Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Республика

**Респу́блика** (лат: *res publica* — «юкъара гӀулакх»; ингал: *republic*) — паччахьалкхен урхала кеп. Республике паччахьалкхен Ӏаьдала маьженаш цхьа ха йилла хоржаш хул е дерригача халкъан представительни учреждене гӀолла (масала, парламент) хьакхоллаш хул. БӀорахошка шоай доалахьа сага бокъонаши политика бокъонаши йолаш хул. Республикай эггара лоадамегӀа йола белгало я **мехкда хоржаш хилар** а **хувцалуш хилар** а.

2006-ча шера Дуне тӀа 190 паччахьалкхен юкъе 140 официальни республикаш лоархӀаш я.

## Белгалдаккхар
# Хьалха денз даьха къамаш

**Хьалха денз даьха къамаш** (эрс: *Коренны́е наро́ды*) — шоай лаьтта тӀа даьха халкъаш да кхыча меттигашкара кхыдола къамаш хьатӀадахкалехь.

## Белгалдаккхар

## ТӀатовжамаш
# Эзар шу

**Эзар шу** (эрс: *Тысячелетие*, Миллениум, ингал: *Millennium*) — хан дистара боарам ба 1000 шерá е 10 бӀаь шерá нийсса.

## Хьажа иштта

* **Зама **БӀаь шу **Шу **Бутт **КӀира **Ди**

## ТӀатовжамаш
# Сийлахь-Боккха Даьхен тӀом

Ленинграда турпала гӀончий монумента обелиска тӀа латта тӀема шераш
**Сийлахь-Боккха Даьхен тӀом** (эрс: *Вели́кая Оте́чественная война́*; 1941 шера аьтинга бетта 22 дийнахьа — 1945 шера маьтсела бетта 9 дийнахьа) — СССРо нацистий Германенна а цун европерча союзникашта а (Венгренни, Италенни, Румыненни, Словакии, Финлянденни, Хорватенни) духьал баь бола тӀом. Цар бӀенаш советий лаьттанна, Дунен тархьаре эггара доккхагӀа лоархӀаш долча тӀакхетарца дӀаболабеннаб, Юкъерча а Малхбоалерча Европа мехкаш фашизмах мукъадахарца чакхбаьннаб.

## Белгалдаккхар

## Литература

* *Bergström C.* Barbarossa: The Air Battle July-December 1941 (ингл.). — Ло:L.: Chervron / Ian Allan, 2007. — 144 p. — ISBN 978-1-85780-270-2.
* *Kirchubel R.* Operation Barbarossa: The German Invasion of Soviet Russia (ингл.). — Oxford: Osprey Publishing, 2013. — 400 p. — ISBN 978-1-78200-408-0. — ISBN 978-1-4728-0471-6 (E-pub). — ISBN 978-1-4728-0470-9 (PDF).

## ТӀатовжамаш
# 11 (таьрахь)

| 11 |
| --- |
| цхьайтта |
| ← 9 · 10 · 11 · 12 · 13 → |
| Таьрахь эцарашта декъар |
цхьалхане |
| Рума яздар |
XI |
| Двоични |
1011 |
| Восьмерични |
13 |
| Шестнадцатерични |
B |
| Бокъонца дола таьрахьаш |
|  Медиафайлаш Викиларма чу |

11 развёрток куба
Прямоугольник из 11 копий гексамино
**11** (*цхьайтта*) — 10-ненна тӀехьеи 12-ненна хьалхеи доагӀа бокъонца дола таьрахь да.

ПхелагӀа цхьалхане таьрахь да, диълагӀа дола Софи Жермен таьрахь да (2 × 11 + 1 = 23 — цхьалхане таьрахь; число 23 также является числом Софи Жермен), третье безопасное простое число, Якобстала цхьалхане таьрахь да.

## Белгалдаьккхар
# Моалойче

**Моалойче** (эрс: *Монго́лия*, моал. *Монгол Улс*, къ.моал. ) — паччахьалкхе я Малхбоалера Азе. Цун гӀай да Эрсечеца гӀинбухеи Чинхойчеца малхбоалехьеи, зӀилбухеи, малхбузехьеи.

* Байракх
* Герб

## ТӀатовжамаш
# Мутт-хьал 25

| [[**ГIалат: ха нийса яц**|←]][[**ГIалат: ха нийса яц**|→]][[**ГIалат: ха нийса яц**]] |
| --- |
|

| Ор | Ши | Кх | Ер | ПӀ | Шт | КӀ
**Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

 |
| [[**ГIалат: ха нийса яц** шу]] |

**Мутт-хьал 25** — шера **Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <**-гӀа ди да григоре ханорга чу.
Шу чакхдала **Дешаш белгалдаккхара гIалат: цIаьхха хинна оператор <** ди диссад.

До 15 октября 1582 года — Мутт-хьал 25 по юлианскому календарю, с 15 октября 1582 года — Мутт-хьал 25 по григорианскому календарю.

XX-гӀчеи XXI-гӀчеи бӀаьшерашка ер ди нийслу юле ханоргах **ГIалат: ха нийса яц**-гӀча денца .