# 27ma di januaro

Videz quo ligesas adhike (che utensili). - A pagino di yaro.

La **27ma di januaro** esas la 27ma dio di la yaro segun Gregoriala kalendario. Restas 338 dii til la fino di la yaro (339 en bisextila yari).

---

## Dio

* En Finlando: Dio di viktimi di persekuti.
* Dio di Santa Angela Merici, por katolik-eklezio.
* En Unionita Rejio, Memorala dio pri Holokausto. En tota mondo, l'Internaciona Dio por Rimemorigar Holokausto.

## Eventi

* 457 - Imperiestro Flavius Marcianus Augustus mortas em Bizanco posible pro pedo-gangreno.
* 1593 - L'Inquiziciono komencas 7-yara judicio di Giordano Bruno.
* 1869 - Republiko Ezo asertas nedependo.
* 1897 - Rejio Nupe, en la nuna Nigeria, vinkesas, e lua teritorio okupesas dal Britaniani.
* 1918 - En Finlando, le Reda kaptas la povo de senato. L'interna milito komencas. Samatempe la milito esas milito dil Redi kontre la Blanki e Finlandani kontre Rusi.
* 1943 - Duesma mondomilito: Usana bombardoavioni B-17 e B-24 lansas l'unesma atako kontre doki uzata por fabrikar submara navi en Wilhelmshaven, Naziista Germania. To esas l'unesma bombardo Usana kontre Germana teritorio.
* 1944 - Duesma mondomilito: Siejo di Leningrad finas.
* 1945 - Duesma mondomilito: Koncentreyo di Auschwitz-Birkenau liberigesas da Sovietiana trupi.
* 1951 - Probi per atomala bombi komencas che dezerto di Nevada, Usa.
* 1967 - En Usa tri astronauti (Gus Grissom, Edward Higgins White e Roger Chaffee) perisas pro fairo-acidento che *Apollo 1*.
* 1967 - "Traktato pri la kosmo": Unionita Rejio, Sovietia ed Usa paktas en Moskva pri pacema uzo di kosmo.
* 1968 - Franca submara navo *Minerva* sinkas che gulfo di Lion, cirkume 45 km sude de Toulon, kun 52 kruani en nave. Lua restaji trovesos erste ye la 22ma di julio 2019.
* 1973 - Usa, Nord-Vietnam, Sud-Vietnam e FNL (Fronto di nacionala liberigo di Sud-Vietnam) subskribas en Paris la pakto pri armistico. milito en Vietnam finas.
* 1991 - Prezidanto Siad Barre fugas de Mogadishu, Somalia.
* 1996 - En Nijer, kolonelo Ibrahim Bare Mainassara revokas prezidanto Mahamane Ousmane, demokratale elektita.
* 1999 - En Pokka mezuresas -51,5 °C, qua esas la nova koldeso-rekordo en Finlando.
* 2002 - En Lagos, Nigeria, armala magazino explozas e 1 000 homi mortas.
* 2011 - Araba printempo - Plu kam 16 000 personi protestas en Sanaa, Yemen.
* 2013 - Fairo en noktala klubo che l'urbo Santa Maria, Rio Grande do Sul, Brazilia produktas 245 morti.
* 2015 - En Tripoli, Libia, du viri invadas luxoza hotelo Corinthia, pafas kontre viziteri e mortigas 9 en nomo di la Islamana Stato di Irak e Siria.
* 2017 - Donald Trump signatas dekreto qua interdiktas l'eniro di refujanti e civitani de 7 Islamala landi - Irak, Siria, Iran, Sudan, Libia, Somalia ed Yemen - en Usa.
* 2018 - Teroristi explozas ambulanco plenigita per bombi en strado di Kabul, Afganistan. La suocidint atako produktas plua kam 100 morti e plua kam 200 plusa homi vundita.
* 2019 - Terorist-atako an la nordo di Burkina Faso mortigas 10 personi.

## Naski

* 1571 - shaho Abbas la 1ma di Persia (n. 1629)
* 1585 (bapto-dio) - Hendrick Avercamp, Nederlandana piktisto (m. 1634)
* 1731 - Bartolomeo Cristofori, Italiana fabriksto di muzikal instrumenti, inventinto di piano (n. 1655)
* 1756 - Wolfgang Amadeus Mozart, Austriana muzikisto e kompozisto (m. 1791)
* 1810 - Tomás Gomensoro, prezidanto di Uruguay (m. 1900)
* 1823 - Édouard Lalo, Franca kompozisto (m. 1892)
* 1832 - Lewis Carroll, Angla skriptisto, matematikisto, fotografisto (m. 1898)
* 1836 - Leopold von Sacher-Masoch, Austriana skriptisto e jurnalisto (m. 1895)
* 1847 - Arhip Kuindji, Rusa piktisto (m. 1910)
* 1848 - Heihachiro Togo, Japonian admiralo (m. 1934)
* 1850 - John Maler Collier, Britaniana piktisto e skriptisto (m. 1934)
* 1859 - imperiestro Wilhelm la 2ma di Germania (m. 1941)
* 1890 - Mauno Pekkala, chefministro di Finlando (m. 1952)
* 1903 - John Carew Eccles, Australiana ciencisto, Nobel-laureato (m. 1997)
* 1912 - Henryk Rostworowski, Polona skriptisto (m. 1984)
* 1926 - Ingrid Thulin, Sueda aktorino (m. 2006)
* 1928 - Hans Modrow, chefministro di Est-Germania (m. 1823)
* 1934 - Édith Cresson, chefministrino di Francia
* 1936 - Samuel Chao Chung Ting, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 1936 - Barry Clark Barish, Usana fizikisto, Nobel-laureato
* 1940 - Graham Chapman, Britanian aktoro (m. 1989)
* 1941 - Petru Lucinschi, prezidanto di Moldova
* 1942 - Tasuku Honjo, Japoniana imunologiisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino
* 1944 - Mairead Corrigan, Irlandana pacifistino, Nobel-laureato
* 1946 - Chaudhry Shujaat Hussain, chefministro di Pakistan
* 1949 - Zbigniew Rybczyński, Polona filmifisto
* 1956 - Susanne Blakeslee, Usana voco-aktorino
* 1960 - Samia Suluhu Hassan, prezidantino di Tanzania
* 1961 - Moana Carcasses Kalosil, chefministro di Vanuatu
* 1964 - Bridget Fonda, Usan aktorino
* 1968 - Mike Patton, Usana muzikisto, kompozisto ed aktoro (Faith No More, Mr. Bungle, Fantômas, Tomahawk, e Lovage)
* 1968 - Tricky, Britaniana muzikisto
* 1969 - Bisher Al-Khasawneh, chefministro di Jordania
* 1971 - Lil Jon, Usana kantisto e disk-jokeo
* 1977 - Donorovin Lümbengarav, Mongoliana futbalisto
* 1980 - Marat Safin, Rusa tenisisto
* 1990 - Niviaq Korneliussen, Grenlandana skriptistino
* 1998 - Wit Apostolakis-Gluziński, Polona voc-aktoro

## Morti

* 98 - imperiestro Nerva di Romana imperio (n. 30)
* 457 - imperiestro Flavius Marcianus Augustus di Bizanco (n. 392)
* 672 - papo Vitalianus (naskodio nekonocata)
* 847 - papo Sergius la 2ma (naskodio nekonocata)
* 1490 - Ashikaga Yoshimasa, shoguno di Japonia (n. 1436)
* 1596 - Francis Drake, Angla korsaro (n. 1540)
* 1740 - Louis Henri, Duko de Bourbon, chefministro di Francia (n. 1692)
* 1814 - Johann Gottlieb Fichte, Germana filozofo (n. 1762)
* 1851 - John James Audubon, Usana piktisto (n. 1785)
* 1860 - János Bolyai, Hungara matematikisto e filozofo (n. 1802)
* 1901 - Giuseppe Verdi, Italiana kompozisto (n. 1813)
* 1921 - Justiniano Borgoño, prezidanto di Peru (n. 1836)
* 1942 (o la 28ma di januaro sam-yare) - Kaarel Eenpalu, chefministro di Estonia (n. 1888)
* 1951 - Carl Gustaf Emil Mannerheim, marshalo, prezidanto di Finlando (n. 1867)
* 1966 - Víctor Català, pseudonimo di Caterina Albert, Kataluniana skriptisto (n. 1869)
* 1967 - Roger Chaffee, Usan astronauto (n. 1935)
* 1967 - Gus Grissom, Usan astronauto (n. 1926)
* 1967 - Edward Higgins White, Usan astronauto (n. 1930)
* 1971 - Jacobo Árbenz Guzmán, prezidanto di Guatemala (n. 1913)
* 1972 - Mahalia Jackson, Usana kantisto di *gospel* (n. 1911)
* 1983 - Louis de Funès, Franca cinem-aktoro (n. 1914)
* 1983 - Georges Bidault, chefministro di Francia (n. 1899)
* 2003 - Henryk Jablonski, prezidanto di Polonia (n. 1909)
* 2006 - Johannes Rau, prezidanto di Germania (n. 1931)
* 2008 - Suharto, prezidanto di Indonezia (n. 1921)
* 2008 - Gordon B. Hinckley, prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi (n. 1910)
* 2009 - Ramaswamy Venkataraman, prezidanto di India (n. 1910)
* 2010 - J. D. Salinger, Usana skriptisto (n. 1919)
* 2014 - Pete Seeger, Usana kantisto, kompozisto e muzikisto (n. 1919)
* 2015 - Charles Hard Townes, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1915)
* 2015 - Yves Chauvin, Franca kemiisto, Nobel-laureato (n. 1930)

## Referi