Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Norman, Oklahoma

|  |
| --- |
|  **Norman, Oklahoma**  |
|  |
| Edifici del Universitato di Oklahoma. |
| Lando: |  Usa |
| Stato: | Oklahoma |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 35°13'18" N |
| Longitudo: | 97°25'06" W |
| Altitudo: | 357 m |
| Surfaco: | 490,6 km² |
| Habitanti: | 110 925 (2010) |
| Denseso di habitantaro: | 255,3 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC-6 (UTC -5 dum la somero) |
| **Urbestro:** | Lynne Miller |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
| www.ci.norman.ok.us/ |

**Norman** esas urbo e sideyo di la komtio Cleveland, en Oklahoma, Usa. Ol esas parto di Oklahoma City. Norman jacas sude de Oklahoma City, ed esas la 3ma maxim populoza urbo del stato. Segun la demografiala kontado di 2010, ol havis 110 925 habitanti.

Norman esis universitatala urbo, e la hemo dil universitato di Oklahoma. Meteorologio esis temo sat ofte studiata ibe.

## Geografio

Segun l'Usana Kontado-Ministerio, l'urbo havas entote 490.8 km², equivalanta a 189.5 mi², di qui 458.5 km² (177.0 mi²) esas lando e 32.4 km² (12.5 mi², o 6.60% de la surfaco totala) esas aquo.

## Demografio

Segun la demografiala kontado di 2000, esis 95 694 personi, 38 834 hemanari e 22 562 familii qui rezidis en la urbo. La denseso di habitantaro esis 208.7/km² (540.6/mi²). Esis 41,547 domi kun mezvalora denseso di 90.6/km² (234.7/mi²). Segun raso, esis 82.36% Blanki, 4.26% Negri od Afrikan-Usani, 4.45% indijeni Amerikana, 3.49% Aziani, 0.05% Pacifik-insulani, 1.37% de altra rasi, e 4.01% de du o plura rasi, e 3.89% de la habitantaro esis Hispan-Amerikani o Latin-Amerikani de irga raso.

Esis 38 834 hemanari, di qui 27.7% havis pueri od adolecanti evante min kam 18 yari en la domo, 45.1% esis mariajita e habitis kune; en 9.5% muliero sen spozulo esis la domo-chefo, e 41.9% esis ne-familii. En 30.3% de omna hemanari vivis unika sola individuo, e 6.5% habitesis da singla individuo evante 65 yari o pluse. La mezvalora grandeso po hemanaro esis 2.31 personi e la mezvalora grandeso po familio esis 2.93 personi.

La procento di habitanti segun evo esis: 21.2% evante min kam 18 yari, 21.4% de 18 til 24 yari, 29.1% de 25 til 44 yari, 19.3% de 45 til 64 yari, e 9.0% evante 65 yari o pluse. La mezvalora evo esis 29 yari. Po singla 100 mulieri esis 101.0 viri. Po singla 100 mulieri evante 18 yari o pluse esis 99.7 viri.

La mezvalora revenuo po hemanaro en la urbo esis $36,713, e la mezvalora revenuo po familio esis $51,189. La mezvalora revenuo por la viri esis $35,896 kontre $26,394 por la mulieri. La revenuo *per capita* por la urbo esis $20,630. Cirkume 15.0% de la habitantaro e 7.8% de la familii vivis sub la povreso-lineo, inkluzite 11.4% ek omna habitantaro evante min kam 18 yari, e 5.7% ek omna habitantaro evante 65 yari o pluse.
# Pekunio

**Pekunio** esas ekonomika kozo qua havas tri funcioni :

* kont-unajo (refero per estimar preco)
* kambio-instrumento (pago-moyeno)
* rezervo-instrumento (konservita en moneto, en depozajo od en sparajo.
# Kanalo

*Novo teatro di machine et edificii*, 1607
**Kanalo** esas :

* quaza rivero artificala, destinita ad igar interkomunikar du baseni, du riveri o rivereti, o du parti ek un rivero o rivereto.
* aquovoyo naturala od artificala en l'enireyo di portuo, o paseyo navigebla qua duktas a ta enireyo.
# Trier

|  |
| --- |
|  **Trier**  |
|  |
| Trier. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Germania |
| stato: | Rhenlando-Palatenio |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 49°45' N |
| Longitudo: | 06°38' E |
| Altitudo: | 124 m |
| Surfaco: | 117,14 km² |
| Habitanti: | 112 195 (2022) |
| Denseso di habitantaro: | 958 hab./km² |
| Disto de Berlin: | 722,4 km |
| **Horala zono:** | UTC+1 (UTC+2 dum la somero) |
| **Urbestro:** | Wolfram Leibe (SPD) |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
|  |

Romana ponto en Trier.
**Trier** esas urbo en la stato Rhenlando-Palatenio, sude de Germania. Segun statistiki de 2022, ol havis 112 195 habitanti. Lua tota surfaco esas 117,14 km². Trier esas la 4ma maxim populoza urbo di Rhenlando-Palatenio, dop Mainz, Ludwigshafen e Koblenz.

Ol esas la maxim anciena urbo di Germania, fondita plu kam 2000 yari ante nun, lor nomizita *Augusta Treverorum*. Til la duesma duimo di la 3ma yarcento l'urbo havis la nomo *Treveris*.

En Trier trovesas importanta monumenti de la Romana epoko, exemple la triumf-arko *Porta Nigra*, la *Barbara termi* e la amfiteatro. La *Porta Nigra* anke esas la simbolo di la urbo.

Trier anke havas universitato, qua rifondesis la yaro 1972, pos interrupto di 172 yari. Ibe studias hodie cirkume 14.800 studenti.

La famoza filozofo, ekonomikisto, skriptisto e revolucionero Karl Marx naskis en Trier. Lua nasko-domo hodie esas muzeo en la urbo.
# Izolineo

**Izolineo** di funciono di du varianti esas kurvo alonge qua la funciono havas konstanta valoro.

## Tipi di izolineo

**Izobaro** (fiziko) esas lineo ek la punti di la Terglobo ube la preso atmosferala esas sama ye instanto determinita.

**Izoklino** (magnetismo) esas lineo ek la punti di la Terglobo ube la deviaco da la magnet-indexo esas intersama.

**Izotermo** (fiziko) esas lineo, sur mapo, qua pasas tra omna punti di la Terglobo ube la temperaturo mezvalora dum la yaro esas intersama.
# Glaciero

**Glaciero** esas larja e movanta rivero di glacio qua formacesas sur la sulo e movas pro gravitado.

L'ensemblo di glacieri esas la duesma quanteso di aquo sur tero. Existas glacieri en omna kontinenti ecepte Australia.

Glaciero Perito Moreno, Arjentinia.

| Geografiala formi |
| --- |
| Arkipelago • Atolo • Bayo • Delto • Dezerto • Duno • Estuario • Fluvio • Fonto • Fyordo • Geizero • Glaciero • Gulfo • Insulo • Istmo • Kabo • Kaverno • Klifo • Kolino • Kontinento • Lago • Laguno • Maro • Marsho • Monto • Oceano • Peninsulo • Planajo • Prato • Ravinego • Savano • Stepo • Stretajo (marala) • Tundro • Valo • Volkano |
# Formulo 1

Logotipo\* di la Formulo 1
Damon Hill vehas automobilo Williams dum la Granda Premio di Kanada, en 1995.
**Formulo 1**, abreviuro **F1**, esas la maxim populara e prestijoza championkonkurso pri automobilismo de la mondo. Ol superiras en prestijo e populareso la konkursi NASCAR, la Formulo Indy, la ralii, edc. Singla konkurso nominesas "Granda Premio" (France ed Angle: *Grand Prix*), e la turniro mondala nominesas *Mondala Championkonkurso pri Formulo 1*.

Kelka teknologiala plubonigi developesis unesmafoye en l'automobili di Formulo 1 ante uzesar en la komuna automobili, exemple la freno per disko e l'injektado di kombustivo, qua remplasis la karburatoro. La prodaji dil automobili di Formulo 1 dependas multe de l'elektroniko - quankam l'elektronikala kontrolo di traciono proskriptesis en 2008 - e de l'aerodinamiko. Dum kelka konkursi pri Formulo 1, l'automobili povas acelerar til 375 km/h, e la motori jiras admaxime a 15.000 rotaci po minuti.

## Historio

Alfa Romeo 159, de Juan Manuel Fangio.
Britaniana pilotisto Mike Hawthorn vinkas en Nurburgring, West-Germania, 1957.
L'unesma championkonkurso pri Formulo 1 de la historio eventis en 1950, kun la partopreno di esquadi de Ferrari, Alfa Romeo e Maserati. Pose altra esquadi divenis famoza dum la historio di la Formulo 1, quale McLaren, Williams, Lotus e Renault.

L'unesma konkurso eventis ye la 13ma di mayo 1950 en Silverstone, Anglia. La mondala championo ta yaro esis l'Italiano Giuseppe Farina de Alfa Romeo, pos vinkar lua kompano di esquado Arjentiniano Juan Manuel Fangio. Tamen, Fangio vinkis la championkonkursi di 1951, 1954, 1955, 1956 e 1957, kun l'automobilo Alfa Romeo modelo 159. La modelo di automobilo de Fangio, anke konocita kom *Alfetta*, uzis 8-cilindra motoro kun 1.5 litri e turbokompresilo, qua produktis 420 bhp (equivalanta a 313 kW) di forco maxima. La championkonkursi di 1952 e 1953 disputesis kun automobili min potenta, nomizita *Formulo 2*, pro la mikra quanteso di automobili *Formulo 1* lor disponebla.

L'unesma F1-automobilo qua uzis motoro nek dopa, nek frontala (to esas, centrale instalita) esis la *Type 251* de Bugatti en 1955, qua ne sucesis. Jack Brabham, mondala championo en 1959, 1960 e 1966, pruvis ke la projeto di automobili kun centrala motoro esis superiora. Balde, l'altra fabrikanti decidis adoptar centrala motori por lua automobili. L'unesma Britaniano qua divenis championo di Formulo 1 esis Mike Hawthorn en 1958.

## Referi
# Angiospermi

**Angiospermi** esas fanerogami kun kovrita semini. Li karakterizesas da flori e la fakto ke li progenitas per semini en frukti. Che angiospermi la semini trovesas en frukto. En kelka kazi ca frukti esas neremarkebla, tale quale la glano, di qua la parieto di la frukto esas nur tre dina kovruro di la semino. En altra kazi la frukti esas tre remarkebla, tale quale la tomato.

## Extera ligilo

* Angiospermi en "World Flora Online"
# Salado

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.* |

**Salado** esas disho ek herbi o legumi (kun spici e kondimenti) salo, pipro, oleo e vinagro.
# Nova-Kaledonia

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Nova-Kaledonia *Nouvelle-Calédonie* (Franca)**

|  |
| --- |
| **Transmara teritorio di  Francia** |
|  |
| Bayo Kuto, Nova-Kaledonia. |
|  |  |
| **Chefurbo** | Noumea |
| **Maxim granda urbo** | Noumea |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 18 575 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 271 407 (2019) 14,99 hab./km² |
| **Prezidanto Prezidanto di guverno** | Emmanuel Macron Louis Mapou(UNI) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+11 |
|  |  |
|  |  |
| **TNP (yaro)** | 3 158 milioni USD (2003) |
| **Reto** |  |

 |

**Nova-Kaledonia** (France *Nouvelle-Calédonie*) esas distinta transmara ensemblo (*Collectivité sui generis*) di Francia ed anke arkipelago kun granda insulo, nomizita Grand Terre, e diversa grupi di insuli en Melanezia, Oceania. Ol havas specala statuto administrala segun Franca konstituco. Segun statistiki de 2019, ol havis 271 407 habitanti. Lua tota surfaco esas 18 575 km².

Nova-Kaledonia deskovresis da kapitano James Cook en 1774. Ilu nomizis l'arkipelago segun Romana nomo di Skotia.

## Geografio

Nova-Kaledonia konsistas ek 1 precipua insulo, Grand Terre, altra insuli min granda, exemple l'Insuli di Loyaleso (Lifou, Maré ed Ouvéa), e koralia rifi.