Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Flava Fluvio

La **Flava Rivero** (en simpligita Chininana: 黄河; tradicionala Chiniana: 黃河; pinyina: *Huánghéla*) o *Huang-ho*, esas rivero en Chinia qua komencas en la Bayan-har-montaro (provinco di Chinghai) e fluas vers la gulfo di Bohay en l'esto. Ol esas la maxim longa rivero di Chinia pos la Yangcekiang, apartenas a la maxim longa riveri di la mondo e havas longeso de cirkume 5464 kilometri. La chiniana basa teritorio en est-Chinia grandaparte formaceskis pro la Flava Rivero.

Depos la komenco di la chiniana registrago di historio ck-e 1500 - la rivero tante multe inundis - ke lo duktis la farmisti a revolto pro desespero.
# Mayorka

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Mallorca**

|  |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  | [[Arkivo:|90px]] |
| **Chefurbo** | Palma de Mallorca |
| **Maxim granda urbo** | Palma de Mallorca |
|  |  |
|  |
| **Oficala linguo o lingui:** | Hispana e Kataluniana |
| **Surfaco** | 3 640,11 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 859 289 (2015) 240,45 hab./km² |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+1 (UTC+2 dum la somero) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Reto** |  |

 |

**Mayorka** (Hispane e Kataluniane *Mallorca*) esas la maxim granda insulo dil arkipelago di Baleari. L'insulo apartenas a Hispania. La nomo dil insulo signifikas *la plu granda insulo* (ek la latina linguo *insula maior*).

La chef-urbo di Mayorka esas Palma de Mallorca. Palma de Mallorca esas anke la chef-urbo dil autonoma komono di Baleari. Mayorka konsistas administrale ek 53 komoni.

L'oficala lingui sur l'insulo esas la kataluniana linguo e la hispana linguo.

### Historio

Tombeyo en Santa Ponsa.
Homala restaji del Neolitiko (cirkume 3.500 yari aK, epoko di la transito a la Bronz-epoko) trovesis en l'insulo. La maxim anciena populo konocita - malgre de nekonocata origino - qua habitis l'insulo nominezis "fronderi de Baleari". Proxim Santa Ponsa trovesis restaji e sepulturi en regiono qua habitesis de la Fer-epoko (cirkume 800 yari aK) til la konquesto Romana.

Romani okupis Mayorka en 123 aK. La precipua ekonomial agadi dum ta epoko esis kultivo di olivo e vit-bero, e minado di salo. En 425 Vandali spoliis ol. En 534 Bizancani konquestis l'insulo. En 707 kalifii de la nordo di Afrika okupis ol.

En 1113, naval esquado komandita dal komto Ramón Berenguer la 3ma de Barcelona, lor federito kun la Republiko di Pisa invadis l'insulo por represar la Mohamedana pirati, e fine konquestis l'insulo komplete en 1115. La konquesto ne duris multe, pro en 1116 la kalifi Almoravid (Arabe: *Al-Murābiṭūn*) rikonquestis ol. En 1203 la kalifi Almohad konquestis l'insulo. En 1229 lor rejulo Jaime la 1ma di Aragon desembarkis en Mayorka, e rikonquestis ol definitive por la Kristani en 1231.

### Geografio

Mayorka havas du montari: *Tramuntana* e *Levante*. La maxim alta punto di Mayorka esas la monto Puig Major, kun 1.445 metri di altitudo. Somero en l'insulo esas varma e sika, kontre ke vintro esas moderema e pluvoza.

### Ekonomio

Turismo esas la precipua ekonomial agado di Mayorka. L'insulo esas turistala destino populara precipue por Germani.

### Referi
# Aerala Armeo di Usa

Sigluro di USAF
Senesquadala navo *Global Hawk 1*
**Aerala Armeo di Usa** (angle *United States Air Force*, *USAF*) esas un ek 6 sorti di armei di Usa, separita (de 18ma di septembro 1947) quale Kosmala Armeo di Usa (de 20ma di decembro 2019).

## Eskadro di USAF

*(stando por 2016)*

**Kombatavioni: McDonnell Douglas F-15 Eagle
* McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
* General Dynamics F-16 Fighting Falcon
* Lockheed F-22 Raptor
* Lockheed Martin F-35 Lightning II

**Atakavioni: Fairchild A-10 Thunderbolt II
* Lockheed AC-130

**Bombardavioni: Rockwell B-1B Lancer
* Northrop B-2 Spirit
* Boeing B-52 Stratofortress

**Aerala cisterno-navi: HC-130 King
* Lockheed MC-130
* McDonnell Douglas KC-10 Extender
* Boeing KC-46
* Boeing KC-135 Stratotanker

**Avioni di specalasorto: Lockheed U-2 Dragon Lady
* Boeing E-3 Sentry
* Boeing E-4
* Northrop Grumman E-8 Joint STARS
* E-9 Widget
* Northrop Grumman E-11 BACN
* Beechcraft MC-12W Liberty
* Fairchild RC-26B Condor
* Lockheed EC-130
* Lockheed WC-130 Hurricane Hunters
* Boeing RC-135
* Boeing OC-135 Open Skies
* Boeing WC-135 Constant Phoenix

**Transportavioni: Lockheed C-5 Galaxy
* Beechcraft C-12 Huron
* Boeing C-17 Globemaster III
* Gulfstream C-20
* Learjet C-21
* Boeing C-32
* Gulfstream C-37
* Boeing C-40 Clipper
* Lockheed C-130 Hercules
* Lockheed C-130J Super Hercules
* Boeing VC-25
* De Havilland Canada DHC-6 Twin Otterr
* Bell-Boeing V-22 Osprey

**Skolal-lernala avioni: Raytheon T-1 Jayhawk
* Beechcraft T-6 Texan II
* Northrop T-38 Talon
* Cessna T-41 Mescalero
* Cessna T-51
* Diamond DA40
* Cirrus SR20
* LET TG-10
* Schempp-Hirth TG-15

**Helikopteri: Sikorsky HH-60 Pave Hawk
* Bell UH-1N Twin Huey
* Bell UH-1 Iroquois

**Senesquadala navi aerala: MQ-1 Predator
* MQ-9 Reaper
* RQ-4 Global Hawk
* Lockheed Martin RQ-170 Sentinel

**Nulanormala aeraji: CASA C-144A
* C-146A Wolfhound
* Pilatus U-28A
* Mi-17
* Bombardier Q-200

## Bazi di USAF

*(stando por 2005)*

* Lackland Air Force Base, Texas - 17,2 mil di soldati
* Langley AF Base, Virginia - 8,5
* Eglin AF Base, Florida - 7,4
* Hurlburt Field, Florida - 7,2
* Nellis AF Base, Nevada - 7,1
* Travis AF Base, Kalifornia - 6,6
* Air Force Academy, Kolorado - 6,3
* Davis-Monthan AF Base, Arizona - 6,3
* Offutt AF Base, Nebraska - 6,3
* Elmendorf AF Base, Alaska - 6,3
# Stroncio

|  |
| --- |
| **Stroncio** |
|  |
| **Simbolo:** | Sr |
| **Atomala nombro:** | 38 |
| **Pezo:** | 87,62±0,01 daltono |
| **Standi di oxo-kombino:** | 2 |
| **Elektronegativeso:** | 1 |
| **Deskovrinto:** | William Cruickshank\* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| • |  | • |
| • | • |  | • | • | • | • | • | • |
| • | • |  | • | • | • | • | • | • |
| • | • |  | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • |
| • | • |  | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • |
| • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • |
| • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • | • |

 |

**Stroncio** esas kemiala elemento kun simbolo **Sr** ed atomala nombro 38.
# Thales

|  |
| --- |
| **Thales** |
|  |
| **Profesiono:** | filozofo |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Grekia |
| **Naskodato:** | 7a yarcento aK, 7a yarcento aK, 639 BC, 639 BC, 638 BC, 633 BC, 629 BC, 624 BC, 7a yarcento aK, 620a yardeko aK, 623 BC, 623 BC, 623 BC, 619 BC |
| **Nasko-loko:** | Miletus, Grekia |
| **Mortodato:** | 547 BC, 545 BC, 547 BC, 542 BC, 549 BC, 545 BC, 546 BC, 547 BC, 540a yardeko aK, 544 BC |
|  |  |
|  |  |

**Thales** (*Θαλῆς*, 625 a.K. til 547 a.K.) esis grekiana filozofo.
# Matematiko

Abako, simpla instrumento por kalkuli uzata de antiqua epoki.
**Matematiko** (de la Greka μάθημα, *máthēma*, "konoco", "studio", "lernado") inkluzas la studio di quantesi (teorio pri nombri), strukturo (algebro), spaco (geometrio) e kalkulo. Ol havas nula defino generale aceptata.

Matematikisti serchas ed uzas modeli por formulizar nova konjekti. Li verifikas la vereso o falseso di ca modeli per matematikala probi.

La bazo di pura matematiko es l'abstrakta studio di quanteso, e tale inkluzas la teorio pri nombri (aritmetiko) e lua plu ampla realigo (algebro). La temi deskriptata kolektive kom geometrio subdividesas en analitikala geometrio, euklidana geometrio, ne-euklidana geometrio, trigonometrio e kelkafoye topologio. La temi deskriptata kolektive kom analizo (partikulare kalkulo e kelka aspekti di analitikala geometrio e vektor-analizo). En moderna matematiko, multa de ca subjekti traktesas segun la termini di ensemblo-teorio.

Aplikata matematiko koncernas l'apliki di ca abstrakta cienco. Ol partale asociesas kun fiziko ed injeniorarto. Specala temi inkluzita es booleana algebro (apliko di ensemblo-teorio a logiko - videz Boole, George); ludo-teorio; informo-teorio; probableso; statistiko; e vektor-analizo.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  |
| Naturala nombri | Integra nombri | Racionala nombri | Vera nombri | Komplexa nombri |

---

**Kelka notora matematikisti en la historio: Euklid
* Pitagoro
* George Boole
* Georg Cantor
* Kurt Godel
* Leonhard Euler
* Benoit Mandelbrot
* Blaise Pascal
# Wiltshire

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Wiltshire**

|  |
| --- |
| **Ceremoniala komtio ed unitara autoritato di  Anglia** |
|  |
| Stonehenge, prehistoriala monumento che komtio Wiltshire. |
|  |  |
| **Chefurbo** | Trowbridge |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 3 485 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 751 542 (2022) 216 hab./km² |
| Lord Lieutenant | Sarah Troughton |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+0 (UTC+1 dum somero) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Reto** |  |

 |

Malmesbury, Wiltshire
**Wiltshire** esas ceremoniala ed unitara komtio en la sud-westo di Anglia. Segun statistiki de 2022, ol havis 751 542 habitanti. Lua tota surfaco esas 3 485 km².

Lua chef-urbo esas Trowbridge.
# Alexandria

**Alexandria**, Arabiana linguo: الإسكندرية (pron: *al-ʼIskandariyah*); ancien-Greka: *Αλεξάνδρεια*, (*Alexándreia*)) esas urbo fondita da Alexandros la Granda, en Egiptia, qua sub regno da Ptolemayana reji divenis centro di "Helenistala" arto e cienco. Ol havis granda legendala biblioteko qua destruktesis da flami.
# Stelaro

**Stelaro** esas grupo di steli qui formacas shablono en cielo, malgre nekonektita altramaniere.

En anciena epoki onu interpretis la shabloni kom pikturi, kustumale di mitala karakteri.

L' ekliptiko trapasas dekedu stelari, konocata kom zodiako.
# Karbobioxo

Karbobioxo
**Karbobioxo** esas atmosferala gaso qua kontenas 1 atomo di karbo e du atomi di oxo en lua kemiala formulo. Ol esas la maxim larje konocata kemiala kompozajo, kun formulo **CO2**. En solida stando, ol ordinare konocesas kom "sika glacio".
# Luteranismo

La Sigluro di la Rozo, simbolo di Luteranismo.
La Biblo tradukita da Martin Luther.
**Luteranismo** esas un ek la subdividuri di protestantismo, qua originis del idei da Martin Luther, religiala reformanto de la 16ma yarcento. L'esforci da Luther pri reformar la teologio e praktiki de Katolik eklezio originis tale-nomizita Reformo protestanta. La reakto da guvernala e teologiala autoritatozi a la dissemo di lua idei, qua komencis per la publikigo di lua nomizita *95 Tezi*, dividis westala Kristanismo. Dum la Reformo Protestanta, Luteranismo divenis statala religio en multa regioni de nordal Europa, nome en la nordo di Germania ed en Skandinavia. La klerikaro Luterana divenis civila servinti e Luterana eklezio divenis parto del stato.

En 1597, asemblitaro di teologi Luterana eventita en Wittenberg definis Luterana eklezio kom "la vera Eklezio". Li kredas ke l'Eklezio Katolika Romana ne esas la sama kam l'original Eklezio kreita da Iesu.

## Referi
# Adis Abeba

|  |
| --- |
|  **Adis Abeba**  |
| Arkivo:Adis Abeba (16314616596).jpg |
| Edifici en Adis Abba. |
| Lando: |  Etiopia |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 9°01'48" N |
| Longitudo: | 38°44'24" E |
| Altitudo: | 2355 m |
| Surfaco: | 530,14 km² |
| Habitanti: | 3 384 569 (2008) |
| Denseso di habitantaro: | 5165,1 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+3 |
| **Urbestro:** | Kuma Demeksa |
| **Mapo:** |
| Mapo di Adis Abeba |
| Oficala retosituo: |
| www.addisababacity.gov.et/ |

Addis Ababa, kun hotelo Sheraton.
**Adis Abeba** esas chef-urbo e la maxim populoza urbo di Etiopia. Ol havis 3 384 569 habitanti en 2008. Lua tota surfaco esas 530,14 km².

Situo selektita en 1887 dal Imperiestro Menelek II. Lua nomo devenis del Amhara *adis* signifikante 'nova', ed *abeba* signifikante 'floro'.

Ol esas sideyo di la maxim anciena universitato de Etiopia: l'universitato di Adis Abeba fondesis en 1950, da Haile Selasie.

## Geografio

La reliefo di Adis Abeba esas montoza, jacanta en platajo kun altitudi inter 2.300 e 2.600 metri adsur la marala nivelo. Lua maxim alta punto jacas an la monti Entoto, havanta plu kam 3.000 metri di altitudo.

La klimato dil urbo esas subtropikala de alta regioni (*Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen) kun mixo di montala klimato. La mezavalora temperaturi varias poke dum la yaro, de 14,8 °C en novembro til 18°C en mayo. Ultre to, pro la diferi di altitudo en l'urbo ipsa, la temperaturi povas variar per 10°C inter diferanta regioni.

La pluvoza sezono iras de aprilo til septembro. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1165 mm, e la maxim pluvoza monato esas agosto, kun mezavalore 290 mm.
# Funcionanta sistemo

**Funcionanta sistemo** esas kambiado loko inter materio ed uzero qua responsas pri administrado e koordinado di aktivesi e la parto di moyeni di komputero.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.* |
# Februaro

**Februaro** esas la duesma monato dil yaro segun la Gregoriala kalendario. Dum februaro en nordala misfero esas vintro, dum ke en la sudala esas somero.

En Romana kalendario februaro esis la lasta monato dil yaro. Pro to ol esas maxim kurta monato ed omna bisextilala dii esis juntita a februaro.

En Norvegia on celebras la dio di matro ye la duesma sundio di februaro.

## Mezavalora vetero en nordala misfero

### Mezavalora temperaturo

* en Finlando: (sude) -5,7 ˚C, (norde) -13,6 ˚C
* en Budapest: 6,4 °C
* en Athina: 10,8 °C
* en London: 6,8 °C
* en Tokyo: 5,7 °C
* en Lagos (Nigeria): 28,4 °C

### Mezavalora durado dil dio

* en Finlando: (en sudo) 9 hori 5 minuti
* en …

### Mezavalora monatala pluvo-quanto

* en Helsinki: 36 mm
* en Budapest: 29 mm (la maxim sika monato che l'urbo)
* en Athina: 51,4 mm
* en London: 40,9 mm
* en Tokyo: 56,1 mm
* en Lagos (Nigeria): 40,6 mm

## Mezavalora vetero en sudala misfero

### Mezavalora temperaturo

* en Luanda: 28,5 °C
* en Sao Paulo: 22,4 °C
* en Buenos Aires: 23,6 °C
* en Bariloche: 14,8 °C

### Mezavalora durado dil dio

* en …

### Mezavalora monatala pluvo-quanto

* en Luanda: 36 mm
* en Sao Paulo: 221,5 mm
* en Buenos Aires: 127,1 mm
* en Bariloche: 15,3 mm

| **Monati dil yaro** |  |
| --- | --- |
| • januaro • februaro • marto • aprilo • mayo • junio • • julio • agosto • septembro • oktobro • novembro • decembro • |
# Kolda milito

|  |
| --- |
| **Historio di Usa** |
|  |
|  |
|  |
| * Indijeni Usana
* Milito pri Nedependo
* Konstituco
* Interna milito
* Unesma mondomilito
* Granda ekonomiala depreso di 1929
* Duesma mondomilito
* Kolda milito
* Milito di Vietnam
* Skandalo di Watergate
* 11ma di septembro
* Militi di Afganistan ed Irak
 |

Tale dicita **Kolda Milito** signifikis la tensi inter la westala bloko e socialista landi duktata da Sovietia. On komencis uzar la vorto cirkume 1947 pos la duesma mondomilito, kande la relati inter l'antea federiti divenabis tense. Komunismo expansis su en estal Europa helpita da Soviet-Uniono. Westala federiti, Usa, Unionita Rejio, Francia, pozis su defensar demokratio.

L'unesma deskonkordo inter westala federiti e Sovietia eventis en julio 1945 en Potsdam, kande la vinkinti kunvenis por decidar pri la futuro di Europa.

Germania ed Austria dividesis en okupo-zoni qui administresis dal federiti (Usa, Unionita Rejio, Francia e Sovietia). Tamen, la rekupero ekonomiala di la zoni kontrolita da Usa, Unionita Rejio e Francia esis plu rapida kam l'estal Europa, e la deziro dil estal Europani pri migrar od obtenar la sama developo kam l'ocidentala landi efektigis l'augmento di tensi, qui duktis a konflikto ideologiala, kreinta tale nomizita "fera kurteno" inter la du sistemi.

La komunisti konquestis la povo sen extera helpo en Albania ed Yugoslavia. Altraloke en estal Europa esis cirkume milion Sovietiana soldati, e Sovietia profitis la situaciono. Ol aranjis la komunisti a povo en 1946 en Bulgaria e Rumania, en 1947 en Polonia e Hungaria. En Chekoslovakia la komunisti kaptis povo en februaro 1948.

La westa stati fondis en aprilo 1949 Nord-Atlantikal Uniono, (ONAT) (Angle: *The North Atlantic Treaty Organization*). En 1949 en septembro fondesis West-Germania (BRD, Germane: *Bundesrepublik Deutschland*) e en oktobro Est-Germania (DDR, Germane: *Deutsche Demokratische Republik*). En mayo 1955 l' esta bloko fondis la militala organizuro pakto di Warszawa.

Usa donis a westal ekonomii t.d. projeto Marshall, per quo stati qui restis destruktita en 1945 rezurektis balde pos la milito. En estal Europa la rezurekto esis plu tarda.

Dum la yari esis granda tensi inter la du bloki. Armizo-konkurso esis un rezulto de to. La milito di Korea, la konstrukto de la Muro di Berlin (1961) e la Kuba-krizo esis altra direta rezulto di la Kolda Milito.

Kolda Milito duris til 1989, kun la prezidanteso di Mihail Gorbachev en la Soviet-Uniono en 1985, e la desmunto di la Pakto di Warszawa, la komunista rejimi di estal Europa krulis, e ta landi komencis transformar lia ekonomii.
# 824

|  |
| --- |
| Historio > yarcento |
| 8ma yarcento WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 9ma WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 10ma yarcento |
| Yardeki:
800a • 810a • 820a • 830a • 840a
850a • 860a • 870a • 880a • 890a 900a

---

 |
| Yari:
801 • 802 • 803 • 804 • 805 806 • 807 • 808 • 809 • 810
811 • 812 • 813 • 814 • 815 816 • 817 • 818 • 819 • 820
821 • 822 • 823 • 824 • 825 826 • 827 • 828 • 829 • 830
831 • 832 • 833 • 834 • 835 836 • 837 • 838 • 839 • 840
841 • 842 • 843 • 844 • 845 846 • 847 • 848 • 849 • 850
851 • 852 • 853 • 854 • 855 856 • 857 • 858 • 859 • 860
861 • 862 • 863 • 864 • 865 866 • 867 • 868 • 869 • 870
871 • 872 • 873 • 874 • 875 876 • 877 • 878 • 879 • 880
881 • 882 • 883 • 884 • 885 886 • 887 • 888 • 889 • 890
891 • 892 • 893 • 894 • 895 896 • 897 • 898 • 899 • 900 |

La yaro **824** (DCCCXXIV per Romala algarismi) esis la 824ma yaro di la 1ma yarmilo, la 24ma yaro di la 9ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 820a.

## Eventi

### Europa

* 4ma di junio - Eugenius la 2ma divenas papo.

## Naski

## Morti

* 11ma di februaro - Papo Paschalis la 1ma
# Provinco Liaoning

|  |
| --- |
|  **Provinco Liáoníng**  |
| 辽宁省 |
| **provinco di  PR Chinia** |
|  |
|

| **Mapo** |
| --- |
| 41°06'00"N, 122°18'00"E |
| di PR Chinia |
|  |

 |
| **Generala datumi** |
| **Lando** |  PR Chinia |
| **Chef-urbo/i** | Shěnyáng |
| **ISO 3166-2** | CN-LN |
| **Habitantaro** |
| **Linguo** | China |
| **Habitantaro** | 42 591 407 (2020) |
| **Denseso** | 290 hab./km² |
| **Geografio** |
| **Totala surfaco** | 145 900 km² |
| **Horala zono** | UTC+8 |
| **Oficala retosituo** | www.ln.gov.cn |

**Provinco Liaoning** (pinyine **Liáoníng**) esas un de subdividuri di Chinia. Chefurbo dil regiono esas Shěnyáng.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Subdividuri di PR Chinia |  |
| **Provinci**: Ānhūi **·**  Fújiàn **·**  Gānsù **·**  Guǎngdōng **·**  Hǎinán **·**  Héběi **·**  Hēilóngjiāng **·**  Hénán **·**  Húběi **·**  Húnán **·**  Jiāngsū **·**  Jiāngxī **·**  Jílín **·**  Yúnnán **·**  Gùizhōu **·**  Liáoníng **·**  Qīnghǎi **·**  Shǎnxī **·**  Shānxī **·**  Sìchuān **·**  Shāndōng **·**  Zhèjiāng **Regioni autonoma**: Guǎngxī Zhuàngzú **·**  Nèi Měnggǔ **·**  Níngxià Húizú **·**  Xīnjiāng Wéiwú’ěr **·**  Xīzàng **Urbi separita**: Běijīng **·**  Chóngqìng **·**  Shànghǎi **·**  Tiānjīn **Specala regioni administrala**: Xiānggǎng **·**  Àomén **Parto di Popul-Republiko Chinia, ma ne kontrolita da ol**: Táiwān |
# Ferovoyo

Ferovoyo
Ferovoyo en Namibia.
**Fervoyo** esas la substrukturo qua uzesas por fervoyala transportado‎, konsistanta ek du paralela reli, ordinare ek stalo, ed anke traversi e stona balasti. Bifurkili duktas treni sen bezonar duktero. Kande ferovoyi konstruktesas, la disto inter la reli mustas mantenesar konstanta, do la reli fixigesas sur traversi - ordinare ligna o betona - qui enterigesas partale uzanta balasto.

## Historio

L'unesma ferovoyi konstruktesis por transportar minerali, exemple karbono o fero-erco, ek mineyi. Pos l'invento e developo di vaporomashini, kreesis lokomotivi por tirar vagoni por transportar pasajeri o vari. Ordinare, kante ula treko ferovoyala finas, uzesas fixa bufri por amortisar eventuala shoki.

L'unesma voyajo di pasajeri per fervoyo uzanta lokomotivi eventis ye 27 di septembro 1825 en Durham Komtio en Anglia. La fervoyo konstruktesis da la kompanio *Stockton & Darlington Railway*, por transportar karbono de mineyi en la komtio a navi ye la portuo Stockton-on-Tees. La originala intenco esis tirar la karbono-vagoni per kavali, ma George Stephenson, la pioniro di lokomotivi uzanta vapormashini, konsilis ke lokomotivo povas tirar multe plu efikive. La unesma voyajo portis karbono e cirkume 450 pasajeri, ye rapideso 24 km/horo. Reguloza servado por pasajeri komencis ye 10 di oktobro, tirata per kavali til 1833.

## Videz anke

* Urbala fervoyo
# Provinco Qinghai

|  |
| --- |
|  **Provinco Qīnghǎi**  |
| 青海省 |
| **provinco di  PR Chinia** |
|  |
|

| **Mapo** |
| --- |
| 35°00'00"N, 96°00'00"E |
| di PR Chinia |
|  |

 |
| **Generala datumi** |
| **Lando** |  PR Chinia |
| **Chef-urbo/i** | Xīníng |
| **ISO 3166-2** | CN-QH |
| **Habitantaro** |
| **Linguo** | China |
| **Habitantaro** | 5 923 957 (2020) |
| **Denseso** | 8,2 hab./km² |
| **Geografio** |
| **Totala surfaco** | 720 000 km² |
| **Horala zono** | UTC+8 |
| **Oficala retosituo** | www.qh.gov.cn |

**Provinco Qinghai** (pinyine **Qīnghǎi**) esas un de subdividuri di Chinia. Chefurbo dil regiono esas Xīníng.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Subdividuri di PR Chinia |  |
| **Provinci**: Ānhūi **·**  Fújiàn **·**  Gānsù **·**  Guǎngdōng **·**  Hǎinán **·**  Héběi **·**  Hēilóngjiāng **·**  Hénán **·**  Húběi **·**  Húnán **·**  Jiāngsū **·**  Jiāngxī **·**  Jílín **·**  Yúnnán **·**  Gùizhōu **·**  Liáoníng **·**  Qīnghǎi **·**  Shǎnxī **·**  Shānxī **·**  Sìchuān **·**  Shāndōng **·**  Zhèjiāng **Regioni autonoma**: Guǎngxī Zhuàngzú **·**  Nèi Měnggǔ **·**  Níngxià Húizú **·**  Xīnjiāng Wéiwú’ěr **·**  Xīzàng **Urbi separita**: Běijīng **·**  Chóngqìng **·**  Shànghǎi **·**  Tiānjīn **Specala regioni administrala**: Xiānggǎng **·**  Àomén **Parto di Popul-Republiko Chinia, ma ne kontrolita da ol**: Táiwān |