# 23. október

|  |
| --- |
| Sep – **Október** – Nóv |
| Su | Má | Þr | Mi | Fi | Fö | La |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
|
| 2026 Allir dagar |

**23. október** er 296. dagur ársins (297. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 69 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir

* 42 f.Kr. - Önnur orrustan við Filippí: Her Brútusar var sigraður af Antóníusi og Octavíanusi og hann framdi sjálfsmorð skömmu síðar.
* 1157 - Orrustan á Grathe-heiði: Sveinn Eiríksson konungur laut í lægra haldi fyrir Valdimar meðkonungi sínum og var höggvinn.
* 1641 - Írska uppreisnin 1641 hófst þegar írskumælandi íbúar Ulster réðust gegn enskum landnemum og drápu þúsundir þeirra.
* 1642 - Þrjátíu ára stríðið: Sænskur her undir stjórn Lennart Torstensons gjörsigraði keisaraherinn í orrustu við Breitenfeld.
* 1642 - Enska borgarastyrjöldin: Orrustan við Edgehill var fyrsta skipulega orrusta borgarastyrjaldarinnar.
* 1722 - Safavídaríkið í Íran var lagt niður eftir árás á höfuðborgina Isfahan.
* 1728 - Brunanum mikla í Kaupmannahöfn slotaði en þá voru brunnin um 30% borgarinnar.
* 1895 - Japanar náðu Taívan á sitt vald.
* 1915 - Þýska herskipið *SMS Prinz Adalbert* sprakk vegna tundurdufla á Eystrasalti. Tæp 700 fórust.
* 1938 - Samband íslenskra berklasjúklinga, SÍBS, var stofnað.
* 1941 - Bandaríska teiknimyndin *Dúmbó* var frumsýnd.
* 1955 - Við verkamannabústaðina við Hringbraut í Reykjavík var reist stytta af Héðni Valdimarssyni.
* 1956 - Uppreisnin í Ungverjalandi hófst með mótmælum námsmanna í tækniháskólanum í Búdapest.
* 1958 - Bandalag háskólamanna, BHM, var stofnað á Íslandi.
* 1963 - Í Vestmannaeyjum mældist 10 mínútna meðalvindhraði 200 km/klst. Þetta var vindhraðamet á Íslandi og var ekki jafnað fyrr en 3. febrúar 1991, þá einnig í Vestmannaeyjum.
* 1976 - Alexandersflugvöllur var tekinn í notkun á Sauðárkróki. Þar var þá lengsta flugbraut á Íslandi utan Keflavíkurflugvallar.
* 1980 - Forsætisráðherra Sovétríkjanna, Aleksej Kosygin sagði af sér og Nikolaj Tikonov tók við.
* 1983 - Herskálaárásirnar: 241 bandarískir hermenn, 58 franskir hermenn og 6 líbanskir borgarar létust í sjálfsmorðssprengjuárás í Beirút.
* 1987 - Enski knapinn Lester Piggott var dæmdur í 2ja ára fangelsi fyrir skattsvik.
* 1987 - Stórmynd Bernardo Bertolucci, *Síðasti keisarinn*, var frumsýnd.
* 1988 - Íslendingar unnu 11 verðlaun á heimsleikum fatlaðra í Seúl í Suður-Kóreu 15. til 23. október. Þar af voru tvenn gullverðlaun, sem Haukur Gunnarsson og Lilja M. Snorradóttir hlutu.
* 1989 - Mátyás Szűrös forseti Ungverjalands lýsti yfir stofnun lýðveldis.
* 1990 - Giulio Andreotti lét ítalskri rannsóknarnefnd í té gögn um Gladio-áætlunina.
* 1993 - Tíu létust, þar af tvö börn, í Shankill Road-sprengingunni sem IRA stóð fyrir í Belfast.
* 1995 - Náttúru- og umhverfisverðlaun Norðurlandaráðs voru veitt í fyrsta sinn.
* 1996 - Réttarhöld yfir O. J. Simpson hófust í Santa Monica í Kaliforníu.
* 1998 - Kvikmyndin *Fucking Åmål* var frumsýnd í kvikmyndahúsum í Svíþjóð.
* 2001 - Tímabundni írski lýðveldisherinn hóf að afvopnast.
* 2002 - Numið var úr gildi sérákvæði í stjórnarskrá Ítalíu sem kvað á um að afkomendum Úmbertós 2., síðasta konungs Ítalíu, í beinan karllegg væri bannað að stíga fæti á ítalska jörð.
* 2002 - Téténskir skæruliðar hertóku Dúbrovka-leikhúsið í Moskvu og tóku um 850 manns í gíslingu. 133 gíslar og 40 skæruliðar voru drepnir í kjölfarið.
* 2006 - Geimkönnunarfarið *Messenger* flaug í fyrsta sinn framhjá Venus.

* 2011 - Yfir 600 fórust þegar jarðskjálfti reið yfir Van í Tyrklandi.
* 2012 - WOW Air yfirtók rekstur flugfélagsins Iceland Express.
* 2015 - Fellibylurinn Patricia varð öflugasti fellibylur sem mælst hafði á vesturhveli jarðar. 50 þúsund manns voru flutt frá heimilum sínum í Mexíkó.
* 2015 - 43 farþegar létust þegar rúta lenti í árekstri við flutningabíl við Puisseguin í Frakklandi.
* 2018 - Hong Kong–Zhuhai–Makaó-brúin, lengsta brú heims yfir sjó, var opnuð í Kína.
* 2020 - Ísrael og Súdan tóku upp stjórnmálasamband.
* 2021 - Kólumbíuher handsamaði Dario Antonio Úsuga, einn helsta eiturlyfjabarón landsins.
* 2024 - Hryðjuverkaárás var gerð á flugvélaverksmiðju í Ankara, Tyrklandi.

## Fædd

* 1636 - Heiðveig Elenóra Svíadrottning (d. 1715).
* 1715 - Pétur 2. Rússakeisari (d. 1730).
* 1817 - James W. Denver, bandarískur stjórnmálamaður (d. 1892).
* 1831 - Basil Lanneau Gildersleeve, bandarískur fornfræðingur (d. 1924).
* 1899 - Málfríður Einarsdóttir, íslenskur rithöfundur (d. 1983).
* 1901 - Kristmann Guðmundsson, íslenskur rithöfundur (d. 1983).
* 1934 - Hilmar Þorbjörnsson, íslenskur frjálsíþróttamaður (d. 1999).
* 1940 - Pelé, brasilískur knattspyrnumaður (d. 2022).
* 1945 - Kim Larsen, danskur tónlistarmaður (d. 2018).
* 1948 - Clarence Thomas, bandarískur alríkisdómari.
* 1954 - Ang Lee, tævanskur leikstjóri.
* 1957 - Paul Kagame, forseti Rúanda.
* 1959 - „Weird Al“ Yankovic, bandarískur skemmtikraftur.
* 1960 - Randy Pausch, bandarískur tölvunarfræðingur (d. 2008).
* 1961 - Andoni Zubizarreta, spænskur knattspyrnumaður.
* 1976 - Cat Deeley, breskur plötusnúður.
* 1976 - Ryan Reynolds, kanadískur leikari.
* 1978 - Jimmy Bullard, enskur knattspyrnumaður.
* 1978 - Archie Thompson, ástralskur knattspyrnumaður.
* 1985 - Masiela Lusha, bandarísk leikkona og leikstjóri.
* 1989 - Carl Billich, íslenskur hljómsveitarstjóri (f. 1911).
* 1998 - Amandla Stenberg, bandarisk leikkona.
* 1998 - Willum Þór Willumsson, íslenskur knattspyrnumaður.

## Dáin

* 42 f.Kr. - Marcus Junius Brutus, rómverskur stjórnmálamaður (f. 85 f.Kr.).
* 1157 - Sveinn Eiríksson, Danakonungur.
* 1706 - Páll Björnsson, prófastur í Selárdal (f. 1621).
* 1869 - Edward Smith-Stanley, 14. jarlinn af Derby, breskur stjórnmálamaður (f. 1799).
* 1941 - Helga Steinvör Baldvinsdóttir eða „Undína“, vesturíslenskt ljóðskáld (f. 1858).
* 1987 – Alejandro Scopelli, argentínskur knattspyrnumaður og -þjálfari (f. 1908).
* 1989 - Carl Billich, íslenskur hljómsveitarstjóri (f. 1911).
* 1991 - Magnús Guðbrandsson, íslenskur knattspyrnumaður (f. 1896).
* 2003 - Soong Mei-ling, kínversk stjórnmálakona (f. 1898).
* 2015 - Guðbjartur Hannesson, íslenskur stjórnmálamaður (f. 1950).

## Hátíðisdagar

* Alþjóðlegi móldagurinn