# 1904

Thomsenbíllinn kom til Reykjavíkur 20. júní 1904.
Arnljótur Ólafsson hagfræðingur.
Michael Llewelyn Davies, ein fyrirmyndin að Pétri Pan, búinn eins og Pétur.
Henry Morton Stanley.
Árið **1904** (**MCMIV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 1. janúar - Fyrsta byggingarsamþykkt Reykjavíkur gekk í gildi. Samkvæmt henni var framvegis bannað að reisa torfbæi í bæjarlandinu. Fyrsti byggingafulltrúi Reykjavíkur tók til starfa.
* 26. janúar - Kvenfélagið Hringurinn var stofnað í Reykjavík.
* Janúar - Eldgosi lauk við Grímsvötn.
* 1. febrúar - Hannes Hafstein varð fyrsti íslenski ráðherrann með aðsetur á Íslandi. Aðsetur hans var í Reykjavík. Magnús Stephensen lét af embætti landshöfðingja. Stjórnarráð Íslands tók til starfa.
	+ Skipting landsins í Norður- og Austuramt og Suður- og Vesturamt var lögð niður.
* 17. maí - Guðmundur Björnsson læknir ræddi um nauðsyn þess að leiða vatn til Reykjavíkur.
* 7. júní - Íslandsbanki hinn eldri tók til starfa. Bankinn hafði einkarétt á seðlaútgáfu og starfaði til ársins 1930.
* 20. júní - Bílaöld hófst á Íslandi var fyrsti bíllinn kom til landsins á vegum Ditlev Thomsen, kaupmanns. Bíllinn var gamall og slæmt eintak af gerðinni Cudell og gerði ekki mikla lukku.
* 12. ágúst - Prentsmiðjan Gutenberg var stofnuð í Reykjavík.
* Haustið - Gamli skóli var tekinn í notkun á Akureyri.
* 1. október - Latínuskólanum var skipt í lærdómsdeild og gagnfræðadeild og hét eftir það *Hinn almenni menntaskóli*. Björn M. Ólsen rektor lét af embætti.
* 12. desember - Fyrsta almenningsrafveitan var sett upp á Íslandi í Hafnarfirði af Jóhannesi Reykdal.
* 20. desember Íþróttafélagið Höfrungur var stofnað á Þingeyri.

### Ódagsett

* Eldgos varð í Grímsvötnum um sumarið.
* Trésmiðjan Völundur hf. var stofnuð.
* Prentarahlutafélagið Gutenberg var stofnað.
* Iðnskólinn í Reykjavík tók til starfa í Vinaminni.
* Rjómabúið á Baugsstöðum var stofnað, það rjómabú sem lengst starfaði á Íslandi.
* Franski spítalinn á Fáskrúðsfirði var tekinn í notkun.

### Fædd

* 7. janúar - Binni í Gröf, skipstjóri í Vestmannaeyjum (d. 1972).
* 11. janúar - Steinþór Sigurðsson, náttúrufræðingur (d. 1947).
* 8. júní - Gunnlaugur Scheving, myndlistarmaður (d. 1972).
* 6. júlí - Rannveig Þorsteinsdóttir, lögfræðingur og alþingismaður (d. 1987)
* 17. ágúst - Helga Sigurðardóttir, skólastjóri Húsmæðrakennaraskóla Íslands og matreiðslubókahöfundur (d. 1962).
* 1. september - Guðmundur Böðvarsson, skáld, þýðandi og bóndi (d. 1972).
* 21. september - Þorsteinn Ö. Stephensen, íslenskur leikari (d. 1991).

### Dáin

* 21. janúar - Jón Þorkelsson, rektor Lærða skólans (f. 1822).
* 29. október - Arnljótur Ólafsson, hagfræðingur og stjórnmálamaður (f. 1823).
* 17. desember - Páll Briem, sýslumaður, amtmaður og alþingismaður (f. 1856).

## Erlendis

* 23. janúar - Eldsvoði í Álasundi eyðilagði flestar byggingar í bænum.
* 7. febrúar - Mikill eldsvoði varð í Baltimore. Yfir 1500 hús brunnu.
* 8–9. febrúar - Stríð Rússlands og Japans hefst: Japanir gerðu óvænta árás á Port Arthur í Mansjúríu.
* 23. febrúar - Bandaríkjamenn keyptu landræmu undir Panamaskurðinn fyrir tíu milljónir dollara.
* 4. maí - Vinna hófst við Panamaskurðinn.
* 21. maí - Alþjóðaknattspyrnusambandið var stofnað í París.
* 28. júní - Danska farþegaskipið *Norge* sigldi á sker við Rockall og fórst. 635 drukknuðu, þar á meðal 225 norskir útflytjendur.
* 1. júlí - Sumarólympíuleikarnir 1904 hófust í St. Louis í Bandaríkjunum.
* 21. júlí - Lokið var við lagningu Síberíujárnbrautarinnar.
* 14. ágúst - Argentínska knattspyrnufélagið Argentinos Juniors stofnað.
* 27. október - Neðanjarðarlestarkerfi New York-borgar var sett á laggirnar.
* Nóvember - John Ambrose Fleming fann upp rafeindalampann.
* 8. nóvember - Forsetakosningar í Bandaríkjunum: Theodore Roosevelt bar sigurorð af demókratanum Alton B. Parker.
* 16. nóvember - Norðmaðurinn Carl Anton Larsen stofnaði byggðina Grytviken á bresku eyjunni Suður-Georgíu og reisir hvalveiðistöð þar.
* 27. desember - Leikritið *Pétur Pan* var frumsýnt í London.
* 27. desember - Abbey Theatre var opnað í Dublin.
* 31. desember - Fyrsti áramótafagnaðurinn var haldinn á Times Square.

### Ódagsett

* Heckelfónninn var fyrst kynntur til sögunnar.

### Fædd

* 18. janúar - Cary Grant, enskur leikari (d. 1986).
* 2. mars - Dr. Seuss, bandarískur rithöfundur (d. 1991).
* 7. mars - Reinhard Heydrich, yfirmaður öryggisþjónustu Þriðja ríkisins (d. 1942).
* 11. mars - Harold F. Cherniss, bandarískur fornfræðingur (d. 1987).
* 20. mars - Burrhus Frederic Skinner, bandarískur sálfræðingur (d. 1990).
* 22. apríl - Robert Oppenheimer, bandarískur eðlisfræðingur (d. 1967).
* 6. maí - Harry Martinson, sænskur rithöfundur, ljóðskáld og Nóbelsverðlaunahafi í bókmenntum (d. 1978).
* 11. maí - Salvador Dalí, spænskur listamaður (d. 1989).
* 2. júní - Johnny Weissmuller, bandarískur sundkappi og leikari (d. 1984).
* 5. júlí - Ernst Mayr, bandarískur líffræðingur (d. 2005).
* 12. júlí - Pablo Neruda, síleanskt skáld og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1973).
* 22. ágúst - Deng Xiaoping, kínverskur leiðtogi og stjórnmálamaður (d. 1997).
* 15. september - Úmbertó 2., síðasti konungur Ítalíu (d. 1983).
* 2. október - Graham Greene, enskur rithöfundur (d. 1991).
* 29. nóvember - Héctor Castro, úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 1960).

### Dáin

* 1. maí - Antonín Dvořák, tékkneskt tónskáld (f. 1841).
* 10. maí - Henry Morton Stanley, bandarískur blaðamaður og landkönnuður (f. 1841).
* 3. júlí - Theodor Herzl, austurrískur síonisti (f. 1860).
* 15. júlí - Anton Tsjekhov, rússneskur smásagnahöfundur og leikskáld (f. 1860).
* 17. september - Daniel Willard Fiske, bandarískur ritstjóri, fræðimaður, skákáhugamaður og Íslandsvinur (f. 1831).
* 24. september - Niels Ryberg Finsen, læknir og Nóbelsverðlaunahafi (f. 1860).

## Nóbelsverðlaunin

* Eðlisfræði - Rayleigh Lávarður (John William Strutt)
* Efnafræði - Sir William Ramsay
* Læknisfræði - Ivan Petrovich Pavlov
* Bókmenntir - Frédéric Mistral, José Echegaray y Eizaguirre
* Friðarverðlaun - Institut de droit international