# 1903

|  |
| --- |
| Historio 19ma yarcento**20ma**21ma yarcento

---

 |
| Yardeki:
1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a
1950a • 1960a • 1970a • 1980a • 1990a 2000a

---

 |
| Yari:
1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 1906 • 1907 • 1908 • 1909 • 1910
1911 • 1912 • 1913 • 1914 • 1915 1916 • 1917 • 1918 • 1919 • 1920
1921 • 1922 • 1923 • 1924 • 1925 1926 • 1927 • 1928 • 1929 • 1930
1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935 1936 • 1937 • 1938 • 1939 • 1940
1941 • 1942 • 1943 • 1944 • 1945 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950
1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960
1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970
1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980
1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990
1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 |

La yaro **1903** (MCMIII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye jovdio segun Gregoriala kalendario, ed ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 903ma yaro di la duesma yarmilo, la 3ma yaro di la 20ma yarcento, e la 4ma yaro di la yari 1900a. Kande 1903 komencis, Gregoriala kalendario esis 13 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi

### Europa

* 11ma di junio - Rejulo Aleksandar Obrenović de Serbia e lua spozino, rejino Draga, asasinesas.
* 1ma til la 19ma di julio - Eventas l'unesma biciklo-konkurso *Tour de France*, kun la partopreno di 59 biciklisti.
* 5ma di agosto - Pius la 10ma divenas papo.
* 18ma di agosto - Germana Karl Jatho flugas kurta disto per triplana vehilo motorizita en Germania.
* 17ma di novembro - Bolsheviko-partiso di Rusia fondesas.
* 5ma di decembro - Antonio Maura y Montaner divenas chefministro di Hispania.

### Azia

* 1ma di januaro - Edward la 7ma di Anglia kronizesas imperiestro di India en Delhi.
* 29ma di aprilo - Ter-tremo kun forteso 7.0 che skalo di Richter frapas Manzikert (nuna Malazgirt) en Turkia, produktas 3500 morti e destruktas 12 mil domi.

### Afrika

* Unionita Rejio konquestas kalifio Sokoto en Hausa-lando.

### Nord-Amerika

* 16ma di junio - Henry Ford fondas en Detroit l'entraprezo Ford Motor Company.
* 23ma di julio - Ford Motor Company vendas lua unesma automobilo.
* 17ma di decembro - Wright-fratuli Orville e Wilbur flugas unesmafoye en mondo per mashinizita aeroplano. Maxim longa flugo duras 59 sekundi.
* En Saint Louis, Missouri, Usa, organizesas mondal expozo.
* On paktas pri limito inter Alaska e Kanada.
* On komencas vendar glaciajo en bisquitala koni, kande Italo Marconi ganas patento por glaciajokono-formo en Nova-Jersey, Usa.
* *Pepsi Cola*-kompanio registragas la produkto-marko *Pepsi Cola*.
* Unesma modelo "A" de Ford-automobilo-fabrikerio esas debita.

### Central Amerika

* 22ma di marto - Kuba farmolugas la bayo di Guantánamo ad Usa e posibligas ke ol instalez armeala bazo ibe.
* 30ma di marto - Usa intervenas en Dominikana Republiko.
* 3ma di novembro - Panama deklaras nedependo de Kolumbia kun suporto de Usa.
* 18ma di novembro - Kontrato Hay-Bunau-Varilla donas ad Usa la kontrolo sur la kanalo di Panama.

### Sud-Amerika

* Kontrato di Petrópolis establisas ke Brazilia recevos Acre de Bolivia.

## Naski

* 4ma di januaro - Ramón Ernesto Cruz Uclés, prezidanto di Honduras (m. 1985)

John Carew Eccles
* 27ma di januaro - John Carew Eccles, Australiana neuropsikologo, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1997)
* 8ma di februaro - Tunku Abdul Rahman, chefministro di Malaizia (m. 1990)
* 10ma di februaro - Waldemar Hoven, Germana mediko, membro de SS (m. 1948)
* 13ma di februaro - Georges Simenon, Belga-Franca skriptisto (m. 1989)
* 16ma di februaro - Franck Lavaud, prezidanto di Haiti (m. 1986)
* 18ma di februaro - Nikolai Podgorni, prezidanto di Sovietia (m. 1983)
* 21ma di februaro - Anaïs Nin, Franca skriptistino (m. 1977)
* 26ma di februaro - Giulio Natta, Italiana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1979)
* 28ma di februaro - Vincente Minnelli, Usana filmifisto (m. 1986)
* 14ma di marto - Adolph Gottlieb, Usana piktisto e skultisto (m. 1974)
* 24ma di marto - Adolf Butenandt, Germana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1995)
* 21ma di aprilo - Hans Hedtoft, chefministro di Dania (m. 1955)
* 12ma di aprilo - Jan Tinbergen, Nederlandana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 1994)
* 24ma di aprilo - José Antonio Primo de Rivera, Hispana politikistulo (m. 1936)

Bing Crosby
* 3ma di mayo - Bing Crosby, Usana kantisto ed aktoro (m. 1977)
* 8ma di mayo - Fernandel, Franc aktoro (m. 1971)
* 10ma di mayo - Otto Bradfisch, Germana ekonomikisto e militisto (m. 1994)
* 14ma di marto - Raimundo Rolón, prezidanto di Paraguay (m. 1981)
* 21ma di mayo - Pedro Eugenio Aramburu, prezidanto di Arjentinia (m. 1970)
* 3ma di junio - Eric A. Havelock, Britaniana klasikisto (m. 1988)
* 3ma di junio - Aram Hachaturyan, Armeniana-Sovietiana kompozisto (m. 1978)
* 6ma di junio - Rafael Paasio, chefministro di Finlando (m. 1980)
* 8ma di junio - Marguerite Yourcenar, Franca skriptisto (m. 1987)
* 11ma di junio - Khalid al-Azm, chefministro di Siria (m. 1965)

George Orwell
* 15ma di junio - Victor Brauner, Rumana piktisto (m. 1966)
* 25ma di junio - Eric Arthur Blair alias George Orwell, Angla skriptisto (m. 1950)
* 2ma di julio - Alec Douglas-Home, chefministro di Unionita Rejio (m. 1995)
* 2ma di julio - Rejulo Olav la 5ma di Norvegia (m. 1991)
* 6ma di julio - Hugo Theorell, Sueda ciencisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1982)
* 14ma di julio - Carlos Prío Socarrás‏‎, prezidanto di Kuba (m. 1977)
* 27ma di julio - Mihail Stasinopoulos, chefministro di Grekia (m. 2002)
* 3ma di agosto - Habib Bourguiba, prezidanto di Tunizia (m. 2000)
* 3ma di agosto - Fahri Korutürk‏‎, prezidanto di Turkia (m. 1987)
* 7ma di agosto - Louis Leakey, Britanian arkeologiisto (m. 1972)
* 13ma di agosto - Suat Hayri Ürgüplü, chefministro di Turkia (m. 1981)
* 24ma di agosto - Graham Sutherland, Britaniana piktisto (m. 1980)
* 6ma di septembro - Phoui Sananikone, chefministro di Laos (m. 1983)
* 11ma di septembro - Theodor Adorno, Germana filozofo (m. 1969)
* 17ma di septembro - Olavi Paavolainen, Finlandana skriptisto (m. 1964)
* 25ma di septembro - Mark Rothko, Lituana-Usana juda piktisto (m. 1970)
* 1ma di oktobro - Vladimir Horowitz, Ukrainana pianisto (m. 1989)
* 4ma di oktobro - Ernst Kaltenbrunner, Germana militisto (m. 1946)
* 6ma di oktobro - Ernest Walton, Irlandana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1995)
* 8ma di oktobro - Ferenc Nagy, chefministro di Hungaria (m. 1979)
* 22ma di oktobro - George Wells Beadle, Usana genetikisto, Nobel-laureato (m. 1989)
* 22ma di oktobro - Zlatyu Boyadzhiev, Bulgara piktisto (m. 1976)
* 28ma di oktobro - Evelyn Waugh, Angla skriptisto (m. 1966)

Konrad Lorenz
* 7ma di novembro - Konrad Lorenz, Austriana zoologiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1989)
* 17ma di novembro - Nicolaas Johannes Diederichs, prezidanto di Sudafrika (m. 1978)
* 27ma di novembro - Lars Onsager, Norvegiana kemiisto, Nobel-laureato (m. 1976)
* 5ma di decembro - Cecil Frank Powell, Angla fizikisto, Nobel-laureato (m. 1969)
* 19ma di decembro - George Davis Snell, Usana genetikisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 1996)
* 22ma di decembro - Haldan Keffer Hartline, Usana fiziologiisto, Nobel-laureato (m. 1983)
* 28ma di decembro - John von Neumann, Hungariana-Usana fizikisto e matematikisto (m. 1957)
* 29ma di decembro - Candido Portinari, Braziliana piktistulo (m. 1962)
* Sabri al-Asali, chefministro di Siria (m. 1976)

## Morti

* 5ma di januaro - Práxedes Mateo Sagasta, chefministro di Hispania (n. 1825)

Petko Karavelov
* 24ma di januaro - Petko Karavelov, chefministro di Bulgaria (n. 1843)
* 22ma di februaro - Victor Meirelles, Braziliana piktistulo (n. 1832)
* 22ma di februaro - Hugo Wolf, Austriana kompozisto (n. 1860)
* 28ma di februaro - Girolamo De Rada, Italiana skriptisto (n. 1814)
* 2ma di marto - Rafael Zaldívar, prezidanto di Salvador (n. 1834)
* 7ma di marto - István Bittó, chefministro di Hungaria (n. 1822)
* 3ma di marto - Marcos Antonio Cabral, prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1842)
* 21ma di marto - Carlos Basilio Ezeta, prezidanto di Salvador (n. 1852)
* 8ma di mayo - Paul Gauguin, Franca piktisto (n. 1848)
* 13ma di mayo - Apolinario Mabini, chefministro di Filipini (n. 1864)
* 9ma di junio - Gaspar Núñez de Arce, Hispana poeto (n. 1834)
* 11ma di junio - Rejulo Aleksandar Obrenović di Serbia (n. 1876)
* 17ma di julio - James Abbott McNeill Whistler, Usana piktisto (n. 1834)

Leo la 13ma
* 20ma di julio - Papo Leo la 13ma (n. 1810)
* 15ma di agosto - William Barak, aborijena chefo e piktisto Australiana (n. c. 1824)
* 22ma di agosto - Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, chefministro di Unionita Rejio (n. 1830)
* 1ma di novembro - Theodor Mommsen, Germana skriptisto, Nobel-laureato pri literaturo (n. 1817)
* 13ma di novembro - Camille Pissarro, Franca piktisto (n. 1830)
* 8ma di decembro - Herbert Spencer, Angla filozofo, antropologo, biologo e sociologo (n. 1820)
* 22ma di decembro - José Desiderio Valverde, prezidanto di Dominikana Republiko (n. 1822)
* 26ma di decembro - Giuseppe Zanardelli, chefministro di Italia (n. 1826)
* John Bradley Hudson, Jr., Usana piktisto (n. 1832)

## Nobel-premiiziti

* Fiziko: Antoine Henri Becquerel, Pierre Curie, Marie Curie
* Kemio: Svante Arrhenius
* Fiziologio o Medicino: Niels Ryberg Finsen
* Literaturo: Bjørnstjerne Bjørnson
* Paco: William Randal Cremer

## Referi