sem áður hefur ísraelsher handtekið ennþá yngri börn. Ísraelskir mættu í tilteknu atviki í Palestínskan grunnskóla og handtóku Zein Idris, 9 ára dreng. Þeir ásökuðu drenginn um að kasta steinum í ísraelska landnema í Hebron. Einn af hermönnunum sagði að aldur drengsins skipti ekki máli vegna þess að hann hafi kastað steinum.

## Heimildir

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Túaregar

Túaregi í sandinum fyrir utan þorpið Djanet á landamærum Alsír og Líbíu árið 2012.
**Túaregar** eru berbískt þjóðflokkasamband. Þeir búa aðallega í Saharaeyðimörkinni á miklu svæði sem teygir sig frá suðvesturhluta Líbíu til suðurhluta Alsír, Níger, Malí og Búrkína Fasó. Túaregar hafa sögulega verið smalar og hirðingjar og fámennir hópar þeirra búa einnig í norðurhluta Nígeríu.

Túaregar tala samnefnt tungumál (einnig kallað *Tamasheq*) sem tilheyrir berbískri kvísl afróasísku tungumálafjölskyldunnar.

Túaregar hafa stundum verið kallaðir „bláa fólkið“ vegna hefðbundinna blárra viðhafnarklæða sinna, sem hafa átt það til að flekka hörund þeirra með litarefni sínu. Þeir eru íslömsk hirðingjaþjóð sem talið er að sé komin af berbískum frumbyggjum Norður-Afríku. Túaregar voru meðal þeirra þjóða sem höfðu hvað mest áhrif á útbreiðslu íslams og þróun trúarinnar í Norður-Afríku og nágrannasvæðinu Sahel. Í menningu Túarega er þó ýmsum siðum frá því fyrir daga íslams viðhaldið; til dæmis eru ættir raktar í kvenlegg en ekki karllegg og karlar bera slæður en ekki konur.

Túaregar eru ættbálkasamfélag þar sem hver ættbálkur hefur sitt stigveldi og sína stéttskiptingu. Túaregar hafa stjórnað ýmsum verslunarleiðum gegnum Sahara og hafa leikið lykilhlutverk í mörgum hernaðardeilum í kapphlaupinu um Afríku og eftir afnýlendun álfunnar.

## Tilvísanir

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Mikki Mús

Upphafleg teikning af Mikka Mús úr Steamboat Willie
**Mikki Mús** er teiknimyndapersóna sem er einnig lukkudýr Walt Disney-fyrirtækisins. Walt Disney og Ub Iwerks sköpuðu hann saman hjá Walt Disney-hreyfimyndastúdíóinu árið 1928. Mikki er talandi og manngerð mús sem venjulega klæðist rauðum stuttbuxum, stórum gulum skóm og hvítum hönskum. Mikki er ein frægasta skáldpersóna í heimi.

Mikki birtist fyrst í tilraunateiknimyndinni *Plane Crazy* en var opinberlega kynntur til sögunnar í stuttmyndinni *Steamboat Willie* (1928), einni fyrstu hljóðteiknimynd allra tíma. *Steamboat Willie* var fordæmalaus á sínum tíma fyrir það hvernig hún skeytti saman teiknimynd við tónlist og alls kyns óhljóð. Myndin var einn mesti smellur í bandarískum kvikmyndahúsum þess árs og skaut Walt Disney upp á stjörnuhimininn nánast á einu bretti. Því er ekki ofsögum sagt að Mikki hafi lagt grunninn að risaveldi Walt Disney og í raun öllum bandaríska teiknimyndaiðnaðinum. Mikki átti eftir að birtast í fleiri en 130 myndum, þ. á m. *The Band Concert* (1935), *Brave Little Tailor* (1938) og *Fantasíu* (1940). Mikki birtist aðallega í stuttmyndum en líka endrum og eins í kvikmyndum í fullri lengd. Tíu af teiknimyndum Mikka voru tilnefndar til Óskarsverðlauna sem besta teiknistuttmyndin, en aðeins ein vann: *Lend a Paw* árið 1942. Árið 1978 varð Mikki fyrsta teiknimyndapersónan sem fékk stjörnu á Hollywood Walk of Fame-götunni.

Frá og með árinu 1930 birtist Mikki líka oft í myndasögum. Dagblaðastrípa með hans nafni, aðallega teiknuð og samin af Floyd Gottfredson, birtist vikulega í 45 ár. Mikki hefur einnig birst í myndasögublöðum eins og *Topolino* í Ítalíu, Andrésar Andarblöðunum á Íslandi og í sjónvarpsþáttaröðum eins og *The Mickey Mouse Club* á meðal annarra. Hann birtist líka í öðrum miðlum, þ. á m. tölvuleikjum. Hægt er að heilsa upp á Mikka og fá eiginhandaráritun hans í skemmtigörðum Disney.

Mikki er oft í fylgd kærustu sinnar, Mínu Músar, hundsins síns Plútós, vina sinna, Andrésar Andar og Guffa, og erkióvinar síns, Svarta-Péturs. Þótt hann hafi í upphafi verið hrekkjótt andhetja mildaðist Mikki með árunum og varð fremur góðlyndur en ævintýragjarn. Árið 2009 byrjaði Disney að leggja meiri áherslu á hrekkjótta og ævintýragjarna hlið hans fremur en glaðlyndi og kátleika.

Mikki birtist fyrst á íslensku árið 1939 og hét þá Búri bragðarefur. Leiftur gaf út.

## Tilvísanir

  *Þessi menningargrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Hjólsög

Hjólsög
**Hjólsög** er vélknúin sög þar sem sagað er með sagarblaði eða disk með tönnum sem snýst í hringi.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Sid Meier

Sid Meier
**Sid Meier** (fæddur 1954) er bandarískur tölvuleikjahönnuður. Hann hefur hannað nokkra af vinsælustu tölvuleikjum allra tíma. Meier hefur margsinnis verið heiðraður fyrir framlag sitt til tölvuleikjaiðnaðarins og er enn í dag talinn meðal stærstu nafnanna í þeim geira.

## Ferill

Sid Meier stofnaði MicroProse ásamt Bill Stealey árið 1982. Hjá MicroProse hannaði Meier leikinn sem hann er þekktastur fyrir, *Civilization*. Meier yfirgaf að lokum MicroProse og stofnaði árið 1996 fyrirtækið Firaxis Games ásamt Jeff Briggs. Í dag gefur Firaxis út herkænskuleiki, en margir þeirra eru endurgerðir eldri leikja Meiers, svo sem *Civilization III* og *Pirates!*.

Árið 1999 varð Meier annar maðurinn til að komast í Academy of Interactive Arts and Sciences' Hall of Fame. Sá fyrsti var Shigeru Miyamoto frá Nintendo.

## Tilvitnun

„Leikur er röð af áhugaverðum ákvörðunum.“

## Leikir

Meier hefur hannað leiki í um þrjá áratugi. Nokkrir af þekktari leikjum hans eru hér í tímaröð:

* *Solo Flight* (1984)
* *Kennedy Approach* (1985)
* *F-15 Strike Eagle* (1985)
* *Silent Service* (1985)
* *Sid Meier's Pirates!* (1987)
* *F-19 Stealth Fighter* (1988)
* *Covert Action* (1990)
* *Railroad Tycoon* (1990)
* *Civilization* (1991)
* *Pirates! Gold* (1993)
* *Colonization* (1994)
* *Civilization II* (1996)
* *Sid Meier's Gettysburg!* (1997)
* *Sid Meier's Alpha Centauri* (1999)
* *Civilization III* (2001)
* *SimGolf* (2002)
* *Sid Meier's Pirates!* (2004)
* *Civilization IV*, (2005)

## Tenglar

* Vefsíða Firaxis
* The Sid Meier Legacy Geymt 16 maí 2008 í Wayback Machine
# Upphafsstafaheiti

**Upphafsstafaheiti** er skammstöfun sem inniheldur eingöngu upphafsstafi. Gott dæmi er NATO - N**orth **A**tlantic **T**reaty **O**rganisation*. Ýmsir hlutir tæknilegs eðlis heita slíkum nöfnum, svo sem eins og RADAR og LASER. Fyrra orðið kemur úr RA**dio **D**etection **A**nd **R**anging* og seinna orðið er soðið saman úr L**ight **A**mplification by **S**timulated **E**mission of **R**adiation*. Allmargir hlutir í daglega lífinu heita slíkum nöfnum, sérstaklega í ensku en síður í íslensku. Hér hentar að nefna tvö dæmi: **TV** (frb. tíví, =**t**ele**v**ision =sjónvarp) og jeep (hljóðlíking við **GP** =**G**eneral **P**urpose, en það er umdeilt), sem er sú tegund bíla sem á íslensku kallast jeppi. Einnig hefur tíðkast að einstakar þjóðir nefni sig slíkum heitum, þó aðallega á prenti. Dæmi þess eru **USA** (**U**nited **S**tates of **A**merica), **GB** (**G**reat **B**ritain), **SSSR** (**S**oyuz **S**ovetskikh **S**otsialisticheskikh **R**espublik ) og svo **UN** (**U**nited **N**ations = Sameinuðu þjóðirnar).

Upphafsstafaheiti eru venjulega mynduð úr fyrstu einum eða tveim stöfunum í hverju orði sem ekki er smáorð en þó er það stundum gert ef það hentar vel til að mynda meðfærilegri orð út úr skammstöfunum, sjá dæmi um samsetningu upphafsstafaheitisins **RADAR** hér að ofan. Önnur leið til að mynda heitin er að taka áherslustafi inn í miðjum orðum, sjá samsetningu **TV** hér að ofan.
# Vestur-Flæmingjaland

| Fáni | Skjaldarmerki |
| --- | --- |
| Fáni |  |
| Upplýsingar |
| Höfuðborg: | Brugge |
| Flatarmál: | 3.125 km² |
| Mannfjöldi: | 1.150.487 (1. janúar 2008) |
| Þéttleiki byggðar: | 366/km² |
| Vefsíða: | [*óvirkur tengill*] |
| Lega |
|  |

**Vestur-Flæmingjaland** (hollenska: *West-Vlaanderen*) er vestasta hérað í Belgíu og það eina sem nær að sjó. Ferðamennska er snar þáttur í efnahagi héraðsins. Höfuðborgin er Brugge.

## Lega og lýsing

Vestur-Flæmingjaland er stærsta héraðið í hollenska hluta Belgíu með 3.125 km2. Það liggur við Norðursjó og er gjörvöll strandlengja Belgíu innan marka héraðsins. Nyrst liggur héraðið að Hollandi (Sjálandi) en í suðvestri að Frakklandi. Auk þess liggur flæmska héraðið Austur-Flæmingjaland að því í austri og vallónska héraðið Hainaut í suðri. Í Vestur-Flæmingjalandi eru nokkrar stærri hafnir sökum nálægðar við sjó, en þær helstu eru í Brugge, Oostende og Zeebrugge, en sú síðastnefnda er næststærsta höfn Belgíu (á eftir Antwerpen). Íbúar héraðsins eru 1,1 milljón talsins.

## Fáni og skjaldarmerki

Í fána Vestur-Flæmingjalands eru tólf geislar, sex bláir og sex gulir, en fyrir miðju er auður rauður skjöldur. Merking fánans er mjög gömul, eldri en greifadæmið í Flandri. Honum var síðast breytt 1997.

Skjaldarmerkið er tvískipt. Til vinstri er fáninn, en til hægri er hið svarta ljón greifanna í Flæmingjalandi. Skjöldurinn var búinn til árið 1816 þegar Vestur-Flæmingjaland var stofnað sem hérað. Eitt sinn var skjöldurinn þrískiptur og vísaði þriðji hluti skjaldarins til Hollands, en hann féll burtu þegar Belgía lýsti yfir sjálfstæði 1830.

## Orðsifjar

Flæmingjaland (einnig Flandur) heitir eftir germönskum þjóðflokki sem kallaðist Vlamingen á hollensku, eða Flæmingjar. Flæmingjaland í heild er allur hollenskumælandi hluti Belgíu, en Austur- og Vestur-Flæmingjaland eru tvö vestustu hollenskumælandi héruðin í landinu.

## Söguágrip

Norðursjávarströndin við bæinn De Penne
Í gegnum aldirnar var héraðið hluti af greifadæminu Flandri (Graafschap Vlaanderen). Þegar Frakkar hertóku Niðurlönd 1794 leystu þeir greifadæmið upp og mynduðu sýslurnar Schelde (úr austurhlutanum) og Leie (úr vesturhlutanum). Þær voru aftur leystar upp þegar Frakkar hurfu úr landi 1814. Greifadæmið var þó ekki endurreist, heldur voru flæmsku hlutarnir áfram aðskildir og urðu héruð í nýstofnuðu ríki Niðurlanda. Vestur-Flæmingjaland var formlega stofnað 1816. Þó að Flæmingjar tækju ekki þátt í belgísku uppreisninni 1830, urðu lönd þeirra engu að síður hluti af Belgíu, ekki Hollandi.

## Borgir

Í Vestur-Flæmingjalandi eru 64 bæir eða sveitarfélög. Stærstu borgir eru:

| Röð | Bær | Íbúar | Ath. |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Brugge | 116 þúsund | Höfuðborg héraðsins og sjötta stærsta borg Belgíu |
| 2 | Kortrijk | 74 þúsund |  |
| 3 | Oostende | 69 þúsund |  |
| 4 | Roeselare | 58 þúsund |  |
| 5 | Waregem | 36 þúsund |  |
| 6 | Ieper | 35 þúsund |  |
| 7 | Menen | 32 þúsund |  |

## Heimildir

* Fyrirmynd greinarinnar var „*West-Vlaanderen*“ á hollensku útgáfu Wikipedia. Sótt 8. nóvember 2012.
# Skotbolti

Andrew Ketchum víkur sér undan skoti á heimsmeistaramótinu í skotbolta í Los Angeles árið 2018.
**Skotbolti** er hópíþrótt með bolta, með svipuðum reglum og Sto. Markmiðið er að hitta bolta í alla liðsmenn andstæðingsins og skjóta þá þannig út af vellinum.

Þátttakendur safnast saman á ákveðnu svæði sem er tilgreint sem völlur, fyrst hópast allir saman á miðjan völlinn og einn kastar boltanum upp í loftið í miðjum hópnum. Sá sem nær að grípa boltann fær að skjóta fyrstur. Sá sem hefur boltann reynir að hitta aðra þátttakendur með honum. Sá sem fær boltann í sig er úr og þarf að sitja hjá þar til næsta umferð byrjar. Ef hann hins vegar grípur boltann er sá sem kastaði úr leik og þarf að sitja hjá. Þegar einn stendur eftir hefur hann unnið leikinn og hægt er að hefja nýjan leik.

Áhöld sem þarf til leiksins: Brennibolti eða annar bolti sem fer vel í hönd.

## Tilvísanir

## Sjá einnig

* Listi yfir leiki barna

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Fallin spýta

**Fallin spýta** er leikur barna sem fer þannig fram að einn úr hópnum er valinn til að bíða hjá spýtu sem er stillt upp við vegg eða eitthvað annað. Hann byrjar á því að telja upp að tuttugu. Allir aðrir þátttakendur hlaupa í burtu og fela sig. Markmiðið er að finna alla sem földu sig. Ef hann sér einhvern, hleypur hann að spýtunni og kallar „fallin spýta fyrir Jóni/Gunnu, einn, tveir, þrír“ og er þá viðkomandi úr leik. Þeir sem földu sig reyna aftur á móti að komast að spýtunni á undan þeim sem leitar og ef einhverjum tekst það kastar hann spýtunni upp í loftið og kallar: „fallin spýta fyrir öllum“ og með því frelsar hann alla.

Þessi leikur er til víða um heim og er kenndur við þann hlut sem notaður er sem viðmið, sem getur verið til dæmis dós (Bretland), krukka (Svíþjóð) eða kassi (Noregur).

## Tilvísanir

## Sjá einnig

* Listi yfir leiki barna

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Milljarður

**Milljarður** (skammstafað sem *mlja*) er heiti yfir stóra tölu sem má einnig tákna sem 1.000.000.000, sem 109, eða sem þúsund milljónir. Þúsund milljarðar kallast billjón.

Á ensku er milljarður nefndur *billion*, sem er einn þúsundasti af billjón.

| **Heiti stórra talna** |
| --- |
| 10x | **Íslenska** | **Amerísk enska** | **Söguleg bresk enska** | **Pólska** | **1.000.000x** |
| 103 | þúsund | thousand | thousand | tysiąc | 1.000.0000,5 |
| 106 | milljón | million | million | milion | 1.000.0001 |
| 109 | milljarður | billion | (milliard) | miliard | 1.000.0001,5 |
| 1012 | billjón | trillion | billion | bilion | 1.000.0002 |
| 1015 | billjarður | quadrillion | billiard | trylion | 1.000.0002,5 |

## Sjá einnig

* Stórar tölur
* Flokkurinn „milljarðamæringar eftir löndum“
# Síðari iðnbyltingin

Eiffelturninn var, líkt og stoðgrind Frelsisstyttunnar, gerður úr puddel-stáli en Bessemer-aðferðin ruddi þeirri tækni úr vegi undir lok 19. aldar. Turninn var reistur fyrir Heimssýninguna í París 1889 sem „minnismerki um þá tíma iðnaðar og vísinda sem við nú lifum“.
**Síðari iðnbyltingin** eða tæknibyltingin er tímaskeið í Iðnbyltingunni sem nær frá seinni hluta 19. aldar til fyrri heimstyrjaldarinnar. Þetta tímabil er talið hefjast með tækninýjungum í stálframleiðslu, uppgötvun Bessemers, sem gerðu það mögulegt að framleiða stál á mun ódýrari hátt en áður sem svo hafði mikil áhrif á fjöldaframleiðslu og færibandavinnu.

Á tímabilinu frá 1870 til 1914 urðu tækniframfarir byggðar á vísindalegri þekkingu, meðal annars í efnafræði. Stóriðja varð útbreidd í sumum tilvikum vegna þess að það var hagkvæmt að hafa stórar einingar, til dæmis geyma og katla. Á þessu tímabili eru lögð veitukerfi eins og rafkerfi, gaskerfi, holræsakerfi og símakerfi, útvarps- og fjarskiptakerfi, og voru þessi kerfi oft svo stór að það var ekki á færi frjáls markaðar að sjá um uppbyggingu þeirra heldur varð það hlutverk sveitarfélaga. Þetta tímabil einkenndist af útþenslu bæjarfélaga.

Næsta skref í byggingarefnum var stál. Hugvitsmaðurinn Henry Bessemer fékk röð einkaleyfa 1855-6 fyrir aðferð sína til framleiðslu stáls úr fosfórlausu járngrýti, og með betrumbótum Friedrich Siemens á framleiðsluferlinu og aðferð Sidney Gilchrist Thomas til að fjarlægja fosfór úr járngrýti var árið 1876 leiðin greið fyrir stórfellda stálframleiðslu, en þangað til höfðu menn þurft að reiða sig á ört dvínandi námur fosfórlauss járns til hennar. Fyrir heimssýninguna í París 1889 hannaði Gustave Eiffel svo turn úr hinu nýja byggingarefni, Eiffelturninn.

Einnig komu til sögunnar nýir orkugjafar, olía annars vegar og raforka framleidd með olíu eða virkjun vatnsfalla hins vegar. Hófst virkjun olíulinda 1859 í Bandaríkjunum, en rafallinn var fundinn upp 1870. Um miðbik nítjándu aldar og þar til skömmu eftir aldamótin 1900 komu einnig fram ritsími Samuel Morse, talsími Alexander Graham Bell, loftskeytatækni Guglielmo Marconi, vélfluga Wrightbræðra og loks færibandaframleiddir bílar Henry Ford. Var þar með kominn vísir að tækniþróun tuttugustu aldar.

Tákn þessa tímabils er raforkan en fyrir rafvæðingu voru verksmiðjur iðnríkja knúnar vatns- og gufuorku og það hafði áhrif á staðsetningu iðjuvera. Í gamla kerﬁnu voru orkugjafar miðlægir og orkunni var dreift frá miðstöð til vélbúnaðar á dreif um verksmiðjurnar. Í verksmiðju með rafkerfi gat hver vél haft sinn eigin rafmótor og það gaf kost á ýmis konar endurskipulagningu og hagræðingu.
# Blade Runner

Stigahús Bradbury-byggingarinnar í Los Angeles var notað í myndinni.
Blade Runner er vísindaskáldsögumynd eftir Ridley Scott frá 1982, með Harrison Ford, Rutger Hauer, Sean Young og Edward James Olmos í aðalhlutverkum. Myndin byggist lauslega á skáldsögu Philip K. Dick *Do Androids Dream of Electric Sheep?* frá 1968. Myndin gerist í dystópískri framtíð árið 2019 í Los Angeles, þar sem gervimenni eru framleidd af stórfyrirtækinu Tyrell Corporation með líftækni til að vinna í geimnýlendum. Hópur gervimenna flýr aftur til jarðar og lögreglumaðurinn Rick Deckard (Ford) fær það verkefni að ná þeim og eyða þeim.

*Blade Runner* gekk illa í byrjun og var gagnrýnd fyrir hæga framvindu og skort á spennu. Hún varð síðar költmynd og er nú álitin ein af bestu vísindaskáldsagnamyndum allra tíma og eitt besta dæmið um ný-noir-mynd. Tónlistin í myndinni, eftir Vangelis, var tilnefnd til BAFTA-verðlauna og Golden Globe-verðlauna.

Kvikmyndin hafði mikil áhrif á aðrar vísindaskáldsögumyndir, bókmenntir, tölvuleiki og teiknimyndir. Hún vakti athygli á verkum Philip K. Dick og síðan hafa verið gerðar fleiri myndir eftir bókum hans, eins og *Total Recall* (1990), *Minority Report* (2002) og *A Scanner Darkly* (2006). Árið 2017 kom út framhaldsmyndin *Blade Runner 2049* eftir Denis Villeneuve.

  *Þessi kvikmyndagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# NBA Live

NBA Live er tölvuleikjasería sem gefin var út af EA Sports. Serían, Fyrsti leikurinn í seríunni, *NBA Live 95*, kom út árið 1994 og var arftaki *NBA Playoffs* og *NBA Showdown* seríanna.

Eftir aldamótin varð *NBA Live* undir í samkeppninni við aðal keppinaut sinn í *NBA 2K* leikjaseríunni. Síðasta útgáfan til þessa er *NBA Live 19* sem kom út árið 2018. Eftir að bæði *NBA Live 20* og *NBA Live 21* var aflýst hefur ekki komið nein yfirlýsing frá EA um það hvort fleiri leikir muni vera gefnir út í seríunni.

## Tilvísanir
# Síðfornöld

Gæðingar Honoríusar keisara eftir John William Waterhouse 1883.
**Síðfornöld** er sögulegt tímabil sem nær gróflega frá um 300 til um 600 og á við um millibilið milli klassískrar fornaldar og miðalda í Evrópu. Tímabilið miðast við annars vegar hnignun vestrómverska ríkisins á 3. öld og hins vegar landvinninga múslima á 7. öld. Tímabilið nær þannig yfir þjóðflutningatímabilið og innrásir Húna. Tímabilið ármiðaldir nær frá því um 500 til um 1000 og fellur því að hluta saman við þetta tímabil. Með notkun hugtaksins síðfornöld er lögð áhersla á samfelluna frá klassískri fornöld til miðalda.

Þetta tímabil einkenndist af mikilli útbreiðslu abrahamískra trúarbragða: kristni og gyðingdóms og að lokum íslam.

  *Þessi fornfræðigrein  sem tengist sögu er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Heimildarmynd

**Heimildarmynd** er tegund kvikmynda þar sem reynt er að gera mynd eftir raunverulegum atburðum eða viðfangsefni. Heimildarmyndir einkennast oft af viðtölum og fréttamyndum. Það er t.d. oft gert heimildarmyndir um frægt fólk, hvernig þau komust á toppinn og hvernig frægðin fór með það. Þá er yfirleitt tekið viðtal við nána vini, fjölskyldu eða einhvern sem vann mikið með aðilanum.

## Tenglar

* *Heimildarkvikmyndir*; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952[*óvirkur tengill*]

  *Þessi kvikmyndagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*