Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ivan la 3ma di Rusia

|  |
| --- |
| **Ivan la 3ma** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Granda princo di Moskva** |
| **Guvernisteso:** | de la 28ma di marto 1462 til la 27ma di oktobro 1505 |
| **Precedanto:** | Vasili la 2ma |
| **Sucedanto:** | Vasili la 3ma di Rusia |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 22 di januaro 1440, 22 di januaro 1440 |
| **Naskoloko:** | Moskva |
| **Mortodato:** | 27 di oktobro 1505, 27 di oktobro 1505 |
| **Mortoloko:** | Moskva |
| **Spozo:** | Maria de Tver Zoe Palaiologina |

**Ivan la 3ma Vasilyevich** (n. ye la 22ma di januaro 1440 til la 27ma di oktobro 1505) anke konocata kom *Ivan la Granda*, esis princo di Grandadukio Moskva, qua unesmafoye uzis la titulo "Grandaduko di omna Rusia". Il ambicionis transformar Moskva en "la triesma Roma". Ilu konstruktis Kremlin ed establisis bazi di Rusa autokratismo.

Lua genitori esis Vasili la 2ma e Maria de Borovsk. Il esis kunregento kun sua patro til la fino di lua vivo, e sucedis lu en 1462. Ilu spozigis princino Zoe Palaiologina, qua apartenis ad imperiala familio Palaiologos, de Bizanco. Ivan la 3ma esis patro di Vasili la 3ma (1479-1533), Andrei (1490-1533), ed Yuri (1480-1533).
# Antonín Dvořák

|  |
| --- |
| **Antonín Dvořák** |
|  |
| **Profesiono:** | kompozisto |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Chekia |
| **Naskodato:** | 8 di septembro 1841 |
| **Nasko-loko:** | Nelahozeves, Chekia |
| **Mortodato:** | 1 di mayo 1904 |
| **Morto-loko:** | Praha, Chekia |
| **Retoloko:** |  |
|  |  |

**Antonín Leopold Dvořák** (1841 til 1904) esis Chekiana (Bohemia) klasika (romantika) kompozisto de la 19ma yarcento.

Dvořák esis filiulo de buchisto/albergisto (patro) e matro. Il konsideresas apartenint a la duesma generaciono de kompozisti qui probis sonigar la nacional anmo di la cheki en periodo dum qua Chekia probis liberigar su de Austria.

Pos recevir stipendio del Austriana guvernerio (Johannes Brahms en la jurio) en 1875, il obtenis suceso. Sua verko *Dansanta Slavi* publikigesis en Germania e divenis granda suceso.

Usa propozis a Dvořák venar ad Usa (New York) e pregis a lu kompozar rikonocebla nacionala usana muziko. Dvořák aceptis e kompozis sua maxim konocata verko *De la Nova Mondo*.
# Táchira

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Táchira**

|  |
| --- |
| **Stato di  Venezuela** |
|  |
| Nacionala parko Generalo Juan Pablo Peñaloza |
|  |  |
| **Chefurbo** | San Cristóbal |
| **Maxim granda urbo** | San Cristóbal |
|  |  |
|  |
| **Oficala linguo o lingui:** | Hispana |
| **Surfaco** | 11 100 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 1 376 292 (2021) 123,99 hab./km² |
| **Guvernisto** | Freddy Bernal (PSUV) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Posto-kodexo abreviuro** | 5001 *a* 5067 |
| **Horala zono** | UTC-4 |
|  |  |
|  |  |
| **TNP (yaro)** | US$ 12 245 milioni *(2004)* |
| **Reto** | www.tachira.gob.ve |

 |

**Táchira** esas esas stato di Venezuela, jacanta weste de la lando, che regiono Andiana, apud la frontiero kun Kolumbia. Segun statistiki de 2021, ol havis 1 376 292 habitanti. Lua tota surfaco esas 11 100 km².

## Geografio

Monto El Púlpito.
Andi trairas la stato desude adnordweste. La montaro dividas la stato en tri regioni, singla ek li kun diferanta klimati.

En la montoza regiono jacas la precipua urbi dil stato, e lua klimato esas moderema kun influi del altitudo en la maxim multa arei, e kun kolda stepo en regioni super 3 mil metri di altitudo. En ta zono, la pluvoza sezono iras de mayo til oktobro. La reliefo esas montoza, kun diversa riveri qui formacas vali en la bazo di la monti. La chef-urbo San Cristóbal ed altra importanta urbi jacas en ta regiono. Ibe jacas monto El Púlpito, la maxim alta dil stato, kun 3942 metri di altitudo, che Nacionala parko Generalo Juan Pablo Peñaloza.

La regiono konocata Hispane kom *Circuito panamericano* havas klimato tropikala de humida foresti, quale regioni vicina a lago Maracaibo. La pluvo-quanto en ta zono esas granda, e la mezavalora temperaturi esas alta.

Sud-weste del stato existas zono kovrata da savano, an la frontiero kun stati Apure e Barinas. Ta zono esas min humida kam *circuito panamericano*, e lua klimato esas tropikala de savano.
# Surrey

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Surrey**

|  |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  |  |
| **Chefurbo** | Guildford |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 1 663 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 1 176 500 (2016) 707 hab./km² |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+0 (UTC+1 dum la somero) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Reto** | www.surreycc.gov.uk |

 |

**Surrey** esas komtio an la sud-esto di Anglia.

**Bazala fakti pri Surrey.**

### Historio

### Geografio

### Ekonomio

### Referi
# Oxford

|  |
| --- |
|  **Oxford**  |
|  |
| Kelk imaji pri Oxford. |
|  |
| Blazono |
| Lando: |  Unionita Rejio |
| Regiono: | Anglia |
| Komtio: | Oxfordshire |
| **Informo:** |
| Fondita ye: | 8ma yarcento |
| Latitudo: | 51°45'07" N |
| Longitudo: | 1°15'58" W |
| Surfaco: | 45,59 km² |
| Habitanti: | 162 100 (2021) |
| Denseso di habitantaro: | 3270 hab./km² |
| Disto de London: | (per choseo) 97 km |
| **Horala zono:** | UTC+0 (UTC+1 dum la somero) |
| **Urbestro:** | Dick Wolff |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
| www.oxford.gov.uk |

Aeral imajo pri la centro di Oxford.
**Oxford** esas urbo en Anglia, Unionita Rejio. Ol esas la sideyo dil komtio Oxfordshire. Segun statistiki de 2021, ol havis 162 100 habitanti. Lua tota surfaco esas 45,59 km².

Oxford esas internacione famoza pro lua universitato, fondita posible en 1096. Ol esas la maxim anciena universitato di Anglia, ed anke la maxim anciena di la landi qui parolas Angla linguo. Ultre l'universitato, Oxford havas importanta industrii, edukerii, imprimerii, e teknologial entraprezi, kelke kreita che lua universitato.
# 1429

|  |
| --- |
| Historio > yarcento |
| 14ma yarcento WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 15ma WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 16ma yarcento |
| Yardeki:
1400a • 1410a • 1420a • 1430a • 1440a
1450a • 1460a • 1470a • 1480a • 1490a 1500a

---

 |
| Yari:
1401 • 1402 • 1403 • 1404 • 1405 1406 • 1407 • 1408 • 1409 • 1410
1411 • 1412 • 1413 • 1414 • 1415 1416 • 1417 • 1418 • 1419 • 1420
1421 • 1422 • 1423 • 1424 • 1425 1426 • 1427 • 1428 • 1429 • 1430
1431 • 1432 • 1433 • 1434 • 1435 1436 • 1437 • 1438 • 1439 • 1440
1441 • 1442 • 1443 • 1444 • 1445 1446 • 1447 • 1448 • 1449 • 1450
1451 • 1452 • 1453 • 1454 • 1455 1456 • 1457 • 1458 • 1459 • 1460
1461 • 1462 • 1463 • 1464 • 1465 1466 • 1467 • 1468 • 1469 • 1470
1471 • 1472 • 1473 • 1474 • 1475 1476 • 1477 • 1478 • 1479 • 1480
1481 • 1482 • 1483 • 1484 • 1485 1486 • 1487 • 1488 • 1489 • 1490
1491 • 1492 • 1493 • 1494 • 1495 1496 • 1497 • 1498 • 1499 • 1500 |

La yaro **1429** (MCDXXIX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 429ma yaro di la duesma yarmilo, la 29ma yaro di la 15ma yarcento, e la 10ma yaro di la yari 1420a.

## Eventi

### Europa

* Rurana puerino de Lotringia Jeanne d'Arc, lor evanta 18 yari, incitas Franci pri milito kontre Angli dum Cent-yara milito. El guidas Franc armeo. Charles la 7ma di Francia kronizesas en Reims.

## Naski

* (cirkume) Gentile Bellini, Italiana piktisto (m. 1507)

## Morti
# Saint Peter Port

|  |
| --- |
|  **Saint Peter Port**  |
|  |
| Saint Peter Port vidita de la maro. |
| Lando: |  Guernsey |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 49°27'N |
| Longitudo: | 2°33'W |
| Altitudo: | 0 m |
| Surfaco: | 6,5 km² |
| Habitanti: | 18 958 (2019) |
| Denseso di habitantaro: | 2900 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+0 (UTC +1 dum la somero) |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
|  |

Portuo di Saint Peter Port.
**Saint Peter Port** esas chef-urbo di Guernsey. Segun statistiki dil yaro 2019, ol havis 18 958 habitanti. Lua tota surfaco esas 6,5 km².
# Gepardo

Gepardo
Gepardo
**Gepardo** (*Acinonyx jubatus*) esas netipa (ne povas retraktar lia ungli e gorgeas) felino qua chasas dum jorno kun vido e rapid-pinto (110 km/h) ofte pezas min kam 40 kg mamiferi (antilopo, leporo), desequilibras pos sufokas.

Li chasas e manjas (kun lia yuni) l'animali chasita ante ke manj-kadavri - unesme vulturi e pose la leoni e hieni trovas ol.

Longa, alta, tenua e flexebla kun mikra kapo ne esas sovaja apud homaro.
# Natado

En la konkursi pri natado, la skopo esas parkurar predeterminata disto dum la minima tempo.
Puerino natas subaqua.
**Natado** esas la diplaso di ula persono od animalo tra aquo per uzo di extremaji korpala, ordinare sen uzo di instrumento o suporto por avancar. Ordinare, homi uzas natado por amuzo, sporto, exerco, o transvivo. Homi anke povas retenar la respirado e natar subaqua rudimente.

En kelka landi, natado esas parto del studio-programo. Kom sporto, existas multa konkursi pri natado, esante la maxim importanta ti qui eventas dum l'Olimpiala Ludi.

## Cienco

Natado esas posibla pro ke la mezavalora denseso di la homala korpo esas 0,98 kompare la denseso del aquo, quo esas 1, e to posibligas homi flotacar. Tamen, la flotaco-kapaceso varias segun la salo-koncentro en la aquo e la kompozajo di homala korpo. Pro ke la korpo homala esas min densa kam l'aquo, l'aquo soportas homala pezo, e l'esforco pri natar esas min intensa kam l'esforco bezonata por kurar.

Natado povas facesar instintale poka semani pos nasko, kom evolucionala respondo. Bebei havas inata kapaceso pri plunjar til cirkume l'evo di 6 monati.

## Referi
# Thames

|  |
| --- |
|  **Thames**  |
|  {{{lokala\_nomo}}}  |
|  |
|  |
| Thames trairanta London. |
| **Geografio** |
| **Lando**: |  Anglia |
| **Landi**: |  |
| **Urbo**: |  |
| **Urbi**: |  |
| **Dimensiono** |
| **Longeso**: | 346 km |
| **Baseno**: | 12 935 km2 |
| **Mediumala ekfluo**: | {{{ekfluo}}} m3/s |
| **Rivero**: | {{{rivero}}} |
| **Altitudo**: | {{{altitudo}}} m |
| **Tipo di damo**: | {{{tipo\_di\_damo}}} |
| **Surfaco**: | {{{surfaco}}} km2 |
| **Maxima longeso**: | {{{max\_longeso}}} km |
| **Maxima larjeso**: | {{{max\_larjeso}}} km |
| **Maxima profundeso**: | {{{max\_profundeso}}} m |
| **Mapo** |
|  |
|  |
| **Mapo** |
| {{{mapo-inf}}} |

**Thames** esas fluvio de Europa longa de 346 km, qua naskas de du fonti: un ek li esas Thames Head, che komtio Gloucestershire en altitudo di 110 metri, e la duesma esas en Ullenwood, Gloucestershire, en altitudo di 220 metri. La fluvio debushas an estuario che Norda maro, proxim urbo Southend-on-Sea.