Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hayao Miyazaki

| Hayao Miyazaki |
| --- |
| 宮崎 駿 |
| Hayao Miyazaki árið 2009. |
| Fæddur | 5. janúar 1941 (1941-01-05) Tókýó í Japanska keisaradæminu |
| Þjóðerni | Japanskur |
| Störf | Teiknimyndahöfundur Kvikmyndagerðarmaður Handritshöfundur Manga-höfundur |
| Ár virkur | 1963-í dag |
| Maki | Akemi Ōta ​(g. 1965) |
| Börn | Goro Miyazaki Keisuke Miyazaki |
| Ættingjar | Daisuke Tsutsumi |
| Undirskrift |
|  |

**Hayao Miyazaki** (f. 5. janúar 1941) er japanskur teiknimyndagerðarmaður, manga-höfundur. Hann er meðstofnandi Studio Ghibli myndversins og hefur náð alþjóðlegri viðurkenningu sem snjall sögumaður og skapari japanskra teiknimynda og er almennt talinn einn af hæfileikaríkustu kvikmyndagerðarmönnum í sögu teiknimynda.

## Æska

Yoshiko Miyazaki, móðir Hayao. Ýmsar persónur Miyazaki eru byggðar á móður hans.
Hayao Miyazaki fæddist 5. janúar árið 1941 í Tókýó í Japanska keisaradæminu, annar af fjórum sonum. Miyazaki sýndi manga og teiknimyndum mikinn áhuga frá unga aldri og gekk til liðs við Toei Animation myndverið árið 1963.

Faðir hans, Katsuji Miyazaki (f. 1915), var framkvæmdastjóri Miyazaki Airplane, fyrirtækis bróður síns, sem framleiddi stýri fyrir orrustuflugvélar í seinni heimsstyrjöldinni.

## Kvikmyndaskrá

| Ár | Upprunalegur titill | Íslenskur titill | Leikstjóri | Handritshöfundur | Framleiðandi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1979 | *Rupan Sansei: Kariosutoro no Shiro* | *Kastali Cagliostro/* | Já | Já | Nei |
| 1984 | *Kaze no Tani no Naushika* | *Navsíka úr dal vindsins* | Já | Já | Nei |
| 1986 | *Tenkū no Shiro Rapyuta* | *Laputa: fljúgandi kastalinn* | Já | Já | Nei |
| 1988 | *Tonari no Totoro* | *Nágranninn minn Totoro* | Já | Já | Nei |
| 1989 | *Majo no Takkyūbin* | *Sendiþjónusta Kiki* | Já | Já | Já |
| 1992 | *Kurenai no Buta* |  | Já | Já | Nei |
| 1995 | *Mimi o Sumaseba* |  | Nei | Já | Eftirlit |
| 1997 | *Mononoke-hime* | *Mononoke prinsessa* | Já | Já | Nei |
| 2001 | *Sen to Chihiro no Kamikakushi* | *Chihiro og álögin* | Já | Já | Nei |
| 2004 | *Hauru no Ugoku Shiro* | *Hinn kviki kastali Howls* | Já | Já | Já |
| 2008 | *Gake no Ue no Ponyo* | *Ponyo við sjávarklettana* | Já | Já | Já |
| 2010 | *Karigurashi no Arietti* |  | Nei | Já | Já |
| 2011 | *Kokuriko-zaka Kara* |  | Nei | Já | Nei |
| 2013 | *Kaze Tachinu* | *Vindurinn Rís* | Já | Já | Nei |
| 2023 | *Kimitachi wa Dō Ikiru ka* |  | Já | Já | Nei |

## Tilvísanir
# Boeing B-52 Stratofortress

Sprengjum varpað á Víetnam 1965 eða 1966.
Boeing B-52H Stratofortres.
**Boeing B-52 Stratofortress** er langdræg sprengjuflugvél frá Boeing með 32 tonna burðargetu. Bandaríski flugherinn hefur notað þessar vélar frá því þær komu á markað árið 1955. Upphaflega voru þær hannaðar til að bera kjarnavopn í kalda stríðinu en hafa oftast borið hefðbundnar sprengjur. Í Persaflóastríðinu var 40% af sprengjum Bandaríkjamanna varpað úr slíkum vélum.
# Lungnakrabbamein

Röntgenmynd með krabbameinsæxli í vinstra lunga.
**Lungnakrabbamein** er sjúkdómur þar sem frumur skipta sér óstjórnandi í lungnavef.

## Orsakir lungnakrabbameins

Talið er að 90% tilvika lungnakrabbameins megi rekja til reykinga. Einnig geta eiturefni í umhverfi svo sem asbest og radon aukið áhættu á að fá slíkt krabbamein. Einstaklingar virðast misnæmir fyrir krabbameinsvaldandi áhrifum tóbaksreyks og fá um 16% reykingamanna lungnakrabbamein.

## Einkenni lungnakrabbameins

Hósti er algengasta fyrsta einkenni lungnakrabbameins en næst koma andnauð, brjóstverkur og blóðhósti. Einnig er þyngdartap, verkir í beinum, klumbun, hiti, slappleiki, holæðarheilkenni, kyngingarörðugleikar og öng- og soghljóð.

## Gerðir lungnakrabbameins

Fjórar helstu vefjagerðir lungnakrabbameins eru smáfrumukrabbamein, flöguþekjukrabbamein, kirtilmyndandi krabbamein og stórfrumukrabbamein.

## Meðferð og lækning

Flest lungnakrabbamein greinast seint og þá vegna einkenna frá útbreiddum meinvörpum, t.d. í heila, lifur, beinum eða nýrnahettum. Á þeim tímapunkti er tilgangur meðferðar ekki að lækna sjúkdóminn heldur að lengja líf og halda niðri einkennum hans. Árangur af slíkri meðferð, þ.e. þegar meinvörp hafa myndast er takmarkaður; helmingur sjúklinga lifir skemur er 8 mánuði og fimm ára lífslíkur eru um 5%

## Útbreiðsla lungnakrabbameins á Íslandi

Lungnakrabbamein er annað algengasta krabbameinið á Íslandi, á eftir blöðruhálskirtilkrabbameini hjá körlum og brjóstakrabbameini hjá konum. Lungnakrabbamein er það krabbamein sem dregur flesta til dauða. Á árinu 2006 létust 123 einstaklingar úr lungnakrabbameini en það er fleiri en samanlagður fjöldi þeirra sem létust úr brjóstakrabbameini, blöðruhálskirtilkrabbameini og ristilkrabbameini það ár. Skráningar hófust á Íslandi á tíðni lungnakrabbameins árið 1955. Nýgengi lungnakrabbameins meðal karla og kvenna á Íslandi er óvenjulega jafnt og er nýgengi lungnakrabbameins meðal kvenna á Íslandi með því hæsta sem gerist í heiminum. Skýringin er talin útbreiðsla reykinga um og upp úr síðustu heimsstyrjöld.

## Heimild

* Lungnakrabbamein yfirlitsgrein Geymt 4 apríl 2016 í Wayback Machine

  *Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Fyrsta Formósusundsdeilan

Formósusund eða Taívansund
**Fyrsta Formósusundsdeilan** voru stutt vopnuð átök milli Alþýðulýðveldisins Kína og Lýðveldisins Kína á Taívan á 6. áratug 20. aldar. Deilan hófst 3. september 1954 með því að Alþýðulýðveldið hóf loftárásir á eyjar við meginland Kína þar sem Lýðveldið Kína hafði skömmu áður hafið hernaðaruppbyggingu með það fyrir augum að gera innrás. Eftir nokkur átök náði Alþýðulýðveldið að leggja Yijiangshan-eyjar og Tachen-eyjar undir sig en her Lýðveldisins hörfaði með aðstoð Bandaríkjaflota. Þann 1. maí 1955 var samið um vopnahlé.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Massamiðja

Skopparakringla.
**Massamiðja** eða **þyngdarpunktur** er sá punktur í agnakerfi, sem hegðar sér að ýmsu leyti eins og miðja heilsteypts massa. Massamiðjan ræðst af massa og staðsetningu agna í kerfinu og lögun kerfisins.

## Skilgreining

Massmiðja WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 agnakerfis er skilgreind sem vegið meðaltal margfeldis staðsetningar WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 og massa, WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 :

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
Ef massadreifing er samfelld með massaþéttleika WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 og heildarmassa WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 , þá fæst:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
þar sem notast var við breytuskiptin *dm* = ρ *dV* í síðast heildinu.

  *Þessi eðlisfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Framhlaðningur

Framhlaðningar og byssustingir
**Framhlaðningur** eða **músketta** er framhlaðið handskotvopn (þ.e.a.s. hlaðið er í framanvert hlaupið) og er með breytilega (mjúka) hlaupvídd. Framhlaðningur kom fyrst fram á 16. öld og var einkum notaður af fótgönguliði þess tíma og er forveri riffilsins og haglabyssunnar.

  *Þessi vopnagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Vasahnífur

Fjölbreytt safn vasahnífa.
**Vasahnífur** eða **sjálfskeiðungur** er hnífur þar sem blaðið er fest við skaftið með sívalri málmfestingu og því hægt að fella það í rifu á skaftinu. Slíkir hnífar, þegar þeir eru felldir saman, meiða ekki og því auðvelt að hafa þá í vasa. Blöð vasahnífa eru yfirleitt 5-15 cm að lengd. Vasahnífar eru notaðir af veiðimönnum, hermönnum og útilegufólki.

## Tilvísanir

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*