Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Heiti yfir Ísland

**Heiti yfir Ísland** sem einkum hafa verið notuð af ljóðskáldum.

* *Eykona* (kv.) eyjan persónugerð, sbr. fjallkona.
* *Eylenda* (kvk.) - eyja, þ.e.a.s. Ísland
*Fjarst í eilífðar útsæ*
*vakir **eylendan** þín. (Stephan G. Stephansson)*
* *Fjalladrottning* (kvk.) - fjallkonan eða Ísland
* *Fjallkonan* (kvk.) með greini - fjalladrottning, persónugert tákn Íslands
* *Frón* (hk.) Ísland.
*Heima á **Fróni**.* Íslendingar oft nefndir *Frónbúar*.
* *Garðarshólmi* (kk.) Ísland, eftir Garðari Svavarssyni
* *Hrímey* (kvk.)
* *Hrímgrund* (kvk.)
* *Hrímland* (hk.) (bókin *Crymogaea* er stundum nefnd „Hrímland”)
* *Ísafold* (hk.)
* *Ísaland* (hk.)
*...og flykkjast heim að fögru landi ísa.* (*sbr.*)
* *Jökulmær* (kvk.) Fjallkonan, Ísland.
* *Norðurey* (kvk.) Í skopskyni er ýmist talað um að Norðurey sé stærsta (eða nyrsta) eyjan í Vestmannaeyjaklasanum.
* *Snjóland* (hk.) Ísland.
* *Snæland* (hk.) (latína: *Snelandia*) er það nafn sem Naddoður víkingur er sagður hafa gefið Íslandi á 9. öld
* *Thule* (hk.) Sumir fræðimenn telja Ísland vera Thule, er Pýþeas fann um 300 f.Kr., en sumir telja það ólíklegt. Pýþeas (frá Massalíu) segir að Týli sé lengst í norðri, bætir hann þessu við til að skýra nákvæmar legu og breidd eyjarinnar
Parois ontos dsi tw apcticw o derinos tropikos cuclo.
Þýtt: Þar er hvarfbaugur ígildi heimskautsbaugs.
* *Týli* (hk.) Thule
* *Þyli* (hk.) Thule

## Háðsyrði um Ísland

Ísland hefur einnig verið kallað í hálfkæringi:

* *hólminn* - Tómas Sæmundsson segir þegar hann er að hvetja Jónas Hallgrímsson að koma til Kaupmannahafnar: *Þú ert sá, sem bezt er lagaður til að gera það svo, að hólminn okkar geti haft sóma af*.
* *klakinn* - dæmi: Þegar ég kem upp á klakann þá hittumst við.
* *skerið* - dæmi: Þú verður nú að koma upp á skerið einhverntíma.

## Latnesk heiti Íslands

* *Hislant terra* - Hin víðförla Guðríður Þorbjarnardóttir gekk til Rómaborgar. Í gestabók klaustursins í Reichenau, þar sem skráð eru nöfn allra pílagríma sem þar komu við á 9., 10. og 11. öld, er að finna 39 nöfn karla og kvenna sem sögð eru vera frá Hislant terra (Íslandi). Hún er þar nefnd Gurid.
* *Insula Gardari* - þýðing á Garðarshólma, orðrétt: eyja Garðars.
* *Islandia* - ummyndun á Íslandi.
* *Snelandia* - ummyndun á Snæland

## Eitt og annað

* *Trekt Helvítis* - Í Íslandsklukkunni eftir Halldór Laxness segir svo frá og eru danskir menn að tala um Ísland: „Töldu þeir [ónefndir Danir] að utaná þessari trekt Helvítis skrældist lúsugur þrælalýður áfram á grút og úldnum hákalli ásamt ölmusu frá kónginum“.

## Tilvísanir

## Tenglar

* *Hvers vegna heitir landið okkar Ísland?*; grein í Lesbók Morgunblaðsins 2000[*óvirkur tengill*]
# Bókmál

**Bókmál** (norska: *bokmål*) er annað af tveimur opinberum ritunarformum norsku. Nýnorska (norska: *nynorsk*) kallast hitt formið. Bókmál er notað af um 85-90% Norðmanna og er útbreitt um allan Noreg.

Bókmál byggir aðallega á skrifaðri dönsku. Bókmál og þær mállýskur sem líkjast því hafa orðið fyrir miklum áhrifum af dönsku og þar með af lágþýsku og hafa fjarlægst mjög vesturnorrænan uppruna.

Danska var eina opinbera ritmálið í Noregi fram til 1890 þegar Stortinget (löggjafarþing Norðmanna) ákvað að gera bæði nýnorsku (sem þá var kallað *landsmål* eða „landsmál“) og bókmál (sem þá var kallað *riksmål* eða ríkismál) að opinberum málformum.

Fram að 1907 var riksmål nánast nákvæmlega eins skrifað og danska. Frá því hefur bókmálið aðlagast á margan hátt talaðri norsku, sérlega mállýskunum í Ósló og annars staðar í Austur-Noregi. Meðal annars hefur verið skipt á mjúku lokljóðunum b, d, g í dönsku (*æble*, *had*, *bog*) yfir í hörðu lokhljóðin p, t, k í bókmáli (*eple*, *hat*, *bok*). Önnur breyting er að bókstafurinn C hefur horfið úr bókmáli og í stað þess notað S (sem dæmi er á dönsku *central* á bókmáli *sentral*). Einnig eru öll orð af latneskum uppruna sem enda á *-tion* í öðrum málum rituð með *-sjon* á bókmáli (sem dæmi má nefna *station* sem er *stasjon*).

Reyndar er bókmál afar opið fyrir ýmsum margbreytileika í réttritun, eins og sést á því að það er jafn rétt að stafa *melk* eða *mjølk*; *vann* eða *vatn*; *hvit* eða *kvit*; *syk* eða *sjuk*.

## Tenglar

* Forskrift om målvedtak i kommunar og fylkeskommunar

  *Þessi tungumálagrein  sem tengist Noregi er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*

## Tilvísanir