Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ramaswamy Venkataraman

|  |
| --- |
| **Ramaswamy Venkataraman** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **Prezidanto di  India** |
| **Guvernisteso:** | de la 25ma di julio 1987 til la 25ma di julio 1992 |
| **Precedanto:** | Zail Singh |
| **Sucedanto:** | Shankar Dayal Sharma |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 4 di decembro 1910 |
| **Naskoloko:** | Rajamadam, Britaniana Raj (nun Tamil Nadu, India) |
| **Mortodato:** | 27 di januaro 2009 |
| **Mortoloko:** | Nova-Delhi, India |
| **Spozo:** | Janaki Venkataraman |
| **Profesiono:** | advokato |
| **Politikala partiso:** | *Indian National Congress* |

**Ramaswamy Venkataraman** ( Tamil: இராமசுவாமி வெங்கட்ராமன், 4ma di decembro 1910 – 27ma di januaro 2009) esis Indian advokato ed aktivisto por la nedependo, qua servis kom prezidanto di India de 1987 til 1992.

## Referi
# Ateismo

La Greka vorto αθεοι (*atheoi*)
**Ateismo**, kun larja signifiko, esas la refuzo pri kredar en l'existo di dei. Kun plu streta signifiko, ateismo esas partikulare la propoziciono ke dei ne existas. Maxim inkluzite, ateismo simple esas manko di kredo en l'existeso di dei.

Ateisti esas ordinare skeptika pri supernatural aserti pro manko di empirikal evidentaji. Ateisti ofrabis diversa racionoza e logikala bazi por ne kredar irga deo. Ti inkluzas la problemo pri malajo, l' argumento di ne-konciliebla reveladi, e l' argumento di ne-kredo.

La vorto ateismo venas de la Greka ἄθεος (atheos), literale "sen deo", ed aplikesis pejorative a ti qui refuzis la dei adorita dal majoritato di socio. Kun la difuzo di libera-penso, skeptikal inquesto, e la sequanta kresko di religiala kritiko, la signifiko di la vorto stretigesis. La unesma homi qui nomis su "ateisti" aparis dum la 18ma yarcento.

## Ateismo en socio

En multa loki esas (od olim esis) krimino publikigar l' ideo di ateismo. Exempli esus parolar o skribar ke deo ne existas. Multa nacioni ankore havas legi kontre ateismo. Tamen, hodie ateismo divenas plu ordinara. En ula landi quale la Unionita Rejio, Kanada, la Nederlando ed la USA esas legi qui protektas la yuri di ateisti por expresar su segun la Libereso di parolado. Lo signifikas ke ateisti havas la sama yuri sub la lego kam altri. Libereso di religio en internacionala lego e pakti inkluzas la libereso por ne sequar irga religio.

En ocidentala kulturo, on ofte supozas ke ateisti esas exkluzive ne-religioza o ne-spiritala. Tamen, ateismo anke havas signifikanta rolo en certena religial e spirital kredo-sistemi, quale Jainismo, Budismo, e Hinduismo. Jainism e kelka sorto di Budismo ne exhortas kredo ye dei, e Hinduismo egardas ateismo kom valida, ma desfacila por praktikar spiritale.

Pro ke la konceptaji pri ateismo varias, determinar la nombro di ateisti en la mondo hodie ne esas facila. Segun ula evaluo, preske 2,3% di la mondala populo nomizas su kom ateisti, dum ke plusa 11,9% deskribesas kom ne-religioza. Segun altra evaluo, la quanto di ipsa-raportita ateismo esas maxim granda en westala nacioni, quankam anke a tre variebla gradi—USA (4%), Italia (7%), Hispania (11%), Unionita Rejio (17%), Germania (20%), e Francia (32%).

## Ateismo en omnadiala vivo

En omnadiala vivo, multa homi definas naturala fenomeni sen-bezonar deo o dei. Li ne negas la existeso di un o plusa dei, li simple dicas ke ta existo ne importas. Dei ne donas skopo a vivo, nek olun influas, segun ita vidpunto.

Praktikal ateismo povas havar diferanta formi:

* Absenteso di religiala motivo—kredo deala ne motivizas moral ago, religial ago, o irg altra formo di ago;
* Aktiva exkluzo di la problemo di dei e religio de la intelektal okupado e praktikal ago;
* Indiferenteso—absenteso di intereso en la problemi di dei e religio; od
* Nekoncianteso di konceptajo di deo.

## Extera ligili

* pastafarian
# Sep-yara milito

Imaji dil Sep-yara milito
La **Sep-yara milito** (1754 e 1756 til 1763) esis militala konflikto inter Unionita Rejio, Prusia e Hanover unlatere, e Francia, Rusia, Suedia, e Saxonia altralatere. Hispania e Portugal esis pose en la konflikto, dum ke armeo di neutra Nederlando esis atakata en India.

## Kauzi

La sep-yara milito povas esar vidata kom prolonguro di Milito dil Austriana sucedo. Dum ta konflikto, rejo Frederick 2ma di Prusia ganis richa provinco di Silezia. Imperiestrino Maria Theresa di Austria signatis Kontrato di Aix-la-Chapelle nur por rikonstruktar sua armeo ed instalar nova federuro kun multa pueri.

Britania, qua havis la maxim multa kolonii kun la maxim forta navaro, esis la komplemento di Prusia, qua havas la maxim potenta armeo.

## Komenco dil milito

Kombato komencis en Ohio (Nord-Amerika) ye 1754. La milito extensesis ad Europa ye 15 di mayo 1756, kande Britania deklaris milito kontre Francia. Ye 29 di agosto l'armeo di Frederick pasis la frontiero di Saxonia.

## Europana teatro

En Europana teatro, Prusia esis min forta nombrale ma ne forcale, kam olua opozanti. Ulo esis armeo kun lando, ne l'altra senco.

Mapo di landi qui partoprenis la Sep-yara milito
La saxona armeo prenis defensiva poziciono apud Pirna, e Frederick ne havis selekto ecepte izolar e hungrigar li. Austriana rinforco esis blokusata dum la batalio di Lobositz.En la printempo di 1757, Frederick itere iniciis per marchado vers Praha. Pos la sangoza Praha-batalio il komencis asiejo ma il subisis unesma vinkeso dum la Kolin-batalio.

La situaciono lore prizentis multa desfacilesi por Prusia, kun mobilizita austriani atakanta teritorio di Prusia e franca armeo proximeskanta del westo. Frederick ambe komplete aplastis franciani ye Rossbach-batalio ed austriani ye Leuthen-batalio; to establisis il kom itere la maxim bona generalo, e ilua homi kom la maxim efiktva soldati en la mondo.

La Franca ed Indijena Milito ofte egardesas kom la nord-amerikana teatro dil Sep-yara milito.
# Bovo

**Bovo** esas la maxim nombroza speco de granda hufoza farm-animali.

Bovo en Suisia
Bovi esas importanta moderna membro dil subfamilio *Bovinae*, la maxim nombroza speco dil genero *Bos*, e maxim ofte klasifikesas kom **Bos taurus**.

Li kultivesas kom karno-animali (bovokarno e bovyunokarno), kom animali por lakto ed altra lakto-produkturi, e kom tiro-animali (bovuli qui tiras chari, plugili ed altra aparati).  Altra produkturi inkluzas ledro e dungo por sterko o fuelo.  En ula regioni, quala parti di India, bovi havas religiala signifiko.

Cirkume 10.500 yari ante nun, bovi domestikigesis de nur 80 ancestri en sudesta Turkia.  Segun evaluo en 2011, esas 1,4 miliardi bovi en la mondo.

En 2009, la bovo divenis un ek la unesma karno-animali qua havas pardeskovrita genomo.  Uli egardas bovi kom la maxim olda formo de richeso, e bovo-marodo konseque un ek la maxim frua formi de furto.
# Segliro

Segliro en Hungaria (1939).
**Segliro** esas diciplino di sporti aquala, sorto di turismo o amuzo, e ank formo di aprentisesi – sive por futura maristi, oficiri e kapitani di flotac-unaji, sive kom "skolo di karakteri" por yunaro. La segliro praktikesas ye unaji movanta danke forco di vento per segli.

Ol esas olimpiala sporto de Olimpiala Ludi en Paris (1900).
# Sikkim

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **Sikkim**

|  |
| --- |
| **stato di  India** |
|  |
|  |
| [[Arkivo:|border|140px]] |  |
| **Chefurbo** | Gangtok |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |
| **Surfaco** | 7 096 km² |
|  |  |
| **HabitantiDenseso di habitantaro** | 610 577 (2011) 86 hab./km² |
|  |  |
| **Guberniestro** | Ganga Prasad |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **Horala zono** | UTC+5:30 |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

 |

**Sikkim** esas stato di India. Ol havas frontieri kun Tibet norde e nord-este, Butan este, Nepas weste, e Westal Bengal sude.
# John Major

|  |
| --- |
| **John Major** |
| **{{{Originala\_nomo}}}** |
|  |
| **chefministro di  Unionita Rejio** |
| **Guvernisteso:** | de 28 di novembro 1990 til 2 di mayo 1997 |
| **Precedanto:** | Margaret Thatcher |
| **Sucedanto:** | Tony Blair |
| **Personal informi** |
| **Naskodato:** | 29 di marto 1943 |
| **Naskoloko:** | Carshalton, Surrey, Anglia |
| **Spozo:** | Norma Wagstaff |
| **Profesiono:** | Politikistulo |
| **Politikala partiso:** | *Conservative Party* |

**John Major** (n. en 1943) politikistulo, esis chefministro di Unionita Rejio de 1990 til 1997.
# Polico

**Polico** esas organo qua komisesas mantenar la publik ordino e sekureso, ofrar direta sokurso ed exekutar aresti.

La komiso di judiciala polico esas konstatar la violaco di la punisala yuro, kolektar la pruvi ed inquestar l'aganti.
# Karaoke

Karaoke
**Karaoke** esas kantero vice kantisto ulatempe kun amiki en drinkerio.

La vorto esas de Japoniana - *kara* (空) signifikas vakua ed *oke* *ōkesutora* (オーケストラ) *orchestra*. En Ido la korekta pronunco esas kam quale skribesas, ma en Angliana la pronunco esas quale *carry*+*okey*.

Videz anke: Karaoke (televizion-serio)
# Monto

Monto
**Monto** esas granda altajo ek tereno, qua rezultas de subleveso di sulo, ed havas sur sua flanki, ye alteso-gradi diversa, zoni de vejetantaro interdiferanta.

### Formaco di monti

Monti formacesas per diversa geologiala forci inkluzanta tektonika forci, erodado e volkanal agado. Ica forci efikas dum longa tempo. Sam-tempe, monti subisas altra, planiganta forci inkluzanta veterala dekado, terala falo e erodado.

### Famoza alta monti

La maxim alta monto en la Tero nomesas Monto Everest Anglalingue (*Zhūmùlǎngmǎ* Chinalingue) qua esas alta de 8 848,86 metri. Altra famoza monti en la Tero inkluzas: la volkanala monto Monto Fuji en Japonia, anke konocata kom **Fujiyama**, qua esas la maxim alta monto en ta lando; Monto Blanko qua jacas inter Francia e Italia en Europa.

| Geografiala formi |
| --- |
| Arkipelago • Atolo • Bayo • Delto • Dezerto • Duno • Estuario • Fluvio • Fonto • Fyordo • Geizero • Glaciero • Gulfo • Insulo • Istmo • Kabo • Kaverno • Klifo • Kolino • Kontinento • Lago • Laguno • Maro • Marsho • Monto • Oceano • Peninsulo • Planajo • Prato • Ravinego • Savano • Stepo • Stretajo (marala) • Tundro • Valo • Volkano |
# Mezolitiko

Mezolitik utensili.
Rikonstrukturo di ceramikajo trovita en Xianrendong, Popul-Republiko Chinia, evanta de 20 mil til 10 mil yari ante nun.
**Mezolitiko** (Greka μέσος, *mesos* "duimo", e λίθος, *lithos* "stono") esas arkeologiala periodo inter supra paleolitiko e neolitiko, e referas a du diferanta extensi di tempo segun regiono: en Europa, ol iras de 15 mil til 5 mil yari ante nun, kontre ke en Proxim Oriento ol iras de 20 mil til 8 mil yari ante nun. Ca periodo ne uzesas por arei en estal Azia o nordal Afrika.

Homala kulturi de Mezolitiko chanjis de simpla chaseri di granda animali a chaseri-kolekteri, qui komencis uzar plu rafinita petr-utensili. En kelka kulturi, ceramiko anke developesis dum ca epoko.
# Mombasa

|  |
| --- |
|  **Mombasa**  |
|  |
| Kelk imaji pri Mombasa. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Kenia |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 4°03'S |
| Longitudo: | 39°40'E |
| Altitudo: | 50 m |
| Surfaco: | 294,7 km² |
| Habitanti: | 1 200 000 (2016) |
| Denseso di habitantaro: | 4071,94 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+3 |
| **• Mombasa** |
| Oficala retosituo: |
| www.mombasa.go.ke |

**Mombasa** esas urbo en Kenia. Segun statistiki dil yaro 2016, ol havis 1 200 000 habitanti. Lua tota surfaco esas 294,7 km². Jacanta en insulo an la litoro dil Indiana Oceano, ol esas la precipua portuo di Kenia, e ligesas a la kontinento per multa ponti.
# Departmento di Stato di Usa

**Departmento di Stato di Usa**, kurte **Departmento di Stato** esas fakte la Ministerio di Extera Aferi di Usa, duktata da la Sekretario Statala, prezente Antony Blinken.

La Sekretario Statal esas la triesma en rango por sucedar la prezidanto se lu ne esas kapabla exekutar sua ofico.
# Princio Hyderabad

|  |
| --- |
| **{{{Nomo}}}** |
| **Hyderabad Deccan** |
| 1724 til 1948 |
| [[{{{Preexisto}}}]] **{{{Nomo}}}** [[{{{Posexisto}}}]] |
|  |  |
| [[Arkivo:{{{Flagooblazono}}}|140px]] |
| {{{Informo}}} |
| **Nacionala devizo:** |
| {{{Devizo}}} |
| **Nacionala himno:** |
| {{{Himno}}} |
| [[Arkivo:{{{Audio\_ligilo}}}]] |
|  |
| {{{Imajo\_informo}}} |
| **Urbi** |
| Chefurbo: | Aurangabad (1724–1763) Hyderabad (1763–1948) |
| **· {{{TituloChefurbo2}}}:** | {{{Chefurbo2}}} |
| **Linguo** |
| **Oficala linguo:** | [[Persiana (til 1886) Urdu (1886 til 1848)]] |
| **Lingui** |
| **Oficala lingui:** | {{{Oficala\_lingui}}} |
| **Regionala linguo:** | {{{Regionala\_linguo}}} |
| **Regionala lingui:** | {{{Regionala\_lingui}}} |
| **Guvernerio** |
| **Tipi:** | monarkio |
| · *Nizam*: | Nizam-ul-Mulk, Asaf Jah I |
| · : |  |
| Guberniestro: | {{{Guberniestro}}} |
| **Legifantaro:** | [[{{{Legifantaro}}}]] |
| **Historio** |
| · {{{Historio}}}: | {{{Historio\_dato}}} |
| · {{{Historio2}}}: | {{{Historio2\_dato}}} |
| · {{{Historio3}}}: | {{{Historio3\_dato}}} |
| · {{{Historio4}}}: | {{{Historio4\_dato}}} |
| · {{{Historio5}}}: | {{{Historio5\_dato}}} |
| **Surfaco** |
| · Entote: | 214 817 km² (1941) |
| **Habitanti** |
| · Entote: | 16 338 534 (1941) |
| Denseso di habitantaro: | {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km² |
| **Valuto:** | rupio di Hyderabad |
| · Abreviuro: | `{{{Abreviuro}}}` |
| · Simbolo: | `{{{Simbolo}}}` |
| **Nun parto di:** | {{{Nune\_parto\_di}}} |
| **Motivo por desaparo:** | anexo ad India |
| **Motivo por desaparo:** | {{{MotivoDesaparo}}} |

**Princio Hyderabad** esis princio situita an sud-centrala regiono Deccan, en la nuna India. Lua chef-urbo esis Hyderabad. Lua olima teritorio nun dividesas inter Indiana stati Telangana, Karnataka e Maharashtra.

## Historio

Hyderabad fondesis da Mir Qamar-ud-din Khan, qua esis guberniestro di Deccan de 1713 til 1721, dum l'epoko dil imperio Mughal. En 1724 il itere prenis kontrolo di Aurangabad, lor la chef-urbo di la provinco. Ilua altra titulo, *Nizam ul-Mulk*, divenis lua guvernala titulo, "*nizam* de Hyderabad". Kande lua guverno finis, la *nizam* ja esis nedependanta del imperio Mughal, e kreabis sua propra dinastio, Asaf Jahi.

Hyderabad esis vasta regiono di 212 000 km² che Deccan. En 1798, Nizam ʿĀlī Khan (Asaf Jah la 2ma) koaktesis aceptar kontrato qua transformis Hyderabad en Britaniana protektorato.
# Androido

*Androido*.
**Androido** esas humanoidala roboto do artificale kreita esajo od aparato facanta automate ula taski.

Humana formo maxim-multe-kaze es virala, ed androidi simila a mulieri nomizesis ginoidi.
# Bronkito

**A**: lokizo di bronkii en respirala sistemo
**B**: bronkii sana
**C**: bronkii kun bronkito.
**Bronkito** esas inflamuro di la bronkii en la pulmoni, qua produktas tuso. Bronkito-krizi povas esar intensa, o kronika, e lua simptomi inkluzas expektoro di kataro, desfacileso por respirar, e doloro en la pektoro.

## Referi
# Ali ibn Abi Thalib

|  |
| --- |
| **Ali ibn Abi Thalib** |
|  |
|  |  |
| **Okupeso:** | Kalifo dil Islamo |
|  |  |
|  |  |
| **Naskodato:** | 17 di marto 599 |
| **Nasko-loko:** | Mekka |
| **Mortodato:** | 661 |
| **Morto-loko:** | Kufa, Irak |
|  |  |

**Ali ibn Abi Thalib** od anke **Ali** esis la 4ma kalifo dil Islamo (656 til 661).
# IBM

Emblemo di IBM
Ye la 16ma di junio 1911, En Endicott, Nova-York Usa, fondesis la komercala kompanio *Computing Tabulating Recording Corporation*, o CTR; ol esis la pre-iranto di la famoza komercala giganto **IBM**. Ol esis formacuro di tri existanta kompanii: la *Tabulating Machine Company* fondita da Herman Hollerith por teknologiale traktar la oficala demografiala kontado (*census*) di Usa en 1890; la *Computing Scale Company*; e la *International Time Recording Company* qua fabrikis tempo-registragili por fabrikerii. En 1924 la nomo di la kompanio esis chanjata ad *International Business Machines Corporation*.

La disko-aparato di la IBM 305 RAMAC
Ye 13 di septembro 1956, IBM anuncis nova \*komputoro, la IBM 305 RAMAC; ol esis la unesma komercala \*komputoro en qua informeso esis konservebla en harda disko-aparato kun movanta kapi. RAMAC signifikis *Random Access Method of Accounting and Control* - "hazarda-acesala metodo di kalkulado e direktado". Ol havis 50 diski di diametro 610 mm. Ol esis un ek la lasta \*komputori di IBM qua utiligis vakuo-tubi, ed olua pezo esis plu kam un tuno; la mashino bezonis chambro di 9m per 15m. Plu kam 100 mashini esis konstruktata, e produktado duris til 1961.
# Imprim-arto

**Imprim-arto** esas mekanikala procedo por multiplikar skriburi per imprim-presilo. Precipue produktar quanteso per la kombino de diferanta (riuzebla) parti di imprimita texto (ed/od imajo).
Establisita pro difuzar katolika kredo esas maxim importanta faktoro por instalar protestantismo.
# National Football League

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.* |

**National Football League** (NFL) (til 1922: *American Professional Football Association*, *APFA*) esas Usan organizo e samtempe ligo profesionala pri Usana futbalo fondita ye 1920.
# Mazda

Simbolo di automobilo-fabrikanto Mazda
Sideyo di la kompanio Mazda en Fuchū, prefektio Hiroshima.
**Mazda** (Japoniane: マツダ株式会社 , *Matsuda Kabushiki-gaisha*) esas plurnaciona automobila fabrikanto kun sideyo en Fuchū, prefektio Hiroshima, Japonia. Ol fondesis en 1920 por fabrikar utensili de korko, ed en 1929 ol komencis fabrikar industriala mashinaro. En 1931 la kompanio komencis fabrikar vehili. La nomo *Mazda* originis de Ahura Mazda, Sinioro di la Sajeso e deo di la kreado por Zoroastrismo, ed anke de la nomo di lua fondero, Jujiro Matsuda.

En 2015-2016, Mazda produktis 1 534 000 vehili, di qui preske 1 miliono produktesis en lua fabrikerii en Japonia, esinta la 15ma maxim granda automobilala kompanio segun produktado mondala ta yaro. Dum ca periodo, ol enfakturigis entote 25 610 milion Euri.

Nun, la kompanio expansas lua produktado exter Japonia, e havas kom skopo plugrandigar l'efikiveso e kontrolar lua kusti di produktado. Ol developas serio di teknologii surnomizita SKYACTIV, kun skopo plubonigar l'uzo di energio da lua vehili por diminutar l'uzo di fuelo. En 2017, ol judikesis kom un ek la maxim fidinda kompanii de la mondo.

En 2018, ol vendis 5% de lua acioni a la kompanio Toyota.

## Historio

Mazda-Go, l'unesma vehilo da Mazda.
Mazda fondesis ye la 30ma di januaro 1920, kun la nomo *Toyo Cork Kogyo Co., Ltd*, en Hiroshima. En 1931 ol cesis la produktado di utensilomashini, por produktar vehili, esante l'unesma modelo nomizita *Mazda-Go*, hibrido de motorciklo e kamioneto. Dum la duesma mondomilito, Toyo Kogyo produktis armi por Japonian armeo, nome la fusilo *Tipo 99*.

Ye la 6ma di agosto 1945, Hiroshima subisis bombardo per atomobombo. L'industriala komplexo *Toyo Kogyo CO Ltd*, distanta de la centro dil urbo, ne subisis destrukto, e mem uzesis kom improvizita hospitalo por helpar la viktimi. Tamen, cirkume 200 ek lua laboristi mortis pro l'atomala bombardo. Ca tragedio divenis divido-punto en la historio di la kompanio, e dum la fino di 1945 la kompanio itere komencis produktar 3-rota komercala vehili.

Dum la yari 1960a, inspirita en la Germana automobilo NSU Ro 80 e diferante de altra Japoniana fabrikanti, la kompanio decidis produktar automobili qui uzis la motoro Wankel. L'unesma modelo esis Mazda Cosmo Sport, de 1967. Pro ta esforco, la kompanio komencis divenir mondale konocata, ed exportacis lua vehili, sive kun motori Wankel, sive kun pistona motori.

De 1974 til 2015, Mazda havis asocio kun Ford Motor Company, qua kompris 24,5% ek lua acioni en 1979, pose augmentanta sua partopreno a 33,4% en 1995.

## Referi