# 9ma di oktobro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **9ma di oktobro** esas la 282ma dio di la yaro (283ma en bisextila yari) segun Gregoriala kalendario. Restas 83 dii til la fino di la yaro.

---

## Dio

* En mondo - Dio di posto.

## Eventi

* 1709 - Pyotr la Granda de Rusa imperio e August la 2ma de Polonia-Lituania paktas en Thorn (la nuna Toruń) kontre Suedia.
* 1820 - Guayaquil deklaras su nedependanta de Hispana imperio.
* 1874 - Mondala Posto-Uniono fondesas.
* 1918 - Parlamento di Finlando elektas princulo di Hessen (Germania) Friedrich Karl kom rejo di Finlando.
* 1920 - Polona trupi okupas Vilnius.
* 1933 - Guardo di Fero, fashista organizuro en Rumania, deklaresas nelegala.
* 1934 - Regno di Aleksandar la 1ma di Yugoslavia finas.
* 1954 - En Nord-Vietnam, Franca trupi foriras de Hanoi.
* 1962 - Uganda divenas nedependanta de Unionita Rejio.
* 1963 - En Italia digo che Vaiont ruptesas e plu kam 2.000 homi perdas lia vivi.
* 1975 - Andrei Saharov, nukleara fizikisto, defensero di homala yuri e disidento Sovietiana, esas Nobel-premiziita, ma Sovietia judikas la premiizo kom agado kontre Sovetia.
* 1981 - Francia abolisas mortopuniso.
* 1988 - Republiko Socialista Sovietiana Latvia demandas libereso de Sovietia.
* 1994 - En Austria extremista-dextrana "Libereso-partiso" sucesas en elekti, ma socialdemokrati e kristdemokrati prenos povo.
* 2001 - Fuzeal atakilo mortigas quar laboristi di UN proxim Kabul en Afganistan.
* 2006 - Nord-Korea anuncas ke ol unesmafoye probis atom-armo, sucese.
* 2019 - Recep Tayyip Erdoğan informas ke Turkia invadis la nordo e l'esto di Siria por kombatar Kurdi de la grupo *Hêzên Sûriya Demokratîk*.
* 2021 - Pos esar akuzita pri korupto, kancelero Sebastian Kurz de Austria renuncas.

## Naski

* 1261 - Rejulo Dinis di Portugal (m. 1325)
* 1757 - Rejulo Charles la 10ma di Francia (m. 1836)
* 1800 - José María Melo, prezidanto di Kolumbia (m. 1860)
* 1846 - Maksymilian Gierymski, Polona piktisto (m. 1874)
* 1852 - Hermann Emil Fischer, Germana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1919)
* 1857 - Ivo Vojnović, Kroata skriptisto (m. 1929)
* 1859 - Alfred Dreyfus, Franca militisto (m. 1935)
* 1879 - Max von Laue, Germana fizikisto, Nobel-laureato (m. 1960)
* 1887 - Manuel Ortiz de Zárate, Chiliana piktisto (n. 1946)
* 1892 - Ivo Andrić, Yugoslaviana skriptisto, Nobel-laureato (m. 1975)
* 1893 - Mário de Andrade, Braziliana skriptisto (m. 1945)
* 1900 - Ismael Nery, Braziliana piktisto (m. 1934)
* 1905 - Boris Kobe, Sloveniana piktisto (m. 1981)
* 1906 - Leopold Senghor, prezidanto di Senegal (m. 2001)
* 1907 - Jacques Tati, Franca aktoro e filmifisto (m. 1982)
* 1917 - Kusuo Kitamura, Japoniana natisto (m. 1996)
* 1933 - Peter Mansfield, Britaniana fizikistulo, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (m. 2017)
* 1936 - Jan Voss, Germana piktisto
* 1938 - Heinz Fischer, prezidanto di Austria
* 1940 - John Lennon, Britaniana muzikisto (m. 1980)
* 1941 - Chucho Valdés, Kubana muzikisto
* 1942 - Shukri Ghanem, chefa ministro di Libia (m. 2012)
* 1947 - France Gall, Franca kantistino (m. 2018)
* 1948 - Jackson Browne, Usana muzikisto
* 1950 - Jody Williams, Usana profesoro, Nobel-laureato pri paco
* 1951 - Ryszard Rynkowski, Polona muzikistulo e kantistulo
* 1953 - Tony Shalhoub, Usan aktoro
* 1957 - Yevgeni, episkopo di Rusa Ortodoxa Kirko e metropolito di Estoniana Ortodoxa Kirko
* 1960 - Anders Ekborg, Sueda aktoro
* 1964 - Guillermo del Toro, Mexikiana filmifisto
* 1966 - David Cameron, chefministro di Unionita Rejio
* 1975 - Sean Lennon, Usana kantisto, muzikisto e kompozisto
* 1984 - Mari Kondo, Japoniana skriptisto, ordino-konsilisto
* 1993 - Lauren Davis, Usana tenisistino
* 1995 - Charlotte Klasen, Germaniana tenisistino

## Morti

* 232 - Patriarko Demetrius de Alexandria (posibla yaro)
* 1047 - Papo Klemens la 2ma (naskodio nekonocata)
* 1201 - Robert de Sorbon, Franca teologiisto, fondinto di Sorbonne (m. 1274)
* 1469 - Filippo Lippi, Italiana piktisto (n. c. 1406)
* 1537 - Hans Cranach, Germana piktisto (n. 1513)
* 1831 - Ioannis Kapodistrias, chefo di stato di Grekia (n. 1776)
* 1897 - Jan Heemskerk, chefministro di Nederlando (n. 1818)
* 1910 - Franciszek Żmurko, Polona piktisto (n. 1859)
* 1934 - Louis Barthou, chefministro di Francia (n. 1862)
* 1943 - Pieter Zeeman, Nederlandana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1865)
* 1958 - Papo Pius la 12ma (n. 1876)
* 1962 - Milan Vidmar, Slovena shakoludisto (n. 1885)
* 1965 - Stepan Vitvickiy, prezidanto di Popul-Republiko Ukraina en exilo (n. 1884)
* 1967 - Ernesto "Che" Guevara de la Serna, Arjentiniana revolucionero e politikisto, ocidita en Bolivia (n. 1928)
* 1967 - Cyril Norman Hinshelwood, Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1897)
* 1974 - Artur Nacht Samborski, Polona piktisto (n. 1898)
* 1978 - Jacques Brel, Belga kantisto (n. 1929)
* 1985 - Emílio Garrastazu Médici, prezidanto di Brazilia (n. 1905)
* 1987 - Ella Eronen, Finlandan aktorino (n. 1900)
* 1987 - William Parry Murphy, Usana mediko, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1892)
* 1988 - Felix Wankel, Germana motoro-konstruktisto (n. 1902)
* 1995 - Alec Douglas-Home, Britaniana politikisto, chefministro de 1963 til 1964 (n. 1903)
* 1995 - Kukrit Pramoj, chefministro di Tailando (n. 1911)
* 1999 - João Cabral de Melo Neto, Braziliana skriptisto (n. 1920)
* 2010 - Maurice Allais, Franca ekonomikistulo, Nobel-laureato (n. 1911)
* 2013 - Wilfried Martens, chefministro di Belgia (n. 1936)
* 2016 - Andrzej Wajda, Polona filmifisto (n. 1926)
* 2017 - Armando Calderón Sol, prezidanto di Salvador (n. 1948)
* 2018 - Thomas Steitz, Usana biokemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1940)
* 2021 - Abolhassan Banisadr, prezidanto di Iran (n. 1933)

## Referi