Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Keir Starmer

Oficala portreto de Keir Starmer
Sinioro **Keir Rodney Starmer** (n. Southwark la 2ma di septembro 1962) esas Britaniana politikisto por la Laboristala Partiso. De 2008-2013 il esis chefo di la *Crown Prosecution Service* por Anglia e Wals.

Depos 2015 il esis membro di la Chambro di la Ne-nobeli por la distrikti Holborn e Santa Pankras.

La 4ma di aprilo 2020 la membri di la Laboristala Partiso elektis lu kom partisestro e sucedanto di Corbyn.
# Tangsudo

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.* |

**Tangsudo** esas kombato-sporto di Korea.
# Bruce Lee

|  |
| --- |
| **Bruce Lee** |
|  |
| **Profesiono:** | cinem-aktoro, milital artisto, cinematografisto |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Hong Kong |
| **Naskodato:** | 27 di novembro 1940 |
| **Nasko-loko:** | San Francisco, Kalifornia |
| **Mortodato:** | 20 di julio 1973 |
| **Morto-loko:** | Hong Kong |
| **Retoloko:** |  |
|  |  |

**Bruce Lee** (n. **Lǐ Lee Jun-fan** ye la 27ma di novembro 1940 til la 20ma di julio 1973, esis Usana-Hongkongana cinem-aktoro, milital artisto, cinematografisto e filozofo. Ilu judikesas kom la maxim influanta milital artisto de la historio, e helpis promocar mondale la cinemo di Hong Kong.
# Duelo

*duelanta di kavaliero*, da Eugène Delacroix
**Duelo** esas kontrato pri kombato ordinare inter du individui kun asortita armi.

Ol praktikesis pos la 11ma til la 20ma yarcenti en Ocidentala socii (turniro). La romantika reprezentado di Mezepokala dueli havis kom pretexti sive di defenso di la honoro - ordinare akompanita da fidinta depuato (qua povas su kombatar), ofte en kontravenco di duelanta konvencioni, o kom afero di defio di championo ke developita de la deziro di uno partiso (la defianto) korektigar perceptita insulto a il o lua honoro di rejo.

Duelo esis komuna dum Napoleonala militi. Soldati uzis sabro dum ke altri duelis per espadi e pistoli. En moderna aplikado la termo esas aplikita ad aerala kombato inter kombato-pilotisti.

Duelo perdas sua sinso, e esas multa min ofta, kun l'acenso di strukturita partisi, postulanta di individui abnego e diciplino, samatempe kun l'intruzo sempre plu forta dil Stato en la regulado di privata konflikti.

La hororo di Granda milito havas anke pleita importanta rolo. Ul donas frapo preske definitiva a maskula honorokodo do la protagonisti deskovras ke ne darfas, for ibe, sur la kombat-agri ube on ne batas plus stacante. En moderna milito, devas kushar su o squatar.
# Tabloteniso

Konkurso di tabloteniso.
**Tabloteniso** esas sporto por du o quar personi, qui frapas baloneto per raketi specale kreita por ta sporto. La ludo eventas super un tablo dividita en du per un reto. Ecepte en la komencala servo, la ludisto o ludisti mustas permisar ke la baloneto sendita vers li frapez en lua/lia latero di la tablo unfoye, ante itere sendar ol kontre l'opozanto od opozanti.

Ta sporto kreesis dum la 19ma yarcento en Anglia. L'Internaciona federuro di tabloteniso (abreviuro en Angla: ITTF) kontrolas e regulas ta sporto en tota mondo depos 1926, e nune ol havas 217 asociita membri. Pos 1988 tabloteniso divenis olimpiala sporto.

## Oficala dimensioni di tablo

Oficala dimensioni di tablo por tabloteniso.
* Alteso de sulo: 76 cm
* Alteso dil neto: 15.25 cm
* Larjeso dil tablo: 152.5 cm
* Longeso dil tablo: 274 cm
# Bronz-epoko

Bronza kapo de la civilizuro del valo dil Indus.
"Charioto di la Suno" (1400 aK), trovita en Dania.
**Bronz-epoko** esas prehistoriala periodo qua iris de cirkume 3300 aK til cirkume 1200 aK, kande kelka kulturi homala komencis uzar bronzo, developar primitiva skribo-sistemi, e kreis l'unesma urbi. Bronz-epoko esas la duesma periodo di tale nomizita "petro-bronzo-fero-epoko", segun klasifikuro propozita da Christian Jürgensen Thomsen por studiar anciena socii. Bronzo esas aloyuro plu harda e plu duriva kam pura kupro, e permisis la socii qui uzis ol obtenar teknologiala avantaji.

Segun arkeologiala evidentaji, l'unesma kulturi qui developis skribo-sistemi esis Mezopotamia (kuneiforma skribajo) ed Anciena Egiptia (hieroglifo). La civilizuro Sumeriana, qua habitis la sudo di Mezopotamia, komencis uzar bronzo cirkume 3300 yari ante Kristo. Uruk, en la nuna Irak, esis la maxim granda urbo de Sumeriana civilizuro.
# Oceano Pacifiko

Mapo di la Tero montranta l'Oceano Pacifiko.
Submara reliefo di Pacifiko (blue)
**Pacifiko** esas la maxim vasta oceano de la Tero, havanta tota surfaco di 155 557 000 km² e kovranta 46% del aquala surfaco de la planeto. Ol iras del Arktika oceano norde til l'Antarktika oceano sude. Este jacas westala mar-rivo di Amerika, e sud-este ol ligesas al Oceano Atlantiko. Weste jacas l'estala e nordala mar-rivo di Australia, l'Indonezian arkipelago e l'estala mar-rivo di Azia. Sud-weste, ol ligesas al Indiana oceano. Lua mezavalora profundajo esas 4 mil metri. La punto nominata *Challenger Deep*, che Foso di Mariani, esas profunda de 10 920 metri, la maxim profunda punto de Terala surfaco.

L'unesma Europano qua navigis en westala Pacifiko esis Portugalano António de Abreu, kande ilu vizitis l'insuli Maluku, en 1512. Vasco Núñez de Balboa deskovris lua estala rivo en 1513, pos ke ilu trairis l'istmo di Panama. En 1520, Fernão de Magalhães e lua kruani divenis l'unesma Europani qui navigis de Atlantiko til Pacifiko, trairinte ol dum l'unesma cirkumnavigado enrejistrita en la historio.

## Referi
# Balbuto

**Balbuto** (verbo: balbutar) esas perturbo di parolo qua efektigas ke vorti artikulesas en maniero poke dicernebla, pro repeto di silabi o soni, impedante flueso di parolo. Ol esas klasifikita en DMS-IV.

Balbuto povas esar heredata, anke faktori neurobiologiala, kondutal, emocal e cirkonstancala povas plear rolo.
# Keizo Obuchi

|  |
| --- |
| **Keizo Obuchi** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Chefministro di  Japonia** |
| **Guvernisteso:** | de la 30ma di julio 1998 til la 5ma di aprilo 2000 |
| **Precedanto:** | Ryutaro Hashimoto |
| **Sucedanto:** | Yoshiro Mori |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 25 di junio 1937 |
| **Naskoloko:** | Nakanojo, Gunma, Japonia |
| **Mortodato:** | 14 di mayo 2000 |
| **Mortoloko:** | Tokyo, Japonia |
| **Spozo:** | Chizuko Ono |
| **Profesiono:** | politikisto |
| **Politikala partiso:** | *Jiyu-Minshuto* |

**Keizo Obuchi**, politikisto n. ye la 25ma di junio 1937 til la 14ma di mayo 2000 esis chefministro di Japonia de 1998 til 2000.
# Keigo Kiyoura

|  |
| --- |
| **Keigo Kiyoura** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Chefministro di  Japonia** |
| **Guvernisteso:** | de la 7ma di januaro til la 11ma di junio 1924 |
| **Precedanto:** | Gonbee Yamamoto |
| **Sucedanto:** | Takaaki Kato |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 27 di marto 1850 |
| **Naskoloko:** | Yamaga, Japonia |
| **Mortodato:** | 5 di novembro 1942 |
| **Mortoloko:** | Tokyo, Japonia |
| **Profesiono:** | militestro e politikisto |

**Keigo Kiyoura**, militestro e politikisto n. ye la 14ma di februaro o la 27ma di marto 1850 til la 5ma di novembro 1942, esis chefministro di Japonia de januaro til junio 1924.
# Yoshihiko Noda

|  |
| --- |
| **Yoshihiko Noda** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Chefministro di  Japonia** |
| **Guvernisteso:** | de la 2ma di septembro 2011 til la 26ma di decembro 2012 |
| **Precedanto:** | Naoto Kan |
| **Sucedanto:** | Shinzō Abe |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 20 di mayo 1957 |
| **Naskoloko:** | Funabashi, Japonia |
| **Spozo:** | Hitomi Noda |
| **Profesiono:** | advokato e politikisto |
| **Politikala partiso:** | PJD |

**Yoshihiko Noda**, advokato e politikisto n. ye la 20ma di mayo 1957, esis chefministro di Japonia de 2011 til 2012.
# Sud-westal Azia

*Sud-westal Azia*.
**Sud-westal Azia** esas regiono di Azia kontenanta peninsulo Indochinia e Malay-peninsulo kontenanta: Chinia, Laos, Kambodja, Vietnam, Malaizia, Tailando, Myanmar e Singapur, e pluse Indonezia, Filipini, Estala Timor e Brunei.
# Rawalpindi

|  |
| --- |
|  **Rawalpindi**  |
|  |
| Moskeo Gulshan Dadan Khan, en Rawalpindi. |
| Lando: |  Pakistan |
| Regiono: | Punjab (Pakistan) |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 33°36'N |
| Longitudo: | 73°02'E |
| Altitudo: | 500 m |
| Surfaco: | 108 km² |
| Habitanti: | 1 933 933 (2009) |
| Denseso di habitantaro: | 17 907 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+ 5 |
| **Urbestro:** | Raja Javed Ikhlas |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
| www.rawalpindi.gov.pk |

Aerala imajo de Rawalpindi.
**Rawalpindi** esas la 6ma maxim populoza urbo di Pakistan, dop Karachi, Lahore, Faisalabad, Hyderabad e Peshawar. Ol havis 1 466 063 habitanti en 2012. Lua tota surfaco esas 108 km². Ensemble kun Pakistanana chef-urbo Islamabad, ol formacas metropolala regiono Islamabad-Rawalpindi, la 3ma maxim populoza di la lando, havanta 4.5 milion habitanti.

Fervoyala staciono di Rawalpindi.
Ol distas nur 14 km sude de Islamabad e 275 km nord-weste de Lahore, e lua habitantaro kreskis rapide dum recent yari, nome dum e pos la konstrukto di Islamabad.

## Referi
# Borneo

Topografiala mapo di Borneo.
**Borneo** esas la triesma maxim granda insulo sur la tero, e la maxim granda en Azia, havanta 743 330 Km². L'insulo dividesas inter tri landi: Brunei, Malaizia ed Indonezia.

## Geografio

Borneo jacas en la centro dil marala sud-est Azia.

Borneo havas extensita kavernala sistemi, Clearwater Kaverno havas un dil maxim longa subtera fluvii en la mondo.

## Historio

Indiani nomizis Borneo *Suvarnabhumi* (lando di oro) e anke *Karpuradvipa* (insulo di kamforo). La Javani nomizis ol *Puradvipa* (insulo di diamanti).
# Blaise Compaoré

|  |
| --- |
| **Blaise Compaoré** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Prezidanto di  Burkina Faso** |
| **Guvernisteso:** | de la 15ma di oktobro 1987 til la 31ma di oktobro 2014 |
| **Precedanto:** | Thomas Sankara |
| **Sucedanto:** | Isaac Zida (provizore) |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 3 di februaro 1951 |
| **Naskoloko:** | Ouagadougou, Burkina Faso |
| **Spozo:** | Chantal K. Terrasson Compaoré |
| **Profesiono:** | militestro e politikistulo |
| **Politikala partiso:** | *Congrès pour la Démocratie et le Progrès* - CDP |

**Blaise Compaoré**, militestro e politikistulo n. ye la 3ma di februaro 1951, esis prezidanto di Burkina Faso de 1987 til 2014.
# Voivodina

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Аутономна Покрајина Војводина Autonomna Pokrajina Vojvodina Vajdaság Autonóm Tartomány Autonómna Pokrajina Vojvodina Provincia Autonoma Voivodina Автономна Покраїна Войводина**

|  |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  |  |
| **Chefurbo** | Novi Sad |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 21 506 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 1 931 809 (2011) 90 hab./km² |
|  |  |
| **Guberniestro** | Igor Mirovic |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+1 (UTC+2 dum la somero) |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

 |

**Voivodina** esas autonoma regiono di Serbia, jacante an la nordo di la lando.

**Bazala fakti pri Voivodina.**

### Historio

### Geografio

### Ekonomio

### Referi
# Ivo Andrić

|  |
| --- |
| **Ivo Andrić** |
|  |
| **Profesiono:** | skriptisto |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Serbia |
| **Naskodato:** | 9 di oktobro 1892, 10 di oktobro 1892 |
| **Nasko-loko:** | Dolac, Bosnia e Herzegovina (lore parto di Austria-Hungaria) |
| **Mortodato:** | 13 di marto 1975 |
| **Morto-loko:** | Belgrade, Yugoslavia (nune Serbia) |
|  |  |

**Ivo Andrić** (1892 til 1975) esis Yugoslaviana (Serbiana) skriptisto qua recevis Nobel-premio pri literaturo en 1961.
# Maro

Kaspio, exemplo pri maro sen naturala ligilo ad oceano.
Litoro dil insulo Anglesey, che maro di Irlando, parto del Oceano Atlantiko.
**Maro** esas granda surfaco di saloza aquo konektata ad oceano (exemple: Baltiko), o granda saloza lago sen naturala ekflueyo (exemple: Kaspio, inter Rusia, Azerbaijan, Iran, Turkmenistan e Kazakstan). Ordinare, la vorto "maro" ank uzesas por parolar pri oceani. Do, mari kovras plu kam 70% de la surfaco di la Tero.

| Geografiala formi |
| --- |
| Arkipelago • Atolo • Bayo • Delto • Dezerto • Duno • Estuario • Fluvio • Fonto • Fyordo • Geizero • Glaciero • Gulfo • Insulo • Istmo • Kabo • Kaverno • Klifo • Kolino • Kontinento • Lago • Laguno • Maro • Marsho • Monto • Oceano • Peninsulo • Planajo • Prato • Ravinego • Savano • Stepo • Stretajo (marala) • Tundro • Valo • Volkano |
# 1816

|  |
| --- |
| Historio > yarcento |
| 18ma yarcento WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 **19ma** WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 20ma yarcento

---

 |
| Yardeki:
1800a • 1810a • 1820a • 1830a • 1840a
1850a • 1860a • 1870a • 1880a • 1890a 1900a

---

 |
| Yari:
1801 • 1802 • 1803 • 1804 • 1805 1806 • 1807 • 1808 • 1809 • 1810
1811 • 1812 • 1813 • 1814 • 1815 1816 • 1817 • 1818 • 1819 • 1820
1821 • 1822 • 1823 • 1824 • 1825 1826 • 1827 • 1828 • 1829 • 1830
1831 • 1832 • 1833 • 1834 • 1835 1836 • 1837 • 1838 • 1839 • 1840
1841 • 1842 • 1843 • 1844 • 1845 1846 • 1847 • 1848 • 1849 • 1850
1851 • 1852 • 1853 • 1854 • 1855 1856 • 1857 • 1858 • 1859 • 1860
1861 • 1862 • 1863 • 1864 • 1865 1866 • 1867 • 1868 • 1869 • 1870
1871 • 1872 • 1873 • 1874 • 1875 1876 • 1877 • 1878 • 1879 • 1880
1881 • 1882 • 1883 • 1884 • 1885 1886 • 1887 • 1888 • 1889 • 1890
1891 • 1892 • 1893 • 1894 • 1895 1896 • 1897 • 1898 • 1899 • 1900 |

La yaro **1816** (MDCCCXVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario, e bisextila yaro komencinta ye saturdio segun Juliala kalendario. Ol esis la 816ma yaro di la duesma yarmilo, la 16ma yaro di la 19ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1810a. Kande 1816 komencis, Gregoriala kalendario esis 12 dii avan Juliala kalendario, qua duris uzesar en kelka loki til 1923.

## Eventi

### Azia

* Angla-Nepalana milito finas. Est-India kompanio vinkas.

### Afrika

* 27ma di agosto - Kom reprezalo ad ataki kontre Europani, Angli e Nederlandani bombardas Aljer.
* Shaka divenas regnanto dil populo Zuluo.

### Central Amerika

* 14ma di aprilo - En Barbados eventas granda revolto di sklavi, komandita da Bussa.

### Sud-Amerika

* 20ma di marto - João la 6ma divenas rejulo di Portugal, Brazilia ed Algarve.
* 9ma di julio - Arjentinia divenas nedependanta de Hispanian imperio.
* Portugalani e Braziliani okupas Uruguay.
* Simón Bolívar vinkas Hispani en Venezuela.

## Naski

Manuel Murillo Toro
* 1ma di januaro - Manuel Murillo Toro, prezidanto di Kolumbia (m. 1880)
* 22ma di februaro - Thomas Gambier Parry, Britaniana piktisto (m. 1888)
* 21ma di aprilo - Charlotte Brontë, Angliana skriptisto (m. 1855)
* 24ma di mayo - Emanuel Leutze, German-Usana piktisto (m. 1868)
* 12ma di agosto - Ion Ghica, chefministro di Rumania (m. 1897)
* 29ma di septembro - Miguel Mora Porras, prezidanto di Kosta-Rika (m. 1887)
* 1ma di novembro - José Santos Guardiola, prezidanto di Honduras (m. 1862)

## Morti

* 20ma di marto - Rejino Maria la 1ma di Portugal (n. 1734)
* 14ma di julio - Francisco de Miranda, chefo di movado por nedependo e prezidanto di Venezuela (n. 1750)
* 10ma di septembro - José María Arrubla Martínez, prezidanto dil Unionita Provinci di Nova-Granada (Kolumbia) (n. 1780)
# Romana cifri

Horlojo en Romana cifri
**Romana cifri** esas cifro-sistemo la Romani uzis. La sistemo uzas literi transar la nombri. La Romana cifri esas:

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **I** | **V** | **X** | **L** | **C** | **D** | **M** |
| 1 | 5 | 10 | 50 | 100 | 500 | 1000 |

E quale konstruktar plu granda nombri (en la plu anciena sistemo):

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **IIII** | **V** | **VIIII** | **X** | **XXXXVIIII** | **L** | **LXXXXVIIII** | **C** | **CCCCXXXXVIIII** | **D** | **DCCCCXXXXVIIII** | e.c. |
| 4 | 5 | 9 | 10 | 49 | 50 | 99 | 100 | 449 | 500 | 949 |
| 1×4 |  | 9+(1×4) |  | 10×4+5+(1×4) |  | 50+(10×4)+5+(1×4) |  | 100×4+50+(10×4)+5+(1×4) |  | 500+(100×4)+50+(10×4)+5+(1×4) |

* Notez ke la maxim granda nombri omnatempe esas an la komenco

En plu recente tempi (dum la Mezepoko), la sistemo chanjis:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **IV** | **V** | **IX** | **X** | **XLIX** | **L** | **XCIX** | **C** | **CDXLIX** | **D** | **CMXLIX** | e.c. |
| 4 | 5 | 9 | 10 | 49 | 50 | 99 | 100 | 449 | 500 | 949 |
| 5-1 |  | 10-1 |  | 50-10+(10-1) |  | 100-10+(10-1) |  | 500-100+(50-10)+(10-1) |  | 1000-100+(50-10)+(10-1) |

Muro di domo kun la yaro "1883" skribita en Romana cifri
# Stephen Hawking

|  |
| --- |
| **Stephen Hawking** |
|  |
| **Profesiono:** | Fizikisto |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Unionita Rejio |
| **Naskodato:** | 8 di januaro 1942 |
| **Nasko-loko:** | Oxford, Anglia |
| **Mortodato:** | 14 di marto 2018 |
| **Morto-loko:** | Cambridge, Anglia |
| **Retoloko:** |  |
|  |  |

**Stephen William Hawking** (8ma di januaro 1942 til la 14 di marto 2018) esis Britaniana fizikisto.

## Referi