Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Æðra forritunarmál

**Æðra forritunarmál** eða **hámál** er forritunarmál sem í samanburði við lágmál er að jafnaði óhlutbundnara, auðveldara í notkun og auðveldara í flutningi milli verkvanga (mismunandi örgjörva eða stýrikerfa). Dæmi um hámál eru t.d. C++, Java, JavaScript, Julia, Lisp, Python, Prolog, Ada og Delphi.

HTML er ívafsmál en ekki forritunarmál; SQL sem er fyrirspurnarmál, er almennt ekki talið forritunarmál (er þó strangt til tekið í nýrri útgáfum), sem er oft notað af forriturum, venjulega í "bland" með almennu forritunarmáli.

Eftir að forrit hefur verið smíðað í hámáli er það vistþýtt yfir í svokallað vélamál svo það sé keyranlegt á tölvunni.

Hér að neðan er dæmi um lítið forrit sem umreiknar hitastig úr Celsíus yfir í Farenheit, í C++:

```
   #include <iostream>
   using namespace std;

   int main()
   {
      int celsius, farenh;
      cout << "Sláið inn hitastig í celsíusgráðum: ";
      cin >> celsius;
      farenh = 9*celsius/5 + 32;
      cout << "Hiti í Fahrenheit er þá " << farenh << " gráður" << endl;
      return 0;
   }
```

Langflest, en ekki öll, forritunarmál (Nim er t.d. undantekning), gera greinarmun á stórum og litlum staf, og þó svo að t.d. sé í lagi að nefna breytuna í forritinu hér að ofan Celsíus, er mjög algent að fólk haldi sig við litla stafi, eða noti stóra stafi í ákv. tilgangi í einstaka aðstæðum. Ef breytan væri með stórum staf, þarf s.s. samræmi þar sem hún er annars staðar notuð, en það samræmi þarf ekki í textastrengnum eins og sést með Fareinheit. Margir forritarar nota ensk breytuheiti (og fyrir nöfn á öðru, s.s. föllum), af gömlum vana, frá því að forritunarmál réðu ekki við séríslenska stafi, eða af góðum ástæðum vegna samvinnu (síðar gæti verið ráðinn erlendur forritari í íslenskt fyrirtæki, eða forrit gert opinbert öllum heiminum, "open source"). Hins vegar ráða nú mörg mál við svoleiðis stafi, eða jafnvel gríska (sem getur verið mjög gagnlegt sumu stærðfræðitengdu samhengi), kínverska, og sum jafnvel emoji (líka fyrir breytur, þar sem ekki ráðlagt, en gott er að hafa alla þessa möguleika í textastrengjum).

Forritunarmál eru almennt séð með *lykilorðum* á ensku, sbr. t.d. *return* hér að ofan (og *select* í SQL). Þau eru hins vegar talin í örfáum tugum í flestum málum, og enskukunnátta er því í raun ekki skilyrði til að læra forritun. Þó hefur t.d. verið gert eitt mál (sem vitað er um) sem byggir á íslensku, Fjölnir og nokkuð mörg (til samans) sem byggja á öðrum málum, sennilega fá fyrir hvert og eitt, til að mynda til byggt á arabísku (og þá skrifuð frá hægri til vinstri) og kínvesku.
# Streymi

**Streymi** er miðlunartækni á Interneti þannig að notendur geta hlaðið niður eða sótt margmiðlunarefni og spilað það í tölvu sinni jafnóðum og það berst að. Margmiðlunarskrár byrja þá strax að spilast en ekki þarf að bíða þangað til öll skráin hefur hlaðist niður.

Beint streymi er þegar upptaka er send út á netinu um leið og hún verður til. Dæmi um beint streymi er streymi úr vefmyndavélum sem sent er út á netið og þegar streymt er frá viðburðum, eins og jarðarförum. Þá er hægt að fylgjast með viðburðinum í beinni eða svo til beinni útsendingu.

Streymisveita er netþjónusta sem býður upp á margmiðlunarstreymi gegn skráningu og/eða gjaldi. Dæmi um sjónvarpsstreymisveitur eru Netflix, Disney+,Viaplay, Prime Video, Hulu, Plex, HBO Max, Peacock, Paramount+ og Apple TV+. Tvær helstu íslensku streymisveiturnar eru Stöð 2+ og Sjónvarp Símans Premium. Komið hefur til tals að íslenska ríkið stofni streymsiveitu.

Einnig eru til streymisþjónustur sem gera notandanum kleift að hlusta á annað hvort tónlist, útvarpsþætti eða hlaðvörp. Dæmi um það eru Spotify, iTunes, Apple Podcasts, Pocket Casts og Google Podcast. Audible og Storytel eru streymisveitur sem sérhæfa sig í streymi hljóðbóka.

Aðrar streymisþjónustur sem njóta vinsælda eru ókeypis efnisveitur með myndböndum eða beinum útsendingum þar á meðal YouTube, Vimeo, Video Dailymotion og Twitch en þær má líka flokka undir samfélagsmiðla.

## Tilvísanir

  *Þessi tölvunarfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Excite Truck

**Excite Truck** er tölvuleikur fyrir leikjatölvuna frá Nintendo, Wii. Leikurinn er einnig gefinn út af Nintendo og er jeppaleikur sem kom út 16. febrúar 2006. Í leiknum getur maður sett inn manns eigins tónlist og spilað í leiknum.

Wikipedia
Tölvuleikjagátt

  *Þessi tölvuleikjagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Kesha

| Kesha |
| --- |
| Kesha árið 2019 |
| Fædd | Kesha Rose Sebert 1. mars 1987 (1987-03-01) Los Angeles, Kalifornía, BNA |
| Önnur nöfn | Ke$ha |
| Störf | * Söngvari
* lagahöfundur
 |
| Ár virk | 2005–í dag |
| **Tónlistarferill** |
| Stefnur | * Rafpopp
* danspopp
* hljóðgervlapopp
* popp rokk
* popp rapp
 |
| Hljóðfæri | * Rödd
* gítar
* píanó
* hljómborð
* hljóðgervill
 |
| Útgefandi | * Kemosabe
* RCA
 |
|  |
| Vefsíða | keshaofficial.com |

**Kesha Rose Sebert** (f. 1. mars 1987) er bandarískur söngvari og lagahöfundur. Hún fæddist í Los Angeles, ólst upp í Nashville og flutti á unglingsaldri aftur til Los Angeles. Árið 2009 söng hún inn á lögin „This Love“ með the Veronicas, „Lace and Leather“ með Britney Spears og „Right Round“ með Flo Rida. Ári síðar gaf hún út fyrstu breiðskífuna sína *Animal*.

## Útgefið efni

### Breiðskífur

* *Animal* (2010)
* *Warrior* (2012)
* *Rainbow* (2017)
* *High Road* (2020)
* *Gag Order* (2023)

## Tilvísanir

## Tenglar

* Opinber vefsíða
* Kesha á IMDb

  *Þetta æviágrip  sem tengist tónlist er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Samrás

Samrásir og fleira á ADSL-netkorti fyrir PC-tölvur.
**Samrás** eða **dvergrás** er nafn á rafrásum framleiddum með liþógrafíu eða komið fyrir í hálfleiðandi efni.

  *Þessi eðlisfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Ritvinnsluforrit

Skjámynd af KWord
**Ritvinnsluforrit** er notendaforrit til að útbúa og vinna með skjöl sem ætluð eru til prentunar. Ritvinnsluforrit eru hönnuð til þess að auðvelda notendum að semja texta og ritstýra skjölum meðan umbrotsforrit eru notuð til að hanna prentgripi sem ætlaðir eru til dreifingar í stórum upplögum.

Upphaflega var ritvinnsla unnin með sérstökum ritvinnsluvélum sem gerðu notendum kleyft að vinna með texta áður en hann var prentaður með rafmagnsritvél. Með tilkomu einkatölva og heimilistölva með tengdum prentara varð notkun ritvinnsluforrita almennari og forritin sjálf urðu þróaðri. Leiðréttingarforrit sem fara yfir stafsetningu komu fram á sjónarsviðið og hægt var að vista skjöl á disklinga og segulbandsspólur. Ritvinnsluforrit og töflureiknar voru algengustu notendaforritin sem notuð voru á einkatölvum í fyrirtækjum og á 9. áratugnum var farið að búa til skrifstofuvöndla með því að þróa og markaðssetja þessar tvær tegundir forrita samhliða.

Upphaflega voru ritvinnsluforrit með svipað notendaviðmót og textaritlar með einfalt ívafsmál til að sníða textann til; jafna, feitletra og skáletra, setja inn neðanmálsgreinar o.s.frv. Ritvinnsluforrit með WYSIWYG-virkni, þar sem notandinn sér útkomuna á skjánum nokkurn veginn eins og hún verður við prentun, komu fram með WIMP-notendaskilum. Í flestum nútímaritvinnsluforritum er hægt að setja saman texta og myndir, töflur og gröf í einu og sama skjalinu.

Fyrstu ritvinnsluforritin sem náðu mikilli útbreiðslu voru WordStar og WordPerfect á 9. áratug 20. aldar. Síðustu ár hefur Microsoft Word haft yfirburðastöðu á markaði fyrir ritvinnsluforrit. Önnur vinsæl ritvinnsluforrit í dag eru frjálsu forritin OpenOffice.org Writer, KWord og AbiWord. Nýlega hafa vefforrit á borð við Google Docs tekið að keppa við hefðbundin ritvinnsluforrit um vinsældir.

## Tengt efni

* Ritill, textaritill
# Mozilla

Merki Mozilla.
**Mozilla** er samfélag um frjálsa hugbúnaðarþróun stofnað árið 1998 af hópi í kringum hugbúnaðarfyrirtækið Netscape. Mozilla-samfélagið hefur þróað hugbúnað af ýmsu tagi sem byggist á frjálsum hugbúnaðarleyfum og opnum stöðlum. Sjálfseignarstofnunin Mozilla Foundation og dótturfyrirtæki hennar, Mozilla Corporation, eru stuðningsaðilar samfélagsins.

Þekktustu afurðir Mozilla-samfélagsins eru vafrinn Firefox, tölvupóstforritið Thunderbird, snjalltækjastýrikerfið Firefox OS, villurekjarinn Bugzilla, myndsetningarvélin Gecko, greinaumsýsluforritið Pocket, og fleiri.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*