# 1980

|  |
| --- |
| Historio 19ma yarcento**20ma**21ma yarcento

---

 |
| Yardeki:
1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a
1950a • 1960a • 1970a • 1980a • 1990a 2000a

---

 |
| Yari:
1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 1906 • 1907 • 1908 • 1909 • 1910
1911 • 1912 • 1913 • 1914 • 1915 1916 • 1917 • 1918 • 1919 • 1920
1921 • 1922 • 1923 • 1924 • 1925 1926 • 1927 • 1928 • 1929 • 1930
1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935 1936 • 1937 • 1938 • 1939 • 1940
1941 • 1942 • 1943 • 1944 • 1945 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950
1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960
1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970
1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980
1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990
1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 |

La yaro **1980** (MCMLXXX per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 980ma yaro di la duesma yarmilo, la 80ma yaro di la 20ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1980a.

## Eventi

### Kosmo

* 12ma di novembro - *Voyager 1* preterflugas Saturno e sendas preciza fotografuri a Tero.

### Mondo

* 26ma di januaro - Israel ed Egiptia ligas diplomacala relati.

### Europa

* 1ma di januaro - En Suedia, kronala princino Victoria situesas en heredal ordino kom unesma.
* 18ma di marto - Kosmonavo *Vostok* de Soviet-Uniono explozas sur sendeyo-montanto.
* 4ma di mayo - Josip Broz Tito mortas che Yugoslavia. Reprezenteri de 140 landi akompanos lua funero.
* junio - Papo Ioannes Paulus la 2ma vizitas Francia.
* 29ma di junio - Vigdís Finnbogadóttir elekteskas kom unesma muliero prezidantino di Islando.
* 19ma di julio til 3ma di agosto - Olimpiala Ludi eventas en Moskva, Soviet-Uniono.
* 2ma di agosto - Teroristi del organizuro *Ordine Nuovo* atakas fervoyala staciono di Bologna, Italia, per bombo. To produktas 85 morti.
* 5ma di septembro - En Suisia, tunelo St-Gothard, longa de 16,32 km, apertesas.
* 17ma di septembro - En Gdańsk, Polonia, fondesas sindikato Solidareso.
* 23ma di novembro - Serio di tertremi frapas suda Italia e produktas 4 800 morti.

### Azia

* 28ma di februaro - Israel ed Egiptia ligas diplomacala relati.
* 10ma di septembro - Zhao Ziyang divenas chefministro di Popul-Republiko Chinia.
* 12ma di septembro - En Turkia eventas militistala stato-stroko komandita da Kenan Evren.
* 21ma di septembro - Bülend Ulusu divenas chefministro di Turkia.
* 22ma di septembro - Irak invadas Iran, e milito inter la du landi komencas.

### Afrika

* 12ma di aprilo - Samuel Kanyon Doe komandas stato-stroko en Liberia.
* 18ma di aprilo - Zimbabwe divenas nedependanta de Unionita Rejio. Robert Mugabe divenas lua unesma chefministro.
* 5ma di julio - Mauritania abolisas sklaveso, lasta lando qua abolisas ol.
* 10ma di oktobro - Ter-tremo en Aljeria destruktas l'urbo El Asnam e produktas 2,600 morti.
* 26ma di oktobro - Julius Nyerere rielektesas prezidanto di Tanzania.
* 25ma di novembro - Stato-stroko en Burkina Faso revokas prezidanto Sangoulé Lamizana.

### Nord-Amerika

* 13ma til la 24ma di februaro - Vintrala Olimpiala Ludi eventas en Lake Placid, Nova-York, Usa.
* 27ma di marto - Volkano Monto Saint Helena, en Washington, komencas eruptar. To produktos 57 morti.
* 1ma di junio - CNN komencas lua brodkasti.
* 4ma di novembro - en Usa Ronald Reagan vinkas elekto por prezidanteso.

### Central Amerika

* 24ma di marto - En San-Salvador, arkiepiskopo Óscar Romero ocidesas, e komencas interna milito di Salvador.
* 30ma di oktobro - Salvador e Honduras subskribas paco-pakto pro finar tale nomizita Futbalo-milito, qua eventis en 1969.

### Sud-Amerika

* 25ma di februaro - Pos stato-stroko en Surinam, Dési Bouterse kaptas la povo.
* 9ma di julio - Papo Ioannes Paulus la 2ma vizitas Brazilia.
* 28ma di julio - Fernando Belaúnde Terry divenas l'unesma civila prezidanto pos la militistala stato-stroko di 1968.

### Oceania

* 11ma di marto - Julius Chan divenas chefministro di Papua-Nova-Guinea.
* 30ma di julio - Vanuatu divenas nedependanta de Unionita Rejio e Francia.

## Naski

* 3ma di januaro - Marina Lazarević, Serbiana teatr- e cinem-aktorino
* 14ma di januaro - Carlos Alvarado Quesada, prezidanto di Kosta Rika
* 17ma di januaro - Dawid Jung, Polona skriptisto

Jenson Button
* 19ma di januaro - Jenson Button, Britanian automobilisto
* 23ma di januaro - Yelena Dolgopolova, Rusa gimnastikistino
* 27ma di januaro - Marat Safin, Rusa tenisisto
* 28ma di januaro - Nick Carter, Usana kantisto (Backstreet Boys)
* 31ma di januaro - James Adomian, Usan aktoro e piktisto
* 4ma di februaro - Nikolai Averyanov, Rus atleto pri dekatlono e heptatlono
* 12ma di februaro - Christina Ricci, Usan cinem-aktorino
* 12ma di februaro - Juan Carlos Ferrero, Hispana tenisistulo

Jigme Khesar Wangchuck
* 21ma di februaro - Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, rejulo di Buthan
* 7ma di marto - Laura Prepon, Usan aktorino
* 21ma di marto - Ronaldinho Gaúcho, Braziliana futbalisto
* 25ma di marto - Bassirou Diomaye Faye, prezidanto di Senegal
* 29ma di marto - Akihiro Murayama, Japoniana MMA-kombatisto
* 1ma di aprilo - Michał Cholewiński, Polona jurnalisto e prizentisto pri televiziono
* 7ma di aprilo – Michał Gasz, Polona kantisto
* 25ma di aprilo - Irfaan Ali, prezidanto di Guyana
* 28ma di aprilo - Bradley Wiggins, Britaniana biciklisto
* 30ma di aprilo - Tania Lamarca Celada, Hispana gimnastikistino
* 9ma di mayo - Nicolae Dică, Rumana futbalisto
* 9ma di mayo - Estíbaliz Martínez Yerro, Hispana gimnastikistino
* 10ma di mayo - Olga Zabelinskaya, Rusa biciklistino
* 12ma di mayo - Jakub Záhlava, Germana tenisistulo

Rishi Sunak
* 12ma di mayo - Rishi Sunak, chefministro di Unionita Rejio
* 3ma di junio - An Kum-ae, Nord-Koreana judoistino
* 10ma di junio - Hanna Bondarava, Bielorusa e Franciana manekinino e aktorino
* 17ma di junio - Venus Williams, Usana tenisistino
* 24ma di junio - Maxim Adamovich, Rus atleto pri 800-metra kurado
* 24ma di junio - Cicinho, Braziliana futbalisto
* 29ma di junio - Luvsannamsrain Oyuun-Erdene, chefministro di Mongolia
* 6ma di julio - Eva Green, Franca cinem-aktorino e nanekinino
* 10ma di julio - Cláudia Leitte, Braziliana kantistino
* 10ma di julio - Jessica Simpson, Usana kantistino, kompozistino ed aktorino
* 12ma di julio - Danièle Obono, Franciana politikisto
* 15ma di julio - Jasper Pääkkönen, Finlandana cinem-aktoro
* 18ma di julio - Kristen Bell, Usana cinem-aktoro

Gisele Bündchen
* 20ma di julio - Gisele Bündchen, Braziliana manekinino
* 22ma di julio - Kate Ryan, Belga kantistino
* 26ma di julio - Jacinda Ardern, chefministro di Nova-Zelando
* 29ma di julio - Fernando González, Chiliana tenisisto
* 2ma di agosto - Bruno Pereira, Braziliana indijenisto (m. 2022)
* 9ma di agosto - Nuria Cabanillas, Hispana gimnastikistino
* 26ma di agosto - Macaulay Culkin, Usan aktoro
* 26ma di agosto - Chris Pine, Usan aktoro
* 3ma di septembro - Amir Mashhadi Abbas, Iranan aktoro, cinematografisto, cenaristo, dramatisto e skriptisto
* 5ma di septembro - Marianna Madia, Italiana politikistino
* 9ma di septembro - Michelle Ingrid Williams, Usan aktorino
* 11ma di septembro - Antônio Pizzonia, Brazilian automobilisto
* 12ma di septembro - Yao Ming, Chiniana basketbalisto
* 15ma di septembro - Jolin Tsai, Taiwanana kantistino ed aktorino

Kareena Kapoor
* 21ma di septembro - Kareena Kapoor, Indian aktorino
* 26ma di septembro - Svetlana Bahtina, Rusa gimnastikistino ed entrenerino pri gimnastiko
* 30ma di septembro - Martina Hingis, Suisa tenisistino
* 12ma di oktobro - Soledad Pastorutti, Arjentiniana kantistino e kompozistino
* 21ma di oktobro - Kim Kardashian, Usana prizentistino di televiziono, entraprezistino e manekinino
* 2ma di novembro - Diego Lugano, Uruguayana futbalisto
* 2ma di novembro - Silva Gunbardhi, Albaniana kantistino
* 21ma di novembro – Nikolai Dubov, Rusa programisto komputerala
* 27ma di novembro - Vladimir Malahov, Rusa shakoludistulo
* 1ma di decembro - Asghar Abbasi, Iranana cinematografisto, cenaristo e filmo-produktisto
* 15ma di decembro - Annalena Baerbock, Germana politikistino
* 18ma di decembro - Christina Aguilera, Usana kantistino
* 18ma di decembro - Yevgenia Kuznecova, Rusa e Bulgariana gimnastikistino
* 20ma di decembro - Ashley Cole, Britaniana futbalisto
* Sultana Haya, Sahrawian aktivistino pri homala yuri

## Morti

* 2ma di februaro - William Howard Stein, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1911)
* 4ma di februaro - Hugh Watt, provizora chefministro di Nova-Zelando (n. 1912)

Oskar Kokoschka
* 17ma di februaro - Graham Sutherland, Britaniana piktisto (n. 1903)
* 22ma di februaro - Oskar Kokoschka, Austriana piktisto (n. 1886)
* 26ma di februaro - Alexander Brook, Usana piktisto ed arto-kritikisto (n. 1898)
* 29ma di februaro - Yigal Alon, chefministro di Israel (n. 1918)
* 10ma di marto - José Américo de Almeida, Braziliana skriptisto (n. 1887)
* 13ma di marto - Roland Symonette, chefministro di Bahama (n. 1898)
* 17ma di marto - Boun Oum, chefministro di Laos (n. 1911)
* 17ma di marto - Rafael Paasio, chefministro di Finlando (n. 1903)
* 18ma di marto - Erich Fromm, Germana psikologo e filozofo (n. 1900)
* 24ma di marto - Óscar Romero, arkiepiskopo di Salvador (n. 1917)
* 26ma di marto - Roland Barthes, Franca skriptisto e kritikisto (n. 1915)
* 31ma di marto - Jesse Owens, Usana sportisto (n. 1913)
* 12ma di aprilo - William Richard Tolbert, Jr., prezidanto di Liberia (n. 1913)
* 14ma di aprilo - Gianni Rodari, Italiana skriptisto (n. 1920)
* 15ma di aprilo - Jean-Paul Sartre, Franca filozofo e skriptisto, Nobel-laureato (ne aceptis) (n. 1905)
* 21ma di aprilo - Ľudovít Fulla, Slovaka piktisto (n. 1902)
* 24ma di aprilo - Alejo Carpentier, Kubana skriptisto (n. 1904)

Alfred Hitchcock
* 29ma di aprilo - Alfred Hitchcock, Britaniana filmifisto (n. 1899)
* 4ma di mayo - Josip Broz Tito, prezidanto di Yugoslavia de 1953 til 1980 (n. 1892)
* 15ma di mayo - Jóhann Hafstein, chefministro di Islando (n. 1915)
* 18ma di mayo - Ian Curtis, Britaniana muzikistulo e kantisto (Joy Division) (n. 1956)
* 28ma di mayo - Rolf Nevanlinna, Finlandana matematikisto (n. 1895)
* 7ma di junio - Henry Miller, Usana skriptisto (n. 1891)

Masayoshi Ohira
* 12ma di junio - Masayoshi Ohira, chefministro di Japonia (n. 1910)
* 23ma di junio - Varahagiri Venkata Giri, prezidanto di India (n. 1894)
* 23ma di junio - Clyfford Still, Usana piktisto (n. 1904)
* 27ma di junio - Philip Guston, Kanadan-Usana piktisto (n. 1913)
* 28ma di junio - Keijo Liinamaa, chefministro di Finlando (n. 1929)
* 3ma di julio - Abdelhamid Sharaf, chefministro di Jordania (n. 1939)
* 9ma di julio - Vinicius de Moraes, Braziliana poeto, skriptisto e kompozisto (n. 1913)
* 13ma di julio - Seretse Khama, prezidanto di Botswana (n. 1921)
* 16ma di julio - Robert Brackman, Ukrainan-Usana piktisto (n. 1898)
* 19ma di julio - Nihat Erim, chefministro di Turkia (n. 1912)
* 24ma di julio - Peter Sellers, Britanian aktoro (n. 1925)
* 27ma di julio - Mohammad Reza Pahlavi, shaho di Iran (n. 1919)
* 10ma di agosto - Yahya Khan, prezidanto di Pakistan (n. 1917)

Gabriel González Videla
* 22ma di agosto - Gabriel González Videla, prezidanto di Chili (n. 1898)
* 2ma di septembro - Pavel Smirnov, Sovietiana botanikisto (n. 1896)
* 8ma di septembro - Willard Libby, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1908)
* 14ma di septembro - Maxwell Bates, Kanadan arkitekto e piktisto (n. 1906)
* 15ma di septembro - Bill Evans, Usana jazo-pianisto (n. 1929)
* 16ma di septembro - Jean Piaget, Suisa psikologo (n. 1896)
* 17ma di septembro - Anastasio Somoza Debayle, diktatoro di Nikaragua, asasinita (n. 1925)
* 25ma di septembro - John Bonham, Britaniana muzikisto (Led Zeppelin) (n. 1948)
* 2ma di oktobro - John Lionel Kotelawala, chefa ministro di Sri-Lanka (n. 1897)
* 12ma di oktobro - Alberto Demicheli, prezidanto di Uruguay (n. 1896)
* 20ma di oktobro - Stefán Jóhann Stefánsson, chefministro di Islando (n. 1894)
* 27ma di oktobro - John Hasbrouck van Vleck, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1899)

Edelmiro J. Farrell
* 31ma di oktobro - Edelmiro Julián Farrell, prezidanto di Arjentinia (n. 1887)
* 7ma di novembro - Steve McQueen, Usan aktoro (n. 1930)
* 20ma di novembro - John McEwen, chefministro di Australia (n. 1900)
* 22ma di novembro - Mae West, Usan aktorino (n. 1893)
* 2ma di decembro - Chaudhry Muhammad Ali, chefministro di Pakistan (n. 1905)
* 4ma di decembro - Francisco de Sá Carneiro, chefministro di Portugal (n. 1934)
* 8ma di decembro - John Lennon, Britaniana muzikisto, mortigita (n. 1940)
* 18ma di decembro - Alexei Kosigin, chefministro di Sovietia de 1964 til 1980 (n. 1904)
* 18ma di decembro - Héctor José Cámpora, prezidanto di Arjentinia (n. 1909)
* 24ma di decembro - Karl Dönitz, Germana grand admiralo, prezidanto di Germania de la 30ma di aprilo til la 8ma di mayo 1945 (n. 1891)
* 31ma di decembro - Marshall McLuhan, Kanadana profesoro e skriptisto (n. 1911)

## Nobel-premiiziti

* Fiziko: James Watson Cronin, Val Logsdon Fitch
* Kemio: Paul Berg, Walter Gilbert, Frederick Sanger
* Fiziologio o Medicino: Baruj Benacerraf, Jean Dausset, George D. Snell
* Literaturo: Czesław Miłosz
* Paco: Adolfo Pérez Esquivel
* Ekonomiko: Lawrence Klein

## Referi