Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Maximilian 1. Mexíkókeisari

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Keisari Mexíkó** |
| **Habsburg-Lothringen-ætt** |

 |
|  |
| **Maximilian 1.** |
| **Ríkisár** | 11. júlí 1863 – 19. júní 1867 |
| **Skírnarnafn** | Ferdinand Maximilan Jósef |
| **Fæddur** | 6. júlí 1832 |
|   | Schönbrunn-höll, Vín, austurríska keisaradæminu |
| **Dáinn** | 19. júní 1867 (34 ára) |
|   | Santiago de Querétaro, Mexíkó |
| **Gröf** | Keisaragrafhýsinu í Vín |
| **Undirskrift** |  |
| **Konungsfjölskyldan** |
| **Faðir** | Frans Karl erkihertogi |
| **Móðir** | Soffía af Bæjaralandi |
| **Keisaraynja** | Karlotta |

**Maximilian** (**Maximiliano** á spænsku; fæddur **Ferdinand Maximilan Jósef**; 6. júlí 1832 – 19. júní 1867) var fyrsti og eini keisari annars mexíkóska keisaradæmisins. Hann var yngri bróðir Frans Jósefs Austurríkiskeisara. Eftir að Maximilian hafði unnið sér inn frama í austurríska sjóhernum þáði hann tilboð frá Napóleon III Frakkakeisara um að gerast keisari Mexíkó með hernaðaraðstoð Frakka. Frakkar (ásamt Bretum og Spánverjum, sem drógu sig til hlés ári síðar eftir friðarsáttmála við lýðveldisstjórn Mexíkó) höfðu gert innrás í Mexíkó veturinn 1861 til að stækka áhrifasvæði Frakkaveldis. Til þess að gera frönsk yfirráð í Ameríku lögmæt bauð Napóleon Maximilian að koma á fót nýrri mexíkóskri konungsætt fyrir sig. Með stuðningi franska hersins og hópi íhaldssamra mexíkóskra konungssinna sem stóðu gegn frjálslyndri stjórn hins nýja forseta Mexíkó, Benito Juárez, ferðaðist Maximilian til Mexíkó. Við komu hans þangað lýsti hann sig keisara Mexíkó þann 10. apríl 1864.

Mexíkóska keisaradæmið hlaut almenna viðurkenningu allra evrópsku stórveldanna, þar á meðal Bretlands, Austurríkis og Prússlands. Bandaríkin viðurkenndu hins vegar einungis Benito Juárez sem lögmætan forseta Mexíkó. Maximilian tókst aldrei alveg að sigra mexíkóska lýðveldið; lýðveldissinnar undir stjórn Juárez forseta héldu áfram skæruhernaði alla valdatíð Maximilians. Þegar bandarísku borgarastyrjöldinni lauk árið 1865 hófu Bandaríkin (sem höfðu þangað til verið of upptekin við eigin borgarastyrjöld til að vernda það sem þeir töldu sem áhrifasvæði sitt gegn innrás Evrópubúa) að styðja herlið Juárez með beinum hætti. Staða Maximilians fór úr öskunni í eldinn árið 1866 þegar Frakkar drógu her sinn burt frá Mexíkó. Keisaradæmið hrundi fljótt án stuðnings þeirra. Maximilian var handsamaður af lýðveldissinnum og tekinn af lífi árið 1867. Eiginkona hans, Karlotta, hafði þá ferðast til Evrópu til að vinna manni sínum stuðning. Eftir aftöku hans fékk hún taugaáfall og var lýst geðveik.

## Tenglar

* „Keisarinn í Mexíkó“. *Alþýðublaðið*. 26. febrúar 1967. bls. 8–9; 14.

## Tilvísanir
# Dragon Ball Z

**Dragon Ball Z** er japönsk anime þáttaröð sem er framleidd af Toei Animation.

  *Þessi sjónvarpsgrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*
# 1811-1820

|  |  |
| --- | --- |
| **Árþúsund:** | 2. árþúsundið |
| **Öld:** | 18. öldin · **19. öldin** · 20. öldin |
| **Áratugir:** | 1791–1800 · 1801–1810 · **1811–1820** · 1821–1830 · 1831–1840 |
| **Ár:** | 1811 · 1812 · 1813 · 1814 · 1815 · 1816 · 1817 · 1818 · 1819 · 1820 |
| **Flokkar:** | Fædd · Dáin · Stofnað · Lagt niður |

**1811-1820** var 2. áratugur 19. aldar.
# Baccalaureus Artium

|  |
| --- |
| **Háskólagráður** |
| **Grunnám**
B.A. / A.B.
B.Ed.
B.Eng.
B.S. / B.Sc.

**Meistaranám**
B.Phil.
M.A.
M.Ed.
M.L.
M.Paed.
M.Phil.
M.S. / M.Sc.
M.St.

**Doktorsnám**
D.Eng.
D.Phil.
D.litt.
Dr.jur.
Dr.med.
Dr.phil.
Dr.theol.
Ph.D.
Th.D.
 |

**Baccalaureus Artium** (skammstafað **B.A.** eða **A.B.**) er háskólagráða sem er veitt að loknu þriggja eða fjögurra ára löngu námi á grunnstigi, þ.e. á fyrsta stigi háskólanams. Gráðan er veitt að loknu námi í hugvísindum, oftast í félagsvísindum og stundum í raunvísindum.

## Heimildir

* „Hver er munurinn á B.A.- og B.S.-gráðu og hvað táknar skammstöfunin?“. *Vísindavefurinn*.
# DOI-númer

Merki DOI.
**DOI-númer** (stendur fyrir *digital object identifier* „auðkenni stafræns viðfangs“) eru auðkenni fyrir stafræn viðföng sem eru víða notuð til þess að auðkenna fræðigreinar og opinber gagnasöfn. Auðkennið er staðlað af Alþjóðlegu staðlastofnuninni.

DOI er uppflettanlegt og bendir á einhverskonar upplýsingar um viðfangið. Þetta er gert með því að binda auðkennið við lýsigögn um efnið, eins og netslóð, sem gefur til kynna hvar má finna viðfangið. Ef vefslóðin breytist er gagnagrunnurinn uppfærður og auðkennið nær þannig enn að vísa á rétt viðfang. Þar sem hægt er að nýta DOI beint er það öðruvísi en önnur auðkenni eins og ISBN eða ISRC, sem eru eingöngu til þess að hafa einstakt auðkenni á hlutnum. Sem dæmi um DOI-númer má taka „10.1000/182“, sem vísar á handbókina um DOI-númer.

DOI-númer er útfærsla á handfangakerfinu, kerfi sem aðrar stofnanir geta einnig nýtt sér. Skemman, rafrænt varðveislusafn háskólasamfélagsins á Íslandi, nýtir sér handfangakerfið og virkar það á sama hátt.

DOI-kerfið var kynnt til sögunnar árið 2000. Árið 2025 höfðu yfir 390 milljón kennimerki verið gefin út.

## Tilvísanir