Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Samuel Beckett

|  |
| --- |
| **Samuel Barclay Beckett** |
|  |
| **Profesiono:** | poeto, novelisto ed skriptisto por teatro |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Republiko Irlando |
| **Naskodato:** | 13 di aprilo 1906 |
| **Nasko-loko:** | Dublin, Irlando |
| **Mortodato:** | 22 di decembro 1989 |
| **Morto-loko:** | Paris, Francia |
|  |  |

**Samuel Barclay Beckett** (13 di aprilo 1906 en Dublin Irlando til 22 di decembro 1989 en Paris) esis teatrala skriptisto ed anke poeto e novelisto.

Beckett studiis la Franca linguo ed il divenis sekretario di la Irlandana skribisto James Joyce en Paris. To esis influiva periodo por Beckett ed il produktis poeziaji e fiktivaji, la plu multa en la Franca linguo.

Lua verki esas note en absurda teatro. La dramati esas nuntempe la maxim famoza skriburi di Beckett, partikulare la dramato "Vartante Godot" (*En attendant Godot*, tradukita en 1954 aden la Angla: *Waiting for Godot*). En 5 di januaro 1953 ca dramato esis unesmafoye pleata en Paris. En la dramato du vaganti, vartante la enigmatoza Godot, esforcas repulsar desespero dum ke li pasas la tempo.

Beckett recevis Nobel-premio pri literaturo en 1969.
# Oceano

Mapo montras la kin oceani.
Sezonala glacio-kovrili sur l'oceani Arktika (supera imaji) ed Antarktika.
**Oceano** esas granda extensajo di aquo saloza en la Tero, precipue to qua «separas du o plusa kontinenti».. L' oceani kovras cirkume 71% ek tota surfaco di la Tero, o 361 milioni km², e kontenas plura mari.

L'oceani klasifikesas en kin, di qui tri granda (Atlantiko, Indiana oceano e Pacifiko) e du min granda (Antarktika oceano o sudala oceano, ed Arktika oceano o nordala oceano). La nordala e la sudala oceani esas partale kovrata per glacio dum tota yaro, e la glacio divenas plu dika dum vintral epoko. Pacifiko, havanta 155 557 000 km², esas la maxim vasta ek l'oceani. Ibe jacas la maxim basa punto de la surfaco di la tero, nomizita "foso di Mariani", profunda di 11 034 metri.

La sequanta tabelo rezumas informi pri la kin oceani:

| Oceano | Vicina kontinenti | Surfaco (km²) | Mezavalora profundajo (metri) |
| --- | --- | --- | --- |
| Antarktika oceano | Antarktika | 20 327 000 | 3270 |
| Arktika oceano | Nord-Amerika, Azia ed Europa | 14 056 000 | 1205 |
| Atlantiko | Amerika, Europa ed Afrika | 106 500 000 | 3646 |
| Indiana oceano | Afrika, Azia, Oceania | 68 556 000 | 3741 |
| Pacifiko | Azia, Oceania ed Amerika | 155 557 000 | 4280 |

|  |
| --- |
| *Precipua artiklo: Pelagika zono* |

## Referi

| Geografiala formi |
| --- |
| Arkipelago • Atolo • Bayo • Delto • Dezerto • Duno • Estuario • Fluvio • Fonto • Fyordo • Geizero • Glaciero • Gulfo • Insulo • Istmo • Kabo • Kaverno • Klifo • Kolino • Kontinento • Lago • Laguno • Maro • Marsho • Monto • Oceano • Peninsulo • Planajo • Prato • Ravinego • Savano • Stepo • Stretajo (marala) • Tundro • Valo • Volkano |
# Amazon (kompanio)

**Amazon.com, Inc.** o simple **Amazon** esas Usana teknologiala kompanio pri e-komerco, nubala komputado, enlinea reklamo, dijitala flu-brodkasto ed artifical inteligenteso.

Ol fondesis da Jeff Bezos en 1994.
# Biblo

**Biblo** esas la santa libro di Kristanismo. Ol kontenas l’anciena e la nova Testamento. L'anciena Testamento esas la santa libro en Judaismo. La Biblo kontenas anke apokrifala texti.

La nomo “Biblo” devenas de Greka vorto *grammata* ‘skriburi’.

Anciena Testamento esas skribita originale per Hebrea ed Aramea, e la nova per Grekiana. Tota Biblo esas tradukita a 422 lingui (ye 2005), ed ol esas la maxim expansinta libro en mondo.

Maxim anciena parti di Biblo naskis c. 2500 yari ante Kristo. Maxim nova parti dil Nova Testamento esas skribita c. ye 100. L'Anciena Testamento kompilesis a Kanono inter la yari 200 aK e 90 pK, e konsistas ek 39 libri.

Cienco qua expertizas Biblo esas exegetiko. L'exegetiko uzas l'expertizala metodi di linguistiko e historio.

## Libri di Biblo en Ido

* Evangelio da Santa Lukas
* Agi dil Apostoli
* La Libro pri Esther

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Sakra libri por Mormonismo: |  |
| Biblo **·**  Tradukuro di la Biblo da Joseph Smith **·**  Libro di Mormon **·**  Doktrino e Konvencioni **·**  Perlo di Granda Preco |
# Streso

**Streso\** esas psikologiala stando di trocharjajo di sistemo di kontrolo mentala kreanta dum danjero, desfaciligo o nekapableso di realigar grava por individuo bezoni, skopi, taski e valori.

## Referi
# Pune

|  |
| --- |
|  **Pune**  |
|  |
| Moderna edifici en Pune. |
| Lando: |  India |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 18°31'13"N |
| Longitudo: | 73°51'24"E |
| Altitudo: | 560 m |
| Surfaco: | 516,18 km² |
| Habitanti: | 3 124 458 (2011) |
| Denseso di habitantaro: | 6100 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+5:30 |
| **Urbestro:** | Murlidhar Mohol (BJP) |
| **• Pune** |
| Oficala retosituo: |
|  |

Precipua edifico dil universitato di Pune.
**Pune** esas la 7ma maxim populoza urbo di India. Segun statistiki dil yaro 2011, ol havis 3 124 458 habitanti. Lua tota surfaco esas 516,18 km².
# Assam

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Assam**

|  |
| --- |
| **Stato di  India** |
|  |
| Kelk imaji pri Assam. |
| [[Arkivo:|border|140px]] |  |
| **Chefurbo** | Dispur |
| **Maxim granda urbo** | Guwahati |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 78 438 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 31 169 272 (2011) 397 hab./km² |
| **Guvernisto** | Lakshman Acharya |
|  |  |
|  |  |
| **Fondita o kreita** | 26ma di januaro 1950 |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+5:30 |
|  |  |
|  |  |
| **TNP (yaro)** | US$ 76 miliardi (2024-25) |
| **Reto** |  |

 |

**Assam** esas stato di India, jacanta sude de estal Himalaya. Segun la demografiala kontado di 2011, ol havis 31 169 272 habitanti. Lua tota surfaco esas 78 438 habitanti.

## Historio

Imperio Shunga, en 150.
Existas evidentaji pri homala habitado en la regiono de petr-epoko, e probable lokala bazalto uzesis por krear utensili. Plu recente, objekti del epoko Shunga-Kushana (inter la 2ma yarcento aK e la 3ma yarcento) trovesis en Ambari, inkluzite eskalero e tanko por aquo, evanta cirkume 2 mil yari. Anke trovesis Romana ceramikajo de la 2ma yarcento en la regiono. Malgre mencioni pri la regiono en naraci e legendi, mankas arkeologial objekti pri anciena epoki, til la 7ma yarcento.

L'unesma refero pri Assam mencionas ol kom parto di rejio Kamarup. Chiniana voyajero vizitis la regiono en 640 dum la regno di Bhaskaravarman, federito di Jarsha Vardhana, lor la guverninto di la tota nordo di India. Pose, la regiono guvernesis da dinastio Mlechchha til 900, e pose da dinastio Pala. Dum la 13ma yarcento la rejio krulis en diversa mikrostati e tribui, nomizita *bhuyan*.

En 1228, populo Ahom arivis en la regiono veninta de Burma, ed absorbis mikra rejii Chutiya e Kachari, e submisis tribui qui habitis montoza regioni. Le Ahom guvernis la regiono dum 600 yari, til 1826. Dum la 16ma e 17ma yarcento, Turki-Afgani de sultanio Delhi, e pose l'imperio Mughal probis anexar la regiono, sensucese. Tamen, en 1817 e pose en 1826, Burmani invadis la regiono e fine anexis la regiono.

## Geografio

Assam kontenas 3 ek la 6 fiziografiala\* regioni di India: la monti di sudal Himalaya, la valo dil rivero Brahmaputra, e la platajo di Deccam. Che valo di Brahmaputra la klimato esas kolda e la pluvo-quanto esas abundanta.

## Referi
# Shirley Temple

|  |
| --- |
| **Shirley Temple** |
|  |
| **Profesiono:** | cinem-aktorino |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Usa |
| **Naskodato:** | 23 di aprilo 1928 |
| **Nasko-loko:** | Santa Monica, Kalifornia |
| **Mortodato:** | 10 di februaro 2014 |
| **Morto-loko:** | Woodside, Kalifornia |
| **Retoloko:** |  |
|  |  |

**Shirley Temple** (1928 til 2014) esis Usana cinem-aktorino de 1932 til 1950. Pose el esis ambasadistino en Ghana e Chekoslovakia.