# Orðflokkur

**Orðflokkur** er ákveðin gerð af orðum, svo sem nafnorð, sagnorð, lýsingarorð, fornöfn, forsetningar, atviksorð, samtengingar og töluorð.

## Orðflokkar í íslensku

*Orðflokkar í íslensku*| *Orðflokkur* | *Dæmi* | *Hlutverk* |
| --- | --- | --- |
| Nafnorð | Stóri *fuglinn* hoppar til hins merka *manns* sem stendur í *garðinum*. Hann er með *fræ* handa *fuglinum*. | Að tilgreina einstaka hluti, eða flokka hluta, jafnt raunverulega sem ímyndaða. |
| Sagnorð | Stóri fuglinn *hoppar* til hins merka manns sem *stendur* í garðinum. Hann *er* með fræ handa fuglinum. | Að gefa til kynna aðgerð eða atburð. |
| Lýsingarorð | *Stóri* fuglinn hoppar til hins *merka* manns sem stendur í garðinum. Hann er með fræ handa fuglinum. | Að lýsa einhverjum hlut nánar. Oftast notað með nafnorði. |
| Fornöfn | Stóri fuglinn hoppar til hins merka manns *sem* stendur í garðinum. *Hann* er með fræ handa fuglinum. | Vísa til nafnorðs sem þegar hefur verið nefnt eða persónu sem er þekkt. Sum fornöfn er hægt að nota í stað nafnorða án þess að þau vísi til nafnorðs sem þegar hefur verið nefnt. |
| Greinir | Stóri fugl*inn* hoppar til *hins* merka manns sem stendur í garð*inum*. Hann er með fræ handa fugl*inum*. | Að gera nafnorð ákveðin. Greinir getur verið viðskeyttur eða settur fyrir framan nafnorð sem sér orð. |
| Töluorð | *Sautján* stórir fuglar hoppa til hinna *þriggja* merku manna sem standa í garðinum. Þeir eru með *tvo* poka af fræjum handa fuglunum. | Gefa til kynna fjölda eða magn. |
| Smáorð |
| Forsetning | Stóri fuglinn hoppar *til* hins merka manns sem stendur *í* garðinum. Hann er **með** fræ **handa** fuglinum. | Hafa áhrif á merkingu fallorðs í setningu. |
| Atviksorð | Hann fór **upp** stigann og **inn** í herbergið en hún fór **niður** stigann og **út**.
Hann les **mjög** illa. Hún las **ekkivel**. | Geta staðið með sögnum, lýsingarorðum og öðrum atviksorðum og þannig lýst þeim betur. |
| Nafnháttarmerki | Stóri fuglinn er **að** hoppa til hins merka manns sem stendur í garðinum. Hann er **að** gefa öðrum fuglum fræ. | Nafnháttarmerkið er orðið „að“ á undan sagnorði í nafnhætti. Sögn í nafnhætti er án tíðar og endar oftast á „a“, þótt ýmis sagnorð endi á öðru en -a: (að abbast, að ferðast, að þvo, að sjá...). |
| Samtenging | Stóri fuglinn hoppar til hins merka manns sem stendur í garðinum **og** er með fræ handa fuglinum. | Tengir saman einstök orð eða setningar til að mynda málsgrein. Skiptist í aðaltengingar og aukatengingar. |
| Upphrópanir | **Ó**, hve fagur er fuglinn! – | Sýna undrun, hrifningu, hræðslu, gleði, eða reiði. |

## Merkingarleg einkenni

Nafnorð eru heiti á lifandi verum, hlutum eða hugtökum, sagnorð tákna oft það sem að gerist eða gerðist, töluorð segja til um upphæð eða fjölda o.s.frv.

## Formleg einkenni

Hér er einkum átt við ýmis beygingaratriði, t.d hvort orðið fallbeygist, tíðbeygist, bæti við sig greini o.s.frv.

## Setningarleg einkenni

Forsetningar standa alltaf með fallorði í aukafall, lýsingarorð geta staðið með nafnorðum, atviksorð standa oft með sagnorðum o.s.frv.

## Ytri tenglar

* Flash forrit sem orðflokkagreinir[*óvirkur tengill*]

  *Þessi málfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*