Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Emoji

*Mondo*.
Sequa exemplo di emoji.
**Emoji** es piktogrami uzanta en interreto simile a emocosimboli uzesas ne nur por expresas emoci per vizajo, ma ank kontenas inter altri: kozi, placi, flori, animali, vento.
# China linguo

| China |
| --- |
| *漢語*, *中文* |
| **Parolata en:** | Chinia (inkluzas Hong Kong e Makau), Taiwan, Singapur, ed altra loki da mikra grupi |
| **Regiono:** | Azia |
| **Quanto di parolanti:** | 1 300 milioni (1ma e 2ma linguo) |
| **Rango:** | 1 |
| **Klasifikuro:** | Chino-Tibetana linguaro  **Chiniana** (**Mandarina**) |
| Oficala stando |
| **Oficala linguo en:** | Chinia, Taiwan, Singapur |
| **Regulata da:** | Konsilantaro por Promoco di Mandarina linguo |
| Kodexi |
| **ISO 639-1:** | zh |
| **ISO 639-2:** | chi (B) / zho (T) |
| **ISO 639-3:** | {{{Iso3}}} |
|  Mapo di Chiniana dialekti. |
| **Videz anke**: – Linguaro |

**Chiniana**, **China** od anke **Mandarina** esas linguo (o grupo di lingui) parolata en Chinia, Taiwan, Singapur ed altra regioni da plu kam 1.300 milioni personi.

## Historio di la skribita linguo

La maxim frua existanta blok-imprimita libro en Chinia, qua montras dato, esis datizata ye 11 di mayo 868. Ol kontenas tradukuro aden la Chiniana linguo di Budista texto la "Diamanta Sutra". La texto esis tradukita aden la Chiniana de la Sanskrita cirkume ye la yaro 400; la titulo en la Sanskrita esas *Vajracchedika Prajnaparamita Sutra*. Ca Chiniana imprimuro esas paper-volvajo, longeso cirkume 5 m, formacita de sep bendi de kunglutinita papero. Ol esis en granda kolekturo de manuskripti e blok-imprimaji, trovita en la Mogao-kaverni, proxim Dunhuang en nord-westa Chinia. Oli ri-deskovresis en 1900 da lokala monakulo. Multa de oli, inkluzanta la "Diamanta Sutra", obtenesis da Hungariana arkeologo Aurel Stein en 1907.
# Aikido

Demonstro di tekniko *nikkyo omote*
**Aikido** esas milital-arto orientizata vers defenso, kun profunda bazo filozofiala, en qua la defensanto redirektas la movi ed energio di ula atako kontre la propra atakero. Ol praktikesas da homuli e mulieri senegarde staturo, pezo o stando. Ol judikesas kom un ek la maxim desfacila milital arti por dominacar, e bezonas yari di praktiko ante ke ulu povas defensar su ipsa, nam lua tekniki ne multe semblas altra milital arti.

Tradicional *aikido* forjetas irga tipo di konkursar. Afirmas la developo dil mento, la korpo e la spirito til atingar la kompleta harmonio. Le lecioni konsistas en observar la demonstrado di tekniki qua exekutas instruktanto e pose on devas praktikar, kun un o diversa parteneri, intencanta repetar le movi, amelioranta en ica modo la tekniko ed atinganta majora komprenuro dil aikido. La moveso, la poziciono, la precizo e la koordino esas elementi importanta por executar la tekniki e la studenti lernas aperceptas di maniero nerigida ed adaptiva.
# Sapporo

|  |
| --- |
|  **Sapporo**  |
|  |
| Kelk imaji pri Sapporo. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Japonia |
| Regiono: | Hokkaido |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 43°04' N |
| Longitudo: | 141°21' E |
| Surfaco: | 1 121,12 km² |
| Habitanti: | 1 970 277 (2020) |
| Denseso di habitantaro: | 1800 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+9 |
| **Urbestro:** | Katsuhiro Akimoto |
| **Mapo:** |
|  |
| Oficala retosituo: |
| www.city.sapporo.jp |

Quartero Higashi, vidita de la turmo JR.
**Sapporo** (askoltez) (札幌市) esas chef-urbo di Hokkaido, Japonia. Ol esas la 5ma maxim populoza urbo di Japonia. Segun statistiki de 2020, ol havis 1 970 277 habitanti. Lua tota surfaco esas 1.121,12 km².

Jacanta sud-weste de Hokkaido, l'unesma habitanti dil urbo esis le Ainu, qui komencis habitar ibe plu kam 15 mil yari ante nun. La nomo dil urbo devenis de la frazo *sat poro pet* (サッ・ポロ・ペッ), de la linguo Ainu, signifikante "sika granda fluvio", refero a la vicina fluvio Toyohira.

La habitantaro dil urbo augmentis kun l'arivo di enmigranti de altra loki di Japonia. En 1972, la Vintrala Olimpiala Ludi eventis ibe. La kampuso dil universitato di Hokkaido jacas en Sapporo.

## Geografio

Parko Odori, an la centro di Sapporo.
La reliefo di Sapporo esas plana centre, e kolinoza weste e sude. La mezavalora altitudo dil urbo esas 29 metri. Ol havas multa parki, exemple la parko Odori, an lua centro, ube eventas multa festivali omnayare.

La klimato dil urbo esas humida kontinentala (*Dfa* segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en agosto (somero) esas 22,3°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -3,6°C. La mezavalora yarala temperaturo esas 8,6°C.

Someri esas humida, ma ne ecesive humida. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1106,5 mm, e la maxim pluvoza monato esas septembro, kun mezavalore 135,2 mm. La vintri esas kolda e nivoza: Sapporo recevas mezavalore 5,96 metri di nivo omnayare, esanta un ek la poka metropoli de la mondo ube nivas tante.

## Fratala urbi

*Sapporo Tower*, televiziono-turmo en Sapporo.
* Novosibirsk,  Rusia
* München,  Germania
* Portland, Oregon,  Usa
* Shenyang,  PR Chinia
# Ero Meiji

L'**ero Meiji** esis la periodo di la Japonian imperiestro Mucuhito (1867-1912), dum qua la feudismo esis abolisita, favore l'autoritateso imperiestral. En ca periodo Japonia modernigis ed ocidentigis su e kreesis la bazo por olua industrial e militala potenteso.
# Sumo (luktado)

La **Sumo** esas sporto e milital arto di Japonia, malgre ke hodie, ula *sumotori* (le sumo-luktisti) esas di Havayi. Lu esas antiqua arto, e inkluzas multa elementi dil religio Shinto.

## Historio dil sumo

Kom la majoritato dil formi di liberala stilo di luktado en la mondo, le radiki dil sumo perdesas a prehistorio. La sumo mencionesas en le maxim antiqua texti Japoniana, dil 8esma yarcento AD (ero komuna). Ica antiqua formi ne esas la sumo kom ke esas hodie, pro ke ne havis multa reguli e on parolis di sumo anke por dil lukti al morto.
Ula legendi dicas ke brava *sumotori* esis apta a portar plu kam tuno di armaturo a batalio, ma ica legendi esas multe exajerita.

Kun lua uzo kom forco-proburo en kombato, sumo anke asociesabas al rituali Shinto, e anke hodie ula *miyai* (templi Shinto) facas tipo di danso rituala en qua homo ceremoniale luktas sen armi kun *kami* (un spirito o deeso).

En la skribita historio Japoniana, la populareso dil sumo chanjabas segun le kaprici dil cezari e la bezono di maniero por entrenar ipsa en periodi di milito civitanala. La kombato-formo chanjabas gradale a tala en qua la emo por la vinko esis jetar la adverso. La ideo di pulsar la adverso a exter areno streta kreabesas multa dope.

On kredas ke la *areno*, definita da plu kam la areo cedata al *sumotori* da le spektanti, kreabesas en la 16esma yarcento en turniro qua organizesis da la precipua Japoniana generalo di ica ero, Oda Nobunaga. Lore, le luktisti portis laxa peci di stofo qua cirkondas tayi, ne le rigida mawashi di hodie. La majoritato dil developo dil sumo moderna esis en le primara parti dil Edo periodo.

Esas naturala ke la sumo ordinare praktikesas inter viri; ma, hodie, havas separata societo por le mulieri.

## Ganar parto di sumo

Kom ganar en sumo esas konsidereble simpla:

1. La primara *sumotori*, qua tushas la sulo kun irga parto di ilua korpo (altra ke ilua pedi), perdas.
2. La primara *sumotori*, qua tushas la sulo exter la areno, perdas.
3. *Sumotori*, qua uzas ne-legala tekniko (o *kinjite*), perdas.
4. *Sumotori*, di qua ilua *mawashi* detachas ilu, perdas.
5. *Sumotori* povas deklaresar *shini-tai* ("kadavro"), situeso en qua ilu perdas, kande ke esas en situeso en qua ne povas luktar plu. Ica regulo uzesas rare.

Le parti ordinare duras nur sekundi, en qua *sumotori* rapide ekpulsabas dil areno o esas jetesas al argilo; ma en okazional situesi povas durar hori. Una od altra di parti esas precedata kun ceremonialo elaborata. Le *sumotori* esas famoza da sua granda maso, qua esas ya faktoro importanta en la sumo.
# Prenomo

**Prenomo** o **unesma prenomo** es personala nomo donata a persono da grupo, a qui lu apartenas. Kune posibla mez-prenomo (e sequanta nomi) e familionomo, kelkafoye kun patronomo, plu rare kun pseudonimo o surnomacho, es bazala informo pri persono en plumulto di landi.
# Origamio

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.* |

"Gruo" e la paperi uzata por faldar lu.
**Origamio** (折り紙、おりがみ en la japona) esas tradicional Japonian arto di papero-faldado.
# Kyoto

|  |
| --- |
|  **Kyoto**  |
|  |
| Kelk imaji pri Kyoto. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Japonia |
| Regiono: | Honshu |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 35°00'42" N |
| Longitudo: | 135°46'06" E |
| Altitudo: | 9 m til 971 m |
| Surfaco: | 827,83 km² |
| Habitanti: | 1 475 183 (2015) |
| Denseso di habitantaro: | 1800 hab./km² |
| **Horala zono:** | UTC+9 |
| **Urbestro:** | Kōji Matsui |
| **Mapo:** |
|  |

**Kyoto** esas granda urbo en Japonia. Segun statistiki de 2015, ol havis 1 475 183 habitanti. Lua tota surfaco esas 827,83 km².

Jacanta an l'insulo Honshu, ol formacas granda metropolala regiono, ensemble kun Osaka e Kobe. Til la yaro 1869, Kyoto esis la chef-urbo di Japonia.
# Honshu

Honshu
**Honshu** (Japoniane 本州, *Honshū*) historiale nomizita Hondo (本土, "kontinentala") esas la maxim granda e la maxim populoza insulo di Japonia. Ol lokizesas sude de Hokkaido - separata de ol dal stretajo Tsugaru -, norde de Shikoku, e nord-este de Kyushu. L'insulo separas Maro di Japonia, norde de ol, del Oceano Pacifiko, sude. Havanta entote 227 960 km², ol esas la 7ma maxim granda insulo e la 2ma maxim populizita de la mondo, dop Indoneziana insulo Java.

En 2017, Honshu havis entote 104 milion habitanti, di qui la maxim multa habitas la litoro e plana arei. Cirkume 30% de lua habitantaro rezidas en la metropolala regiono di Tokyo, an la planajo Kantō. Ultre Tokyo, altra historiala chef-urbi di Japonia, inkluzite Kyōto, Nara e Kamakura, jacas ibe.
# Kyushu

Kyushu
**Kyushu** (Japoniane 九州, Kyūshū, literare "non provinci") esas la 3ma maxim vasta insulo di Japonian arkipelago. Ol havas entote 36 782 km², e 14 311 224 habitanti en 2018, o 10,3% de tota habitantaro di Japonia.

La maxim multa habitanti rezidas nord-weste del insulo. Lua chef-urbo e maxim granda urbo esas Fukuoka, havanta 1 603 543 habitanti en 2021. Altra importanta urbi esas Kitakyushu (940 978 habitanti en 2019), Kumamoto (738 907 habitanti en 2019), Kagoshima (595 049 habitanti en 2019), Ōita (477 715 habitanti en 2019), e Nagasaki (407 624 habitanti en 2020).
# Hokkaido

Flago e simbolo di Hokkaido
**Hokkaido** (北海道 Hokkaidō, literale "Norda Mar-Cirkuito"), olim konocita kom Ezo, Yezo, Yeso or Yesso, esas la duesma maxim granda insulo di Japonia, e la maxim granda e norda prefektio.

Loko di Hokkaido (reda) en Japonia (verda)
La Tsugaru-Stretajo separas Hokkaido de Honshu.  La du insuli konektesas da la subtera fervoyo Seikan-Tunelo.  La maxim granda urbo sur Hokkaido esas la chefurbo, Sapporo.  Cirkume 43 km norde de Hokkaido jacas Sakhalin-insulo, Rusia, dum ke este e nord-este esas la disputata Kuril-Insuli.

### **Geografio**

La insulo Hokkaido situesas ye la norda extremajo di Japonia, proxim Rusia, e havas litori an la Maro di Japonia, la Maro di Okhotsk, e la Pacifika Oceano.  La centro dil insulo havas plura monti e volkanala plataji, ed esas plura litorala planaji.  Granda urbi inkluzas Sapporo ed Asahikawa en la centrala regiono, e la portuo Hakodate opozite Honshu.

La guverneriala domeno di Hokkaido inkluzas plura mikra insuli, inkluzanta Rishiri, Okushiri-Insulo e Rebun.  (Segun Japonia, Hokkaido anke inkluzas plura de la Kuril-Insuli.)  Nam la prefektiala rango di Hokkaido indikesas da la *dō* en la nomo, ol rare referesas kom "Hokkaido-Prefektio", ecepte kande necesa por distingar la guverneriala ento del insulo.

La insulo esas 21ma maxim granda en la mondo segun areo.  Ol esas 3,6% plu mikra kam la insulo irlandana, dum ke Hispaniola esas 6,1% plu mikra kam Hokkaido.  Segun habitantaro ol esas 20ma, inter Irlando e Sicilia.  La habitantaro di Hokkaido esas 4,7% min kam ta dil insulo irlandana, e ta di Sicilia esas 12% min kam ta di Hokkaido.

En la esto, esas du arei (cirkondanta, exemple, Shari e Nakashibetsu-aeroportuo) ube "greto" di separeso de 3 km formecas da streta bendi de foresto.  Ol desegnesis por shirmar kontre vento, aparte dum nivo-tempesti, por protektar bovi.  Ol anke servas kom habiteyo e transporto-koridori por animali e promenanti.

### **Precipua urbi**

La maxim granda urbo di Hokkaido esas la chefurbo, Sapporo.  La insulo havas du kern-urbi: Hakodate en la sudo ed Asahikawa en la centrala regiono. Altra importanta populo-centri inkluzas Rumoi, Iwamizawa, Kushiro, Obihiro, Kitami, Abashiri, Wakkanai e Nemuro.

### **Klimato**

La maxim kolda regiono di Japonia, Hokkaido, havas relative koldeta someri e glaciala/nivoza vintri.  La insulo jacas grandaparte en la humida kontinentala klimato-zono kun Köppen-klasifikuro Dfb en maxim multa arei ma Dfa en ula marfora basalandi.  La mezvalora agosto-temperaturo varias de 17 til 22 °C, dum ke la mezvalora januaro-temperaturo varias de −12 til −4 °C, ambakaze depende del altitudo e disto del oceano; ma temperaturi ye la westa flanko dil  insulo tendencas esar kelke plu varma kam ye la esta.
# Kobe

|  |
| --- |
|  **Kobe**  |
|  |
| Portuo di Kobe. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Japonia |
| Regiono: | Honshu |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 34°41'24"N |
| Longitudo: | 135°11'44"E |
| Surfaco: | 557,02 km² |
| Habitanti: | 1 522 188 (2021) |
| **Horala zono:** | UTC+9 |
| **Urbestro:** | Kizo Hisamoto |
| **• Kobe** |
| Oficala retosituo: |
|  |

Ponto dil stretajo Akashi (*Akashi Kaikyō*).
**Kobe** esas urbo en la regiono Honshu, Japonia. Segun statistiki dil yaro 2021, ol havis 1 522 188 habitanti. Lua tota surfaco esas 557,02 km². Ol esas la 6ma maxim populoza urbo di Japonia.
# Osaka

|  |
| --- |
|  **Osaka**  |
|  |
| Kelk imaji pri Osaka. |
|  |  |
| Standardo | Blazono |
| Lando: |  Japonia |
| **Informo:** |
| Latitudo: | 34°41'37"N |
| Longitudo: | 135°30'07"E |
| Surfaco: | 222,11 km² |
| Habitanti: | 2 773 544 (2024) |
| Denseso di habitantaro: | 12308 hab./km² |
| Disto de Tokyo: | 509 km |
| **Horala zono:** | UTC+9 |
| **Urbestro:** | Hideyuki Yokoyama |
| **• Osaka** |
| Oficala retosituo: |
| www.city.osaka.jp |

Urbo Osaka.
**Osaka** esas importanta urbo e portuo en Japonia. Segun statistiki de 2016, ol havis 2 705 262 habitanti. Lua tota surfaco esas 222,11km².

## Referi
# Mongola linguo

| Mongoliana linguo |
| --- |
| *Mongol [Монгол]* |
| **Parolata en:** | Mongolia, Chinia (Sinkiang), Rusia (Buryatia) |
| **Regiono:** | Azia |
| **Quanto di parolanti:** | 5,7 milioni (1ma e 2ma linguo) |
| **Rango:** |  |
| **Klasifikuro:** | Mongola lingui   Estala grupo/Estal-Mongola brancho    **Mongoliana** |
| Oficala stando |
| **Oficala linguo en:** | Mongolia |
| **Regulata da:** |  |
| Kodexi |
| **ISO 639-1:** | mn |
| **ISO 639-2:** | mon |
| **ISO 639-3:** | {{{Iso3}}} |
|  Distributado dil Mongoliana populi. |
| **Videz anke**: Mongola lingui - Altaika linguaro – Linguaro |

La **Mongoliana linguo** esas aglutinanta linguo qua apartenas al Mongoliana e Altaika linguari. Oni dividas ica linguaro en du grupi: norda e suda, e multa dialekti.

## Skrib-sistemo

Ica linguo uzas la Cirilik alfabeto.

| Cirílico | IFA | Transliteración |  | Cirílico | IFA | Transliteración |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Аа | a | a |  | Пп | p | p |
| Бб | b | b |  | Рр | r | r |
| Вв | v | v |  | Сс | s | s |
| Гг | ɡ | g |  | Тт | t | t |
| Дд | d | d |  | Уу | u | u |
| Ее | je | ye |  | Үү | y | ü |
| Ёё | jo | yo |  | Фф | f | f |
| Жж | ʤ | zh |  | Хх | x | j |
| Зз | ʣ | (d)z |  | Цц | ʦ | ts |
| Ии | i | i |  | Чч | ʧ | ch |
| Йй | j | y |  | Шш | ʃ | sh |
| Кк | k | k |  | Щщ | sʧ | s(h)ch |
| Лл | l | l |  | Ыы | ɨ | y |
| Мм | m | m |  | Ьь | ʲ | y |
| Нн | n | n |  | Ээ | e | e |
| Оо | o | o |  | Юю | ju | yu |
| Өө | ø | ö |  | Яя | ja | ya |
# Egiptiana hieroglifi

Hieroglifi surskribita ye l'obelisko di Hatshepsut erektita en Karnak.
**Egiptiana hieroglifi** esis l'antiqua skribosistemo uzita da l'anciena Egiptiani qua kombinis lolografala ed alfabetala elementi. L'Egiptiani uzis kursiva hieroglifi por religiala literaturo sur papiro e ligno. Min formala varii di la skripto, nomizita hieratiko e demotiko, teknikale ne esas hieroglifi.

## Etimologio

La vorto *hieroglifo* venas ek la Greka radiki *ἱερός*  (sakra) e γλύφειν (grabar).

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Egiptiana vorto por *hieroglifo* transliteras kom *mdu nṯr*, transkribita kom *medu necher*, qua signifikas *sakra vorti*: |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

 |

 |

## Historio

La maxim tarda datizita Egiptiana hieroglifi qui esas konocata, enskribesis dum la 4ma yarcento en la templo di Isis, ye Philae en suda Egiptia. La dato enskribita, qua korespondas a 24ma di agosto 394, esis la nasko-dio di Osiris, yaro 110 (di Dioclecianus). La enskriburo relatas ula rejala dekreto; apud la hieroglifi, domajita figuro di rejulo kun krono esas grabita. Ca templo di Isis esis sur l'insulo Filae; kun altra strukturi sur l'insulo, ol esis transpozata en la yari 1960ma a plu alta tereno sur vicina insulo, kande l'Aswan-barilo, por regular aquo-fluo, esis kreata.

## Extera ligilo

* Jim Loy: *Vortaro di Egiptiana hieroglifi*
# Jigoro Kano

|  |
| --- |
| **Jigoro Kano** |
|  |
| **Profesiono:** | polimatiozo e docisto |
|  |  |
|  |  |
| **Lando:** |  Japonia |
| **Naskodato:** | 10 di decembro 1860 |
| **Nasko-loko:** | Hyogo, Japonian imperio |
| **Mortodato:** | 4 di mayo 1938 |
| **Morto-loko:** | sur la navo *Hikawa Maru* |
|  |  |

**Jigoro Kano** (1860 til 1938) Japoniana polimatiozo e docisto, kreinto di judoo\*.
# Kreola linguo

La **kreola linguo** o **kreolo** esas linguo qua developabis su de kreolo, qua signifikas linguo qua formabas su de la mixo di du o plura lingui, havante lua propra gramatiko. Kande kreolo divenas la linguo matrala dil habitanti di ula komuneso, on povas parolar pri kreola linguo. La vorto "kreola" devenas de la Portugalana linguo (*crioulo*, de *criar*) e signifikas "krear" o "levar".

La vorto "kreolo" referas su al komuneso nova qua formacis su kun la kolonii en Latin-Amerika, komuneso qua kreesis per la mixuro di Portugalani kun lokala habitanti.

La Portugalani e la Hispani uzabis ica vorto por distingar la habitanti de Europana origino naskinta en la kolonii de la nobeli qua venabis de la matrala patrio.

La nomo "kreola linguo" havabis signifiko negativa - populo di basa yuro o di poka valoro - signifiko qua pasabas kom judicio sur la kreola lingui, konsiderita kom lingui di basa fermento o dialekti sen valoro. En la recenta yari, la linguistikisti komencis a evaluar la kreola lingui dil vidpunto diferanta. La kreola lingui videsas kom lingui vera e justa, kun lia historio e literaturo.

## Exempli

* Haitiana kreolo
* Kreolo di Santa Lucia
* Papiamento
# Mar-lutro

**Mar-lutro** (*Enhydra lutris*) esas maxima larja lutro vivinta en Nord-Pacifiko.

Lia furo kun 100.000 hari per cm2 esas la maxima densa di mamifero bezona pro ne havas graso sub pelo. Karnivoro divas manjar kinimo di pezo omna dio precipua muslo ed ekino.

Ul esis maxima chasas, ma nuna da nur etnika selektita homi.

Videz Chinchilo)
# Turkiana linguo

| Turka |
| --- |
| *Türkçe* |
| **Parolata en:** | Turkia, Chipro (nome en Turka republiko di Norda Chipro, Kosovo, Norda Macedonia, Bulgaria, Azerbaijan ed altra landi da mikra grupi |
| **Regiono:** | Azia ed Europa |
| **Quanto di parolanti:** | plu kam 77 milion (matrala linguo) |
| **Rango:** |  |
| **Klasifikuro:** | Altaika linguaro (kontroverso)  Turka lingui    Suda-westa, Oguza grupo    **Turka** |
| Oficala stando |
| **Oficala linguo en:** | Turkia, Chipro (Turka republiko di Norda Chipro), Kosovo, Norda Macedonia |
| **Regulata da:** | Türk Dil Kurumu - TDK |
| Kodexi |
| **ISO 639-1:** | tr |
| **ISO 639-2:** | tur |
| **ISO 639-3:** | {{{Iso3}}} |
|  Geografiala distributo di Turka linguo. |
| **Videz anke**: Turka lingui – Linguaro |

**Turkiana** o **Turka** linguo parolata da cirkume 77 milion personi, nome en Turkia e la Turka republiko di Norda Chipro, ma anke da mikra grupi en altra landi. Ol esis l'oficala linguo dil Otoman imperio. Depos la yaro 1923, la Turka skribesas per Latina alfabeto. Turka havas kom traiti ampla aglutinado e vokalala harmonio.
# Naturala gaso

Mondala produkturo di naturala gaso segun *The World Factbook*.
**Naturala gaso** esas naturala mixuro di gasi, precipue metano, kun altra alkani e poka karbobioxo, azoto, sulfido di hidrogeno od helio. Ol formacesis kande strati di deskompozinta planti ed animali expozesis ad intensa kaloro e preso sub la surfaco di la Tero dum milioni di yari.

## Referi
# Rejio di Du Sicilii

|  |
| --- |
| **{{{Nomo}}}** |
| Regno delle Due Sicilie* *Regno dê Doje Sicilie* *Regnu dî Dui Sicili |
| 1815 til 1861 |
| [[{{{Preexisto}}}]] **{{{Nomo}}}** [[{{{Posexisto}}}]] |
|  |  |
| [[Arkivo:{{{Flagooblazono}}}|140px]] |
| {{{Informo}}} |
| **Nacionala devizo:** |
| {{{Devizo}}} |
| **Nacionala himno:** |
| {{{Himno}}} |
| [[Arkivo:{{{Audio\_ligilo}}}]] |
|  |
| {{{Imajo\_informo}}} |
| **Urbi** |
| Chefurbo: | Palermo (til 1817) Napoli |
| **· {{{TituloChefurbo2}}}:** | {{{Chefurbo2}}} |
| **Linguo** |
| **Oficala linguo:** | [[{{{Oficala\_linguo}}}]] |
| **Lingui** |
| **Oficala lingui:** | Napolitana, Siciliana ed altri |
| **Regionala linguo:** | {{{Regionala\_linguo}}} |
| **Regionala lingui:** | {{{Regionala\_lingui}}} |
| **Guvernerio** |
| **Tipi:** | monarkio |
| · rejo: | Ferdinando la 1ma |
| · : |  |
| Guberniestro: | {{{Guberniestro}}} |
| **Legifantaro:** | [[{{{Legifantaro}}}]] |
| **Historio** |
| · {{{Historio}}}: | {{{Historio\_dato}}} |
| · {{{Historio2}}}: | {{{Historio2\_dato}}} |
| · {{{Historio3}}}: | {{{Historio3\_dato}}} |
| · {{{Historio4}}}: | {{{Historio4\_dato}}} |
| · {{{Historio5}}}: | {{{Historio5\_dato}}} |
| **Surfaco** |
| · Entote: | 111 900 km² (1860) |
| **Habitanti** |
| · Entote: | 8 703 000 (1860) |
| Denseso di habitantaro: | {{{Denseso di habitantaro}}} hab./km² |
| **Valuto:** |  |
| · Abreviuro: | `{{{Abreviuro}}}` |
| · Simbolo: | `{{{Simbolo}}}` |
| **Nun parto di:** | {{{Nune\_parto\_di}}} |
| **Motivo por desaparo:** | unigo di Italia |
| **Motivo por desaparo:** | {{{MotivoDesaparo}}} |

La **Rejio di la Du Sicilii** esis la maxim vasta ek la stati qui existis en Italiana peninsulo ante l'unigo. Ol konsistis ek la rejio Sicilia e la rejio Napoli. Ol existis til 1860, kande ol unigis a Sardinia por formacar la rejio Italia.

### Referi
# The Next Web

Simbolo di The Next Web
**The Next Web (TNW)** esas retosituo e yarala serio de konferi qui enfokigas nova teknologio e nova kompanii en Europa.

The Next Web-kompanio fondesis en 2006 dal kunfondinti Boris Veldhuijzen van Zanten e Patrick de Laive en Amsterdam, Nederlando, e retosituo pri teknologio-novaji sam-noma fondesis en 2009.  Artikli da TNW citesis da Wired, Mashable, e la Huffington Post, inter altri.
Ye 5 marto 2019, *The Financial Times* kompris majoritatala parto de TNW.

TheNextWeb.com publikigas raporti ed opinion-artikli pri teknologio-novaji, analizo di nova teknologio-kompanii, "app"-i, produkturi, emersanta interreto-tendenci, kulturo, e komercala temi.
Dum un yaro TheNextWeb.com atingis 100.000 vizitanti monatale, ed en junio 2016, TNW.com recevis 8 milion til 10 milion vizitanti monatale.

Diskursanti che The Next Web-konferi inkluzas Gary Vaynerchuk, Princo Constantijn di Nederlando, e Robert Cailliau.
En 2017, l'Amsterdam-konfero di The Next Web kritikesis pro trompiva aserti e manko de diafaneso pri pagar diskursanti, e pro havar pago-difero inter sua maskula e femina prizentanti.