# Spendýr

| Spendýr Tímabil steingervinga: Síðtríastímabilið – nútími |
| --- |
|  Maasaigíraffi (*Giraffa camelopardalis*) |
| Vísindaleg flokkun |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ríki: | Dýraríki (*Animalia*)  |
| Fylking: | Seildýr (*Chordata*)  |
| Undirfylking: | Hryggdýr (*Vertabrata*)  |
| Flokkur: | **Spendýr (*Mammalia*)** Linnaeus (1758) |

 |
| Ættbálkar |
| * Undirflokkur: Jöxlungar (*Multituberculata*) (útdauð)
	+ *Plagiaulacida*
	+ *Cimolodonta*
* Undirflokkur: *Palaeoryctoides* †
* Undirflokkur: *Triconodonta* †
* Undirflokkur: Fylgjudýr (*Placentalia*)
	+ Teinrekudýr (*Afrosoricida*)
	+ Klaufdýr (*Artiodactyla*)
	+ Rándýr (*Carnivora*)
	+ Hvalir (*Cetacea*)
	+ Leðurblökur (*Chiroptera*)
	+ *Cimolesta* †
	+ Kjöttönnungar (*Creodonta*) †
	+ Murningar (*Condylarthra*) †
	+ Feldvængjur (*Dermoptera*)
	+ *Desmostylia* †
	+ *Embrithopoda* †
	+ Hnubbar (*Hyracoidea*)
	+ Skordýraætur (*Insectivora*)
	+ Nartarar (*Lagomorpha*)
	+ *Litopterna* †
	+ Risasnjáldrur (*Macroscelidea*)
	+ *Mesonychia* †
	+ *Notoungulata* †
	+ Hófdýr (*Perissodactyla*)
	+ Hreisturdýraætt (*Pholidota*)
	+ Hálfprímatar (*Plesiadapiformes*) †
	+ Prímatar (*Primates*)
	+ Fílar (*Proboscidea*)
	+ Nagdýr (*Rodentia*)
	+ Trjásnjáldrur (*Scandentia*)
	+ Sækýr (*Sirenia*)
	+ Nögungar (*Taeniodonta*) †
	+ Skartönnungar (*Tillodontia*) †
	+ Píputannar (*Tubulidentata*)
	+ Tannleysingjar (*Xenarthra*)
* Undirflokkur: Pokadýr (*Marsupialia*)
	+ Ránpokadýr (*Dasyuromorphia*)
	+ Pokarottur (*Didelphimorphia*)
	+ Pokagrasbítar (*Diprotodontia*)
	+ Sílópokarottur (*Microbiotheria*)
	+ Pokamoldvörpur (*Notoryctemorphia*)
	+ Pokasnjáldrur (*Paucituberculata*)
	+ Pokagreifingjar (*Peramelemorphia*)
* Undirflokkur: Nefdýr (*Monotremata*)
	+ Nefdýr (*Monotremata*)
 |

**Spendýr** (fræðiheiti: *Mammalia*) eru flokkur seildýra í undirfylkingu hryggdýra sem einkennist af því að vera með mjólkurkirtla, sem kvendýrin nota til að framleiða mjólk til að næra ungviði; feld eða hár og innverminn líkama (heitt blóð). Heilinn stýrir blóðrásarkerfinu, þar á meðal hjarta með fjögur hólf. Um 5.500 tegundir spendýra eru þekktar og skiptast þær í um 1.200 ættkvíslir, 152 ættir og 26 ættbálka.

## Eiginleikar

Flest spendýr fæða lifandi afkvæmi, en tegundir af undirflokki nefdýra verpa eggjum. Þó svo væri ekki væri þessi eiginleiki ekki einkennandi fyrir flokkinn því ýmis önnur hryggdýr, eins og t.d. gúbbífiskar og sleggjuháfar, fæða einnig lifandi afkvæmi.

Kvendýr af flokki spendýra eru öll með mjólkurkirtla en ekki öll með spena (eða geirvörtur). Aftur hefur nefdýraundirflokkurinn þar sérstöðu en kvendýr af þeim flokki eru með holur á kviðnum sem mjólkin seitlar út um í stað spena.

Heilar allra spendýra eru með nýbörk, en hann er einkennandi fyrir flokkinn.

Flest spendýr eru landdýr, en sum þ.á m. sækýr og hvalir, lifa í vatni.

## Tilvísanir

## Tenglar

* „Hvert var fyrsta spendýrið?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvernig aðlöguðust spendýr lífi í sjó og af hverju?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvaða spendýr syndir hraðast?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvaða spendýr lifir lengst?“. *Vísindavefurinn*.
* „Eru til einhver eitruð spendýr?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvert er sjaldgæfasta spendýr í heimi?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvaða spendýr er með minnstu augun?“. *Vísindavefurinn*.
* „Hvort eru nefdýr spendýr eða skriðdýr?“. *Vísindavefurinn*.

  *Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.*