# 1977

|  |
| --- |
| Historio 19ma yarcento**20ma**21ma yarcento

---

 |
| Yardeki:
1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a
1950a • 1960a • 1970a • 1980a • 1990a 2000a

---

 |
| Yari:
1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 1906 • 1907 • 1908 • 1909 • 1910
1911 • 1912 • 1913 • 1914 • 1915 1916 • 1917 • 1918 • 1919 • 1920
1921 • 1922 • 1923 • 1924 • 1925 1926 • 1927 • 1928 • 1929 • 1930
1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935 1936 • 1937 • 1938 • 1939 • 1940
1941 • 1942 • 1943 • 1944 • 1945 1946 • 1947 • 1948 • 1949 • 1950
1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955 1956 • 1957 • 1958 • 1959 • 1960
1961 • 1962 • 1963 • 1964 • 1965 1966 • 1967 • 1968 • 1969 • 1970
1971 • 1972 • 1973 • 1974 • 1975 1976 • 1977 • 1978 • 1979 • 1980
1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 1986 • 1987 • 1988 • 1989 • 1990
1991 • 1992 • 1993 • 1994 • 1995 1996 • 1997 • 1998 • 1999 • 2000 |

La yaro **1977** (MCMLXXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 977ma yaro di la duesma yarmilo, la 77ma yaro di la 20ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1970a.

## Eventi

### Kosmo

* 7ma di februaro - Sovietia sendas *Soyuz 24* aden kosmo.
* 18ma di februaro - Spaco-paromo *Enterprise* flugas unesmafoye desur la dorso di *Boeing 747*.

### Mondo

* 21ma di septembro - 15 stati, anke Usa e Sovietia, kontratas obstruktor expanso di atomala fuzei.

### Europa

* 6ma di januaro - En Chekoslovakia on subskribas *Charta 77*.
* 4ma di marto - Ter-tremo en estal e sudal Europa produktas plu kam 1 500 morti.
* 27ma di marto - En Tenerife, koliziono di du Boeing 747, de KLM e de PanAm, produktas 583 morti. Nur 61 voyajeri de PanAm transvivas.
* 23ma di aprilo - En Barcelona, 100 000 personi demonstras en stradi pri autonomeso di Katalunia.
* 15ma di junio - Eventas general elekti en Hispania, pos 41 yari.
* 14ma di novembro - Che Unionita Rejio, unesmafoye pumpisti komencas nacionala striko.

### Azia

* 23ma di junio - En Siberia, trovesas mamuto-yuno *Dima*. En lua stomako trovesas feno e matrala lakto.
* 5ma di julio - En Pakistan, Zulfikar Ali Bhutto revokesas de la povo.
* 22ma di julio - Deng Xiaoping retrovenas a la povo en Popul-Republiko Chinia, kande tale-nomizita "Grupo di la Quar" exkomunikesas de komunista partiso.
* 4ma di decembro - Aviono Boeing 737 de *Malaysia Airlines* kidnapesas dum flugo de Penang a Kuala Lumpur, e pose kolizionas kontre marsho ed explozas. Pro l'explozo 100 homi mortas.

### Afrika

* 5ma di junio - Eventas stato-stroko en Seycheli, qua revokas lora prezidanto James Mancham.
* 27ma di junio - Djibuti nedependanteskas de Francia.
* 12ma di septembro - En Sudafrika, Steve Biko mortigesas en karcero di Apartheid-policisti.
* 19ma di novembro - Prezidanto di Egiptia Anwar Sadat vizitas Israel. Altra Araba stati furieskas.
* 4ma di decembro - En Centrafrika, Jean-Bédel Bokassa kronizas su kom imperiestro.
* 25ma di decembro - Menachem Begin e Anwar Sadat kunvenas en Egiptia.

### Nord-Amerika

* 19ma di januaro - En Usa, prezidanto Gerald Ford amnestias Iva Toguri D'Aquino alias Tokio Rose quo brodkastis propagando dum duesma mondomilito en Japoniana radio.
* 20ma di januaro - Jimmy Carter komencas lua ofico kom prezidanto di Usa.
* 21ma di januaro - Jimmy Carter amnestias homuli qui eludis armeo dum la milito di Vietnam.
* 9ma di marto - Su-armizita Mohamedani kaptas tri domi en Washington D.C., kun 130 kaptiti. La situaciono duris dum du dii.
* 5ma di junio - Unesma personala komputero, *Apple II*, esas komprebla.

### Central Amerika

* 7ma di septembro - Usa e Panama kontratas ke Panama recevos la kanalo di Panama al fino dil yarcento.

### Sud-Amerika

* 13ma di aprilo - En Brazilia, generalo Ernesto Geisel klozas la kongreso tempale e impozas modifiki en Braziliana konstituco, por evitar la kompleta vinko dil opozantaro en la elekti por senato qui eventos en 1978.

### Oceania

* 18ma di januaro - En la maxim grava ferovoyala dizastro di Australia, treno plenigita di uzeri ekreligas e kolizionas kontre kolumno di ponto en Granville, suburbo di Sydney, produktanta 83 morti e 213 plusa homi vundita.

## Naski

* 3ma di januaro - Michelle Stephenson, Britaniana kantistino (Spice Girls)

Sofi Oksanen
* 7ma di januaro - Sofi Oksanen, Finlandan-Estoniana skriptistino
* 9ma di januaro - Adam Asanov, Polona kantisto, kompozisto e kansonifisto
* 13ma di januaro - Orlando Bloom, Britanian aktoro
* 15ma di januaro - Giorgia Meloni, chefministro di Italia
* 27ma di januaro - Donorovin Lümbengarav, Mongoliana futbalisto
* 2ma di februaro - Shakira, Kolumbiana pop-kantistino
* 3ma di februaro - Olga Ivanova, Rusiana tenisistino
* 3ma di februaro - Daddy Yankee, Portorikana kantisto
* 11ma di februaro - Jakub Ficenec, Germana hokeisto
* 14ma di februaro - Andrei Ditcel, Rusa skriptisto, jurnalisto e HBTI-aktivisto
* 19ma di februaro - Gianluca Zambrotta, Italiana futbalisto

Chris Martin
* 2ma di marto - Chris Martin, Britaniana kantisto (Coldplay)
* 9ma di marto - Radek Dvořák, Cheka hokeisto
* 14ma di marto - Ida Corr, Dana kantistino
* 14ma di aprilo - Sarah Michelle Gellar, Usan aktorino ed entraprezistino
* 28ma di aprilo - Rozalia Galiyeva, Rusa gimnastikistino
* 8ma di mayo - Jiří Burger, Cheka hokeisto
* 10ma di mayo - Nick Heidfeld, Germana automobilisto
* 21ma di mayo - Mohammadreza Golzar, Iranan aktoro
* 25ma di mayo - Episkopo Meleti, di Rus Ortodoxa Eklezio
* 30ma di marto - Francesca Albanese, Italian advokato e por Unionita Nacioni specala raportero pri homala yuri en Palestinana teritorii

Kayne West
* 6ma di junio - Kanye West, Usana kantisto
* 10ma di junio - Mahnaz Afshar, Iranan aktorino
* 17ma di junio - Andrei Belozyorov, Rusa shakoludistulo
* 18ma di junio - Kaja Kallas, chefministrino di Estonia
* 1ma di julio - Liv Tyler, Usan aktorino
* 5ma di julio - Ondjaki, Angolana skriptisto
* 6ma di julio - Maxim Mirni, Bielorusiana tenisistulo
* 14ma di julio - Kronala princino Victoria di Suedia
* 18ma di julio - Alexandr Morozevich, Rusa shakoludistulo
* 27ma di julio - Dina Kochetkova, Rusa gimnastikistino
* 17ma di agosto - Tarja Turunen, Finlandana kantistino (Nightwish)
* 21ma di agosto - Anna Pletnyova, Rusa kantistino
* 27ma di agosto - Suhbaatarin Shinebayar, Mongoliana e Britaniana boxisto

Deco
* 27ma di agosto - Deco, Braziliana-Portugalana futbalistulo
* 30ma di agosto - Félix Sánchez, Dominikana atleto pri 400-metra hurd-kurado
* 12ma di septembro - James McCartney, Britaniana muzikisto e kompozisto
* 15ma di septembro - Chimamanda Ngozi Adichie, Nigeriana skriptisto
* 15ma di septembro - Leonore Gewessler, Austriana politikistino ed aktivistino pri ambiento
* 23ma di septembro - Petr Fical, Cheka hokeisto
* 27ma di septembro - Bartek Grzanek, Polona muzikistulo e kantistulo
* 4ma di oktobro - Bartłomiej Macieja, Polona shakoludisto
* 11ma di oktobro - Matt Bomer, Usan aktoro
* 15ma di oktobro - David Trezeguet, Franca futbalisto
* 30ma di oktobro - Parastoo Salehi, Iranan aktorino e social aktivistino
* 10ma di novembro - Irina Kalentyeva, Rusa ciklistino
* 10ma di novembro - Brittany Murphy, Usan aktorino e kantisto (m. 2009)
* 12ma di novembro - Benni McCarthy, Sudafrikana futbalisto
* 21ma di novembro - Tobias Sammet, Germana kantisto (Edguy, Avantasia)
* 28ma di novembro - Fabio Grosso, Italiana futbalisto
* 16ma di decembro - René Redzepi, Daniana chefkoquisto
* 21ma di decembro - Emmanuel Macron, prezidanto di Francia
* 23ma di decembro - Nikolai Alexeyev, Rusa advokato, jurnalisto e HBTI-aktivisto
* 24ma di decembro - Emmanuel Grégoire, Franciana politikisto
* 30ma di decembro - Laila Ali, Usana boxistino
* 31ma di decembro - PSY, Sud-Koreana kantisto

## Morti

Anthony Eden
* 14ma di januaro - Anthony Eden, chefministro di Unionita Rejio (n. 1897)
* 14ma di januaro - Anaïs Nin, Franca skriptisto (n. 1903)
* 18ma di januaro - Džemal Bijedić, chefministro di Yugoslavia (n. 1917)
* 28ma di januaro - Benito Quinquela Martín, Arjentiniana piktisto (n. 1890)
* 3ma di februaro - Tafari Benti, prezidanto di Etiopia (n. 1921)
* 5ma di februaro - Oskar Klein, Sueda teoriala fizikisto (n. 1894)
* 11ma di februaro - Louis Beel, chefministro di Nederlando (n. 1902)
* 4ma di marto - Lutz Graf Schwerin von Krosigk, kancelero di Germania (n. 1887)
* 10ma di marto - Willem Schermerhorn, chefministro di Nederlando (n. 1894)
* 18ma di marto - Marien Ngouabi, prezidanto di Republiko Kongo (n. 1938)
* 25ma di marto - Alphonse Massamba-Débat, prezidanto di Republiko Kongo (n. 1921)
* 5ma di aprilo - Carlos Prío Socarrás‏‎, prezidanto di Kuba (n. 1903)

Jacques Prévert
* 11ma di aprilo - Jacques Prévert, Franca poeto e skriptisto por teatro (n. 1900)
* 21ma di aprilo - Gummo Marx, Usana komediisto (n. 1892)
* 27ma di aprilo - Charles Henry Alston, Usana pikitisto e skultisto (n. 1907)
* 5ma di mayo - Ludwig Erhard, kancelero di Germania (n. 1897)
* 10ma di mayo - Joan Crawford, Usan aktorino (n. 1905)
* 16ma di mayo - Modibo Keïta, prezidanto di Mali (n. 1915)
* 3ma di junio - Archibald Vivian Hill, Britaniana fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1886)
* 3ma di junio - Roberto Rossellini, Italiana filmifisto (n. 1906)

Wernher von Braun
* 16ma di junio - Wernher von Braun, Germana ciencisto (n. 1912)
* 2ma di julio - Vladimir Nabokov, Rusa skriptisto, Nobel-laureato (n. 1899)
* 25ma di julio - David Toro Ruilova, prezidanto di Bolivia (n. 1898)
* 3ma di agosto - Makarios la 3ma, prezidanto di Chipro (n. 1913)
* 4ma di agosto - Edgar Douglas Adrian, Usana fiziologiisto, Nobel-laureato (n. 1889)
* 15ma di agosto - Juan Villafuerte, Equadorana piktisto (n. 1945)

Elvis Presley
* 16ma di agosto - Elvis Presley, Usana kantisto, rock-legendo (n. 1935)
* 19ma di agosto - Groucho Marx, Usan aktoro e komediisto (n. 1890)
* 12ma di septembro - Steve Biko, Sudafrikana politikala aktivisto (n. 1946)
* 16ma di septembro - Maria Callas, Greka-Usana opero-kantisto (n. 1923)
* 16ma di septembro - Marc Bolan, Britaniana muzikistulo e kantisto (T. Rex) (n. 1947)
* 16ma di septembro - Rafael Franco Ojeda, prezidanto di Paraguay (n. 1896)
* 11ma di oktobro - Jean Duvieusart, chefministro di Belgia (n. 1900)

Bing Crosby
* 14ma di oktobro - Bing Crosby, Usana kantisto ed aktoro (n. 1903)
* 18ma di oktobro - Andreas Baader, Germana teroristo, kunfondinto di terorista grupo Rote Armee Fraktion (n. 1943)
* 25ma di oktobro - Félix Gouin, chefministro di Francia (n. 1884)
* 5ma di novembro - René Goscinny, Franca editero e skribisto di kartuno-libri, notinde Astérix (n. 1926)
* 18ma di novembro - Kurt Schuschnigg, kancelero di Austria (n. 1897)
* 7ma di decembro - Peter Carl Goldmark, Hungara-Usan inventisto (n. 1906)
* 9ma di decembro - Clarice Lispector, Braziliana skriptisto (n. 1920)
* 24ma di decembro - Juan Velasco Alvarado, prezidanto di Peru (n. 1910)
* 25ma di decembro - Charlie Chaplin, Britaniana-Usan aktoro e filmifisto (n. 1889)
* Juan Antonio Iribarren, prezidanto di Chili (n. 1885)

## Nobel-premiiziti

* Fiziko: Philip Warren Anderson, Nevill Francis Mott, John Hasbrouck van Vleck
* Kemio: Ilya Prigogine
* Fiziologio o Medicino: Roger Guillemin, Andrew V. Schally, Rosalyn Yalow
* Literaturo: Vicente Aleixandre
* Paco: Internaciona Amnestio
* Ekonomiko: Bertil Ohlin, James Meade

## Referi