# 1974

|  |
| --- |
| Historio 19ma yarcento**20ma**21ma yarcento

---

 |
| Yardeki:
1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a
1950a • 1960a • 1970a • 1980a • 1990a 2000a

---

 |
| Yari:
1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 1906 • 1907 • 1908 • 1909 • 1910
1911 • 1912 • 1913 • 1914 • 1915 1916 • 1917 • 1918 • 1919 • 1920
1921 • 1922 • 1923 • 1924 • 1925 1926 • 1927 • 1928 • 1929 • 1930
1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935 1936 • 1937 • 1938 • 1939 • 1940
1941 • 1942 • 1943 • 1944 • 1945 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950
1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960
1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970
1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980
1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990
1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 |

La yaro **1974** (MCMLXXIV per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye mardio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 974ma yaro di la duesma yarmilo, la 74ma yaro di la 20ma yarcento, e la 5ma yaro di la yari 1970a.

## Eventi

### Kosmo

* 5ma di februaro - *Mariner 10* preterflugas Venuso.
* 29ma di marto - *Mariner 10* preterflugas Merkuro.
* 21ma di septembro - *Mariner 10* preterflugas Merkuro.
* 15ma di oktobro - Kosmala teleskopo *Ariel 5* lansesas por studiar X-radii.

### Mondo

* 25ma di septembro - Ciencisti unesmafoye dicas ke freoni ek aerosoli domajas l'ozono-strato dil atmosfero.
* 6ma di decembro - L'indiko Dow Jones, qua indikas la industriala stando en Usa, falis ad olua maxim basa nivelo, pos du yari di diminuto di ekonomiala agado; depos 11ma di januaro 1973 l'indiko perdis 45 procento di olua valoro.

### Europa

* 13ma di februaro - Alexandr Soljenicin proskriptesas ek Sovietia.
* 3ma di marto - Aviono Douglas DC-10 de Turkish Airlines (Flugo 981) kolizionas proxim Paris, Francia. Omna 346 personi ennave mortas.
* 8ma di marto - Aeroportuo *Charles de Gaulle* inauguresas en Francia.
* 25ma di aprilo - "Dianta Revoluciono" en Portugal revokas la diktatoreso. Militisti okupas la centro di Lisboa e revokas chefministro Marcelo Caetano.
* 20ma di julio - Turkia unesmafoye invadas Chipro.
* 21ma di julio - En London eventas protesti kontre Turka invado en Chipro.
* 14ma di agosto - Turkia duesmafoye invadas Chipro, ed okupas 37% de lua teritorio.
* 22ma di oktobro - En London, Anglia, bombo explozas che klubo *Brooks Club*, ube dineabas l'ex-chefministro e chefo dil opozantaro Edward Heath.
* 12ma di novembro - On kaptas l'unesma salmono ek Thames-fluvio pos 150-yara poluto.
* 13ma di decembro - Malta divenas republiko. Anthony Mamo divenas lua unesma prezidanto.

### Azia

* 18ma di marto - Fino di mondala petrolo-krizo di 1973: la maxim multa membri de ONEP revokas embargo di petrolo kontre Usa, Europa e Japonia.
* 16ma di mayo - India explozigas lua unesma atomobombo.

### Afrika

* 16ma di januaro - Interna milito komencas en Etiopia.
* 15ma di aprilo - En Nijer, l'armeo kaptas povo.
* 10ma di septembro - Guinea-Bissau divenas nedependanta.
* 12ma di septembro - En Etiopia, l'armeo revokas l'imperiestro Haile Selassie.
* 20ma di novembro - Proxim Nairobi en Kenia aviono *Boeing 747* de Lufthansa unesmafoye falas destruktante.
* 24ma di novembro - En Etiopia, Donald Johanson trovas 40% de la skeleto di femino *Australopithecus afarensis*, pose nomizita *Lucy*.

### Nord-Amerika

* 24ma di julio - Supra Korto Usana adjudikas prezidanto Richard Nixon pri livrar magnetofono-rubandi e dokumenti por akuzero, en tale nomizita *skandalo di Watergate*.
* 8ma di agosto - En Usa, prezidanto Richard Nixon renuncas pro la skandalo di Watergate.

### Central Amerika

* 7ma di februaro - Grenada nedependanteskas de Unionita Rejio.

### Sud-Amerika

* 5ma di januaro - Ter-tremo en Lima, Peru, produktas 6 morti e domajas centi de domi.
* 1ma di februaro - En Sao Paulo, Brazilia, fairo che edifico *Joelma* produktas 188 morti e plu kam 300 plusa homi vundita.
* 4ma di marto - Ponto Rio-Niterói, longa de 13,3 km super la bayo di Guanabara, inauguresas en Brazilia.

### Oceania

* 25ma di decembro - Ciklono *Tracy* frapas Darwin, Australia, ube destruktas adminime 90% ek la domi e produktas 49 morti che l'urbo, e plusa 16 morti an la maro.

## Naski

Kate Moss
* 16ma di januaro - Kate Moss, Britaniana manekino
* 22ma di januaro - Joseph Muscat, chefministro di Malta
* 3ma di februaro - Shahab Hosseini, Iranan aktoro, cinematografisto e kantisto
* 4ma di februaro - Shahab Hosseini, Iranana cinem-aktoro e kantisto
* 6ma di februaro - Safia Lebdi, Franciana politikistino ed aktivistino
* 8ma di februaro - Guy-Manuel de Homem-Christo, Franca muzikisto (Daft Punk)
* 9ma di februaro - Amber Valletta, Usana manekinino ed aktorino
* 10ma di februaro - Elizabeth Banks, Usan aktorino
* 13ma di februaro - Robbie Williams, Britaniana kantisto
* 18ma di februaro - Yevgeni Kafelnikov, Rusa tenisistulo, Olimpiala championo en Sydney
* 21ma di februaro - Yelena Grudneva, Rusa gimnastikistino
* 28ma di februaro - Mehran Ahmadi, Iranan aktoro e cinematografisto
* 5ma di marto - Eva Mendes, Usan aktorino, manekinino e kantistino
* 17ma di marto - Dorin Recean, chefministro di Moldova
* 29ma di marto - Kristoffer Cusick, Usan aktoro

Victoria Beckham
* 7ma di aprilo - Victoria Beckham, Angla kantistino (Spice Girls) e spozino di David Beckham
* 10ma di aprilo - Henning Wehn, Germana komediisto
* 11ma di aprilo - Àlex Corretja, Hispana tenisistulo
* 17ma di aprilo - Victoria Beckham, Britaniana kantistino (Spice Girls)
* 28ma di aprilo - Penélope Cruz, Hispan aktorino
* 16ma di mayo - Laura Pausini, Italiana kantistino
* 19ma di mayo - Nawazuddin Siddiqui, Indiana cinem-aktoro
* 20ma di mayo - Marko Tratar, Sloveniana shakoludistulo
* 22ma di mayo - Arseniy Yaceniuk, chefministro di Ukraina
* 30ma di mayo - Andry Rajoelina, prezidanto di Madagaskar

Alanis Morissette
* 1ma di junio - Alanis Morissette, Kanadana kantistino
* 2ma di junio - Gata Kamski, Tatara shakoludisto
* 4ma di julio - Mick Wingert, Usan aktoro
* 13ma di julio - Deborah Cox, Kanadana kantistino
* 14ma di julio - Jitish Kallat, Indiana piktisto e fotografisto
* 18ma di julio - Tarasi (Vladimirov), episkopo di Rusa Ortodoxa Eklezio
* 27ma di julio - Hitomi Akano, Japoniana MMA-kombatantino

Alexis Tsipras
* 28ma di julio - Alexis Tsipras, chefministro di Grekia
* 30ma di julio - Hilary Swank, Usana cinem-aktoro
* 15ma di agosto - Natasha Henstridge, Kanadana cinem-aktorino
* 16ma di agosto - Krisztina Egerszegi, Hungara natistino
* 19ma di agosto - Jamgani Narancogt, Mongoliana boxisto

Konstantin Novosyolov
* 23ma di agosto - Konstantin Novosyolov, Rusa fizikisto, Nobel-laureato
* 6ma di septembro - Tim Henman, Britaniana tenisisto
* 14ma di septembro - Hicham El Guerrouj, Marokan atleto pri 1500-metra e 5000-metra kurado
* 8ma di oktobro - Zoran Zaev, chefministro di Norda Makedonia
* 17ma di oktobro - Leszek Błażyński, Polona jurnalisto e skriptisto pri sporto
* 28ma di oktobro - Joaquin Phoenix, Usan aktoro
* 9ma di novembro - Giovanna Mezzogiorno, Italian aktorino

Leonardo DiCaprio
* 11ma di novembro - Leonardo DiCaprio, Usan aktoro
* 15ma di novembro - Ingrida Šimonytė, chefministro di Lituania
* 25ma di novembro - Rami Imam, Egiptiana cinematografisto ed aktoro
* 30ma di novembro - Fermín IV, Mexikiana kantisto di rap
* 7ma di decembro - Nicole Marie Appleton, Kanadana kantistino
* 24ma di decembro - Marcelo Salas, Chiliana futbalisto
* 31ma di decembro - Tony Kanaan, Braziliana automobilisto
* Ferrán Marín Ramos, Hispana skriptisto
* Boubou Cissé, chefministro di Mali
* Pedro Pedraja, Hispana piktisto
* Devajyoti Ray, Indiana piktisto

## Morti

David Alfaro Siqueiros
* 6ma di januaro - David Alfaro Siqueiros, Mexikiana piktisto (n. 1896)
* 31ma di januaro - Samuel Goldwyn, chefo di cinemal ateliero (n. 1879)
* 2ma di februaro - Imre Lakatos, Hungara filozofo (n. 1922)
* 8ma di februaro - Fritz Zwicky, Suisa-Usana astronomo (n. 1898)
* 4ma di marto - Adolph Gottlieb, Usana piktisto (n. 1903)
* 9ma di marto - Earl Wilbur Sutherland Jr., Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1915)
* 18ma di marto - Hertta Kuusinen, Finlandana politikistino (n. 1904)
* 19ma di marto - Hertta Kuusinen, Finlandana komunista politikistino (n. 1904)
* 27ma di marto - Eduardo Santos Montejo, prezidanto di Kolumbia (n. 1888)
* 2ma di aprilo - Georges Pompidou, Franca politikisto, chefministro e prezidanto di Francia (n. 1911)
* 6ma di aprilo - Willem Marinus Dudok, Nederlandan arkitekto ed urbala desegnisto (n. 1884)
* 19ma di aprilo - Muhammad Ayub Khan, prezidanto di Pakistan (n. 1907)
* 24ma di aprilo - Bud Abbott, Usana komediisto (n. 1895)

Franz Jonas
* 24ma di aprilo - Franz Jonas, prezidanto di Austria (n. 1899)
* 13ma di mayo - Maksim Sedej, Sloveniana piktisto (n. 1909)
* 24ma di mayo - Duke Ellington, Usana jazo-muzikisto, kompozisto (n. 1899)
* 7ma di junio - Milton Menasco, Usana piktisto (n. 1890)
* 9ma di junio - Miguel Ángel Asturias, Guatemalana skriptisto e Nobel-laureato (n. 1899)
* 11ma di junio - Eurico Gaspar Dutra, prezidanto di Brazilia (n. 1883)
* 12ma di junio - André Marie, chefministro di Francia (n. 1897)
* 18ma di junio - Georgi Jukov, Sovietiana militisto (n. 1896)
* 1ma di julio - Juan Domingo Perón, prezidanto di Arjentinia (n. 1895)

Pär Lagerkvist
* 11ma di julio - Pär Lagerkvist, Sueda skriptisto, Nobel-laureato en 1951 (n. 1891)
* 13ma di julio - Patric M. Blackett, barono Blackett, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato en 1948 (n. 1897)
* 24ma di julio - James Chadwick, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1891)
* 29ma di julio - Mama Cass Elliot, Usana kantistino (The Mamas & the Papas) (n. 1941)
* 29ma di julio - Erich Kästner, Germana skriptisto (n. 1899)
* 8ma di agosto - Baldur von Schirach, chefo di Hitler-yunaro (n. 1907)
* 9ma di agosto - Else Alfelt, Dana piktistino (n. 1910)
* 24ma di agosto - Ludvík Hofta, Chekoslovakiana hokeisto (n. 1899)

Charles Lindbergh
* 26ma di agosto - Charles Lindbergh, Usana pioniro-pilotisto (n. 1902)
* 27ma di agosto - Lupicínio Rodrigues, Braziliana kompozisto (n. 1914)
* 2ma di oktobro - Nurul Amin, chefministro e provizora prezidanto di Pakistan (n. 1893)
* 5ma di oktobro - Zalman Shazar, prezidanto di Israel (n. 1889)
* 9ma di oktobro - Artur Nacht Samborski, Polona piktisto (n. 1898)
* 24ma di oktobro - David Oistrah, Sovietiana violinisto (n. 1908)
* 25ma di oktobro - Leon Kroll, Usana piktisto (n. 1884)

Vittorio De Sica
* 13ma di novembro - Vittorio De Sica, Italiana filmifisto (n. 1901)
* 17ma di novembro - Erskine Hamilton Childers, prezidanto di Republiko Irlando (n. 1905)
* 23ma di novembro - Aman Andom, chefo di stato di Etiopia (n. 1924)
* 25ma di novembro - U Thant, Burmana politikisto, chefa sekretario di Unionita Nacioni (n. 1909)
* 2ma di decembro - Sylvi Kekkonen, Finlandana skriptisto e spozino di Urho Kekkonen (n. 1900)
* 14ma di decembro - Bedřich Baroš, Chekoslovakiana hokeisto (m. 1936)

## Nobel-premiiziti

* Fiziko: Martin Ryle, Antony Hewish
* Kemio: Paul John Flory
* Fiziologio o Medicino: Albert Claude, Christian de Duve, George Emil Palade
* Literaturo: Eyvind Johnson, Harry Martinson
* Paco: Seán MacBride, Eisaku Sato
* Ekonomiko: Gunnar Myrdal, Friedrich von Hayek

## Referi