Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Flegado

**Flegado** esas la predispozeso, kuracado ed administrado di maladeso e la prezervo di mentala e fizikala saneso tra la servado donita da la mediko, flegisto ed asociita saneso profesioni.

**Striglo** esas plako ek fero kun rangi interparalela de denti, muntita ye mancho ligna, ed uzata por netigar la pili di la kavali, di la muli, e.c.
# Sociala cienco

**Sociala cienco** esas l'akademiala diciplino koncernanta pri socio e homala konduto. "Sociala cienco" uzesas ordinare kom generala termino por referar a plumulteso di faki exter naturala cienci, maxim-multa-kaze exkluzanta administrala o jerala cienci.

Malgre ke sociala ciencisti kustumale probas sequar la modelo dil naturala cienci, aspirante simila nivelo di konsento, lia esforci impedesas pro la krudeso di lia konceptal instrumenti relate la komplexeso dil temo, e la limitizita posiblesi pri facar kontrolata experimenti.

Ordinare judikesas ke la sociala cienci inkluzas:

* antropologio,
* arkeologio,
* kriminologio,
* demografio,
* ekonomiko,
* eduko,
* politikala cienco,
* psikologio,
* sociologio.
# Psikologio

Greka litero *psi* (Ψ) esas l'universala simbolo di la psikologio.
**Psikologio** (de Greka **Ψυχήpsyche*, signifikanta "anmo" o "spirito") esas aplikita cienco qua studias la mento e la konduto. Ol esis originale la fako de filozofio koncerninta la mento, pose la cienco di la mento, e nun ordinare la cienco di konduto, sive di homi, sive di animali.

Ol relatas antropologio e somatologio. Klare psikologio unlatere konektesas kun medicino, ed altralatere kun sociologio. Esas plura interrelatanta faki di homala psikologio.

* **Experimental psikologio** embracas omna psikologial explori da psikologo.
* **Sociala psikologio** uzas statistiko ed altra metodi por explorar l'efekto dil grupo ye la konduto da individuo (videz anke cibernetiko, industrial psikologio).
* **Aplikita psikologio** uzas praktikale la deskovri e teorii di psikologio.
* **Kompariva psikologio** koncernas diferi en la konduto di diferanta speci di animali, inkluzite homo.

Dum la 20ma yarcento la maxim importanta produkturi di psikologio esas psikiatrio e psikoanalizo. Amba koncernas la kuraco di mentala maladeso.

Du diferanta faki devenis del psikoanalizo da Sigmund Freud: analizala psikologio da Carl Gustav Jung, ed individuala psikologio da Alfred Adler.

**Kelka Psikologi: William James
* Francis Galton
* Wilhelm Wundt
* Sigmund Freud
* Carl Gustav Jung
* Alfred Adler
* Jean Piaget

### Referi

### Extera ligili

* Ansia Psychology University of Rome Research (it)
* In-Mind, Quarterly Magazine for Social Psychology
# Sorocaba

|  |
| --- |
|  **Sorocaba**  |
|  |
| Sudala quarteri di Sorocaba. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Brazilia |
| Regiono: | Sud-estala |
| stato: | Sao Paulo |
| **Informo:** |
| Fondita ye: | 15ma di agosto 1654 |
| Latitudo: | 23°30' S |
| Longitudo: | 47°27' W |
| Altitudo: | 591 m |
| Surfaco: | 450,38 km² |
| Habitanti: | 723 574 (2022) |
| Denseso di habitantaro: | 1606,7 hab./km² |
| Disto de Sao Paulo: | 87 km |
| **Horala zono:** | UTC-3 |
| **Urbestro:** | Rodrigo Manga (Republicanos, 2025-2028) |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
| www.sorocaba.sp.gov.br |

Panoramo pri Sorocaba.
**Sorocaba** esas urbo en Braziliana stato Sao Paulo. Segun la demografiala kontado di 2022, ol havis 723 574 habitanti. Lua tota surfaco esas 450,38 km². Nun, ol esas la maxim populoza urbo de la sudo di Sao Paulo e la 5ma maxim populoza urbo dil stato. Kune altra 25 vicina urbi ol formacas metropolala regiono.

Sorocaba esas importanta industriala e komercala centro, kun plu kam 1.700 industrii e plu kam 13 mil komercala loki (magazini, butiki, supermerkati, ec). Dum recenta yari ol recevis importanta riurbanizuro-projeti, exemple la kreado di 150 km di biciklo-voyi.

## Historio

Rivero Sorocaba, en Sorocaba.
L'urbo jacas an la rivi dil rivero Sorocaba, apud l'anciena "treko Peabiru", qua ligis la litoro di Atlantiko a Pacifiko, e kreesis ed uzesis da aborijeni. En 2006, dum exkavadi por konstruktar nova kloakajo-sistemo, trovesis restaji di ceramikaji qui montras l'anciena kontakto inter indijeni de diferanta regioni. Nun, ta "choseo" ne existas, ma ol uzesis da Portugalana koloniigisti por explorar doplanda teritorii di Brazilia. Indijena tribui de etnio tupi habitis la regiono kande Portugalani arivis.

Portugalana komercisti ed exploreri trairis la regiono di Sorocaba en lia voyaji vers Minas Gerais e Mato Grosso, serchanta oro e diamanto. Sorocaba fondesis ye la 15ma di agosto 1654 e divenis urbo ye la 3ma di marto 1661.

L'unesma fabrikerii instalesis en 1852, ma la komerco di kotono restis plu profitebla por la habitanti dum kelka yari. En 1870 Austria-Hungariano Luís Mateus Maylasky, lor la precipua komercisto di kotono di la regiono, komencis konstruktar la ferovoyo *Sorocabana*, qua inauguresis en 1875.

## Referi