# Кавказера раса

Европера нах пигментацега хьежжа географеца дӀахьабе́къар (эггара баьдегӀчунгара эггара сийрдагӀчунга).
  1 % кӀезигагӀа,
  1 — 19 %,
  20 — 49 %,
  50 — 79 %,
  80 — 100 %
**Кавка́зера ра́са** (эрс: *Кавказская раса*), таханарча дийнахьа дукхагӀа лелаю цӀи **Европео́идий ра́са** я (*Европео́идная ра́са*); кхы а оал **Евразера раса** (*еврази́йская раса*) — Европеи, Гаргарча Азеи, Къулбаседа Африкеи Сийлахь-Доккхий географе хьаделларий зама кхаччалца яьржа раса.

«Кавказера раса» (лат: *Varietas Caucasia*, ингал: *«Caucasian race»*) яха термин белгалъяьр ва цӀихеза немций Ӏилманхо — Иоганн Фридрих Блуменбах. Цун хетар «Кавказ — адамле хьадаьнна моттиг» я. Кавказе дахаш дола къамаш цӀийца эггара цӀенагӀа да аьнна яздаьд цо. Таханарча дийнахьа *Caucasian* яха термин ингалсий метта дӀачӀоагӀъеннай цу расах бола нах белгалбоахаш (масала, IAFD база чу) .

Европеоидаш иштта бахаш ба ЗӀилбухрча Азе доккхагӀча даькъе (Пакистане, Къулбаседа ХӀиндийче, Бангладеше), иштта цхьандаькъе Юкъерча Азен оазисашка. ТӀехьагӀа европеоидаш шерра дӀахьахайшаб ГӀинбухерча Америкеи ЗӀилбухерча Америкеи, ЗӀилбухерча Африкеи Австралеи.

Кавказера раса, е вешта аьлча, Европеоидни раса, эггара дукхагӀа нах чулоаца раса я Лаьтта тӀа (дунен охлой 40 % гаргга).

КӀалтоабаш
Европеодий расо массехк тоабаш чулоац:
Малхбузерча, Юкъерча, ЗӀилбухерча Европеи, Къулбаседа Африкеи:

* Нордидаш
* Альпашкара тайпа
* Фа́лера тайпа
* Балканой-кавказера раса
* Динарера тайпа
* Лаьттан Юкъерча фордйистера раса
* Ориентальни раса
* Борребю
* Брюннаш
* Понтий кӀалтайпа

Малхбоалерча Европеи Азеи:

* Нордидаш
* КӀайча фордан-балтий раса
* Малхбоален-балтий раса
* Балканой-кавказера раса
* Къаспий кӀалтайпа
* Понтий кӀалтайпа
* Динарера тайпа
* Эрмалой тайпа
* Ориентальни раса
* Альпашкара тайпа
* **Кавказера тайпа Памира-ферганера раса

## Терминий тархьар

### Европеоидий раса

«Европеоид» (ингал: *Europoid* яха Ӏилман термин, нем. *Europide*) хьахиннай «европахо» яха доши «тара» яха маӀан дола «-оид» яха суффикси цхьантохарца.

### Кавказоидий раса

«Кавказера раса» (лат: *Varietas Caucasia*, ингал: *«Caucasian race»*) яха термин белгалъяьр ва цӀихеза немций Ӏилманхо — Иоганн Фридрих Блуменбах. Цун хетар «Кавказ — адамле хьадаьнна моттиг» я. Кавказе дахаш дола къамаш цӀийца эггара цӀенагӀа да аьнна яздаьд цо. Таханарча дийнахьа *Caucasian* яха термин ингалсий метта дӀачӀоагӀъеннай цу расах бола нах белгалбоахаш (масала, IAFD база чу).

Таханарча Ӏилмано юхато́х Блубенбаха гипотеза («эстетикацара» критереш тӀа йилла́ йола). Адамле хьахинна моттиг Кавказера а йоацаш Африке хьахиннад яхаш да хӀанзара Ӏилма.

### Лаьттан Юкъерча форда раса

XIX-ча бӀаьшера каст-каста хулаш дола вӀашагӀъэ́дар-тувладар хилар цахилийта Ф. Мюллера кхыйола термин хьийхай — «Лаьттан Юкъерча форда раса» (нем. *Mittelländische Rasse*), цу расах дола къамаш дегӀадаьхка́д Лаьттан Юкъерча фордйисте. Из термин кот а яьнна массаболча этнологаш аллал лелаеш хиннай массане XIX бӀаьшу чакхдоалаш Блуменбаха термин Ӏилман балхашка лела ца яллал, амма хӀанз «Лаьттан Юкъерча форда раса» яха термин европеоидий раса́ юкъе йодаш йолча.

## Белгалдаккхар

## ТӀатовжамаш

* Anthropologica.net. Архиве диллад 2020 шера тов 19 дийнахьа.