# Vancouver

*Por l'urbo samnoma che la stato Washington, Usa, videz Vancouver, Washington.*

|  |
| --- |
|  **Vancouver**  |
|  |
| Kelk imaji pri Vancouver. |
|  |
| Blazono |
| Lando: |  Kanada |
| Regiono: | British Columbia |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 49°15'N |
| Longitudo: | 123°06'W |
| Altitudo: | 0 til 152 m |
| Surfaco: | 114,97 km² |
| Habitanti: | 631 486 (2016) |
| Denseso di habitantaro: | 5492.6 hab./km² |
| Disto de Ottawa: | 4863,6 km |
| **Horala zono:** | UTC-8 (UTC-7 dum somero) |
| **Urbestro:** | Ken Sim |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
|  |

Imoblo Marine fotografita de Granville-strado, en Vancouver.
**Vancouver** esas la maxim populoza urbo de British Columbia, Kanada, ma ne esas la chef-urbo di la provinco. Segun la demografiala kontado di 2016, ol havis 631 486 habitanti, kontre 603 502 habitanti en 2011. Lua tota surfaco esas 114,97 km². Lua metropolala regiono havis 2 463 431 habitanti en 2016, esanta la 3ma maxim populoza metropolala regiono de Kanada.

Vancouver esas granda portuo, jacanta che Pacifiko, ed esas proxim Seattle, Usa. Lua portuo judikesas kom la maxim bona de Nord-Amerika. Cirkondata da boski e naturala peizaji, turismo esas la 2ma maxim importanta ekonomial agado dil urbo. Segun la revuo *The Economist*, la vivo-qualeso di Vancouver judikesas kom #1 ek la 10 maxim bona urbi del mondo por rezidar. En 2011, l'urbo projetis divenar la maxim verda del mondo cirkum la yaro 2020.

Lua nomo venis de kapitano George Vancouver, exploristo, qua facis mapo pri la litoro dil Pacifiko. L'anciena nomo til 1886 esis *Granville*. Nun, Gastown esas distrikto qua havas multa butiki por turisti.

Lua metropolala regiono havas multe efikema ed agreabla lejera urbala ferovoyo, nomizita *SkyTrain*.

## Historio

Segun arkeologiala restaji trovita proxim la nuna Vancouver, la regiono habitesis dal aborijeni de adminime 3 mil yari ante nun. L'unesma Europano qua exploris ca regiono esis Hispana navo-komandanto José María Narváez, qua desembarkis en Sunshine Coast en 1791. Ye la sequanta yaro, Britano George Vancouver arivis a la regiono, sequita dal pelo-komercisto Simon Fraser.

En 1808, Britaniani navigis fluvio Fraser til la nuna Point Grey, proxim la nuna universitato di British Columbia. En 1858 trovesis oro che rivero Thompson, e cirkume 25 mil personi, veninta precipue de Kalifornia, establisis su en la nuna New Westminster, proxim Vancouver.

Unesma asemblo en Vancouver pos l'incendio di 1886.
Vancouver esas un ek la maxim nova urbi di Britaniana Kolumbia: en 1862 l'unesma kolonieto Europana kreesis en la regiono, e komencis komercala extraktado di ligno ye la sequanta yaro. Vancouver developesis cirkume segilerio, nomizita *Hastings Mill*, qua instalesis en la regiono por segar ligno extraktita de regioni vicina. L'extraktado di ligno dekadis depos ke la ferovoyo *Canadian Pacific Railway* arivis en la regiono, dum la yari 1880a. Vicina kolonieto Granville selektesis kom termino ferovoyala en 1884. Ye la 6ma di aprilo 1886, Vancouver enkorpigesis kom urbo. Du monati pose, ye la 13ma di junio, eventis granda incendio, qua destruktis granda parto dil urbo proxim marsho Burrard Inlet en 25 minuti.

Pos l'incendio, l'urbo rikonstruktesis kun sistemi por distributar neta aquo, elektro, e linei di tramveturi. La rekupero esis rapida, e lua habitantaro kreskis de cirkume 1000 habitanti en 1881 til 20 mil habitanti dum la chanjo di yarcento, e cirkume 100 mil en 1911. L'ekonomio dil urbo dominacesis da granda kompanii, exemple ferovoyala kompanio *Canadian Pacific Railway* - CPR -, qua anke divenis proprietero di granda quanto di imobli, o sukro-refinerio *British Columbia Sugar Refinery*, establisita en 1890.

Pos l'inauguro di kanalo di Panama en 1914, la portuo di Vancouver sucesis konkurencar kun altra portui internaciona, nam divenis posibla sendar per ferovoyo frumento produktita en prati a sua portuo, vice exportacar ol tra portui este de la lando. Depos 1910, la kresko di la quanto di automobili e kamioni stimulis la konstrukto di ponti sur bayeto False Creek, inkluzite ponti Cambie (inaugurita en 1912), Burrard (inaugurita en 1932), e Granville (konstruktita en 1889 e rikonstruktita en 1954).

La dominaco di granda kompanii akompanesis da kresko di laborala movado. L'unesma granda striko eventis en 1903, kande laboristi de CPR demandis agnosko di lia labor-sindikato. La kresko di tensi kulminis en l'unesma generala striko di la lando en 1918. Pos kalmesko dum la yari 1920a, la maxim granda quanto di striki eventis en 1935, kande grandega quanto di chomanti protestis kontre mala standi en laborala kampeyi kreita en fore distanta regioni di la lando. Altra sociala movadi, exemple feminista movado, movadi por morala reformi e por proskripto di alkoholo anke aparis en Vancouver. En 1918, Mary Ellen Smith, feministo ed alkohol-interdiktisto, divenis l'unesma muliero elektita por lokala legifantaro. La proskripto di alkoholo komencis dum l'unesma mondomilito e duris til 1921, kande provincala guvernerio establisis kontroli pri komerco di alkoholala drinkaji, qui duras til nun. L'unesma lego qua proskriptis komerco ed uzo di drogi aprobesis pos ke grupo nomizita *Asiatic Exclusion League* reklamacis ke blanka mulieri frequentis opiumo-domi, kune Chiniana viri.

La komenco di la duesma mondomilito stimulis rapida expanso ekonomiala di la regiono. Boeing komencis fabrikar kompozanti por avioni B-29 che vicina urbo Richmond. En 1942, pos l'atako kontre Pearl Harbor, Japoniani e Kanadani decendanti de Japoniani komencis subisar diskriminaco, ed internesis en koncentreyi doplanda. Erste en 1988, Kanadana guvernerio exkuzis su pri ca agado.

En 1953, l'unesma televiziono-brodkasterio di westal Kanada, CBUT, komencis sua transmisi.

## Geografio

Satelital imajo pri Vancouver.
Stanley Park, che Vancouver.
Jacanta an la peninsulo Burrad, la reliefo di Vancouver esas partale plana, partale kolinoza. La monti North Shore videsas norde, an lua horizonto. Lua sudala limito esas la fluvio Fraser.

L'urbo havas un ek la maxim vasta urbala parki de Nord-Amerika, Stanley Park, kovranta 404,9 hektari. Lua originala vejentantaro esis mez-varma foresto di koniferi e kelka boski di acero, e vasta arei di marsh-lando, mem en alta regioni. Nun, multa exotika planti, nome floroza speci, kreskas en l'urbala areo, exemple magnolio, azaleo e rododendro, ed anke arbori, exemple Japoniana acero (*Acer palmatum*) e Chiliana pino (*Araucaria araucana*).

La klimato di Vancouver esas un ek la maxim varma de Kanada dum la vintro. Ol klasifikesas kom mez-varma od oceanala (*Cfb* segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en julio ed agosto (somero) esas 18°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en decembro (vintro) esas 3,6°C.

La pluvoza sezono iras de oktobro til duimo de aprilo. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1153,1 mm, e la maxim pluvoza monato esas novembro, kun mezavalore 185,8 mm. De la duimo di oktobro o komenco di novembro til la komenco di aprilo povas nivar. Mezavalore, l'urbo recevas 38,1 centimetri di nivo omnayare.

Panoramo pri Vancouver.

## Fratala urbi

* Los Angeles,  Usa
* Guangzhou,  PR Chinia
* Yokohama,  Japonia
* Edinburgh,  Skotia
* Odesa,  Ukraina

## Turismo

Objekti de aborijena tribui Kanadana, che Muzeo pri Antropologio.
Por konocesar kom granda urbo cirkondata per naturala peizaji, turismo esas la 2ma maxim importanta ekonomial agado di Vancouver. Ol recevis cirkume 10,7 milion viziteri en 2017. Lua parki, muzei e vicinesi esas multe vizitata, e plu kam 1 milion turisti omnayare embarkas ibe en krozonavi, dum vakanco-voyaji tra estala Pacifiko til Alaska.

Yen la precipua turistal atraktivi di Vancouver:

* La Muzeo pri Antropologio (*Museum of Anthropology*) jacas an l'Universitato di Britaniana Kolumbia (*University of British Columbia*) e gastigas cirkume 50 mil etnografial objekti e 535 mil arkeologiala objekti, inkluzite totem-i de aborijena kulturi Kanadana, 6 mil exempleri pri texaro - di qui la duimo venis de Azia, de 1000 til 1500 exempleri pri Chiniana ceramikajo, cirkume 2300 Chiniana moneti, ed altri.
* La Muzeo pri Vancouver (*Museum of Vancouver*) fondesis en 1894, e gastigas objekti pri la historio dil urbo, de 1900 til 1970, ma anke artala objekti Chiniana de la dinastii Shang e Qin, Japoniana objekti del epoko Muromachi (1392 til 1572) til Meiji-epoko (1868 til 1912), Indiana, Nepalana, Tibetana, Vietnamana, Tailandana e Kambodjana objekti, ed antiquesi Egiptiana.
* La Marala Muzeo di Vancouver apertesis en 1959, e gastigas diversa dokumenti ed objekti navala, la navo *St. Roch*, qua uzesis por explorar l'Arktiko de 1928 til 1954, la submara navo *Ben Franklin* uzita da NASA por submara inquesti, inter altri altri.

Diversa *totem* che parko Stanley.
* Parko Stanley, havanta 4,05 km² e cirkume 500 mil arbori, kreesis en 1888. Kelk ek lua arbori esas alta de 76 metri, ed evas yarcenti. Diversa "totem" de aborijeni Kanadana prezervesas en la parko. La Publika Aquario di Vancouver (*Vancouver Aquarium*) inauguresis en 1956 en la parko, e gastigas cirkume 300 speci di fishi ed altra animali de diversa ekosistemi, inkluzite de tropikala mari, de fluvio Amazon, e dil Arktiko Kanadana.

## Referi