Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kennimynd

**Kennimynd** (skammstafað sem *km.*) eru frumhlutar sagnorða sem aðrar beygingarmyndir eru dregnar af og sú mynd sem oft er gefin upp í orðabókum. Afleiddar myndir eru dregnar af kennimyndum sagnorða. Af fyrstu kennimynd eru nútíðarmyndir sagnarinnar dregnar. Af þriðju kennimynd sterkra sagna og núþálegra sagna er til dæmis dreginn viðtengingarháttur þátíðar.

## Kennimyndir íslenskra sagna

Kennimyndir veikra sagna er eftirfarandi:

| Fyrsta kennimynd | Önnur kennimynd | Þriðja kennimynd |
| --- | --- | --- |
| nafnháttur | fyrsta persóna eintala þátíð framsöguháttur | lýsingarháttur þátíðar |
| Að *borða* | Ég *borðaði* | Ég hef *borðað* |
| Að *elska* | Ég *elskaði* | Ég hef *elskað* |

* Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þó ég *borði*) frá *fyrstu kennimynd* (að *borða*)
* Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þó ég *borðaði*) frá *annari kennimynd* (ég *borðaði*)

Kennimyndir sterkra sagna eru eftirfarandi:

| Fyrsta kennimynd | Önnur kennimynd | Þriðja kennimynd | Fjórða kennimynd |
| --- | --- | --- | --- |
| nafnháttur | 1. persóna eintala þátíð framsöguháttur | 1. persóna fleirtala þátíð framsöguháttur | lýsingarháttur þátíðar |
| Að *finna* | Ég *fann* | Við *fundum* | Ég hef *fundið* |

* Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þó ég *finni*) frá *fyrstu kennimynd* (að *finna*)
* Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þó ég *fyndi*) frá *þriðju kennimynd* (við *fundum*)

Kennimyndir núþálegra sagna eru eftirfarandi:

| Fyrsta kennimynd | Önnur kennimynd | Þriðja kennimynd | Fjórða kennimynd |
| --- | --- | --- | --- |
| nafnháttur | 1. persóna eintala nútíð framsöguháttur | 1. persóna eintala þátíð framsöguháttur | lýsingarháttur þátíðar |
| Að *kunna* | Ég *kann* | Ég *kunni* | Ég hef *kunnað* |

* Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þó ég *kunni*) frá *fyrstu kennimynd* (að *kunna*)
* Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þó ég *kynni*) frá *þriðju kennimynd* (ég *kunni*)

Kennimyndir ri-sagna eru eftirfarandi:

| Fyrsta kennimynd | Önnur kennimynd | Þriðja kennimynd |
| --- | --- | --- |
| nafnháttur | fyrsta persóna eintala þátíð framsöguháttur | lýsingarháttur þátíðar |
| Að *snúa* | Ég *sneri* | Ég hef *snúið* |
| Að *gróa* | Ég *greri'* | Ég hef *gróið* |
| Að *núa* | Ég *neri'* | Ég hef *núið* |
| Að *róa* | Ég *reri'* | Ég hef *róið* |

* Hægt er að búa til viðtengingarhátt nútíðar (þó ég *snúi*) af *fyrstu kennimynd* (að *snúa*)
* Hægt er að búa til viðtengingarhátt þátíðar (þó ég *sneri*) af *annarri kennimynd* (ég *sneri*)

## Tengt efni

* Kenniföll (hliðstæða nafnorða)
* Orsakasögn
* Tannhljóðsviðskeyti
* Hljóðskipti

## Neðanmálsgreinar

  *Þessi málfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Spurning

**Spurning** er beiðni um upplýsingar um eitthvað, þessar upplýsingar eru gefnar með svari.

Yfirleitt eru spurningar spurðar með spurnarsetningum. Er líka hægt að leggja spurningar með boðháttssetningu, til dæmis „Segðu mér hvað er 2 plús 2“. Stundum eru spurnarsetningar notaðar til að biðja um aðgerð og ekki upplýsingar, til dæmis „Gætirðu rétt mér saltið?“.

Spurningar eru notaðar í rannsóknum til að komast að nýjum upplýsingum.

## Tengt efni

* Fyrirspurn
* Retorísk spurning
* Rökfræði
* Sannleikur
* Setning (setningafræði)
* Spurnarfornafn
* Spurningarmerki
* Staðhæfing
* Umræða
* Upphrópun
* Vafi
* Vandamál

## Tenglar

* „Er þetta spurning?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hver er erfiðasta spurningin í heiminum?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvernig á maður að svara spurningum?“. *Vísindavefurinn*.
* „Eru til svör við öllu?“. *Vísindavefurinn*.

  *Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Vallhumall

| Vallhumall |
| --- |
|  Vallhumall nálægt Amiens í Frakklandi |
| Vísindaleg flokkun |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ríki: | Jurtaríki (*Plantae*)  |
| Fylking: | Dulfrævingar (*Magnoliophyta*)  |
| Flokkur: | Tvíkímblöðungar (*Magnoliopsida*)  |
| (óraðað) | *Asteridae*  |
| Ættbálkur: | Körfublómabálkur (*Asterales*)  |
| Ætt: | Körfublómaætt (*Asteraceae*)  |
| Ættkvísl: | *Achillea*  |
| Tegund: | A. millefolium  |

 |
| Tvínefni |
| Achillea millefolium L., 1753 |

**Vallhumall** (fræðiheiti: *Achillea millefolium*) er fjölær jurt af körfublómaætt. Blómin hvít en stilkurinn og laufin græn. Aðalblómgunartíminn er í júlí. Hæð plöntunnar er 10 - 50 sentimetrar. Vallhumall er algengur um allt norðurhvel jarðar.

Vallhumall er frekar algeng planta á Íslandi og vex að mestu á Norðausturlandi og Suðvesturlandi. Kjörlendi plöntunnar er valllendi. Plantan dreifir sér ekki vel á hálendi en á Norðausturlandi eru nokkur dæmi um að hún finnist ofar en 500 metra fyrir ofan sjávarmál.

Plantan er oft notuð í alls konar græðandi smyrsl, te og sem bragðbætir í bjór.

## Tilvísanir

  *Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# Incheon

| Incheon
인천 (kóreska) |
| --- |
| Stórborg |
| Stórborgin Incheon 인천광역시 |
| Songdo-alþjóðaviðskiptahverfiðJeondeungsaFrelsisgarðurIncheon-brúIncheon-flugvöllurIncheon-fótboltaleikvangur |
| FániSkjaldarmerki |
| Kjörorð: „Allar leiðir Incheon“ 모든 길은 인천으로 통한다 |
| Söngur: Lag Incheon |
| Land |  Suður-Kórea |
| Stofnun | 18 f.Kr. |
| Flatarmál |
|  • Samtals | 106.263 km2 |
| Hæð yfir sjávarmáli | 7 m |
| Mannfjöldi (2025) |
|  • Samtals | 3.039.450 |
|  • Þéttleiki | 0/km2 |
| Tímabelti | UTC+09:00 |
| Vefsíða | www.incheon.go.kr |

**Incheon** (kóreska: 인천; framburður: intsjon Hanja: 仁川) er borg staðsett í norðvesturhluta Suður-Kóreu og á landamæri við Seúl og Gyeonggi-héraði í austri. Svæðið hefur verið mannbyggt allt frá nýsteinaldartímanum, en Incheon hafði aðeins um 4.700 íbúa þegar hún varð alþjóðleg höfn árið 1883. Í febrúar 2020 bjuggu um 3 milljónir manna í borginni, sem gerir hana að þriðju fjölmennustu borg Suður-Kóreu á eftir Seúl og Busan.

Vöxtur borgarinnar hefur verið tryggður á nútímanum með þróun hafnarinnar, meðal annars vegna náttúrulegra kosta hennar sem strandborgar og nálægðar við höfuðborg Suður-Kóreu. Incheon er hluti af Höfuðborgarsvæði Seoul, ásamt Seoul sjálfri og Gyeonggi-héraði, og myndar þar með fjórða fjölmennasta stórborgarsvæði heims miðað við íbúafjölda.

Incheon hefur síðan leitt efnahagsþróun Suður-Kóreu með því að opna höfn sína fyrir umheiminum og þannig stuðlað að nútímavæðingu landsins sem miðstöð iðnvæðingar. Árið 2003 var borgin útnefnd fyrsta fríverslunarsvæði Suður-Kóreu. Síðan þá hafa bæði stór innlend fyrirtæki og alþjóðleg fyrirtæki í auknum mæli fjárfest í Fríverslunarsvæði Incheon, þar á meðal Samsung, sem valdi Songdo International City sem nýjan fjárfestingarkost fyrir líftæknigeira sinn.

Sem alþjóðleg borg hefur Incheon haldið fjölda stórra alþjóðlegra ráðstefna, svo sem Incheon Global Fair & Festival árið 2009. 17. Asíuleikarnir, Incheon 2014, voru einnig haldnir í borginni og hófust 19. september 2014. Incheon er jafnframt mikilvæg samgöngumiðstöð í Norðaustur-Asíu, með Incheon-alþjóðaflugvöll og Incheon-höfn. Mikil umferð um höfnina gerir Incheon að svokallaðri „Stórhafnarborg“ samkvæmt Southampton-flokkunarkerfi hafnar- og borgarsambanda.

## Tilvísanir
# Beta

**Beta** er bókstafur í gríska stafrófinu (hástafur: **Β**, lágstafur: **β** eða **ϐ**) og samsvarar íslenska stafnum B. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 2.

## Tengt efni

* Betamistök

  *Þessi málfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*